Εμμανουήλ Μικρογιαννάκης - Ελλάδος Σήμα

Ο Εμμανουήλ Μικρογιαννάκης είναι ένας από τους μεγαλύτερους αρχαιογνώστες και ελληνολάτρες καθηγητές μας που στέκουν ακόμη στις επάλξεις. Με βαθιά κλασσική παιδεία, μοναδική γνώση της Ελληνικής και ένα εντελώς προσωπικό ύφος στον λόγο του, μάς ξεναγεί σε μυστικά μονοπάτια, αναζητώντας χαρακτηριστικά, διαχρονικά στοιχεία του πολιτισμού μας, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Δεν διστάζει να θίξει φλέγοντα ζητήματα, όπως Ελληνική γλώσσα, Ελληνισμός και Χριστιανισμός κ.ά., και μάλιστα με σκέψη πρωτότυπη που διαφέρει από τα συνηθισμένα που ακούμε από την μια ή την άλλη πλευρά.

Το δοκίμιο αυτό είναι ανάπτυξη ομιλίας του καθηγητού κ. Εμμ. Μικρογιαννάκη στην Αίθουσα Τελετών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης σε εκδήλωση που έγινε με συνεργασία της Φιλοσοφικής του ΑΠΘ και της «Ελληνικής Γλωσσικής Κληρονομιάς» (7 Οκτ. 2002).

Εμμανουήλ Μικρογιαννάκης - Ελλάδος Σήμα

Κορνήλιος Καστοριάδης - Καιρός

Τα κείμενα που απαρτίζουν το βιβλίο -κείμενα σύντομα και συχνά συνδεδεμένα με την άμεση πραγματικότητα- έχουν έναν εισαγωγικό χαρακτήρα που μπορεί να ευκολύνει την πρόσβαση στα εκτενέστερα και ίσως δυσκολότερα γραπτά του έργο του Κορνήλιου Καστοριάδη. Ο αναγνώστης θα μπορέσει έτσι να εξοικειωθεί με έναν τρόπο σκέψης που είναι στην ουσία του ο ίδιος, είτε για ψυχανάλυση πρόκειται, είτε για φιλοσοφία, είτε για φιλοσοφικές συνέπεις της σύγχρονης επιστήμης, είτε για το πρόβλμα της δημοκρατίας στις χώρες του Τρίτου Κόσμου. Θα μπορέσει επίσης να ελέγξει, σε συγκεκριένα θέματα, τη σημασία και γονιμότητα των ιδεών που αναπτύσσονται στα πιο θεωρητικά κείμενα του Καστοριάδη.

Κορνήλιος Καστοριάδης - Καιρός

Κορνήλιος Καστοριάδης, Ντανιέλ Κον Μπεντίτ - Από την οικολογία στην αυτονομία

Σε ποιο σημείο βρίσκεται σήμερα το οικολογικό κίνημα; Ποιες είναι οι σχέσεις ανάμεσα στα ζητήματα που θέτει και στα ευρύτερα κοινωνικά και πολιτικά προβλήματα της εποχής μας; Ο αγώνας ενάντια στον αφανισμό της φύσης μπορεί, μήπως, να χωριστεί από τον αγώνα για ένα ριζικό μετασχηματισμό της κοινωνίας και της κουλτούρας; Ποια είναι σήμερα η στάση των ανθρώπων απέναντι στον κατεστημένο τρόπο ζωής και στην κρίση του; Τα ζητήματα αυτά μπαίνουν τώρα επιτακτικά στο οικολογικό κίνημα σ' όλες τις χώρες. Με πρωτοβουλία διαφόρων ομάδων και αγωνιστών, πολλές εκατοντάδες άτομα συγκεντρώθηκαν για να τα συζητήσουν στη Louvain-la-Neuve (Βέλγιο) τον Φεβρουάριο του 1980. Ο τόμος αυτός περιέχει τα πρακτικά των εισηγήσεων του Κορνήλιου Καστοριάδη και του Daniel Cohn-Bendit, και των ζωηρών και μεστών συζητήσεων που τις ακολούθησαν.

