ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, ΧΡΗΣΤΟΣ - Αντεπίθεση ίσον Ισχυρό ΚΚΕ

Οι Θέσεις της ΚΕ για το 1ο θέμα αποτυπώνουν με τον καλύτερο τρόπο τις εξελίξεις την τελευταία περίοδο. Δείχνουν σοβαρή προσπάθεια να αναλύσουν τις ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις, τις εξελίξεις στη χώρα μας. Βαθαίνουν παραπέρα τις θεωρητικές και προγραμματικές επεξεργασίες του Κόμματος. Το κυριότερο είναι ότι παίρνουν υπ' όψη τις αλλαγές που συντελούνται στην ανάπτυξη του κρατικομονοπωλιακού καπιταλισμού στην Ελλάδα, τη δράση των άλλων πολιτικών δυνάμεων. Νομίζω ότι η στοιχειώδης παρακολούθηση αυτών των τάσεων σε κάθε περιοχή το επιβεβαιώνουν.

Οι Θέσεις σε αυτή τη βάση εκτιμούν και τη δράση του Κόμματος, τα νέα καθήκοντα που μπαίνουν από τη ζωή. Ακριβώς τις εκτιμάει στη λογική του πώς θα πρέπει να δρα ένα επαναστατικό κόμμα, έτσι ώστε να μπορεί να καθοδηγήσει και να οργανώσει την ταξική πάλη. Δηλαδή, αυτό που πολύ εύστοχα τονίζεται να γίνουμε «κόμμα παντός καιρού». Αυτός είναι και ο απαραίτητος όρος για να αντεπιτεθεί το εργατικό - λαϊκό κίνημα, για να προχωρήσει η δημιουργία του ΑΑΔΜ.

Οι Θέσεις, όμως, τονίζουν και την άλλη σοβαρή πλευρά. Αντεπίθεση σημαίνει αναμέτρηση με τις αδυναμίες μας. Το Κόμμα μας έχει κάνει σοβαρές επεξεργασίες με βάση τη στρατηγική μας, τέτοιες που όχι απλά δίνουν παραπέρα ώθηση στις κομματικές δυνάμεις, αλλά δυσκολεύουν ή αναγκάζουν να τις παίρνουν πολύ σοβαρά υπόψιν τα αστικά κόμματα και οι οπορτουνιστές. Το ζήτημα, λοιπόν, είναι το πόσο σταθερά δουλεύουμε με τις επεξεργασίες μας και τη στρατηγική μας σε όλους τους κρίκους του Κόμματος, όπου αναπτύσσουμε δράση και κυρίως στο εργατικό κίνημα. Πώς δένουμε όλη αυτή τη δράση, ώστε πραγματικά να ισχυροποιείται το Κόμμα. Οι Θέσεις πραγματικά τονίζουν αυτές τις πλευρές.

Οι Θέσεις σημειώνουν το ζήτημα της υστέρησης της οργανωτικής ισχυροποίησης σε σχέση με τη θετική πορεία του Κόμματος. Να, λοιπόν, ένα ζήτημα που πρέπει πιο σοβαρά να μας απασχολήσει. Το πώς δηλαδή σχεδιάζουμε σε αυτήν την κατεύθυνση, πως δουλεύουμε ώστε να δημιουργούνται νέες ΚΟΒ και πυρήνες ειδικά στα εργοστάσια και τους χώρους δουλειάς.

Το ζήτημα της οργανωτικής ισχυροποίησης είναι αναπόσπαστα δεμένο με την ανασυγκρότηση του εργατικού - λαϊκού κινήματος. Αν δεν έχει το Κόμμα δυνάμεις που με οποιεσδήποτε συνθήκες θα δουλεύουν, θα οργανώνουν, θα διαφωτίζουν, θα κάνουμε μικρά βήματα στην οργάνωση της εργατικής τάξης, θα δυσκολευόμαστε στον απεγκλωβισμό από την αστική επιρροή, τον οπορτουνισμό και τις κοινοβουλευτικές αυταπάτες. Δεν θα προχωρήσει το ΑΑΔ Μέτωπο. Και εδώ ακριβώς είναι η ευθύνη των καθοδηγητικών οργάνων να προσανατολίζουν, να στηρίζουν και να βοηθούν ΚΟΒ και συντρόφους να αντιμετωπίζουν και τα αστικά ιδεολογήματα, και την τρομοκρατία και την επίθεση και γενικότερα τις δυσκολίες.

