Αγκουστίν Γκαρθία Κάλβο - Eναντίον του αυτοκινήτου

"Η κοινωνία μας στηρίζεται στην ελεεινή πίστη στο ιδιωτικό άτομο, δηλαδή πιστεύει ότι ο καθένας ξέρει που πηγαίνει, τι θέλει, τι κάνει, τι αγοράζει. Στηρίζεται στο ότι οι περισσότεροι άνθρωποι αγοράζουν και θέλουν αυτό που τους προστάζουν να αγοράσουν. Το αυτοκίνητο είναι το σύμβολο αυτής της κοινωνίας."

Ο Αγουστίν Γκαρθία Κάλβο γεννήθηκε το 1926 στη Ζαμόρα της Ισπανίας. Κατέχει την έδρα της Κλασικής Φιλολογίας στο πανεπιστήμιο της Μαδρίτης από το 1964. Εκδιώχτηκε το 1965 από την κυβέρνηση του Φράνκο και ξαναπήρε τη θέση του το 1975. Συμμετέχει ενεργά στους κοινωνικούς αγώνες και έχει γράψει πολλά δοκίμια, ποιήματα, μελέτες κ.ά.

Αγκουστίν Γκαρθία Κάλβο - Eναντίον του αυτοκινήτου

Robert Sokolowski - Εισαγωγή στη Φαινομενολογία

«Φαινομενολογία είναι μια λέξη πολυσύλλαβη και ευφάνταστη για κάτι απλό και βαθύ. Ονοματίζει ένα φιλοσοφικό κίνημα, το οποίο ωθείται από την κεντρική διάθεση να αποδέχεται τα πράγματα όπως είναι. Τα πρώτα της χρόνια, στην έναρξη του 20ου αιώνα, η φαινομενολογία χρησιμοποιούσε συχνά το σύνθημα "πίσω στα ίδια τα πράγματα!". Αυτή η φράση σήμαινε ότι θα πρέπει, με κάθε κόστος, να αποφύγουμε το να καταστρέψουμε ή να παραβλέψουμε με τη φιλοσοφία μας τα πράγματα: θα πρέπει να αναγνωρίσουμε αυτό που υπάρχει και να αποφύγουμε να το αναγάγουμε σε κάτι άλλο. Γνωρίζουμε, για παράδειγμα, ότι εξασκούμε με υπευθυνότητα τις πράξεις και τις γνώμες μας και, συνεπώς, θα πρέπει να αναγνωρίζουμε την υπευθυνότητα μας και να μην σκεπτόμαστε τους εαυτούς μας ως απλές μηχανικές διαδικασίες ή ως βιολογικά συστήματα. Γνωρίζουμε ότι εμφανίζονται σε μας εικόνες, αναμνήσεις και φαντασίες και, συνεπώς, θα πρέπει να φέρουμε στην επιφάνεια φιλοσοφικά τι σημαίνει να είναι κάτι εικόνα και τι σημαίνουν τα ενεργήματα της ενθύμησης και της φαντασίας: δεν θα πρέπει να αναγάγουμε αυτά τα πράγματα σε εγκεφαλικές καταστάσεις. Παρόμοια, γνωρίζουμε ότι η λογική και τα μαθηματικά έχουν την δική τους υπόσταση: δεν αποτελούν απλώς ψυχολογικές προβολές και έχουν επίσης τον δικό τους τρόπο εμφάνισης και τον δικό τους τρόπο ύπαρξης.

Οι ανθρώπινες σχέσεις, τα συναισθήματα, η πολιτική και η οικονομία, αυτά και αναρίθμητα άλλα φαινόμενα, θα πρέπει να γίνουν αποδεκτά τέτοια που είναι και να τύχουν φιλοσοφικής διασάφησης. Άπαξ και αρχίσουμε να λαμβάνουμε τα πράγματα τέτοια που είναι, ανακαλύπτουμε ότι τα πράγματα φανερώνονται σε εμάς με πολλούς διαφορετικούς τρόπους. Ο κόσμος αποτελεί ένα δίκτυο από δέσμες εμφανίσεων και η φιλοσοφία αναλαμβάνει το έργο της διασάφησης, της διαφοροποίησης και της περιγραφής τους.»

