Στάνλεϋ Κιούμπρικ εναντίον Στήβεν Κινγκ, ταινίες εναντίον βιβλίων (και το νόημα της τέχνης)

(Ένα κείμενο σε 10 σκηνές)

1η σκηνή: Πρελούδιο της απογοήτευσης

Σε όλους μας έχει συμβεί. Μόλις μαθαίνεις ότι το αγαπημένο σου βιβλίο έγινε ταινία τρέχεις στον κινηματογράφο για να δεις αν ο σκηνοθέτης κατάφερε να αποδώσει το όραμα του συγγραφέα. Και σχεδόν πάντα απογοητεύεσαι.

Το βιβλίο, έτσι όπως το είχες φανταστεί, ήταν πολύ καλύτερο.

Και πολλοί συγγραφείς που είδαν το έργο τους στην οθόνη εξοργίζονται με το αποτέλεσμα (εκτός κι αν πρόκειται για βιβλία-σενάρια, που γράφτηκαν για να γίνουν ταινίες, όπως εκείνα του Νταν Μπράουν και του Τζορτζ Μάρτιν).

~~

2η σκηνή: Οι πιο γνωστές ιστορίες συγγραφέων που μίσησαν τις ταινίες

Ο Μίλαν Κούντερα δεν ήθελε ν’ ακούει για την Αβάσταχτη Ελαφρότητα του Κάουφμαν, τόσο που απαγόρευσε κάθε κινηματογραφική μεταφορά των βιβλίων του μετά απ’ αυτό.

Ο Κεν Κέσσεϋ δούλεψε μαζί με τον σκηνοθέτη Φόρμαν τη Φωλιά του Κούκου, αλλά είχε τόσες αντιρρήσεις για το έργο που δεν ήθελε καν να πάει να το δει όταν προβλήθηκε.

Ο Winston Groom θύμωσε τόσο με το Φόρεστ Γκαμπ του Ζεμέκις που ξεκίνησε τη συνέχεια του βιβλίου με τη φράση: «Μην αφήσετε κανέναν να κάνει ταινία την ιστορία της ζωής σας».

Όσο για την P.L. Travers και τον τρόπο που χειρίστηκε ο Γουόλτ Ντίσνεϋ τη Μαίρη Πόπινς… Η Τράβερς έκλαιγε καθόλη τη διάρκεια της ταινίας και απαγόρευσε στην Ντίσνεϋ ν’ αγγίξει τα επόμενα βιβλία της.

Ο Anthony Burgess θεώρησε τόσο αποτυχημένο το Κουρδιστό Πορτοκάλι του Κιούμπρικ, που αργότερα έγραψε ότι θα προτιμούσε να μην είχε γράψει ποτέ το βιβλίο!

Και προσέξτε! Όλες οι παραπάνω ταινίες θεωρούνται αριστουργήματα. Γιατί, λοιπόν, οι συγγραφείς και οι αναγνώστες απογοητεύονται απ’ τις κινηματογραφικές μεταφορές των βιβλίων;

Ίσως μπορούμε να το καταλάβουμε αν συγκρίνουμε ένα άλλο βιβλίο και τη κινηματογραφική του μεταφορά (που μίσησε ο συγγραφέας), τη Λάμψη του Στήβεν Κινγκ και τη Λάμψη του Στάνλεϋ Κιούμπρικ.

Ας ξεκινήσουμε απ’ το βιβλίο, γιατί αν υπήρχε αυτό δεν θα υπήρχε και η ταινία.

Φωτιά στα σαββατόβραδα

Μυρίζει φωτιά. Τρέξε λες στον εαυτό σου χωρίς να χρειάζεσαι τα δεκανίκια των extreme sprots.

 

Ένα στενό πάνω από το σπίτι που σε φιλοξενεί.

 

Ξερνάει φωτιές το σπίτι.

 

Η ένοικος έξω, βαριά εγκαύματα μόνο στην παλάμη. Ξεφλουδίστηκε σαν φρούτο.

 

Μικρό το κακό.

 

Όχι. Δεν είναι μικρό το κακό.

 

 Είχε ζωές στο σπιτάκι.

 

Σκυλάκια σου είπε.

 

Τα σκυλάκια για κάποιους ανθρώπους είναι η μόνη ζωή που έχουν.

 

Και τους κακολογούν αυτοί που τους έκλεισαν όλη την αγάπη σε αγαπησιάρες τετράποδες γούνινες υπάρξεις πως δεν αγαπούν τους ανθρώπους.