Το κομβικό ζήτημα όμως, είναι, πώς θα δουλεύουμε στο κίνημα για να έχουμε τα αποτελέσματα που θέλουμε. Δε φτάνει σήμερα να βάζουμε αιτήματα και στόχους πάλης. Δε φτάνει να μπαίνουμε μπροστά στο έδαφος των προβλημάτων. Οι αντιμονοπωλιακοί - αντιιμπεριαλιστικοί στόχοι πάλης πρέπει να συνδέονται με το κύριο που είναι η κατάργηση των μονοπωλίων, η σύγκρουση με την εξουσία τους, η αποδυνάμωση του δικομματισμού και του οπορτουνισμού. Καλύτερα χρειάζεται να δουλέψουμε, για να γίνει κατανοητό ότι την εργατική τάξη, τη φτωχή αγροτιά και τους αυτοαπασχολούμενους την αφορούν και η Παιδεία, και το περιβάλλον, και τα ναρκωτικά, και η Υγεία γιατί έχουν να κάνουν άμεσα με τη ζωή τους και την καπιταλιστική εκμετάλλευση. Δεν είναι ξεχωριστά προβλήματα που απαιτούν ειδικούς και ξεχωριστά κινήματα. Ολα έχουν τη διέξοδο στο ένα και το αυτό: την πάλη ενάντια στα μονοπώλια και τον ιμπεριαλισμό. Σε αυτή τη βάση χρειάζεται να δουλεύουμε πιο χειροπιαστά, πιο επεξεργασμένα τη λαϊκή συμμαχία για τη λαϊκή εξουσία. Αυτή είναι η γραμμή που φέρνει αποτελέσματα.

Τις αιτίες των καθυστερήσεων πραγματικά ας τις αναζητήσουμε στο κατά πόσον δουλεύουμε σταθερά με τη στρατηγική, τις αποφάσεις, τις επεξεργασίες του Κόμματος στοχοπροσηλωμένοι στην ισχυροποίηση του Κόμματος και την οργάνωση της ταξικής πάλης. Οι λύσεις μέσα στον καπιταλισμό είναι αυταπάτη. Οποιος ψάχνει να βρει διεξόδους έξω από το πραγματικό δίλημμα της εποχής, καπιταλισμός ή σοσιαλισμός, θα αναζητά άλλου είδους κόμμα, άλλου είδους συμμαχίες, άλλου είδους κίνημα. Πάντως, σε κάθε περίπτωση, θα αναζητά για «φιλολαϊκή πολιτική» με τα μονοπώλια και την καπιταλιστική εκμετάλλευση να είναι κυρίαρχα.

Μπορούμε να περάσουμε στην αντεπίθεση. Απαραίτητος όρος είναι να γίνει ισχυρό το ΚΚΕ, κόμμα «παντός» καιρού. Οι Θέσεις της ΚΕ δείχνουν το δρόμο.

Αγγελόπουλος Χρήστος

ΕΠ Πελοποννήσου, ΝΕ Αχαΐας

Ριζοσπάστης - 15 Φεβρουαρίου 2009

ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, ΧΡΗΣΤΟΣ - Ο σοσιαλισμός και οι διαστρεβλώσεις του

Το Κόμμα μας κάνει ένα τεράστιο βήμα με τη συζήτηση που ανοίγει στο Συνέδριο για το σοσιαλισμό. Οι Θέσεις της ΚΕ αποτελούν σοβαρή επεξεργασία στηριγμένη γερά στο μαρξισμό - λενινισμό. Βαθαίνουν στη θεωρία, είναι συνέχεια της πανελλαδικής συνδιάσκεψης του 1995 (μην τις ξεχνάμε), επεξεργάζονται το Πρόγραμμα του Κόμματος. Γι' αυτό το λόγο θα μας δώσουν ώθηση και θα συμβάλουν καθοριστικά στην ισχυροποίηση του Κόμματος.