Robert Sokolowski - Εισαγωγή στη Φαινομενολογία

Κορνήλιος Καστοριάδης - Χώροι του ανθρώπου

"Ο τόμος αυτός περιέχει τα τρία κύρια μέρη -Κοινωνία, Πόλις, Λόγος- του δημοσιευμένου στα γαλλικά βιβλίου μου «Domaines de l' homme».

Ο αναγνώστης θα βρει εδώ κείμενα που τα δούλεψα και τα δημοσίευσα ανάμεσα στα Σταυροδρόμια του Λαβυρίνθου και στο Θρυμματισμένο Κόσμο. Προετοιμάζουν κι αυτά την Ανθρώπινη Δημιουργία, και διατυπώνουν ήδη μερικές απ' τις κεντρικές ιδέες που θα αναπτυχθούν εκεί. Όσοι παρακολουθούν τη δουλειά μου θα βρουν εδώ, ελπίζω, καινούργιες της πλευρές." Κορνήλιος Καστοριάδης

Υ.Σ.: Το πρώτο κείμενο του βιβλίου με τίτλο "Υπάρχει σοσιαλιστικό μοντέλο ανάπτυξης; Σκέψεις πάνω στην «ανάπτυξη» και την «ορθολογικότητα»", υπάρχει στο ομώνυμο βιβλίο του Κορνήλιου Καστοριάδη, το οποίο έχει σκαναριστεί ήδη κι έτσι δεν το ξαναπέρασα - το βιβλίο οπότε ξεκινά με το δεύτερο κείμενο. Το κείμενο που λείπει θα το βρείτε εδώ.

Κορνήλιος Καστοριάδης - Χώροι του ανθρώπου

Friedrich Engels - Η καταγωγή της οικογένειας της ατομικής ιδιοκτησίας και του κράτους

Στην «Καταγωγή της Οικογένειας της Ατομικής Ιδιο­κτησίας και του Κράτους» ο Ένγκελς περιγράφει τις διαδο­χικές κοινωνικές και οικονομικές μορφές που αποτέλεσαν το θεμέλιο της ανθρωπότητας στα πρώτα χρόνια της ιστορίας της, καθώς ο άνθρωπος γινόταν σίγα - σίγα κύριος των μέ­σων συντήρησης του. Το βιβλίο γράφτηκε μετά το θάνατο του Μαρξ, και περιέχει στοιχεία από σημειώσεις του Μαρξ και του 'Ενγκελς. Βασίζεται στο βιβλίο «Ή Αρχαία Κοι­νωνία» (Ancient Society) του ανθρωπολόγου Lewis Henry Morgan που δημοσιεύτηκε στα 1877.

Το βιβλίο του Ένγκελς συγκεντρώνει τα βασικά στοιχεία του υλικού του Μόρ­γκαν, και έρευνα τις βασικές διαφορές μεταξύ της πρωτό­γονης κοινωνίας και του «πολιτισμού», όπου οι τάξεις και η πολιτική οργάνωση είναι διαμορφωμένες. Τα προβλήματα που εξετάζει ο 'Ενγκελς χωρίζονται σε τρεις βασικές κατη­γορίες, τις εξής: α) τα στάδια της ανάπτυξης στην ιστορία της ανθρωπότητας, β) η φύση της πρωτόγονης κοινωνίας και η σχέση της με την ιδιοκτησία, την κοινωνική ιεραρχία, τις μορφές της οικογένειας και τα συστήματα καταγωγής, και γ) η εμφάνιση της εμπορευματικής παραγωγής, η διαίρεση σε τάξεις οικονομικά προσδιορισμένες, και το κράτος. Ένα τέταρτο σημαντικό ζήτημα της σύγχρονης ανθρωπολογικής έρευνας, στο οποίο ο Ένγκελς, αναφέρεται πολύ σύντομα, είναι το θέμα των πρώτων μορφών κοινωνικής οργάνωσης στους πιθηκοειδείς και η σημασία του για την προσέγγιση των πρώτων χρόνων της ιστορίας της ανθρωπότητας.

Φρίντριχ Ένγκελς - Η καταγωγή της οικογένειας της ατομικής ιδιοκτησίας και του κράτους

Κορνήλιος Καστοριάδης - Η άνοδος της ασημαντότητας

...Πώς η ανθρώπινη ιστορία καθορίζεται από την φαντασιακή δημιουργία

Η κρίση των Δυτικών κοινωνιών. Τα κινήματα της δεκαετίας του εξήντα. Μαρξισμός-Λενινισμός: Η κονιορτοποίηση. Ανάμεσα στο κενό της Δύσης και στο μύθο των Αράβων. Η αποσάθρωση της Δύσης. Η άνοδος της ασημαντότητας. Ανθρωπολογία, Φιλοσοφία, Πολιτική. Η κρίση της διαδικασίας ταύτισης. Αρχαίο και Ελληνικό και Πολιτικό φαντασιακό. Η Αθηναϊκή δημοκρατία. Το φύλλο συκής της Ηθικής. Η δημοκρατία ως διαδιακασία και ως καθεστώς.