Κορνήλιος Καστοριάδης, Ντανιέλ Κον Μπεντίτ-Από την οικολογία στην αυτονομία

Κορνήλιος Καστοριάδης - Η άνοδος της ασημαντότητας

...Πώς η ανθρώπινη ιστορία καθορίζεται από την φαντασιακή δημιουργία

Η κρίση των Δυτικών κοινωνιών. Τα κινήματα της δεκαετίας του εξήντα. Μαρξισμός-Λενινισμός: Η κονιορτοποίηση. Ανάμεσα στο κενό της Δύσης και στο μύθο των Αράβων. Η αποσάθρωση της Δύσης. Η άνοδος της ασημαντότητας. Ανθρωπολογία, Φιλοσοφία, Πολιτική. Η κρίση της διαδικασίας ταύτισης. Αρχαίο και Ελληνικό και Πολιτικό φαντασιακό. Η Αθηναϊκή δημοκρατία. Το φύλλο συκής της Ηθικής. Η δημοκρατία ως διαδιακασία και ως καθεστώς.

Οι μορφές που δημιουργεί κάθε κοινωνία, κατά τον Κορνήλιο Καστοριάδη, στήνουν έναν κόσμο μέσα στον οποίον η δεδομένη κοινωνία δίνει στον εαυτό της μια θέση. Μέσω αυτών των μορφών η κοινωνία συγκροτεί ένα σύστημα κανόνων, θεσμών, αξιών, προσανατολισμών, και σκοπών τόσο της συλλογικής όσο και της ιδιωτικής ζωής. Στον πυρήνα των μορφών αυτών βρίσκονται κάθε φορά οι κοινωνικές φαντασιακές σημασίες που δημιουργεί η κοινωνία και που ενσαρκώνονται μέσα στους θεσμούς της. Ο Θεός είναι μια από τις κοινωνικές φαντασιακές σημασίες, καθώς επίσης και ο σύγχρονος ορθολογισμός και ούτω καθεξής. Απώτερος στόχος της κοινωνικής και ιστορικής έρευνας είναι η ανασύσταση και ανακάλυψη των σημασιών της εκάστοτε υπό μελέτην κοινωνίας.

Η «΄Ανοδος της Ασημαντότητας» περιέχει τα κείμενα του Καστοριάδη των τελευταίων ετών που αφορούν στη σύγχρονη πραγματικότητα, στον στοχασμό πάνω στην κοινωνία και την πολιτική. Οι επαναλήψεις του συγγραφέα εξοικειώνουν τα διαφόρων ειδών αναγνωστικά κοινά με τις βασικές έννοιες που πραγματεύεται και δεν είναι προφανείς για όλους. Σε κάθε περίπτωση η φιλοσοφία ως ανάγνωσμα και ειδικά τα κείμενα του Καστοριάδη αποτελούν ευχάριστο πνευματικό άθλημα γεμάτο εκπλήξεις.

Κορνήλιος Καστοριάδης-Η άνοδος της ασημαντότητας

Έρικ Χόμπσμπαουμ - Έθνη και εθνικισμός από το 1780 μέχρι σήμερα.

«Τα περισσότερα κράτη πιστεύουν ότι έχουν αρχαία καταγωγή, ένα ιστορικό υπόβαθρο που βοηθά να δημιουργήσουν μιαν ισχυρή εθνική ταυτότητα και περηφάνεια. Εντούτοις, λίγα από τα κράτη που αναγνωρίζουμε σήμερα χρονολογούνται πριν από τον δέκατο ένατο αιώνα. "Το να αλλοιώνεις την ιστορία κάποιου", είπε ένας παλαιότερος ειδικός επί του θέματος, "αποτελεί μέρος του να είσαι έθνος".

