Ο Ανδρέας Κάλβος τής Εκπαιδευτικής Τηλεόρασης (1999)

Σκίτσο και γραφή τού Γιώργου Σεφέρη για τον Κάλβο

Το πορτρέτο του ποιητή της Αρετής: Κάποια νέα στοιχεία

Γιώργος Ανδρειωμένος | diastixo.gr |

 Δημοσιεύτηκε 08 Ιουλίου 2025

Σε δύο άρθρα του υπογραφομένου, το οποία δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα Η Καθημερινή[1] και στο ηλεκτρονικό περιοδικό Diastixo.gr[2], παρουσιάστηκε ανυπόγραφη προσωπογραφία ανδρός, η οποία είχε αγοραστεί από τον κάτοχό της σε παλαιοπωλείο της Φλωρεντίας πριν από μερικά χρόνια. Σε αυτήν εμφανίζεται νέος άνθρωπος των γραμμάτων μετρίου αναστήματος, φορώντας μαύρο σακάκι και λευκό υποκάμισο με ανασηκωμένο τον γιακά, καθισμένος σε εσωτερικό χώρο, με σώμα ελαφρώς κεκλιμένο σε πλάγια στάση, με το κεφάλι στραμμένο προς τα αριστερά και με το βλέμμα του να απευθύνεται προς τον θεατή. Το πρόσωπο του απεικονιζόμενου έχει λευκή χροιά, είναι μακρόστενο και ωοειδές· το μέτωπό του είναι πλατύ και απογυμνωμένο, οι οφθαλμοί του καστανοί, τα φρύδια του μαύρα, η μύτη του μακριά και κυρτή, το στόμα του μέτριο και με λεπτά χείλη, το πιγούνι του στρογγυλό, ενώ φέρει λακκάκια στα μάγουλα· ακόμη, το χρώμα των μαλλιών του είναι γκρίζο, έχει μακριές μαύρες-καστανές φαβορίτες και είναι ελαφρά αξύριστος. Τέλος, ο εικονιζόμενος κρατά με το αριστερό του χέρι ανοιγμένο χειρόγραφο τόμο, του οποίου η γραφή είναι δυσανάγνωστη, συγκρατώντας τα φύλλα του με το δεξί, κάθεται σε ξύλινο κάθισμα με κόκκινη επένδυση και στα δεξιά του υπάρχει πράσινο παραπέτασμα και τρία ράφια βιβλιοθήκης με δερματόδετους τόμους. Στην οπίσθια πλευρά του πίνακα έχει γραφεί η ένδειξη: Effigie del sign. And. Calvo (εικόνα του κ. Ανδ[ρέα] Κάλβου).

Η δε πόλις Ζάκυνθος ελάλησε περί Κάλβου και Σολωμού [video]

Το κινηματογραφικό δοκίμιο Η δε πόλις ελάλησεν του Γιάννη Σμαραγδή περιηγείται το νησί της Ζακύνθου, αναδεικνύοντας όλα τα στοιχεία που συνθέτουν και συμπληρώνουν την αισθητική του τοπίου.