Σωστά συζητιέται στο Συνέδριο. Δεν είναι ένα οποιοδήποτε θεωρητικό ζήτημα για «φιλολογική» συζήτηση ειδικών που αφορά το μακρινό μέλλον. Ο σοσιαλισμός είναι η στρατηγική του Κόμματος. Είναι ζήτημα του σήμερα, η μόνη απάντηση στην καπιταλιστική βαρβαρότητα. Οι θέσεις της ΚΕ για το σοσιαλισμό είναι αναπόσπαστες από τις Θέσεις για το πρώτο θέμα γιατί η στρατηγική είναι αναπόσπαστη από το τι κόμμα θέλουμε, τι σημαίνει ισχυρό ΚΚΕ, τη δράση και την τακτική του στο λαϊκό κίνημα. Στην ουσία όποιος έχει αμφιβολίες για τις θέσεις για το σοσιαλισμό, έχει και αμφιβολίες για τις Θέσεις στο 1ο θέμα.

Να σταθούμε σε ορισμένα ζητήματα:

α) Ο σοσιαλισμός είναι ανώριμος κομμουνισμός, υπάρχει ακόμα το «παλιό» μέσα στο «καινούριο». Οι Θέσεις σε όλο το κεφάλαιο Β εξηγούν πεντακάθαρα και για τις εμπορευματικές σχέσεις και για την κατανομή της εργασίας, αλλά και το ποιος είναι ο βασικός νόμος του κομμουνιστικού τρόπου παραγωγής: Παραγωγή για τη διευρυμένη ικανοποίηση των κοινωνικών αναγκών στη βάση της σχεδιασμένης ανάπτυξης των κοινωνικοποιημένων μέσων παραγωγής.

Το ζήτημα λοιπόν δεν είναι αν θα υπάρχουν στον ένα ή στον άλλο βαθμό (ή και καθόλου) εμπορευματικές σχέσεις με οποιαδήποτε μορφή, αλλά το πώς σχεδιασμένα θα δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για να εξαλειφθούν. Κι αυτό απαιτεί επαναστατική πολιτική από το ΚΚ. Από αυτή τη σκοπιά, σωστά κρίνουμε την πορεία οικοδόμησης του σοσιαλισμού στην ΕΣΣΔ και στις πρώην σοσιαλιστικές χώρες.

Απόψεις που λίγο πολύ δέχονται σαν «αντικειμενική» την ύπαρξη των εμπορευματικών σχέσεων, μάλλον, έχουν τη λογική των «μεταβατικών» σταδίων που καταλήγουν στο συμβιβασμό με αυτές, χρησιμοποιώντας τη δικαιολογία του «αντικειμενικού». Τι σχέση έχουν, όμως, αυτά με τις αποφάσεις του ΚΚΣΕ τη δεκαετία του '30; Καμία! Γιατί το μπολσεβίκικο κόμμα δούλευε επαναστατικά για να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις, ώστε να κυριαρχήσει ο κομμουνιστικός τρόπος παραγωγής σε όλες τις σφαίρες της ζωής.

Τι σχέση έχουν οι θέσεις της ΚΕ που κριτικάρουν συγκεκριμένες αποφάσεις, κυρίως από το 20ό Συνέδριο σαν οπορτουνιστική στροφή, με την εκτίμηση ότι δεν ήταν σοσιαλισμός μετά το 1956; Απολύτως καμιά. Απλά ορισμένοι αμφισβητούν ότι ήταν σοσιαλισμός, αλλά θεωρούν ότι ήταν κάποιο «μεταβατικό» ή κάποιο είδος εκμεταλλευτικού καθεστώτος κρύβοντας τη δική τους θέση για το σοσιαλισμό παραδεχόμενοι οπορτουνιστικές απόψεις.