Αυτό το βιβλίο, που προέρχεται από τη θαυμάσια σειρά διαλέξεων που έδωσε ο Καθηγητής Hobsbawm στο Queen's University of Belfast το 1985, επιχειρεί να ανιχνεύσει την ιστορία των εθνών και του εθνικισμού κατά τους δύο τελευταίους αιώνες και προσπαθεί να προσεγγίσει τη μεταβαλλόμενη ιστορική φύση και σημασία του. Μεταξύ άλλων διερωτάται αν ο εθνικισμός διατηρεί τα παλιά του χαρακτηριστικά. Ξεπέρασε άραγε ο εθνικισμός, παρόλες τις ενδείξεις περί του αντιθέτου, το ανώτατο σημείο της καμπύλης του; Η μελέτη του καθηγητή Hobsbawn περιέχει πολλές εκπλήξεις, που θα προκαλέσουν ζωηρές συζητήσεις και αντίλογο.»

Ο Έρικ Χόμπσμπαουμ (1917 - ) παραμένει η μεγαλύτερη φυσιογνωμία μεταξύ των σύγχρονων ιστορικών. Γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια, ήταν μαθητής στη μετα-αυστροουγγρική Βιέννη και όταν ο Χίτλερ ανέβηκε στην εξουσία, κατέφυγε στο Λονδίνο.

Με την ευκαιρία της έκδοσης της αυτοβιογραφίας του, ο σπουδαίος Βρετανός ιστορικός, ηλικίας πλέον 90 ετών, μίλησε στη «Λιμπερασιόν». «Υπάρχουν σχεδόν παντού ιστορικές αναθεωρήσεις, οι οποίες επιβάλλονται ή γίνεται προσπάθεια να επιβληθούν», είπε στη γαλλική εφημερίδα. «Έχει ανοίξει ένας εντυπωσιακός χώρος για μια εκ νέου επινόηση της Ιστορίας, ευρέως μυθολογική, επειδή η Ιστορία αυτή δεν γράφεται από τους ιστορικούς, αλλά από τις κυβερνήσεις, τα κινήματα, τις οργανώσεις, τις ομάδες πίεσης». Πρόκειται, σημειώνει, για μια αντίδραση στην επιτάχυνση των κοινωνικών και οικονομικών αλλαγών που παρατηρούμε στην εποχή μας.

Ο «παππούς» των σύγχρονων ιστορικών ήρθε το 2004 στην Ελλάδα, αναγορεύτηκε επίτιμος διδάκτορας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και απέδειξε την επιστημονική και πνευματική του διαύγεια, τη συγκρότηση της σκέψης του και τη διάθεσή του, να παρακολουθεί και να σχολιάζει την επικαιρότητα. Έζησε «Συναρπαστικά Χρόνια» στο μεγαλύτερο μέρος του 20ού αιώνα, στη διάρκεια του οποίου ανδρώθηκε, σπούδασε, έκανε επιλογές, πήρε θέση σε πολιτικά και επιστημονικά ζητήματα της ανθρωπότητας. Ο Χομπσμπάουμ δεν είναι ο μονομανής ιστορικός, ο αποκλειστικά αφιερωμένος σε μία κατεύθυνση. Για πολλά χρόνια έγραφε με ψευδώνυμο κριτικές τζαζ μουσικής σε ένα αμιγώς μουσικό περιοδικό. Δείχνοντας, και μ’ αυτόν τον τρόπο, ότι ένας άνθρωπος που ασχολείται με την ιστορία, ασχολείται με τη ζωή γύρω του, σε όλες τις μορφές της.

Έρικ Χόμπσμπαουμ - Έθνη και εθνικισμός από το 1780 μέχρι σήμερα.

Federico Garcia Lorca - Ντουέντε

Το κείμενο για το ντουέντε προέρχεται από την διάλεξη που έδωσε ο Λόρκα τον Οκτώβριο του 1934 στο Μπουένος Άιρες, κατά τη διάρκεια της περιοδείας που έκανε τότε στη Λατινική Αμερική. Το κείμενο περιλαμβάνεται στα άπαντα του Λόρκα, αλλά ο ποιητής δεν το είδε ποτέ δημοσιευμένο.