Στα χνάρια της μορφής του Ανδρέα Κάλβου

Πηγή: ΔΙΑΣΤΙΧΟ

 του Γιώργου Ανδρειωμένου

Σε πρόσφατο φύλλο της κυριακάτικης Καθημερινής (16.03.2025, ένθετο: «τέχνες & γράμματα», σ. 4), δημοσιεύτηκε εκτενές άρθρο του υπογραφομένου, όπου ανακοινώθηκε η ύπαρξη ανυπόγραφου πορτρέτου νεαρού «ανθρώπου των γραμμάτων» (πλάτους 48,5 cm και ύψους 60 cm), φιλοτεχνημένου, κατά πάσα πιθανότητα, στη Φλωρεντία, τη δεύτερη δεκαετία του 19ου αιώνα, και αγορασμένου από συλλέκτη των Αθηνών το 2008 στην ίδια πόλη, το οποίο στο πίσω μέρος του φέρει την επιγραφή στα ιταλικά: effigie del Sig. And. Calvo (εικόνα του κ. Ανδ[ρέα] Κάλβου). Εκεί, καταδείχθηκε η ομοιότητα του απεικονιζόμενου προσώπου προς τις περιγραφές του ποιητή, οι οποίες μας έχουν παραδοθεί από όσους τον γνώρισαν ή ήρθαν σε επαφή μαζί του – πρωτίστως μετά τα τριάντα του χρόνια ή και στην ωριμότητά του. Επομένως, όσα ακολουθούν βασίζονται σε όσα αναπτύχθηκαν στο προαναφερθέν άρθρο και σκοπό έχουν απλώς να ενισχύσουν, με παράθεση επιπλέον τεκμηριωτικού-φωτογραφικού υλικού, τη συναφή επιχειρηματολογία.

Τα οστά του "Φιλόπατρι" Ανδρέα Κάλβου φθάνουν στην "ωραία και μόνη" Ζάκυνθο [σπάνιο video]

Είναι 5 Ιουνίου 1960. Το πολεμικό πλοίο «Χατζηκωνσταντής», με το οποίο μεταφέρονται τα οστά του ποιητή Ανδρέα Κάλβου και της συζύγου του από την Ιταλία στη Ζάκυνθο, καταπλέει στο λιμάνι της Ζακύνθου. 

Συνέδριο στην Κέρκυρα: «Μπάυρον - Σολωμός - Κάλβος - Παλαμάς: Διασταυρώσεις»

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

«ΜΠΑΫΡΟΝ – ΣΟΛΩΜΟΣ – ΚΑΛΒΟΣ – ΠΑΛΑΜΑΣ: ΔΙΑΣΤΑΥΡΩΣΕΙΣ»

ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΕΡΚΥΡΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ –

ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΟΝΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ –

ΙΔΡΥΜΑ ΚΩΣΤΗ ΠΑΛΑΜΑ

Η Εταιρεία Κερκυραϊκών Σπουδών – Μουσείο Σολωμού Κερκύρας, συνδιοργανώνει με το Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου και με το Ίδρυμα Κωστή Παλαμά, Επιστημονικό Συνέδριο στην Κέρκυρα, στις 15 και 16 Νοεμβρίου 2024. 

Περιδιάβαση για τον Ανδρέα Κάλβο (200 χρόνια από την έκδοση των "Ωδών")

Περιδιάβαση στους χώρους, οι οποίοι σχετίστηκαν στην Κέρκυρα με τον Ανδρέα Κάλβο, προγραμματίζει η Εταιρεία Κερκυραϊκών Σπουδών (Μουσείο Σολωμού), με αφορμή τη συμπλήρωση 200 ετών από την έκδοση των «Ωδών» του μεγάλου Ζακύνθιου Ποιητή, ο οποίος έζησε στην Κέρκυρα 26 χρόνια.

Για το βιβλίο του Διονύση Σέρρα “Γραφές για τον Ανδρέα Κάλβο (1986-2022)”, Επτανησιακά Φύλλα, Ζάκυνθος 2022

Γράφει η Δρ ΑΝΘΟΥΛΑ ΔΑΝΙΗΛ

Η Ζάκυνθος είναι το νησί το οποίο δικαίως υπερηφανεύεται για την συνολική του παρουσία στην Επτανησιακή Πολιτιστική κληρονομιά μας αλλά και γιατί γέννησε δύο κορυφαίους ποιητές τον 19ο αιώνα παγκόσμιας απήχησης. Τον Διονύσιο Σολωμό και τον Ανδρέα Κάλβο, οι οποίοι σημάδεψαν τον αιώνα τους αλλά και τη νεότερη ελληνική λογοτεχνία.

