Κωνσταντίας Γουρζή "Easter in Konstantinopel – Because of the Word. 11 moments between East und West", σε ποίηση Παν. Καποδίστρια (Μόναχο 2010)

Το 2009-2010 είχα την εξαιρετική ευκαιρία να γράψω ποίηση, την οποία μου παρήγγειλε η γνωστή και διάσημη συνθέτις ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΑ ΓΟΥΡΖΗ, η οποία ζει και δραστηριοποιείται στο Μόναχο της Γερμανίας. 

Παναγιώτης Καποδίστριας: ΚΛΩΣΤΕΣ ΤΟΥ ΕΡΩΤΑ, με την Δάφνη Πανουργιά [ποίηση - video]

Παναγιώτης Καποδίστριας 

ΚΛΩΣΤΕΣ ΤΟΥ ΕΡΩΤΑ 

Ξέρω τι κοιτάς: 

Τον σκελετό της νύχτας 

δέρμα να φορεί 

τη στάχτη των αισθήσεων 

ανθεκτική στη λήθη. 

Παναγιώτης Καποδίστριας: ΕΡΩΣ ΗΡΩΣ, με την Φένια Παπαδόδημα [ποίηση - video]

Παναγιώτης Καποδίστριας 

ΕΡΩΣ ΗΡΩΣ 

λόγω Σερβίας ‘99 

Μες στην καρότσα στοιβάζουν ονείρατα 

τσουρουφλισμένα 

στ’ αποκαΐδια ψαύεις χαρές και χάδια 

μάσκες θανάτου. 

Το χέρι 

ΝΑΤΟ: 

Π. Καποδίστριας: ΕΞΙ ΠΡΟΑΝΑΣΤΑΣΙΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΑ, με τον Παν. Ανδριόπουλο [ποίηση-video]

ΕΞΙ ΠΡΟΑΝΑΣΤΑΣΙΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΑ

Βαρθολομαίω

Η βραδιά για την Ελληνοαραβική Μουσική Ποιητική στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών σε 125 φωτο-κλικ

Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, 19 Ιουνίου 2025

Φωτογραφίες: Βάιος Χασιαλής

Ελληνοαραβική Μουσική Ποιητική π. Παν. Καποδίστρια από το "Πολύτροπον" στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών [video-photos]

Πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη, 19η Ιουνίου 2025, στην Αίθουσα “Γιάννης Μαρίνος” του Συλλόγου “Οι Φίλοι της Μουσικής”, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, η Ελληνοαραβική Μουσική Ποιητική εκδήλωση, που διοργάνωσε το Καλλιτεχνικό Σύνολο «Πολύτροπον», με αφορμή την έκδοση της δίγλωσσης ποιητικής ανθολογίας (ελληνικά και αραβικά) με τίτλο «Μια ζωή σε Ονειροτροφείο» του π. Παναγιώτη Καποδίστρια, σε μετάφραση Roni Bou Saba. 

ΜΙΑ ΖΩΗ ΣΕ ΟΝΕΙΡΟΤΡΟΦΕΙΟ. Ελληνοαραβική Μουσική Ποιητική - Το πρόγραμμα της εκδήλωσης (Μέγαρο Μουσικής, απόψε 8 μ.μ.)

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ

Μια ζωή σε Ονειροτροφείο

Ελληνοαραβική Μουσική Ποιητική

 

Πέμπτη 19 Ιουνίου 2025, 8 μ.μ.

Αίθουσα  Γιάννης Μαρίνος του Συλλόγου  Οι Φίλοι της Μουσικής 

Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

Παναγιώτης Καποδίστριας, Μια ζωή σε Ονειροτροφείο - Ελληνοαραβική Μουσική Ποιητική. Εκδήλωση στο Μέγαρο Μουσικής (19.6.25, 20:00)

Παναγιώτης Καποδίστριας

Μια ζωή σε Ονειροτροφείο

Ελληνοαραβική Μουσική Ποιητική

 

Το Καλλιτεχνικό Σύνολο Πολύτροπον (υπεύθυνος: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος) παρουσιάζει μια Ελληνοαραβική Μουσική Ποιητική εκδήλωση, η οποία θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 19 Ιουνίου 2025, στις 8 μ.μ., στην  Αίθουσα Γιάννης Μαρίνος του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.