Τι είναι όμως το “ντουέντε”; Είναι μια από κείνες τις λέξεις που φέρνουν αμηχανία σε λεξικογράφους, φιλοσόφους και προπαντός μεταφραστές, γιατί είναι δύσκολο όχι μόνον να μεταφραστούν, άλλα και να οριστούν μέσα στα πλαίσια της δικής τους γλώσσας. Είναι από τα δημιουργήματα της ιδιαίτερης εκείνης ματιάς και πρόσληψης του κόσμου που κάθε λαός αποτυπώνει στη γλώσσα του και που αποτελεί την αποκρυσταλλωμένη συνείδηση και σκέψη του πολιτισμού του.

Είναι μάλλον ένα από στήθους ενθουσιαστικό δοκίμιο για την καλλιτεχνική δημιουργία, για την δημιουργία εν γένει, για τον ενθουσιασμό εν γένει, που παραπέμπει στην αρχική ετυμολογία της λέξης (εν+θεός+ουσία). Μια απόπειρα για ψηλάφηση στα λιγότερο συνειδητά επίπεδα της ανθρώπινης δημιουργικότητας, όπου αποκαλύπτεται η βαθύτερη σχέση πνεύματος και φύσης.

Federico Garcia Lorca - Ντουέντε

Κορνήλιος Καστοριάδης,Bianco L.,Domenach,J.M.,Dumont R. - Υπάρχει σοσιαλιστικό μοντέλο ανάπτυξης;

«Εν ονόματι τίνος μιλούμε»; Σε ό,τι με αφορά, θα έλεγα ότι μιλώ εν ονόματί μου. Και δεν νομίζω ότι υπήρξε έστω και ένας άνθρωπος στην ιστορία που να μίλησε στο όνομα κάποιου άλλου από τον εαυτό του. Η πεποίθηση όμως αυτή, ότι μπορεί κανείς να μιλάει στο όνομα των άλλων, ή όλων, είναι η φενάκη η πιο διαδεδομένη ανάμεσα στους διανοούμενους και τους πολιτικούς.

Κορνήλιος Καστοριάδης,Bianco L.,Domenach,J.M.,Dumont R. - Υπάρχει σοσιαλιστικό μοντέλο ανάπτυξης;

Bertolt Brecht - Πέντε δυσκολίες για να γράψει κανείς την αλήθεια

“Κι η τέχνη πρέπει, σ’ αυτούς τους καιρούς των αποφάσεων ν’ αποφασίσει. Μπορεί να κάνει τον εαυτό της όργανο µιας µικρής µερίδας ορισµένων που παίζουν τις θεότητες της µοίρας για τους πολλούς και που απαιτούν µια πίστη που πρέπει πρώτ’ απ’ όλα να είναι τυφλή, και µπορεί να σταθεί στο πλευρό των πολλών και να βάλει τη µοίρα τους στα δικά τους χέρια. Μπορεί να παραδώσει τον άνθρωπο στις συγχύσεις, τις αυταπάτες και τα θαύµατα, και µπορεί να παραδώσει τον κόσµο στον άνθρωπο. Μπορεί να µεγαλώσει την αµάθεια και µπορεί να µεγαλώσει τη γνώση. Μπορεί να κάνει έκκληση στις δυνάµεις που αποδείχνουν τη δύναµη τους καταστρέφοντας, και στις δυνάµεις που αποδείχνουν τη δύναµη τους Βοηθώντας.

Όποιος σήµερα θέλει να πολεµήσει την ψευτιά και την αµάθεια και να γράφει την αλήθεια έχει ξεπεράσει το λιγότερο πέντε δυσκολίες. Πρέπει να έχει το θάρρος να γράφει την αλήθεια παρόλο που παντού την καταπνίγουν, την εξυπνάδα να την αναγνωρίσει παρόλο που τη σκεπάζουν παντού, την τέχνη να την κάνει ευκολοµεταχείριστη σαν όπλο, την κρίση να διαλέξει εκείνους που στα χέρια τους η αλήθεια θ’ αποχτήσει δύναµη, την πονηριά να τη διαδώσει ανάµεσα τους.” Bertolt Brecht