 

Πως θα μπορούσαν;

F. Scott Fitzgerald: «Δείξτε μου έναν ήρωα και θα σας γράψω μια τραγωδία»

 

Σαν χτες έφυγε από τη ζωή ο Αμερικανός συγγραφέας Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ (24 Σεπτεμβρίου 1896 - 21 Δεκεμβρίου 1940), ένας από τους κύριους εκπροσώπους της «Χαμένης Γενιάς» των Αμερικανών λογοτεχνών όπως την αποκάλεσε η Γερτρούδη Στάιν, όπου συγκαταλέγονται μεγάλα ονόματα της αμερικανικής πεζογραφίας, μεταξύ των οποίων και αυτά των Έρνεστ Χέμινγουει και Τζον Ντος Πάσος.

Η ζωή του Σκοτ αντικατοπτρίζει τις δύο όψεις του Αμερικάνικου ονείρου. Από τη μία, η επιτυχία και η λάμψη και από την άλλη οι υπερβολές και η παρακμή. Ο Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ γεννήθηκε στη Μινεσότα, γιος μιας οικογένειας της μεσαίας τάξης του Έντουαρντ Φιτζέραλντ και της Μαίρη Μακ Κουίλαν, αμφότεροι πιστοί καθολικοί.

Ξεκίνησε το 1913 σπουδές στο πανεπιστήμιο του Πρίνστον. Οι μέτριες ακαδημαϊκές επιδόσεις του, σε συνδυασμό με την απόφασή του να ασχοληθεί με τη λογοτεχνία, τον οδήγησαν να εγκαταλείψει τις σπουδές του, χωρίς να εξασφαλίσει το πτυχίο του.

Την ίδια χρονιά κατατάχθηκε στον αμερικανικό στρατό, με συμμετοχή στον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο. Κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσής του ολοκλήρωσε το μυθιστόρημά του The Romantic Egoist. Ο εκδοτικός οίκος, στον οποίο απευθύνθηκε, αφού τον επαίνεσε ως πρωτότυπη πένα, αρνήθηκε δύο φορές τη δημοσίευση του βιβλίου του.

Το 1918 ο Σκοτ ερωτεύεται την Ζέλντα Σάιρ και μετά το πέρας του πολέμου μετακομίζουν μαζί στη Νέα Υόρκη, προκειμένου να παντρευτούν. Ο αρραβώνας, τελικά, διαλύεται λόγω του ότι η Ζέλντα δεν πείθεται ότι ο Σκοτ είναι ικανός να συντηρήσει οικονομικά μια οικογένεια.

Jean-Paul Sartre- Η ιστορική άρνηση του Νόμπελ λογοτεχνίας και η ζωή του κορυφαίου φιλοσόφου

22 Οκτωβρίου 1964. Η Ακαδημία των Βραβείων Νόμπελ αποφασίζει να απονείμει το βραβείο λογοτεχνίας στον Jean-Paul Sartre.

 

Ο μεγάλος φιλόσοφος, λογοτέχνης και ακτιβιστής αρνείται το βραβείο και μετά τον Παστερνάκ γίνεται ο δεύτερος τιμώμενος που παγκόσμια απαρνείται αυτό που πολλοί λογοτέχνες πασχίζουν να αποκτήσουν την τιμή του Νομπελίστα. Βαθειά ταγμένος στην στρατευμένη τέχνη και κυρίαρχη μορφή στην αντιπροσώπευση του Μαρξισμού κατά τη διάρκεια του 20ου αιώνα, ο Σαρτρ εξηγεί με απλά λόγια τα κίνητρα πίσω από την άρνησή του αυτή, σε δήλωσή του στον σουηδικό Τύπο στις 22 Οκτωβρίου, η οποία παρουσιάστηκε στη Le Monde σε γαλλική μετάφραση εγκεκριμένη από τον ίδιο τον Sartre.

 

Η ουσία των λεγόμενών του βρίσκεται στην άποψή του πως ο συγγραφέας δεν πρέπει να επιτρέπει στον εαυτό του να μεταβάλλεται σε θεσμό. Χαρακτηριστικά, κλείνει την δήλωσή του λέγοντας πως «δεν είναι το ίδιο να υπογράφω ως Jean–Paul Sartre και ως Jean–Paul Sartre, Nobel Prizewinner».