Στην εκδήλωση πρωταγωνιστεί η ποίηση του π. Παναγιώτη Καποδίστρια, δόκιμου και πολυβραβευμένου ποιητή από τη Ζάκυνθο, με αφορμή μια ξεχωριστή έκδοση που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις εν πλω.

Εκδήλωση στο Μέγαρο Μουσικής για τη μεταφρασμένη στα αραβικά ποίηση του π. Π. Καποδίστρια (19.6.2025, 8 μμ)

Παρουσιάστηκε "Ιερατική Ποίηση" στο Ινστιτούτο Γκαίτε [πλήρες video]

ΙΕΡΑΤΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ 

Σύγχρονοι Έλληνες συνθέτες μελοποιούν Ορθόδοξους κληρικούς ποιητές 

[Ινστιτούτο Γκαίτε, 11 Ιανουαρίου 2018]

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 

 π. Παναγιώτης Καποδίστριας 

• Ωδή ζ΄ (από το ποίημα Της αγάπης μέγας χορηγός) 

Μέλος βυζαντινό στα ελληνικά και αραβικά 

• Απολογία στον άνεμο 

• Προεόρτιο 

• Ανάθημα 

Μουσική: Ιάκωβος Κονιτόπουλος 

 Σ. Σ. Χαρκιανάκης (Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας Στυλιανός) 

• Το αναφιλητό της Αλήθειας 

Μουσική: Αλέξανδρος Μούζας (Μεταγραφή για φωνή και πιάνο: Βίκυ Στυλιανού) 

• Αd Fontes 

Μουσική: Βασιλική Φιλιππαίου 

Μητροπολίτης Πέργης Ευάγγελος Γαλάνης 

• Απόψε 

Μουσική: Αλεξάνδρα Παπαστεφάνου  

Μωυσής Αγιορείτης 

• Σιωπή

Μουσική: Αλεξάνδρα Παπαστεφάνου

Σ. Σ. Χαρκιανάκης (Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας Στυλιανός) 

• ΑΦΟΡΙΣΜΟΙ – Τρία ποιήματα στα αγγλικά 

Aphorisms, Cold mooon, Hymn to the Anonymous

Μουσική: Λεωνίδας Κανάρης (α΄ εκτέλεση)  

Δάφνη Πανουργιά, σοπράνο 

Μάριος Καζάς, πιάνο 

Roni Bou Saba, ψάλτης – απαγγελία στα αραβικά και ελληνικά

Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος, πρόλογος – γενική επιμέλεια 

Παραγωγή: Καλλιτεχνικό Σύνολο "Πολύτροπον"

Μελοποιημένη ποίηση π. Παναγιώτη Καποδίστρια στην Ελληνοαμερικανική Ένωση [10.3.2015 - video]

Επρόκειτο για μια σπουδαία εκδήλωση, που αφορούσε στην λεγόμενη Ιερατική Ποίηση. Eρμήνευσαν αισθαντικά οι: Βίκυ Στυλιανού (πιάνο), Μαργαρίτα Συγγενιώτου (μέτζο σοπράνο), Δάφνη Πανουργιά (σοπράνο) και Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος (απαγγελία-τραγούδι). Μελοποίηση β΄ μέρους: Ιάκωβος Κονιτόπουλος.

Μελοποίηση από τον Δ. Κυριακόπουλο ποιήματος του Π. Καποδίστρια για τον Σολωμό

Απόσπασμα από το ποίημα του π. Παναγιώτη Καποδίστρια "ΤΟ ΣΗΜΑΙΝΟΝ ΒΛΕΜΜΑ", το οποίο αφορά στη πάμφωνη και πάμφωτη φυσιογνωμία του Διονυσίου Σολωμού. Ούτως ή άλλως ο φιλικός ήσκιος και το σημαίνον βλέμμα του επικαλύπτουν στοργικά και παραμυθητικά την ανεστιότητα της διαχρονικής υπαρξιακής θλίψης μας.

Η σύνθεση και η πρώτη παρουσίαση / απόδοση είναι του ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟ. Μαγνητοσκοπήθηκε για λογαριασμό του Ίσκιου μας στο Εντευκτήριο "Χρόνος", κατά το βροχερό δειλινό της 2ας Μαρτίου 2011.

Μάρτιος - Χρόνος - Βροχή, σα να λέμε δηλαδή: ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ ΝΥΝ ΚΑΙ ΑΕΙ!!!