Οι μορφές που δημιουργεί κάθε κοινωνία, κατά τον Κορνήλιο Καστοριάδη, στήνουν έναν κόσμο μέσα στον οποίον η δεδομένη κοινωνία δίνει στον εαυτό της μια θέση. Μέσω αυτών των μορφών η κοινωνία συγκροτεί ένα σύστημα κανόνων, θεσμών, αξιών, προσανατολισμών, και σκοπών τόσο της συλλογικής όσο και της ιδιωτικής ζωής. Στον πυρήνα των μορφών αυτών βρίσκονται κάθε φορά οι κοινωνικές φαντασιακές σημασίες που δημιουργεί η κοινωνία και που ενσαρκώνονται μέσα στους θεσμούς της. Ο Θεός είναι μια από τις κοινωνικές φαντασιακές σημασίες, καθώς επίσης και ο σύγχρονος ορθολογισμός και ούτω καθεξής. Απώτερος στόχος της κοινωνικής και ιστορικής έρευνας είναι η ανασύσταση και ανακάλυψη των σημασιών της εκάστοτε υπό μελέτην κοινωνίας.

Η «΄Ανοδος της Ασημαντότητας» περιέχει τα κείμενα του Καστοριάδη των τελευταίων ετών που αφορούν στη σύγχρονη πραγματικότητα, στον στοχασμό πάνω στην κοινωνία και την πολιτική. Οι επαναλήψεις του συγγραφέα εξοικειώνουν τα διαφόρων ειδών αναγνωστικά κοινά με τις βασικές έννοιες που πραγματεύεται και δεν είναι προφανείς για όλους. Σε κάθε περίπτωση η φιλοσοφία ως ανάγνωσμα και ειδικά τα κείμενα του Καστοριάδη αποτελούν ευχάριστο πνευματικό άθλημα γεμάτο εκπλήξεις.

Κορνήλιος Καστοριάδης-Η άνοδος της ασημαντότητας

Κορνήλιος Καστοριάδης - Ο θρυμματισμένος κόσμος

«Ποτέ άλλοτε το καθήκον του φιλοσοφικού στοχασμού δεν υπήρξε τόσο βαρύ και τόσο δύσκολο όσο είναι σήμερα. Αυτός πιθανότατα είναι και ο λόγος που η εποχή μας σπεύδει να διακηρύξει το τέλος της φιλοσοφίας, το αδιέξοδο της μεταφυσικής ή την ανάγκη να υπαχθούμε όλοι στον Νόμο που αποκάλυψε ένας απρόσιτος Άλλος.

Το τέλος της φιλοσοφίας θα σήμαινε το τέλος του αιτήματος της αυτονομίας. Κι είναι αλήθεια ότι το αίτημα αυτό, που ενσαρκώθηκε ελλιπώς και εν μέρει στην ελληνοδυτική ιστορία, βρίσκεται σήμερα υπό απειλή. Ανισόρροπα αυτονομημένη και δυνάμει καταστροφική ανάπτυξη της τεχνοεπιστήμης· κατα-σίγαση της πολιτικής και της κοινωνικής διαμάχης· αξιοθρήνητη παραίτηση των διανοουμένων, που συνωστίζονται γύρω από τις εξουσίες ή αποσύρονται στους πύργους τους από πλεξιγκλάς —όλα αυτά συνωμοτούν στη δημιουργία ενός τύπου ανθρώπου, που έχει πλήρως απορροφηθεί από την κατανάλωση και την ηδονή της στιγμής, απαθής ως προς τα κοινά, ταυτόχρονα κυνικός και κονφορμιστής. Πώς είναι δυνατόν, με τέτοιους πολίτες, να λειτουργήσει αυτή η περίφημη δημοκρατία ή, μακροπρόθεσμα, να επιβιώσει; Οι πολιτικοί μας φιλόσοφοι δεν μπαίνουν καν στον κόπο ν' απαντήσουν στο ερώτημα.