Επετειακό Αρχιερατικό Τρισάγιο στον Τάφο του "Φιλόπατρι" Ποιητή Ανδρέα Κάλβου [video-photos]

Η Ιερά Μητρόπολις Ζακύνθου, στο πλαίσιο των επετειακών εκδηλώσεών της για τη συμπλήρωση 200 χρόνων από την Επανάσταση του 1821, σε συνεργασία με το Μορφωτικό Κέντρο Λόγου "Αληθώς", πραγματοποίησε το πρωί της Τετάρτης, 24ης Μαρτίου 2021 (παραμονής της εθνικής επετείου), Επιμνημόσυνη Δέηση στον "κυκλοδίωκτο" Τάφο του "Φιλόπατρι" ΑΝΔΡΕΑ ΚΑΛΒΟΥ-ΙΩΑΝΝΙΔΗ, όπου αναπαύεται ο Ποιητής, θησαυριζόμενος στο Μαυσωλείο της ιστορικής Πλατείας του Αγίου Μάρκου πόλεως Ζακύνθου. 

Το επετειακό Τρισάγιο τέλεσε ο Σεβ. Μητροπολίτης Ζακύνθου κ. Διονύσιος Δ΄ και μεταδόθηκε διαδικτυακά, με μικρή τιμητική αποφώνηση του π. Παναγιώτη Καποδίστρια.

Η διαδικτυακή μετάδοση έγινε μέσω του καναλιού του "Αληθώς" στο YouTube. Δείτε ακολούθως το σχετικό βίντεο, όπως και ενδεικτικές φωτογραφίες:

Μνημονεύοντας ΑΝΘΙΜΟ ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟ - ΔΙΟΝΥΣΙΟ ΣΟΛΩΜΟ - ΑΝΔΡΕΑ ΚΑΛΒΟ. Επετειακά Τρισάγια 200ετηρίδας 1821 (24.3.2021)

"Ας μη μου δώσει η μοίρα μου

εις ξένην γην τον τάφον·

είναι γλυκύς ο θάνατος

μόνον όταν κοιμώμεθα

εις την πατρίδα."

[Ανδρέας Κάλβος]

Η Ιερά Μητρόπολις Ζακύνθου ανακοινώνει ότι, στο πλαίσιο των επετειακών εκδηλώσεων για τη συμπλήρωση 200 χρόνων από την Επανάσταση του 1821, σε συνεργασία με το Μορφωτικό Κέντρο Λόγου "Αληθώς", πραγματοποιεί την ερχόμενη, Τετάρτη 24η Μαρτίου 2021 (παραμονή της εθνικής επετείου), τρία Αρχιερατικά Τρισάγια στους Τάφους ισάριθμων μεγάλων πνευματικών Ανθρώπων, οι οποίοι -με τον τρόπο του ο καθείς- προσέφεραν σημαντικά στο μεγαλεπήβολο έργο της Εξέγερσης των υπόδουλων Ελλήνων, δύο αιώνες πριν.

Έτσι, ο Σεβ. Μητροπολίτης Ζακύνθου κ. Διονύσιος Δ΄ τελεί Επιμνημόσυνες Δεήσεις, ως ακολούθως:

Δημήτρης Λιαντίνης: "Άνδρας και ανδρείος ο Ανδρέας Κάλβος"

Η Καθηγήτρια Νικολίτσα Λιαντίνη, σύζυγος τού αυτοθέλητα φευγάτου Δημήτρη Λιαντίνη, δημοσίευσε σήμερα, επέτειο θανάτου του Ανδρέα Κάλβου, του μεγάλου αυτού παγκόσμιου Ζακύνθιου, λόγια του Λιαντίνη που αφορούν στη μορφή και το έργο του Ποιητή των "Ωδών" και της "Λύρας", μαζί με μια φωτογραφία από την επίσκεψη του Λιαντίνη στη Ζάκυνθο και μάλιστα στον τάφο του Διονυσίου Σολωμού. 

Ποίηση σε καιρό Λοιμού, 29-30: ΣΤΟ ΜΑΥΣΩΛΕΙΟ, i-ii

Ποίηση π. Παναγιώτη Καποδίστρια

ΣΤΟ ΜΑΥΣΩΛΕΙΟ 

I

Ανησυχούντες

οι Δυο του Μαυσωλείου

τρέμουν τον Ιό.