Το "Προεόρτιο" των Ιάκωβου Κονιτόπουλου και π. Παναγιώτη Καποδίστρια

Μόλις ανακάλυψα όλως τυχαίως, αγαπητοί Φίλοι αναγνώστες, στο νέο ιντερνετικό κανάλι ZanteClassical του Dailymotion, κάτι που ζητούσα από χρόνια: Το ποίημά μου "Προεόρτιο", όπως παρουσιάσθηκε από τον συνθέτη του Ιάκωβο Κονιτόπουλο, στις 21 Μαΐου 2007, στο Αμφιθέατρο του Μουσικού Σχολείου Ζακύνθου.

Σολίστ ήταν η Μαργαρίτα Συγγενιώτου (μέτζο σοπράνο), στο δε πιάνο ήταν ο Σπύρος Δεληγιαννόπουλος. Το Ελληνικό Συγκρότημα Σύγχρονης Μουσικής (ΕΣΣΜ) διηύθυνε ο ίδιος ο συνθέτης. Σπεύδω να το αναρτήσω! Σημειωτέον, αυτή ήταν η δεύτερη (πιο επεξεργασμένη) παρουσίαση του συνθέματος.

Θυμίζουμε ότι η πρώτη παρουσίασή του έγινε στην Πάτρα από το Πολύτροπον, σε διοργάνωση Παναγιώτη Ανδριόπουλου, στις 14 Ιανουαρίου 2007. Εκείνη την εκτέλεση, μαζί με άλλα δύο ποιήματά μου, κατά Κονιτόπουλον, μπορείτε να ξαναδείτε εδώ.

π. Π. Κ.

Φωτοπαραλειπόμενο από τη Συναυλία της Πάτμου

Σχόλιο του Π. Ανδριόπουλου / Ιδιωτική Οδός

Στη συναυλία Ιερατική Ποίηση και Μουσική στην Πάτμο, παρέστη και ο Μητροπολίτης Ζακύνθου Χρυσόστομος, ο οποίος έλεγε, με χαρίεσσα πάντα διάθεση, ότι... εκπροσωπεί τον Γενικό Αρχιερατικό της Μητροπόλεώς του π. Παναγιώτη Καποδίστρια, του οποίου τρία ποιήματα, εκ των οποίων τα δύο μελοποιημένα, ακούστηκαν κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης.

Φωτορεπορτάζ από τη Συναυλία "Ιερατική Ποίηση και Μουσική" / Patmos Concert "Music and Hieratic Poetry" (Photos)

Ρεπορτάζ: Παναγιώτης Ανδριόπουλος. Φωτογραφίες: Κατερίνα Παναγιωτάκη

Σήμερα Σάς παρουσιάζουμε ορισμένα χαρακτηριστικά φωτογραφικά στιγμιότυπα από τη μεγάλη και ιδιαίτερα επιτυχημένη Συναυλία, με τίτλο "Ιερατική Ποίηση και Μουσική", η οποία -ως γνωστόν- πραγματοποιήθηκε το βράδυ της περασμένης Κυριακής στον αύλειο χώρο του Σπηλαίου της Αποκάλυψης στην Πάτμο, στο πλαίσιο του 10ου Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής.

Την Ορχήστρα του Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής διηύθυνε ο Άλκης Μπαλτάς. Η σοπράνο Δάφνη Πανουργιά και ο Παναγιώτης Ανδριόπουλος ερμήνευσαν με την ψυχή τους και σε πρώτη εκτέλεση, μελοποιημένα ποιήματα από τους σύγχρονους Έλληνες Συνθέτες Ιάκωβο Κονιτόπουλο,  Αλέξανδρο Μούζα, Φίλιππο Τσαλαχούρη, Κωνσταντία Γουρζή και Άλκη Μπαλτά.

Τις εκδηλώσεις του Φεστιβάλ παρουσιάζουν με επιτυχία όλα τα χρόνια ο Τάσος Αλαφάκης και η Μαργαρίτα Γρύλλη. Η παρουσίαση είναι δίγλωσση (ελληνικά - αγγλικά), καθώς το Φεστιβάλ παρακολουθούν και πολλοί ξένοι φιλόμουσοι.

Ποιήματα των ιερέων - ποιητών μας διάβασαν οι γνωστοί ηθοποιοί Φιλαρέτη Κομνηνού και Γιώργος Καραμίχος. Ο Γ. Καραμίχος μάλιστα διάβαζε και στα αγγλικά μερικούς στίχους από το κάθε ποίημα.