Το βιβλίο αυτό, που συγκεντρώνει διάφορα κείμενα, συνεχίζει και εμβαθύνει τις σκέψεις που διατύπωσε ο Κορνήλιος Καστοριάδης στο έργο του Τα σταυροδρόμια του λαβύρινθου.» Κ.Κ.

Κορνήλιος Καστοριάδης - Ο θρυμματισμένος κόσμος

Gerhard Vinnai - Το ποδόσφαιρο ως ιδεολογία

..Η ψευδοδραστηριότητα του ποδοσφαίρου καναλιζάρει την ενεργητικότητα που θα μπορούσε να κλονίσει τις υπάρχουσες δομές δύναμης. Από την νηπιακή ηλικία ήδη του αγωνίσματος, η κυβερνώσα τάξη έμαθε να χρησιμοποιεί το ποδόσφαιρο σαν μέσο απο-πολιτικοποίησης των καταπιεζόμενων...

...Ο θρίαμβος της ποδοσφαιρικής ομάδας κάποιου αποζημιώνει παροδικά για της αποτυχίες στην καθημερινή ζωή. Το συναίσθημα ευφορίας που παράγεται από ένα τέτοιο θρίαμβο βασίζεται στη φυγή από την πραγματικότητα. Αυτή η φυγή δεν εμποδίζει κανέναν από το να υποφέρει - απλώς βοηθά να εξορίζεται το γεγονός από την συνείδησή του για κάποιο χρόνο. Ταυτιζόμενοι με την δύναμη και την μεγαλοπρέπεια ενός συνόλου, οι άνθρωποι ζητούν να αποφύγουν τον αβάσταχτο τραυματισμό του ναρκισσισμού τους - ένα τραυματισμό που τους απειλεί μέσω της αδυναμίας του εγώ τους, η οποία δεν είναι απλώς ψυχολογική, αλλά αντανακλά την αληθινή αδυναμία του ατόμου ενώπιον των κοινωνικών δομών δύναμης...

...Η συσσωρευμένη επιθετικότητα, αποτέλεσμα της αλλοτρίωσης και των στερήσεων που προκαλούνται από τις κοινωνικές συνθήκες στον προχωρημένο καπιταλισμό επιζητά περιοδική εκτόνωση. Αν αυτό δεν πρόκειται να οδηγήσει στην ανατροπή της αστικής κοινωνίας πρέπει να οδηγηθεί σε "ασφαλή" κανάλια. Το ποδόσφαιρο προσφέρει μία ευκαιρία για συγκινησιακή ανακούφιση αυτού του είδους...

...Οι καταπιεζόμενες μάζες βιώνουν τα τέρματα που σημειώνονται στο ποδοσφαιρικό γήπεδο σαν δικά τους...

Gerhard Vinnai - Το ποδόσφαιρο ως ιδεολογία

Emile Durkheim - Η εκπαίδευση, η φύση της, ο ρόλος της

Ο Emile D. Durkheim ήταν φιλόσοφος και κοινωνιολόγος και κατά πολλούς μία από τις σημαντικότερες φυσιογνωμίες που συνέβαλαν στην εξέλιξη της κοινωνιολογίας.

Tο βιβλίο του “Η εκπαίδευση, η φύση της και ο ρόλος της”, από το οποίο μεταφράζονται εδώ τα δύο από τα τέσσερα κεφάλαιά του, εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1922, μετά το θάνατό του. Ο συγγραφέας επαναπροσδιορίζει, σε σχέση με προηγούμενες αντιλήψεις, τον κοινωνικό χαρακτήρα και τον κοινωνικό ρόλο της εκπαίδευσης, καθώς και τις σχέσεις της με το κράτος.

Το κείμενο συμπεριλαμβάνει τον περίφημο ορισμό της εκπαίδευσης από τον Ντυρκέμ, καθώς και βασικές έννοιες της κοινωνιολογίας του, όπως κοινωνικοποίηση, συλλογική συνείδηση και την αντίληψή του για την προτεραιότητα της κοινωνίας ως προς τα άτομα, δηλαδή για την κοινωνική αναγκαιότητα. Παρουσιάζει επίσης επιστημολογικό ενδιαφέρον, καθώς υπογραμμίζει τη σχέση της κοινωνιολογίας με την ιστορία και διατυπώνει τα βασικά επιχειρήματά του για τη δομική και λειτουργική θεώρηση των κοινωνιών.