Ο Αλαφροΐσκιωτος

και ο Σκιοντυμένος

φοβούνται μήπως

μολυνθούν οι ποιήσεις.

Συρτώνουν θύρες

και νυχθημερόν απο-

λυμαίνουν τις λέξεις τους.

II

Αίφνης ο Κάλβος

του Σολωμού θυμάται

τα γενέθλια.

Φίλο ευσυμπάθητο

πώς να τον εορτάσει;

Δωρίζει τότε 
του έαρος τα ρόδα

απ' τις ωδές του

ποδήλατο του θέρους 

και ήλιους του Βαγιώνε.

(7-8.4.2020)

Εταιρεία Κερκυραϊκών Σπουδών: Σολωμός και Κάλβος για το 2021

Σειρά εκδηλώσεων αφιερωμένων στον Διονύσιο Σολωμό και τον Ανδρέα Κάλβο προγραμματίζει η Εταιρεία Κερκυραϊκών Σπουδών για το 2021, σύμφωνα με απόφαση που έλαβε το Διοικητικό της Συμβούλιο στη συνεδρίασή του της 19ης Φεβρουαρίου 2020, για τον εορτασμό των 200 χρόνων από την ελληνική παλιγγενεσία.

Αυτό κοινοποιήθηκε και στη σύσκεψη των κερκυραϊκών φορέων, την οποία συγκάλεσε η Δήμαρχος Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων κ. Μερόπη Υδραίου το Σάββατο 22 Φεβρουαρίου 2020. 

Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στον προγραμματισμό εκδηλώσεων για τα σχολεία στο «Μουσείο Σολωμού», ενώ θα υπάρξει συνεργασία ε το Ιόνιο Πανεπιστήμιο και άλλα πνευματικά ιδρύματα της χώρας. Στους στόχους είναι επίσης και η διοργάνωση Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου για τον Διονύσιο Σολωμό και τον Ανδρέα Κάλβο, μέσα στο έτος 2021.

Ως "λαμπάς η αιώνιος" της Ποίησης τιμήθηκε ο Κάλβος στη Ζάκυνθο, 150 χρόνια από τον θάνατο του

Με μεγάλη επιτυχία και συγκίνηση πραγματοποιήθηκε χτες βράδυ 30/11/2019 η αφιερωματική εκδήλωσή - Εσπερίδα του Μουσείου Σολωμού και Επιφανών Ζακυνθίων για την συμπλήρωση 150 χρόνων από τον θάνατό του Ανδρέα Κάλβου (1792-1869) στο Πνευματικό Κέντρο Δήμου Ζακύνθου.

Τρία κολάζ π. Παν. Καποδίστρια για τον Κάλβο στην έκθεση εκδόσεων του Ποιητή στο Μουσείο Σολωμού

Τρία κολάζ, εμπνευσμένα από τους στίχους του Ανδρέα Κάλβου, δια χειρός π. Παναγιώτη Καποδίστρια, προστέθηκαν στην Έκθεση Εκδόσεων για τον Ποιητή, που πραγματοποιείται στην Αίθουσα Νιάρχου του Μουσείο Σολωμού και Επιφανών Ζακυνθίων (Βιβλιοθήκη - δεύτερος όροφος), στα πλαίσια των εορτασμών του "Έτους Κάλβου 2019" για την συμπλήρωση 150 χρόνων από τον θάνατό του. Η έκθεση θα είναι ανοιχτή εως 6/12, τις ώρες λειτουργίας του Μουσείου.

Έκθεση Βιβλίου με Εκδόσεις για τον Ανδρέα Κάλβο στο Μουσείο Σολωμού και Επιφανών Ζακυνθίων (25.11-6.12.2019)

Από τις 25 Νοεμβρίου έως τις 6 Δεκεμβρίου 2019, θα πραγματοποιηθεί στην Αίθουσα Σταύρου Νιάρχου του Μουσείου Σολωμού και Επιφανών Ζακυνθίων Έκθεση Βιβλίου με εκδόσεις για τον Ανδρέα Κάλβο, προερχόμενες από την Βιβλιοθήκη του Ιδρύματος και από την Βιβλιοθήκη του κ. Διονύση Σέρρα.