Ο εκ Ζακύνθου συνθέτης Ιάκωβος Κονιτόπουλος δέχτηκε στο τέλος το θερμότατο χειροκρότημα του κοινού για τη σύνθεσή του Προεόρτιο, σε ποίηση του επίσης Ζακυνθίου π. Παναγιώτη Καποδίστρια.

Η Ορχήστρα του Φεστιβάλ Πάτμου ενθουσίασε το πολυπληθέστατο κοινό με την απόδοση γνωστών μερών από κοντσέρτα των μεγάλων κλασικών Μπαχ, Μότσαρτ, Βιβάλντι καθώς και των νεώτερων συνθετών Σοστακόβιτς και A. L. Weber. Αξίζει να σημειωθεί ότι την επιλογή έκαμε ο πολύς Άλκης Μπαλτάς και σολίστ ήταν οι σπουδαίοι μουσικοί Βίκυ Στυλιανού (πιάνο), Ιβόνα Γκλίνκα (φλάουτο), Οδυσσέας Κορέλλης και Franc Sestani (βιολί) και Γιάννης Σαμπροβαλάκης (κλαρινέτο).

Ο ενθουσιασμός του κόσμου στο τέλος της συναυλίας ήταν για όλους τους συντελεστές η μεγαλύτερη ικανοποίηση. Και κυρίως για τον Διευθυντή του Φεστιβάλ Άλκη Μπαλτά, ο οποίος τολμά δύσκολες παραγωγές, που τελικά τις αποδέχεται ο κόσμος.

"Ιερατική Ποίηση και Μουσική" - Το Πρόγραμμα της αποψινής Συναυλίας / "Music and Hieratic Poetry" - Patmos tonight

10ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΠΑΤΜΟΥ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΑΠΟΨΙΝΗΣ ΣΥΝΑΥΛΙΑΣ

Ψαλμός 103 (σε μετάφραση του π. Παναγιώτη Καποδίστρια)

Μουσική: Μητροπολίτης Πατρών Νικόδημος Βαλληνδράς (1915-2008)

«Δάκρυα χάμου...» (Κανών ωφελιμώτατος, ωδή ζ΄)

Ποίηση: π. Παναγιώτης Καποδίστριας

Μέλος παραδοσιακό (επεξεργασία Α. Μπαλτάς)

«Για τη Σελήνη»

Ποίηση: Συμεών ιερομόναχος ο Περουβιανός

Μουσική: Antonio Vivaldi, Largo από το κοντσέρτο για πίκολο RV 443.

«Μόνος μονάζω..» - «μοναχός μιλώ..»

Ποίηση: Συμεών ιερομόναχος ο Περουβιανός

Μουσική: J. S. Bach, Largo ma non tanto από το κοντσέρτο για 2 βιολιά BWV 1043.

«Ο Αγιορείτης»

Ποίηση: Μοναχός Μωυσής Αγιορείτης

Μουσική: J. S. Bach, Siciliano από το κοντσέρτο για πιάνο BWV 1053.

«Αφιέρωση»Ποίηση: Μοναχός Μωυσής Αγιορείτης

J. S. Bach, Menuet – Badinerie, από την σουίτα αρ.2 BWV 1067

«Απόψε…»

Ποίηση: Μητροπολίτης Πέργης Ευάγγελος (Γαλάνης)

Μουσική: W. A. Mozart, Largetto από το κουιντέτο με κλαρινέτο KV 581

(σε μεταγραφή για σόλο κλαρινέτο και ορχήστρα εγχόρδων)

«Τα λάμδα της Αγάπης…»

Ποίηση: π. Βασίλειος Θερμός

Μουσική: D. Shostakovich, Andante από το κοντσέρτο για πιάνο αρ.2

«Άνευ όρων….»