Emile Durkheim - Η εκπαίδευση, η φύση της, ο ρόλος της

Wilchelm Reich - Οι ρίζες της σεξουαλικής καταπίεσης

«… Η σεξουαλική καταπίεση της κοινωνίας αποτελεί ένα αντιδραστικό θέμα που έχει μεγάλη σημασία. Η κοινωνία δε μπορεί να κάνει χωρίς την ανασταλτική της επίδραση πάνω στις κοινωνικές διαδικασίες, γιατί: […] προετοιμάζει την μετέπειτα υπακοή των ενηλίκων στην εξουσία του κράτους και του κεφαλαίου, καλλιεργώντας το φόβο απέναντι στην εξουσία σ’ όλα τα άτομα της κοινωνίας. - Ακρωτηριάζει τις κριτικές πνευματικές δυνάμεις των καταπιεσμένων μαζών. Η σεξουαλική απώθηση καταναλώνει ένα μεγάλο μέρος ψυχικής ενέργειας που θα χρησιμοποιόταν διαφορετικά σε πνευματική δραστηριότητα. - Τραυματίζει την ψυχική ακεραιότητα ενός τεράστιου αριθμού ανθρώπων. Αναστέλλει κι ευνουχίζει τή δύναμη για εξέγερση στα υλικά καταπιεσμένα άτομα. […] Στο μέτρο πού μπορέσαμε να ανακαλύψουμε το κοινωνιολογικό νόημα της σεξουαλικής απώθησης και της καπιταλιστικής της λειτουργίας, δεν θάταν δύσκολο να βρούμε τις αντιφάσεις που δημιούργησε κι οποίες θα οδηγήσουν στην καταστροφή της.» Βίλχελμ Ράιχ

Σήμερα οι ιδέες του Ράιχ για τον οργασμό και την ηδονή, το δικαίωμα στη σεξουαλική ελευθερία και απαλλαγή από τις ενοχές, η αναγνώριση της ανάγκης για στοργή και θαλπωρή των νεογέννητων, τα πλεονεκτήματα του φυσικού τοκετού και του θηλασμού, ο ρόλος της καταπίεσης στη δημιουργία της ασθένειας και πολλά άλλα είναι φυσιολογικές αλήθειες και για καθημερινούς ανθρώπους και για σοβαρούς ερευνητές.

Wilchelm Reich - Οι ρίζες της σεξουαλικής καταπίεσης

Wilchelm Reich - Άκου Ανθρωπάκο

Πέρα από ψυχοθεραπευτής, ο Βίλχελμ Ράιχ υπήρξε ένας από τους κορυφαίους φιλόσοφους και επαναστάτες της εποχής που πέρασε. Το έργο του Άκου Ανθρωπάκο γράφτηκε ως απάντηση στους επικριτές του και τα συμφέροντα που τους υποκίνησαν σε μια επίθεση διαρκείας εναντίον του. Επίθεση που τον οδήγησε στις φυλακές του Λούισμπρουγκ και το θάνατο του.

Το Άκου Ανθρωπάκο είναι μια καταγγελία και έκκληση συνάμα ενός πρωτοπόρου που κυνηγήθηκε αδυσώπητα από το κατεστημένο της εποχής και τιμωρήθηκε απάνθρωπα για το ελεύθερο πνεύμα του. Το έργο αυτού του μεγάλου κοινωνικού φιλόσοφου είναι περισσότερο από ποτέ επίκαιρο. Οι αλλαγές που έγιναν από το θάνατο του μέχρι τώρα στην ανθρώπινη συνείδηση είναι πολύ λίγες, γεγονός που αντανακλάται στην παγκόσμια κατάσταση.

Για αυτό, η οπτική γωνία του Βίλχελμ Ράιχ είναι περισσότερο από ποτέ αναγκαία για την κατανόηση του εαυτού και του περιβάλλοντος. Μια υπενθύμιση για το βασικό γεγονός πως έχουμε απομακρυνθεί από τις απλές, τις μεστές αλήθειες της ζωής.

«Είναι δηλωμένος στην αστυνομία; Είναι εντάξει τα χαρτιά του; Τους φόρους του, τους πλήρωσε; Για ερευνήστε τον. Κινδυνεύει η τιμή και η ασφάλεια του έθνους».

