Η εποχή των τεράτων

Ο Θέμης Καίσαρης γράφει για το νέο σίριαλ του θεάτρου του παραλόγου που λέγεται ελληνικό ποδόσφαιρο.

"Ο παλιός κόσμος πεθαίνει και ο νέος κόσμος πασχίζει να γεννηθεί. Τώρα είναι η εποχή των τεράτων". Προφανώς και ο Αντόνιο Γκράμσι δεν είχε το ελληνικό ποδόσφαιρο στο μυαλό του. Και σίγουρα αυτή η αγαπημένη φράση του φάδερ ταιριάζει περισσότερο στην πολιτική ζωή της χώρας, εκεί που του αρέσει συχνά να τη χρησιμοποιεί, κι ελπίζω να είναι ΟΚ με το “δανεισμό” της.
Παρόλα αυτά μου ήρθε στο μυαλό μετά το νέο σίριαλ του θεάτρου του παραλόγου που λέγεται ελληνικό ποδόσφαιρο, εγχώριος πρωταθλητισμός. Είναι εμφανές πως κάτι νέο θέλει να γεννηθεί, είναι αμφίβολο αν το παλιό πεθαίνει, αλλά είναι βέβαιο πως ζούμε στην εποχή των τεράτων, σε μια κατάσταση που πάνω της γράφει “δεν πάει άλλο”. Κι αυτό το “δεν πάει άλλο” έχει προφανώς πολλούς αποδέκτες.

 

Ας γίνει ταξιτζής

Δεν πάει άλλο με τύπους σαν τον Παππά. Πριν απ’τη διαιτησία, οι δύο “αποφάσεις” να συνεχιστεί ο αγώνας. Απ’τον ίδιο άνθρωπο που (καλώς) δεν ξεκίνησε ποτέ τον αγώνα στη Λεωφόρο. Έμεινε ένας άνθρωπος στη χώρα που να πιστεύει πως οι “αποφάσεις” δεν χρειάζονται εισαγωγικά γιατί είναι 100% δικές του; Αν είναι δικές του, δεν ξέρει τι του γίνεται και κάνει άλλα παρά πέντε και άλλα ακριβώς. Αν δεν είναι δικές του και του αρέσει να δέχεται οδηγίες, ας γίνει ταξιτζής να του λένε που να στρίψει.

Τι σημαίνει “είπαμε να παίξουμε”;

Και παρεμπιπτόντως, δεν το πιάνω αυτό το “είμαστε Ολυμπιακός και είπαμε να παίξουμε”. Τι είναι αυτό; Στη Λεωφόρο που ο Ολυμπιακός (καλώς) επικαλέστηκε τους νόμους και έλεγε “δεν παίζουμε” δεν ήταν Ολυμπιακός, ήταν κάτι άλλο; Και ποιον ενδιαφέρει το πως αισθάνεται κάθε φορά ο Ολυμπιακός, είναι κάποιο είδος νόμου; Συντρέχει λόγος διακοπής, το ματς διακόπτεται, τελεία. Τα υπόλοιπα δεν αφορούν κανέναν. Επιστρέφουμε στον Παππά.

30% Παππάς - 70% προδιάθεση

Η διαιτησία, εξαιρουμένης της τελευταίας φάσης, δεν ήταν απ’αυτές που λες “δεν πάει άλλο”. Να με συγχωρέσουν οι φίλοι στη Θεσσαλονίκη, αλλά προσωπικά είδα 30% οργή που δικαιολογείται απ’τις αποφάσεις του και 70% οργή που πατάει στον πρότερο βίο του, στον ορισμό του και στο γενικό κλίμα.


Εκνευριστική διαιτησία, ναι. Διαιτησία που σε φτάνει στην οργή, όχι, εκτός κι αν είσαι στο “μέχρι εδώ” από πριν. Προδιατεθειμένος. Επαναλαμβάνω, όλα αυτά χωρίς να υπολογίζω τη φάση του Μακ με τον Καπίνο. Και δεν την υπολογίζω όχι γιατί ο Μήτσιος με τον Παππά αποφάσισαν σωστά, αλλά γιατί η οργή παικτών, Τούντορ και “απλού κόσμου” στην Τούμπα είχε ξεκινήσει από πριν. Και το γεγονός πως τη θεωρώ οργή που δεν δικαιολογείται απ’τη συγκεκριμένη διαιτησία δεν σημαίνει πως δεν δικαιολογώ το γενικό κλίμα.

Το αιώνιο παραμύθι της Θάτσερ, τα αστεία μέτρα και η βία που έγινε Κυπριακό

"Η Θάτσερ νίκησε τους χούλιγκανς, τους εξαφάνισε με συνοπτικές διαδικασίες. Απέκλεισε τις αγγλικές ομάδες απ’την Ευρώπη, έφτιαξε τις συνθήκες του πρωταθλήματος, απέβαλε τη βία στα γήπεδα, άλλαξε το ποδόσφαιρο και το έκανε αυτό που βλέπουμε σήμερα".

Με πάνω-κάτω αυτά τα λόγια γίνεται για δεκαετίες η αφήγηση των κατορθωμάτων της Θάτσερ ενάντια στη βία στα αγγλικά γήπεδα τη δεκαετία του 80. Αφήγηση που επανέρχεται στην εγχώρια καθημερινότητα κάθε φορά που γίνονται επεισόδια, κάθε φορά που επιβάλλονται ποινές, κτλ.