Ποίηση: Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας Στυλιανός (Χαρκιανάκης)
Μουσική: A.L. Weber , Pie Jesu από το έργο «Ρέκβιεμ»

(ενορχ. Α. Μπαλτά)

«Προς το Τέρμα…»

Ποίηση: Μητροπολίτης Πέργης Ευάγγελος (Γαλάνης)

Μουσική: Κωνστάντια Γουρζή

«Προεόρτιο»

Ποίηση: π. Παναγιώτης Καποδίστριας

Μουσική: Ιάκωβος Κονιτόπουλος

«Το αναφιλητό της Αλήθειας»

Ποίηση: Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας Στυλιανός (Χαρκιανάκης)

Μουσική: Αλέξανδρος Μούζας

«Αργαλειός»

Ποίηση: Μητροπολίτης Σερβίων και Κοζάνης Διονύσιος Ψαριανός (1912-1997)

Μουσική: Φίλιππος Τσαλαχούρης

«Ο Γέροντας στην Αγια Σοφιά»

Ποίηση: Καθηγούμενος και Πατριαρχικός Έξαρχος Πάτμου Αρχ. Αντίπας

Μουσική: Άλκης Μπαλτάς

Σολίστ

Τραγούδι : Δάφνη Πανουργιά – Παναγιώτης Ανδριόπουλος

Φλάουτο : Ιβόνα Γκλίνκα

Βιολί : Οδυσσέας Κορέλης – Φρανς Σέστανι

Πιάνο : Βίκυ Στυλιανού

Κλαρινέτο : Γιάννης Σαμπροβαλάκης

Απαγγελία ποιημάτων : Φιλαρέτη Κομνηνού – Γιώργος Καραμίχος

Την Ορχήστρα του Φεστιβάλ Πάτμου διευθύνει ο Άλκης Μπαλτάς

Στιγμές από τις πρόβες στην Πάτμο για την αυριανή Συναυλία "Ιερατική Ποίηση και Μουσική"

Ανταπόκριση από Πάτμο: Παναγιώτης Ανδριόπουλος / Ιδιωτική Οδός

Καλησπέρα σας από το νησί του Θεολόγου, αγαπητοί συνοδίτες.

Πρόβα σήμερα στο Πάτμιον Πνευματικό Κέντρο στη Σκάλα της Πάτμου, με την Ορχήστρα του Φεστιβάλ Πάτμου υπό τη διεύθυνση του μαέστρου Άλκη Μπαλτά, του και Καλλιτεχνικού Διευθυντή του Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής.

Η εμπειρία είναι μαθητεία στην ομορφιά!

Εδώ και οι συνθέτες Ιάκωβος Κονιτόπουλος και Αλέξανδρος Μούζας, των οποίων συνθέσεις πάνω σε ποιήματα Στυλιανού Χαρκιανάκη (Αρχιεπισκόπου Αυστραλίας) και π. Παναγιώτη Καποδίστρια θα παρουσιαστούν αύριο, με σολίστ την σοπράνο Δάφνη Πανουργιά.

Ακούω αυτά τα τραγούδια και σκέπτομαι πόσο ακριβή μπορεί να είναι η έννοια τραγούδι. Ένα πραγματικό ποίημα, που δεν έχει σχέση με την αγοραία εντύπωση που έχουν οι πολλοί για το τραγούδι, ως ένα ακόμη είδος προς κατανάλωσιν και εκτόνωσιν.

Εδώ η ποίηση και η μουσική ένα, υπηρετούν τον λόγο, ήτοι την ουσία στο όνομα της σχέσης. Μιας σχέσης αληθινής ανάμεσα στον ποιητικό λόγο, τον μουσικό και τον άνθρωπο που τους σαρκώνει.

Οι παράγοντες της Συναυλίας "Ιερατική Ποίηση και Μουσική" εν πλω προς Πάτμο

[Ο φίλος μουσικός και θεολόγος Παναγιώτης Ανδριόπουλος "ξύνει πληγές" απόψε ευρισκόμενος εν πλω προς Πάτμο, για το 10ο Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής. Στην Ιδιωτική Οδό του έχει ρεπορτάζ για τα μέλλοντα γενέσθαι αυτές τις ημέρες στο Ιερό Νησί, δηλαδή τη μεγάλη Συναυλία της ερχόμενης Κυριακής, με γενικό τίτλο: "Ιερατική Ποίηση και Μουσική". Από τη σχετική ανταπόκριση σταχυολογούμε κάποια σημεία και στοιχεία, τα οποία μάς ενδιαφέρουν άμεσα. Συνάμα ευχαριστούμε όλους τους παράγοντες της Συναυλίας για την καλοσύνη τους!

π. Π.Κ.]

[...]
Την Ορχήστρα του Φεστιβάλ Πάτμου θα διευθύνει ο διευθυντής του Άλκης Μπαλτάς, αφηγητές θα είναι οι εκλεκτοί ηθοποιοί Φιλαρέτη Κομνηνού και Γιώργος Καραμίχος, σολίστ στο τραγούδι η Δάφνη Πανουργιά και ο Π. Ανδριόπουλος.