Στις θέσεις 5,6,7,8 αναπτύσσεται διεξοδικά το ζήτημα της κατανομής του προϊόντος και της διάθεσης της εργατικής δύναμης. Η εργατική δύναμη παύει να είναι εμπόρευμα. Κατά συνέπεια, δεν μπορούμε να σκεφτόμαστε την κατανομή της με όρους καπιταλισμού και με όρους «αξίας» και αγοράς. Στη σελ. 9 γίνεται συγκεκριμένη αναφορά δίνοντας τη σωστή διάσταση. Πού κολλούν, λοιπόν, τα μπερδέματα για το μισθό και τις διαφοροποιήσεις; Εκτός αν νομίζουμε ότι θα πρέπει να διατηρηθούν οι αντιθέσεις «πνευματικής - χειρωνακτικής» εργασίας, ειδικευμένης - ανειδίκευτης. Αλλο είναι το ζήτημα αν κληρονομούνται κι άλλο το πώς σχεδιασμένα θα εξαλείφονται. Εκτός αν θεωρούμε ότι οι «ειδικοί» πρέπει να έχουν και «ειδική» θέση στην παραγωγή και να εργάζονται για να συσσωρεύσουν χρήμα. Στο σοσιαλισμό, τον επιστήμονα τον δημιουργεί η κοινωνία για να την υπηρετεί!

Στην ουσία, όποιος περιορίζει τα ζητήματα της κατανομής στο «μισθό» αμφισβητεί και τον προσανατολισμό για την προτεραιότητα στην παραγωγή μέσων παραγωγής που θα ενισχύσουν το βάθεμα των σοσιαλιστικών σχέσεων παραγωγής και την ανάπτυξη της κομμουνιστικής κοινωνίας. Στην ουσία συμφωνεί να πραγματοποιείται η παραγωγή με εμπορευματικούς όρους.

Οι Θέσεις, επίσης, σωστά τονίζουν το ζήτημα της κοινωνικοποίησης της γης. Θέτουν στη σωστή του διάσταση το ζήτημα του παραγωγικού συνεταιρισμού. Παίρνουν υπόψιν τις τάσεις και τις εξελίξεις στην αγροτική οικονομία που δεν είναι ίδιες ούτε καν με πριν 15 χρόνια. Η ουσία της παραγωγής θα πρέπει να είναι: Η κοινωνία θα παρέχει σχεδιασμένα μέσα παραγωγής και η αγροτική παραγωγή θα πραγματοποιείται για την ικανοποίηση των διατροφικών αναγκών και άλλων παραγωγικών αναγκών. Οχι παραγωγή για κέρδος και αγορά στη γη. Μήπως η θέση αυτή δεν παίρνει υπόψιν την πείρα της ΕΣΣΔ;

Μεταξύ άλλων, όταν συζητάμε για τα κολχόζ στην ΕΣΣΔ και την ανάπτυξή τους δε θα πρέπει να μας διαφεύγει ότι σε άλλη οικονομική βάση λειτουργούσαν τα κολχόζ μέχρι το 1958 και σε άλλη αργότερα που τους εκχωρούν την ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής, μέσα που δημιούργησε ο κοινωνικοποιημένος τομέας. Αυτό ας το πάρουμε υπόψιν για να κατανοήσουμε τα προβλήματα στο σχεδιασμό και γιατί αδυνάτισε. Παρόμοια στη βιομηχανία μπαίνει ο παράγοντας «κέρδος» ως βασικό κριτήριο. Να σε ποια οικονομική βάση δημιουργήθηκαν οι δυνάμεις που είχαν συμφέρον αργότερα από την παλινόρθωση του καπιταλισμού.