Μπέρτολτ Μπρεχτ - Πέντε δυσκολίες για να γράψει κανείς την αλήθεια (Συνέδριο για την υπεράσπιση της κουλτούρας, Παρίσι 1935)

Κορνήλιος Καστοριάδης - Το επαναστατικό πρόβλημα σήμερα

Τι σημαίνουν σήμερα για μας οι λέξεις «πολιτική» και «επανάσταση»; Ο Κορνήλιος Καστοριάδης για ν’ απαντήσει σ’ αυτό το πρόβλημα χρειάστηκε να παραμερίσει τις έτοιμες λύσεις, έπαψε να σέβεται τη λογική του δόγματος, έδωσε μια νέα διάσταση στην επαναστατική προοπτική, και όπως λέει ο ίδιος: «Κανείς δεν έχει το δικαίωμα να μιλάει εν ονόματι της εργατικής τάξης, παρά μόνο η ίδια η εργατική τάξη. Όταν λοιπόν ένας πολιτικός μιλάει εν ονόματι της εργατικής τάξης, του έθνους κτλ. πρέπει να ξέρουμε πως είτε απατά είτε απατάται. Τρίτος όρος δεν υπάρχει».

Κορνήλιος Καστοριάδης - Το επαναστατικό πρόβλημα σήμερα

Νόαμ Τσόμσκι - Η βιομηχανία κατασκευής υπηκόων

Στο συναρπαστικό αυτό βιβλίο, ο Νόαμ Τσόμσκι, μέσω μιας πληθώρας ντοκουμέντων, καταρρίπτει τον μύθο των ανεξάρτητων ΜΜΕ- πίσω από το θέαμα του ανεξάρτητου δημοσιογράφου, η εταιρειακή ελίτ είναι εκείνη η οποία αποφασίζει, τελικά, τι θα δούμε, θα ακούσουμε ή θα διαβάσουμε.

«Ο άνθρωπος είναι το μοναδικό ον που έχει Ιστορία. Εάν θα έχει και μέλλον, δεν είναι και τόσο βέβαιο. Η απάντηση βρίσκεται στις προοπτικές των λαϊκών κινημάτων με βαθιές ρίζες σε όλα τα στρώματα του πληθυσμού, αφοσιωμένων σε αξίες, οι οποίες είτε καταπνίγονται είτε περιθωριοποιούνται, εντός του πλαισίου της υφισταμένης κοινωνικής και πολιτικής τάξης πραγμάτων: η κοινότητα, η αλληλεγγύη, το ενδιαφέρον για το ευπαθές φυσικό περιβάλλον, το οποίο θα πρέπει να συντηρήσει τις μελλοντικές γενιές, η δημιουργική εργασία με αυτοπειθαρχία, η ανεξάρτητη σκέψη και η γνήσια δημοκρατική συμμετοχή στους διάφορους τομείς της ζωής.» N.T.

Νόαμ Τσόμσκι - Η βιομηχανία κατασκευής υπηκόων

Μάρεϋ Μπούκτσιν - Ιεραρχία και κυριαρχία

«Η ιεραρχία, η κυριαρχία κι ο σεξισμός δεν εξαφανίζονται με το «δημοκρατικό συγκεντρωτισμό», με μια «επαναστατική ηγεσία», μ’ ένα «εργατικό κράτος» και με μια «σχεδιασμένη οικονομία». Εκείνο που πρέπει να δημιουργήσουμε, για ν’ αντικαταστήσουμε την αστική κοινωνία, δεν είναι μόνο η αταξική κοινωνία που οραματίστηκε ο σοσιαλισμός, αλλά και η μη καταπιεστική ουτοπία που οραματίστηκε ο αναρχισμός». Μάρεη Μπούκτσιν

Μάρεϋ Μπούκτσιν - Ιεραρχία και κυριαρχία

Emile Durkheim - Η εκπαίδευση, η φύση της, ο ρόλος της

Ο Emile D. Durkheim ήταν φιλόσοφος και κοινωνιολόγος και κατά πολλούς μία από τις σημαντικότερες φυσιογνωμίες που συνέβαλαν στην εξέλιξη της κοινωνιολογίας.