Η έκθεση θα είναι ανοιχτή κατά τις ώρες λειτουργίας του Μουσείου (9:00-14:00, καθημερινά).

Έτος Κάλβου 2019: Εκδηλώσεις του Μουσείου Σολωμού και Επιφανών Ζακυνθίων για τα 150χρονα από τον θάνατό του

Το Διοικητικό Συμβούλιο του Μουσείου Σολωμού και Επιφανών Ζακυνθίων, συμμετέχοντας στους εορτασμούς του «Έτους Ανδρέα Κάλβου 2019», προσκαλεί στις αφιερωματικές εκδηλώσεις του για την συμπλήρωση 150 χρόνων από τον θάνατό του (1792-1869).

Αναθυμούμαστε στίχους επιτοίχιους του Κάλβου, 150 χρόνια από τη θανή του (+3.11.1869)

150 χρόνια από τον θάνατο του Ανδρέα Κάλβου. Στις 3 Νοεμβρίου 1869 πεθαίνει και θάβεται στο νεκροταφείο του Keddington

ΣΤΙΧΟΙ ΕΠΙΤΟΙΧΙΟΙ Ανδρέα Κάλβου:

• Baroque πρόσοψη Ι. Ν. Παναγούλας Μπανάτου Ζακύνθου, Φεβρουάριος 2019

• Bauhaus πρόσοψη Πολεμικού Μουσείου Αθηνών, Μάρτιος 2019

Σύλληψη light installation: Ιωάννης Πορφύριος Καποδίστριας

Κυκλοφορήθηκε αναμνηστικό νόμισμα για τα σημερινά 150χρονα μετά Κάλβον (+3.11.1869)

ΑΝΑΜΝΗΣΤΙΚΟ ΝΟΜΙΣΜΑ 2 ΕΥΡΩ, ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΑΛΒΟΣ, 150 ΧΡΟΝΙΑ  (1869-2019

Ο Ανδρέας Κάλβος (1792-1869), γεννημένος στη Ζάκυνθο, είναι ένας από τους σημαντικότερους νεοέλληνες ποιητές. 
     Συνδυάζοντας τη στέρεα νεοκλασικιστική παιδεία του με τα υψηλά ιδεώδη του ρομαντισμού και την αρχαΐζουσα γλώσσα με τη δημοτική,ο Ανδρέας Κάλβος εξέφρασε τόσο τις επαναστατικές ιδέες του καιρού του όσο και προσωπικά του οράματα.

Στίχοι Αντώνη Δ. Σκιαθά για τα σημερινά 150χρονα μετά Κάλβον (+3.11.1869)

Αντώνης Δ. Σκιαθάς 

Χρησμοί της μνήμης του Ελεεινού της ποίησης – Γ΄ 

Αγόρι μου, 

του είπε τότε ο ασθενής πατέρας, 

παίζοντας στη φυσαρμόνικα 

ηδονικά του μέλλοντα θανάτου τις ζωές. 

Εκείνα τα χρόνια οι αυλικοί 

έβαζαν τα κομμένα μέλη στ’ αλάτι, 

γέμιζε ο κήπος κρεατόμυγες 

και μύριζε αρρώστια το αρχονταρίκι 

της μονής και οι ίσκιοι των καλογέρων 

καρφωμένοι σε χιόνι απάτητο. 

Και ας μην είχε ξημερώσει ακόμα. 

Και ας μην είχε νοιώσει 

ποτέ ο Κάλβος 

τις άηχες νύχτες του Ομήρου 

αλλά μόνο τις εύηχες μνήμες του ελεεινού ποιητή, 

πατέρα του και αδερφού του, 

Διονυσίου Σολωμού. 

[Από τη συλλογή Ευγενία, εκδ. «Πικραμένος», 2016]