Το ταξίδι στο Αιγαίο με πλοίο πάντα συναρπαστικό. Κι ώσπου να σουρουπώσει τα χρώματα της θάλασσας και τ' ουρανού γεμίζουν τα πνευμόνια σου. Κι ο πελαγίσιος αέρας δροσίζει την ψυχή σου.

Όταν μάλιστα ταξιδεύεις και με φίλους, όπως ο συνθέτης Ιάκωβος Κονιτόπουλος και η φλαουτίστα Υβόνα Γκλίνκα, τότε το εν πλω ταξίδι γίνεται ανάσα βαθειά!...

Στην φωτό της Ιδιωτικής Οδού ο Ιάκωβος Κονιτόπουλος και η Δάφνη Πανουργιά μελετούν, στο κατάστρωμα του πλοίου, λεπτομέρειες της σύνθεσης του Ιάκωβου πάνω σε ποίηση Παναγιώτη Καποδίστρια.

Το κομμάτι (Προεόρτιο) πρωτοπαρουσιάσαμε το 2007 στην Πάτρα, στην πρώτη της Ιερατικής Ποίησης, στη μορφή για mezzo και πιάνο. Τώρα, στην Πάτμο, αλλιώτικο, για σοπράνο και ορχήστρα παίρνει άλλη διάσταση. Ακριβώς όπως και η ποίηση του Π.Κ. όταν την επαναπροσεγγίζεις κατά καιρούς με τη δέουσα ταπεινοσύνη.

[...]

Από τις πρόβες για την μελοποιημένη Ποίηση Ιερέων του Φεστιβάλ της Πάτμου

Από την Ιδιωτική Οδό του φίλου μου Παναγιώτη Ανδριόπουλου προέρχονται και οι δημοσιευόμενες φωτογραφίες και οι πληροφορίες. Αφορούν στις πρόβες, που γίνονται με πολύ μεράκι κι επιστημοσύνη στο Ραδιομέγαρο της ΕΡΤ, για την μουσική βραδιά της 5ης Σεπτεμβρίου του 10ου Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής της Πάτμου. Εκείνο το βράδυ στο ιερό νησί είναι αφιερωμένο στην νεοτερική Ποίηση Ιερέων, που έχει λάβει μουσικό ένδυμα. Η όλη οργάνωση της μελοποιημένης Ιερατικής Ποίησης έχει τη σφραγίδα του υπεύθυνου του Φεστιβάλ κ. Άλκη Μπαλτά και τη σφριγηλότητα των ενσαρκωμένων ιδεών του Π. Ανδριόπουλου.

Μού κάνουν την τιμή να μ' έχουν συμπεριλάβει στο πρόγραμμα και πληροφορούμαι ότι έχουν κοπιάσει πολύ με την... περίπτωσή μου, ώστε να παραχθεί καλό αποτέλεσμα, όπως -άλλωστε- είμαι βέβαιος!

Σημειώνει χαρακτηριστικά ο Π. Ανδριόπουλος: "Ο ακάματος Άλκης Μπαλτάς (φωτό) εξ αρχής στην Πάτμο, στο περίφημο πλέον Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής που υπηρετεί με πάθος δέκα χρόνια τώρα, παρά τις μύριες αντιξοότητες, δεν αρκέστηκε στην εύκολη λύση των μετακλήσεων. Εμπνεύστηκε και υλοποίησε παραγωγές που παρουσιάζονται εκεί και δεν έχουν προηγούμενο. Και κάθε τέτοια παραγωγή προϋποθέτει πολύ κόπο: Παραγγελίες -φιλικά πάντα- σε συνθέτες για να γράψουν έργο, ετοιμασία του μουσικού υλικού που είναι πολύ και διαφορετικό, μελέτη του πρωτότυπου έργου, συνδυασμός του με ποίηση και λογοτεχνία και τελικά παρουσίασή του με τους κατάλληλους πάντα ερμηνευτές".

Ευχαριστώ από πλευράς μου και αναμένω εναγωνίως την 5η Σεπτεμβρίου! Κύριε Μπαλτά (φωτό 1), Φίλοι μου Παναγιώτη Ανδριόπουλε (φωτό 2) και Δάφνη Πανουργιά (φωτό 3), έρρωσθε!!! 