Tο βιβλίο του “Η εκπαίδευση, η φύση της και ο ρόλος της”, από το οποίο μεταφράζονται εδώ τα δύο από τα τέσσερα κεφάλαιά του, εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1922, μετά το θάνατό του. Ο συγγραφέας επαναπροσδιορίζει, σε σχέση με προηγούμενες αντιλήψεις, τον κοινωνικό χαρακτήρα και τον κοινωνικό ρόλο της εκπαίδευσης, καθώς και τις σχέσεις της με το κράτος.

Το κείμενο συμπεριλαμβάνει τον περίφημο ορισμό της εκπαίδευσης από τον Ντυρκέμ, καθώς και βασικές έννοιες της κοινωνιολογίας του, όπως κοινωνικοποίηση, συλλογική συνείδηση και την αντίληψή του για την προτεραιότητα της κοινωνίας ως προς τα άτομα, δηλαδή για την κοινωνική αναγκαιότητα. Παρουσιάζει επίσης επιστημολογικό ενδιαφέρον, καθώς υπογραμμίζει τη σχέση της κοινωνιολογίας με την ιστορία και διατυπώνει τα βασικά επιχειρήματά του για τη δομική και λειτουργική θεώρηση των κοινωνιών.

Emile Durkheim - Η εκπαίδευση, η φύση της, ο ρόλος της

Νόαμ Τσόμσκι - Nέα παγκόσμια τάξη

Στο προφητικό αυτό κείμενο, ο Τσόμσκι, διάσημος γλωσσολόγος και επικριτής της αμερικάνικης πολιτικής αναλύει με τον γνωστό οξυδερκή τρόπο του το ιστορικό υπόβαθρο και τις παραμέτρους οι οποίες γέννησαν την Νέα Παγκόσμια Τάξη, το φρικτότερο σύστημα ελέγχου και κυριαρχίας που γνώρισε ποτέ η Ιστορία. Επιπλέον, σφυροκοπά ανηλεώς τους “ηθικοπλαστικούς” μύθους με τους οποίους προσπαθούν να την ωραιοποιήσουν η Ιερή Συμμαχία της Οικονομίας της Αγοράς και ο Αμερικανός πάτρωνάς της, αποκαλύπτοντας ταυτοχρόνως την οργουελιανή πραγματικότητα την οποία ετοιμάζουν για μας οι βιαστές των ονείρων μας.

Το βιβλίο ουσιαστικά παρουσιάζει τη διάλεξη που δόθηκε στις 30 Ιανουαρίου του 1991 στο κολέγιο Μπέιτς, στο Λέβιστον του Μέιν, για να εκδοθεί, εν συνεχεία, υπό μορφή μπροσούρας από τις εκδόσεις Open Magazine. Στα ελληνικά εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1995.

Νόαμ Τσόμσκι - Nέα παγκόσμια τάξη

Νόαμ Τσόμσκι - Τα ΜΜΕ σαν καθρέφτης της κοινωνίας

To βιβλίο κυκλοφόρησε σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων στην Αθήνα το 1995. Παρουσιάζονται μερικές από τις απόψεις του Τσόμσκι πάνω στα ΜΜΕ, μέσα από επιλεγμένες συνεντεύξεις. Υπάρχουν τρεις θεματικές ενότητες - Τα ΜΜΕ ως καθρέφτης της κοινωνίας, Σκέψεις για τα ΜΜΕ και Η κατασκευή της συναίνεσης.

Κι ένα απόσπασμα-

“Έχει αναγνωριστεί εδώ και πολλά χρόνια ότι η «κατασκευή της συναίνεσης» είναι βασικό καθήκον στις κοινωνίες που δεν μπορούν να εγγυηθούν την υπακοή μέσω της βίας. Είτε το ξέρει, είτε όχι, ένα σημαντικό τμήμα της ιντελλιγκέντσιας αφιερώνεται σ’ αυτόν το σκοπό. Το αποτέλεσμα είναι ένα σύστημα κατήχησης που συχνά είναι πολύ σημαντικό όσον αφορά την αποτελεσματικότητα του.