Ναι, ανθρωπάκο, ήμουν πάντοτε δηλωμένος, πάντα πλήρωνα τους φόρους μου. Μα δεν ανησυχείς για την τιμή και την ασφάλεια του έθνους. Τρέμεις μπας και σε δείξω στον κόσμο, όπως σε είδα στο ιατρείο μου. Να γιατί αγωνίζεσαι με νύχια και με δόντια να με χώσεις στη φυλακή για στάση. Σε ξέρω καλά, ανθρωπάκο! Βλέπεις, άμα τύχει κι είσαι εισαγγελέας, δε βάζεις στόχο στη ζωή σου την προάσπιση της δικαιοσύνης. Όχι! Απλά, κυνηγάς μια τρανταχτή υπόθεση για να πάρεις προαγωγή. Αυτό κυνηγούν όλα τα ανθρωπάκια που υπηρετούν ως εισαγγελείς. Όπως έκαναν και στην περίπτωση του Σωκράτη. […] Εξακολουθείς να δολοφονείς στο όνομα του νόμου και της τάξης, αλλά με τρόπο μουλωχτό και άνανδρο. Επειδή είσαι ανίκανος να φερθείς διαφορετικά, νομίζεις ότι σου μοιάζω. Όχι, ανθρωπάκο μου, δε σου μοιάζω, δε σου έμοιαζα ποτέ. Δεν έχει σημασία αν με πιστεύεις ή όχι. Γεγονός είναι ότι εσύ έχεις το περίστροφο κι εγώ τη γνώση. Κάθε άνθρωπος στο είδος του.

Wilchelm Reich - Άκου Ανθρωπάκο

Μαρξ και Έγκελς - Το κομμουνιστικό μανιφέστο

Το Κομμουνιστικό Μανιφέστο, που από έκθεση των αρχών μιας ριζοσπαστικής ομάδας, έγινε ένα από τα πλέον διαβασμένα και μεταφρασμένα κείμενα στον κόσμο, άργησε να φθάσει στην Ελλάδα.

Γράφτηκε από τους Καρλ Μαρξ και Φρίντριχ Ένγκελς, από τα τέλη του 1847 μέχρι τις αρχές του 1848, κατ’ εντολή της Κομμουνιστικής Λίγκας για να αποτελέσει το πρόγραμμά της, ενώ δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στις 21 Φεβρουαρίου 1848, λίγες ημέρες πριν την Φεβρουαριανή Επανάσταση στο Παρίσι 24 Φεβρουαρίου 1848. Θεωρείται από τους ιδεολογικούς συνοδοιπόρους του ως ένα θεωρητικό κείμενο για την Καπιταλιστική και την Σοσιαλιστική κοινωνία, αλλά ταυτόχρονα και οδηγός για δράση, οδηγός για την προλεταριακή επανάσταση που θα ανατρέψει την κυριαρχία της Αστικής τάξης και θα εγκαθιδρύσει μιαν αταξική κοινωνία.

Tο Κομμουνιστικό Μανιφέστο των Μαρξ και Ένγκελς, που ήταν το πρώτο μαρξικό έργο που μεταφράσθηκε στα Ελληνικά, έκανε την εμφάνιση του στη γλώσσα μας μόλις το 1908. Δημοσιεύθηκε τότε σε συνέχειες στην εφημερίδα «Ο Εργάτης» του Βόλου και μόλις το 1913 ολόκληρο σε φυλλάδιο από το Σοσιαλιστικό Κέντρο Αθήνας.

Μαρξ και Έγκελς - Το κομμουνιστικό μανιφέστο

Αντρέ Γκορζ - Η κοινωνική ιδεολογία του αυτοκινήτου

Το δοκίμιο Η κοινωνική ιδεολογία του αυτοκινήτου αποτελεί ίσως μια από τις σημαντικότερες πηγές κριτικής, σήμερα, πάνω στο φαινόμενο του αυτοκινήτου. Διαβάζοντάς το, όμως, καταλαβαίνουμε εύκολα ότι ο Gorz δεν αρκείται απλά σε αυτό, αλλά το πεδίο κριτικής του ελίσσεται πολύ εύστοχα ανάμεσα σε ζητήματα τα οποία ο ίδιος θεωρεί ιδιαίτερα αλληλένδετα μεταξύ τους, φτάνοντας στο τέλος να περιλαμβάνει σκέψεις πάνω στον καταμερισμό των ανθρωπίνων δραστηριοτήτων, στον αστικό έλεγχο, στις ανθρώπινες σχέσεις και γενικότερα στην προβληματική διάσταση της πόλης.