Ένας μύθος χωρίς βάση

Εννιά στα δέκα κείμενα που γράφονται για τη βία έχει μέσα το όνομα της Θάτσερ και κατορθώματά της. Μόνο που υπάρχει ένα πρόβλημα. Η αναφορά στα κατορθώματα της Θάτσερ όσον αφορά τη βία έχει την ίδια ακρίβεια με την αναφορά στους άθλους του Ηρακλή. Πρόκειται για μύθο.

Για τον Ηρακλή δεν μπορούμε να ξέρουμε αν πραγματικά υπήρξε και τι ακριβώς έκανε. Όμως, η Θάτσερ υπήρξε και ξέρουμε τι έκανε: τίποτα απολύτως απ’την αφήγηση που τη συνοδεύει.

Πάνε δυόμιση χρόνια από τότε που σε σχετικό κείμενο εξηγήσαμε αναλυτικά γιατί είναι απλώς ένας μύθος όλα όσα αποδίδονται στη Θάτσερ. Θα το κάνουμε ξανά, όχι μόνο γιατί καλό είναι να πάψουμε να πιστεύουμε σε παραμύθια, αλλά γιατί θα μας βοηθήσει να δούμε, με ρεαλιστικές και όχι ψεύτικες βάσεις, το τι πρέπει και τι δεν πρέπει να γίνει για την αντιμετώπιση του δικού μας προβλήματος.

Δεν τιμώρησε η Θάτσερ τις ομάδες

Ο μύθος πάντα ξεκινάει με το “η Θάτσερ δεν λογάριασε τίποτα, έβαλε το μαχαίρι στο κόκκαλο, πέταξε τις ομάδες έξω απ’την Ευρώπη μετά την τραγωδία στο Χέιζελ”. Απορίας άξιον πως συντηρείται αυτή η κουβέντα μέχρι τις μέρες, αφού η Θάτσερ ουδέποτε έκανε κάτι τέτοιο. Η UEFA ήταν αυτή που μετά το Χέιζελ απέκλεισε συλλήβδην τις αγγλικές ομάδες (επ’αόριστον αρχικά) απ’τις διοργανώσεις της, εξαιρώντας την Εθνική Αγγλίας, με τους συλλόγους να μένουν τελικά εκτός για πέντε χρόνια και τη Λίβερπουλ για έξι.

Η Θάτσερ ουδέποτε επέβαλε κάποια ποινή. Δύο μέρες πριν την τιμωρία της UEFA επικοινώνησε με την Αγγλική Ομοσπονδία και τους ζήτησε να επιβάλούν αυτοί την τιμωρία. Κάτι τέτοιο δεν ήταν δυνατόν και απλώς θα έπρεπε να περιμένει την απόφαση της UEFA.

Θάτσερ και ποδόσφαιρο: Παραμύθι χωρίς δράκο

"Η Θάτσερ νίκησε τους χούλιγκανς, τους εξαφάνισε με συνοπτικές διαδικασίες. Απέκλεισε τις αγγλικές ομάδες απ’την Ευρώπη, έφτιαξε τις συνθήκες του πρωταθλήματος, μείωσε τη βία στα γήπεδα, άλλαξε το ποδόσφαιρο και το έκανε αυτό που βλέπουμε σήμερα".

 

Δεν θα το παίξω έξυπνος. Κι εγώ έχω αναμασήσει αυτά τα λόγια άπειρες φορές στο παρελθόν. Τα έχω πει σε ραδιοφωνικές εκπομπές ή σε συζητήσεις με φίλους, τα έχω χρησιμοποιήσει σε άρθρα. Τα πίστευα, όπως τα πίστευαν και τα πιστεύουν ακόμα εκατομμύρια άνθρωποι, σ’όλες τις Ευρωπαϊκές χώρες. Τελευταία απόδειξη, τα πρόσφατα άρθρα στον ελληνικό Τύπο για “την Θάτσερ που άλλαξε το ποδόσφαιρο”.

Εδώ και αρκετά χρόνια όμως, η ενασχόλησή μου με τον αγγλικό Τύπο και το ενδιαφέρον για τις τραγωδίες του Χέιζελ και του Χίλσμπορο μ’έκανε να καταλάβω πως αυτά που πιστεύουμε για ρόλο της Θάτσερ στον χουλιγκανισμό και στο ποδόσφαιρο είναι υπερβολές. Και τελικώς διαπίστωσα πως δεν είναι απλώς υπερβολές, αλλά ένας μύθος που δεν στηρίζεται πουθενά.

Τιμωρία, όχι μέτρο

Η Θάτσερ μνημονεύεται για την απόφασή της να αποβάλει μόνη της τις αγγλικές ομάδες από τις διεθνείς διοργανώσεις. Μετά την τραγωδία του Χέιζελ, η Θάτσερ είδε αμέσως πως, εκτός από την ακαταλληλότητα του γηπέδου του τελικού και τις αμέλειες της Βελγικής αστυνομίας, υπήρχε ξεκάθαρη ευθύνη των χούλιγκαν της Λίβερπουλ. Οι 39 ζωές που χάθηκαν είχαν “αγγλική υπογραφή” κι αυτό ήταν κάτι που δεν μπορούσε να ανεχθεί.