Το πρώτο βήμα προς την απελευθέρωση από την κυριαρχία είναι η αναγνώριση της ύπαρξης της, η κατανόηση του ότι η υποτιθέμενη αντικειμενικότητα και ουδετερότητα του κοινωνικού και πολιτικού σχολιασμού, ή απλώς του τρόπου παρουσίασης των ειδήσεων, αποκρύπτει προϋποθέσεις και ιδεολογικές αρχές τις οποίες πρέπει να αμφισβητήσουμε και οι οποίες καταρρέουν πολύ γρήγορα όταν εκτεθούν.

Έως ότου οι άνθρωποι απελευθερωθούν από το σύστημα της κατήχησης, θα συνεχίσουν να υποστηρίζουν τη βία των υπαρχόντων θεσμών. Αν μπορούν να απελευθερωθούν, μπορούν συχνά να το πολεμήσουν σε χώρες όπως η δική μας, όπου ο βαθμός της θεσμοποιημένης βίας είναι σχετικά χαμηλός σε ό,τι αφορά τουλάχιστον τους προνομιούχους. Έτσι πιστεύω ότι είναι σημαντικό το να αποκαλύπτουμε συνεχώς τη συνεχιζόμενη συμπαιγνία, είτε είναι σιωπηρή και υποσυνείδητη, είτε γίνεται αρκετά συνειδητά.

Αυτό είναι ένα ΑΚΑΤΑΠΑΥΣΤΟ ΚΑΘΗΚΟΝ, αφού οι μεγάλοι θεσμοί και οι υπηρέτες τους ποτέ φυσικά δεν θα πάψουν να κατασκευάζουν τον αντιληπτό κόσμο με τη μορφή που εξυπηρετεί τις ανάγκες τους. Είναι μεγάλο λάθος να πιστεύει κανείς ότι αν αποκαλυφθούν μια φορά τα ψέμματα του συστήματος της προπαγάνδας γύρω από, ας πούμε, τον πόλεμο του Βιετνάμ, δεν έχει νόημα να ασχοληθεί κανείς ξανά μ’ αυτό το θέμα. Αντιθέτως, η ιντελλιγκέντσια θα διατηρήσει τη φυσική της δέσμευση να παλινορθώσει την κλονισμένη πίστη και με το πέρασμα του χρόνου θα το κάνει αρκετά αποτελεσματικά, εκτός αν κάποιοι την αμφισβητήσουν.”

Νόαμ Τσόμσκι - Τα ΜΜΕ σαν καθρέφτης της κοινωνίας

Κορνήλιος Καστοριάδης - Άρθρα και συνεντεύξεις

Μια σειρά από άρθρα και συνεντεύξεις του Κορνήλιου Καστοριάδη, τα οποία δημοσιεύθηκαν σε διάφορα περιοδικά. Η συλλογή περιλαμβάνει τους παρακάτω τίτλους:

• Κανείς δεν πάει ποτέ πιο μακριά από τον Αισχύλο
• Κοινωνική δημιουργία και πολιτική
• Μια άνοδος σημαντικότητας
• Πνευματική βιογραφία
• Αποκαλύπτοντας τον πόλεμο του Κόλπου
• Οι λαοί θα βρούν τη λύση
• Οι μύθοι της παράδοσης μας
• Η επαναστατική δύναμη της οικολογίας
• Παγκόσμια δημοκρατική αναγέννηση ή κάποια εφιαλτική ουτοπία
• H παγκόσμια οικονομία
• Πλάτων: ένας μεγαλοφυής… εχθρός της δημοκρατίας
• Τι απέγινε το πάθος για την ελευθερία
• Για μία ζωή χωρίς τοτέμ