β) Ο σοσιαλισμός είναι ανώριμος κομμουνισμός. Η ταξική πάλη οξύνεται - δεν αμβλύνεται - σε όλα τα επίπεδα. Η εργατική τάξη πλέον έχει την εξουσία, δημιουργεί τη δικτατορία του προλεταριάτου πραγματοποιώντας τη συμμαχία με τους αυτοαπασχολούμενους της πόλης και του χωριού. Δικτατορία του προλεταριάτου, δηλαδή η σοσιαλιστική δημοκρατία, σημαίνει διαπάλη, καταστολή, σύγκρουση με το «παλιό», την αντεπανάσταση και τον ιμπεριαλισμό. Η δομή της βασίζεται στο δημοκρατικό συγκεντρωτισμό (όπως και συνολικά της σοσιαλιστικής κοινωνίας), μοναδική προϋπόθεση για να εξασφαλίζεται ενιαία η σοσιαλιστική ανάπτυξη με την ενεργή συμμετοχή των μαζών. Ποιος, λοιπόν, θα νιώθει «ανελεύθερος» ή «καταπιεσμένος»; Μα μόνο αυτός που σαμποτάρει το σοσιαλισμό - κομμουνισμό ή αυτός που κοιτάει μόνο το ατομικό του συμφέρον. Η σοσιαλιστική δημοκρατία δεν είναι «λέσχη» συζητήσεων που από κοινού θα συμμετέχουν ο εργάτης με τον αστό, ο κομμουνιστής με τον αντεπαναστάτη, ο επαναστάτης με τον οπορτουνιστή και θα μιλούν για το «μέλλον» του σοσιαλισμού. Εκτός αν κάποιοι θεωρούν ότι «δημοκρατία» είναι «να γράφουν στα παλιά τους τα παπούτσια» τις συλλογικές αποφάσεις και να έχουν την «ελευθερία» να επιβάλλουν τις απόψεις τους γιατί είναι «δήθεν» ειδικοί και «παλιοί κομμουνιστές». Η πείρα της ΕΣΣΔ επιβεβαιώνει με τον καλύτερο τρόπο αυτά που έγραψαν Μαρξ, Ενγκελς και ο Λένιν για τη δικτατορία του προλεταριάτου και την «ελευθερία».

Για τους παραπάνω λόγους, ο ρόλος του κόμματος είναι καθοριστικός. Χωρίς την ύπαρξη ενός ισχυρού ΚΚ στην εξουσία με ατσαλένια πειθαρχία και ισχυρούς δεσμούς με την εργατική τάξη που θα καθοδηγεί, θα οργανώνει, θα διαπαιδαγωγεί και θα αναπτύσσει στο έπακρο την ιδεολογική - πολιτική διαπάλη, η εργατική τάξη δε θα μπορεί να διατηρήσει την εξουσία της οικοδομώντας το σοσιαλισμό. Γι' αυτό το λόγο το ΚΚ πρέπει να είναι «ένα βήμα μπροστά» να μελετά τις τάσεις, να δίνει κατευθύνσεις. Διαφορετικά δε θα λειτουργεί σωστά ούτε ο κεντρικός σχεδιασμός και πιο εύκολα θα βρίσκουν έδαφος οπορτουνιστικές, μικροαστικές αντιλήψεις που θα βασίζονται στις αντιθέσεις, ειδικά όσο θα υπάρχουν ακόμα εμπορευματικές σχέσεις. Το κείμενο για το σοσιαλισμό είναι καρπός σοβαρής μελέτης. Ο καθένας από εμάς να προβληματιστεί κατά πόσο «σκύβουμε» σοβαρά να μελετήσουμε την κοσμοθεωρία μας και τις εξελίξεις. Πολύ περισσότερο να αποφεύγουμε τον εκλεκτισμό από τα έργα του Μαρξ, του Λένιν, ακόμα και του Στάλιν, χρησιμοποιώντας τσιτάτα για να δώσουμε κύρος στις απόψεις μας, αλλά στο τέλος να τους διαστρεβλώνουμε. Δεν τους αξίζει να «μετατρέπονται» με ένα «μαγικό ραβδάκι» σε Κάουτσκι, Τρότσκι, Μάο και άλλους σύγχρονους οπορτουνιστές «αστέρες».

Χρήστος Αγγελόπουλος

Μέλος ΕΠ Πελοποννήσου και της ΝΕ Αχαΐας

Ριζοσπάστης - 12 Φεβρουαρίου 2009