«Η αλήθεια είναι ότι κανείς δεν έχει, πραγματικά, επιλογή! Δεν είσαι ελεύθερος να έχεις ή όχι αυτοκίνητο, επειδή ο προαστειακός χώρος έχει σχεδιασθεί ακριβώς ως κάτι λειτουργικό για το αυτοκίνητο και μόνο και κάπως έτσι σχεδιάζεται και ο αστκός χώρος. Γι’ αυτό και η πλέον επαναστατική λύση, που είναι να ξεφορτωθούμε τα αυτοκίνητα και να χρησιμοποιούμε το ποδήλατο, το λεωφορείο και το ηλεκτρικό ταξί, δεν είναι πια εφαρμόσιμη στις μεγάλες μητροπόλεις, όπως το Los Angeles, το Detroit, το Houston, το Trappes ή ακόμα και στις Βρυξέλλες, οι οποίες χτίστηκαν από και για τα αυτοκίνητα. Αυτές οι κατακερματισμένες πόλεις εκτείνονται κατά μήκος άδειων δρόμων ευθυγραμμισμένων με πανομοιότυπες εγκαταστάσεις και το αστικό τους τοπίο αναφωνεί: Αυτοί οι δρόμοι έχουν φτιαχτεί για όσο το δυνατόν πιο γρήγορη οδήγηση απ’ τη δουλειά στο σπίτι και αντίστροφα. Τους διασχίζεις, αλλά δε ζεις σ’ αυτούς. Στο τέλος της εργάσιμης ημέρας, όλοι πρέπει να μένουν σπίτι και όποιος βρίσκεται στους δρόμους θεωρείται ύποπτος για κάτι κακό. Σε μερικές αμερικανικές πόλεις το να περιπλανιέσαι τη νύχτα στους δρόμους, στοιχειοθετεί βάσιμες υποψίες για εγκληματική συμπεριφορά.[…]»

Ο Αντρέ Γκορζ (Φεβρουάριος 1923 - 24 Σεπτεμβρίου, 2007), γεννημένος Γκέρχαρντ Χιρτς (Gerhard Hirsch) επίσης γνωστός με το δημοσιογραφικό του όνομα Μισέλ Βοσκέ (Michel Bosquet) ήταν Αυστριακός και Γάλλος κοινωνικός φιλόσοφος. Ως δημοσιογράφος ήταν το 1964 συνιδρυτής της εβομαδιαίας πολιτικής επιθεώρησης Le Nouvel Observateur. Ήταν επίσης υποστηρικτής της υπαρξιστικής εκδοχής του Μαρξισμού του Ζαν Πολ Σαρτρ μετά τον Πόλεμο. Το Μάη του ‘68 διαχώρισε τη θέση του και στράφηκε στην πολιτική οικολογία, γενόμενος μία από τις ηγετικές φυσιογνωμίες της. Το κεντρικό θέμα της ενασχόλησής του ήταν η απελευθέρωση από την εργασία, η δίκαιη κατανομή της εργασίας, η εργασία ως κοινωνική αποξένωση, κ.λπ. Ήταν επίσης ένας από τους υποστηρικτές του εγγυημένου ελάχιστου εισοδήματος.

Ο 84χρονος φιλόσοφος αυτοκτόνησε μαζί με τη σύντροφό του, η οποία έπασχε από ανίατη ασθένεια στην κατοικία τους στο Βοσνόν, πριν από λίγες μέρες (24 Σεπτεμβρίου 2007). Για την «Ντορίν του» στο πρόσφατο βιβλίο «Ιστορία της Ντ., ιστορία μιάς αγάπης» ο Γκορζ είχε γράψει: «Μόλις συμπλήρωσες τα 82, όμορφη, χαριτωμένη, ποθητή. Ζούμε μαζί 58 έτη και σε αγαπώ σήμερα περισσότερο από ποτέ. Εσχάτως, σε ξαναερωτεύτηκα άλλη μια φορά και να γνωρίζεις, φέρω μέσα μου ένα ‘κενό’, το οποίο εντούτοις με κατακλύζει, και που ξεπερνιέται μόνον όταν σε αγκαλιάζω».

Αντρέ Γκορζ - Η κοινωνική ιδεολογία του αυτοκινήτου