Κορνήλιος Καστοριάδης - Άρθρα και συνεντεύξεις

Νόαμ Τσόμσκι - Λουτρό αίματος

Ο Νόαμ Τσόμσκυ είναι παγκοσμίως γνωστός ως πολιτικός ακτιβιστής, συγγραφέας και καθηγητής της γλωσσολογίας στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Μασαχουσέτης (ΜΙΤ), όπου διδάσκει από το 1955. Ο Τσόμσκυ έχει γράψει και διδάξει πλατιά πάνω στη γλωσσολογία, τη φιλοσοφία και την πολιτική. Οι προσπάθειες του Τσόμσκυ για μεγαλύτερη δημοκρατία τιμώνται παγκόσμια από κινήματα ειρήνης και κοινωνικής δικαιοσύνης.

«Λουτρό αίματος — bloodbath — είναι όρος οικείος στους Αμερικανούς. Χρησιμοποιείται κοινά για την περιγραφή πράξεων βίας και τρόμου — περασμένων, σύγχρονων και μελλοντικών — εναντίον των αμάχων πληθυσμών, όταν αποδίδονται στον εχθρό και στην περίπτωση που η νίκη δεν είναι με το μέρος μας. Κατά την επίσημη π.χ. εκδοχή της βιετναμικής ιστορίας, εμείς μόνο και ο γενναιότατος σύμμαχος μας της Σαϊγκόν ορθωθήκαμε ανάμεσα στα δέκα επτά εκατομμύρια των Νοτιοβιετναμέζων και στο λουτρό αίματος που δήθεν θα προκαλούσαν οι βαρβαρικές ορδές του Β. Βιετνάμ και ό βραχίονας τους στο Νότο, οι Βιετκόγκ. Η εντύπωση που μεταδίδουν τα μαζικά μέσα ενημέρωσης και το κοινό τους μέτρο είναι η εντύπωση ενός ανθρωπιστικού ενδιαφέροντος, από την πλευρά των Αμερικανών ιθυνόντων, απέναντι στα θύματα της «βίας». Έκαναν το κοινό να πιστεύει πως η αμερικανική πολιτική στο Βιετνάμ επιβλήθηκε κατά κάποιο τρόπο από την προσφυγή στη βία και την απειλή ενός λουτρού αίματος — από την πλευρά των άλλων.» (Ν.Τ. από την εισαγωγή)

«Η απάντηση των αμερικανών ηγετών για τα λουτρά αίματος ήταν σε στενή σχέση με την φύση των θυμάτων και των δημίων και με τις πολιτικές συνέπειες που μπορεί να προκύψουν από τη σφαγή και την τρομοκρατία. Στον Τρίτο Κόσμο, όπου οι Ηνωμένες Πολιτείες πήραν σταθερά θέση εναντίον κάθε επαναστατικής αλλαγής (revolutionary change) από την εποχή του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, προσπάθησαν να συγκρατήσουν τις μετααποικιακές κοινωνίες που βρίσκονταν στο δρόμο της άνεξαρτοποίησης μέσα στα όρια του «Ελεύθερου Κόσμου» χωρίς να λογαριάσουν την άνοδο των πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων, που δρούσαν στις ίδιες αυτές χώρες. Αυτός ο συντηρητικός και αντεπαναστατικός αντικειμενικός σκοπός καθόρισε την κλίμακα της αιματοχυσίας και της αποδεκτής και μη αποδεκτής βίας. Με την προοπτική αυτή, οι σφαγές στο όνομα της επανάστασης είναι κακές και αποτελούν προσφυγή στή βία, προσφυγή που θεωρείται ακατάλληλη και χονδροειδής για επίτευξη μιας κοινωνικής αλλαγής. Τέτοιες σφαγές είναι το έργο «τρομοκρατών» — η ίδια η λέξη «βία» προορίζεται συνήθως για την χρήση της δύναμης, όταν χρησιμοποιείται από στοιχεία και κινήματα τα όποια δεν εγκρίνουμε. […]» Ν.Τ.

Νόαμ Τσόμσκι - Λουτρό αίματος