 

π. Π. Κ.

Ursprünge und Gegenwart

Gespräch mit Konstantia Gourzi zu ihrem Werk

Ostern in Konstantinopel. Des Wortes wegen.

Elf Momente zwischen Ost und West

Entstehung des Werks:

2009/2010 als Auftragswerk des Münchner Rundfunkorchesters

Uraufführung:

2. Juli 2010 in der Herz-Jesu-Kirche in München mit dem Chor des Bayerischen Rundfunks und dem Münchner Rundfunkorchester unter der Leitung von Ulf Schirmer

Widmung:

»Ulf Schirmer in Freundschaft gewidmet«

Lebensdaten der Komponistin:

* 31. März 1962 in Athen

Der Titel Ihres Werks ist beschreibend und geheimnisvoll zugleich: Wie wird Ostern in der griechisch-orthodoxen Kirche gefeiert und welche Bedeutung hat der historische Ort Konstantinopel für Sie als Griechin?

Ostern ist eines der wichtigsten Feste in Griechenland, der Höhepunkt der Orthodoxie, sehr viele Menschen gehen in die Kirche. Und Konstantinopel, das heutige Istanbul, ist immer noch der Mittelpunkt der orthodoxen Kirche. Es ist für jeden Griechen wichtig, einmal dort gewesen zu sein. Im vergangenen Jahr war ich selbst zum ersten Mal in Istanbul, was sehr bewegend und inspirierend war: Die Geschichte, die Klänge, Ost und West treffen hier aufeinander. Man sieht überall Veränderungen, aber die Ursprünge sind deutlich spürbar. Dieses Nebeneinander fasziniert mich.

Das Motto von Paradisi gloria 2010 lautet »Logos – das Wort«. Welche Bezüge zum Logos-Begriff ergeben sich in Ihrem Werk aus der Perspektive der Ostkirche?

Logos bedeutet übersetzt Wort und Grund. Für mein Komponieren ist Logos ein Weg, um das Innerste auszudrücken und die Ursprünge mit der Gegenwart zusammenzubringen: mit allen musikalischen Mitteln, die mir wichtig und nahe sind. Den Titel des Stücks verstehe ich metaphorisch als innere Auferstehung und Bewusstseinserneuerung des Menschen, wofür Ostern alljährlich die Gelegenheit bietet. Und Konstantinopel ist für mich als Griechin auch ein Symbol dafür, die eigenen Wurzeln zu erkennen, um das Heute wahrzunehmen und das Aktuelle bewusst leben zu können.

Elf Momente zwischen Ost und West lautet der Untertitel Ihres Werks. Geht es letztlich darum, musikalisch eine Brücke zwischen Ost und West zu schlagen?

Das ganze Stück ist eine Brücke zwischen Ost und West und anderen, zum Teil gegensätzlichen Elementen: alt und neu, Improvisation und Klassik, traditioneller östlicher Gesangsstil und traditioneller westlicher Chorgesang, ein Geiger als Solist mit neuen, extra angefertigten Instrumenten usw. Alle elf Sätze beschreiben ein neues Ganzes, und jeder Moment hat mit dem Ort Konstantinopel als Inspirationsquelle zu tun.

Sie verwenden Zitate aus der griechischen Geschichte, aus Philosophie, Theater und Literatur sowie aus der Bibel. Welchen Kriterien folgt diese von Ihnen zusammengestellte Sammlung, die dann von einem Dichter eigens in eine lyrische Form gebracht wurde?

Ich wollte eine Art liturgischen Bogen zwischen diesen Quellen spannen, die über viele Epochen hinweg kurze Einblicke geben in das, was das Thema Logos für mich bedeutet. Das ist sehr vielschichtig. Ich habe bewusst Zitate aus verschiedenen Zeiten gewählt – als Anregung für eine moderne poetische Umsetzung. Panagiotis Kapodistrias, ein griechischer Theologe und Autor, wusste sofort, was ich meinte, und hat die Idee weitergeführt.

Geht es in Ihrem Werk musikalisch um die Verbindung verschiedener Klangsphären?

Die Idee ist, Orchester, Chor und zwei nicht-klassische Solisten mit verschiedenen musikalischen Sprachen und Elementen so zu kombinieren, dass ich mein Empfinden adäquat ausdrücken kann. Wichtig ist, bestimmte Atmosphären und Stimmungen zu schaffen. Sie können mit Melodien, Rhythmen, Klangfarben oder durch verschiedene Geräusche erzeugt werden, mit speziellen Spieltechniken auf den Instrumenten. Ich wünsche mir, dass sich der Zuhörer geistig zu einer Reise eingeladen fühlt.

Mit dem griechischen Bariton Vassilis Agrokostas haben Sie schon mehrfach zusammengearbeitet. Wie hilfreich ist die Vertrautheit mit dem Interpreten und seiner Stimme?

Für meine kompositorische Arbeit ist es wichtig, den Interpreten zu kennen. Ich hatte seine Stimme schon von meiner letzten CD-Aufnahme, die während der Komposition von Ostern in Konstantinopel entstand, im Ohr. Dann ist entscheidend, sich musikalisch gut zu verstehen, da der Gesang auch improvisatorische Elemente beinhaltet, die gemeinsam entwickelt werden müssen. Und das ist mit Vassilis zum Glück der Fall.

In welcher Weise schlägt sich das Psal-modieren aus der griechisch-orthodoxen Kirche in Ihrem Werk nieder?

Als eine bewusst gewählte, östlich geprägte musikalische Äußerung. Dabei verwende ich keine authentischen byzantinischen Skalen, sondern neue, individuelle.

In drei Arien treten der Psalmist und der Solo-Violinist als Duo auf. In der ersten Arie agieren sie mit Text sowie mit Skalen und chromatischen Farben, in den letzten beiden Arien hingegen »ohne Worte« in freier Improvisation, wobei sich die mittlere Arie am Jazz orientiert. 

Ich wünschte, dass alle klassischen Musiker besser mit Improvisation umgehen könnten. Das ist etwas, was uns allen fehlt. In der klassischen Musik verbinden wir Improvisation noch zu oft mit der Vorstellung einer »unseriösen« Musizierhaltung. Als Kind hat mich Improvisation sehr geprägt, ich wollte mit allen Themen aus der klassischen Musik improvisieren und die Kompositionen unter einem anderen Gesichtspunkt kennenlernen. Die Solo-Partien in meinem Stück sind das Ergebnis intensiver Zusammenarbeit mit den beiden Solisten, um zu definieren, in welche Richtung die Improvisation jeweils gehen soll.

Sie verwenden zwei Solo-Violinen, die eigens gebaut wurden und von einem griechischen Solisten gespielt werden. Was ist die klangliche und bauliche Besonderheit dieser Violinen?

Diese neuen Instrumente sind auch Teil der Frage, wie wir mit der Tradition verfahren wollen. Wie führen wir sie fort, ohne sie zu verletzen? Der Geiger Miltiades Papastamou ist ein Studienfreund von mir, auch er sucht neue Wege für sein Instrument und dessen Klangmöglichkeiten. Die beiden neu entwickelten Geigen, die im Stück zum Einsatz kommen, haben einen größeren Tonumfang und eine andere Resonanz als normale Geigen. Ich wollte Solisten haben, die nicht das klassische Modell repräsentieren, da es mir in diesem Stück um eine neue Klangkombination geht. Der weichere, rundere Ton dieser Violinen kann als besondere Klangfarbe über dem Orchester stehen, und der Solist wird zum Botschafter dieser neuen Farbe.

In welcher Weise arbeiten Sie mit dem Chor? Einmal soll er deutlich skandieren wie in derRap-Musik.

Der Chor ist das direkte Instrument des Logos. Er kann so oder anders agieren, mit diesen oder jenen Stil-Elementen. Sie entstammen unserer Gegenwart und sind wiederum von Vergangenem und Neuem beeinflusst. Ich lerne von allen Musikrichtungen und benutze sie dann wieder individuell.

Vor welche besonderen Anforderungen stellt Ostern in Konstantinopel die Interpreten?

Alle Beteiligten müssen lernen, ihre Rolle in diesem Stück neu auszufüllen, ihren Part als Teil des Ganzen zu betrachten – selbst wenn sie gerade nicht teilnehmen. Sich auf die Improvisation einstellen, ungewohnte Klangfarben produzieren, die mit der Klangdramaturgie und Klangenergie insgesamt zusammenhängen. Für den Einzelnen ist das Stück technisch nicht schwer. Die Schwierigkeit besteht in dem neuen, ungewohnten Zusammenwirken.

Das Gespräch führte Susanne Schmerda.