Ο άσχημος κόσμος, άσχημα καίγεται

Κομπανιέρο Πιτσιρίκο,
O Τζον Μέιναρντ Κέινς είπε κάποτε πως ο καπιταλισμός είναι η καταπληκτική πεποίθηση πως οι χειρότεροι άνθρωποι με τα σκοτεινότερα κίνητρα, με κάποιον τρόπο, θα εργαστούν προς όφελος του συνόλου.
  

Τα επόμενα χρόνια, θα γίνεται εντονότερη η αίσθηση ότι τα προβλήματα που μαστίζουν σήμερα τον πλανήτη δεν έχουν σκοπό να επιλυθούν από καμιά πολιτική ηγεσία, από κανέναν Τραμπ, από κανένα συστημικό ή κατ’ επίφασιν αντισυστημικό κόμμα, βασικά και από κανένα κόμμα γενικά.
Γιατί, πολύ απλά, δεν υπάρχει η ανάγκη να επιλυθούν.


Τα προβλήματα αυτά μάλιστα διογκώνονται.
Διογκώνονται, γιατί αυτό ήταν το σχέδιο εξαρχής.
Η ελίτ άρχισε να στρέφει τη «μεσαία» τάξη ενάντια στους φτωχότερους -και το ανάποδο- και άρχισε να τρίβει τα χέρια της με το αίμα τους.


Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα το προσφυγικό, που φαίνεται ότι αρχίζει να περνάει σε άλλο στάδιο, μετά τα όσα εκτυλίσσονται/εκτυλίχθηκαν τις τελευταίες ώρες στη Χίο.
Δεν θα κάτσω να ερευνήσω αν ήταν προβοκάτσια από ακροδεξιούς ή αν κάποιοι προσπάθησαν να δημιουργήσουν εστίες έντασης.


Αυτό που δεν θέλουμε να δούμε είναι ότι αργά η γρήγορα θα γίνει μια μαζική εξέγερση μεταναστών στην Ελλάδα, γιατί πολύ απλά οι άνθρωποι δεν χορταίνουν με λόγια.
Και βέβαια, θα αντιδράσουν εξίσου άσχημα οι ‘Ελληνες πολίτες όταν δουν να καταστρέφονται οι περιουσίες τους.


Δεν καταλαβαίνω γιατί μας προκαλεί εντύπωση.
Αυτό είναι βασικά και το ζητούμενο για την ελίτ, γιατί θα μπορέσει μετά να προσφέρει δώρο τα όπλα με τα οποία θα σκοτωθούμε.
Σε περίπτωση που δεν το έχουμε καταλάβει, η ελίτ αυτό ήθελε, θέλει και θα θέλει για όσο υπάρχει.
Αυτό είναι το περίφημο «διαίρει και βασίλευε».


Επίσης, ο Μπέντζαμιν είχε πει κάποτε πως «κάθε άνοδος του φασισμού μαρτυρεί μια αποτυχημένη επανάσταση» και θα συμπληρώσω, όχι μόνο μια αποτυχημένη επανάσταση, αλλά και μια επανάσταση που δεν έγινε ποτέ.


Οι Ευρωπαίοι -και οι άνθρωποι γενικότερα- αρνούνται να τα βάλουν με την οικονομία των αγορών και με την κυρίαρχη οικονομική αντίληψη και έτσι ανοίγουν τα μυαλά τους και τα πόδια τους στον φασισμό, που είναι και αυτός των αγορών και του συστήματος που αρνούνται να επικρίνουν.


Ο φασισμός, άλλωστε, είναι καπιταλισμός και δεν μπορώ να καταλάβω αυτό που όλοι διαρρηγνύουν τα ιμάτια τους με όσα συμβαίνουν.

Απληστία, κρίση χρέους και… ολίγος Μαρξ

Ο φίλος δεν συμφωνούσε με όσα έγραψα προχτές και μου την είχε στημένη. "Ό,τι κι αν λέμε εμείς", μου δήλωσε κατηγορηματικά, "η ευθύνη για τα χάλια μας είναι δική μας, αν όχι αποκλειστικά, τουλάχιστον στο μεγαλύτερο μέρος της. Για να βρισκόμαστε βουλιαγμένοι στα χρέη, πάει να πει πως είχαμε δανειστεί πάνω από τις δυνάμεις μας. Κι αφού είμαστε πια υπερχρεωμένοι, πρέπει να το πάρουμε απόφαση ότι θα την περνάμε με ψωμί κι ελιά ώσπου να ξεχρεώσουμε".

Ενδεχομένως, ο φίλος δεν συνειδητοποιεί ότι αυτή ακριβώς είναι η άποψη του Σώυμπλε. Το κακό είναι ότι την ίδια άποψη έχουν ενστερνιστεί οι περισσότεροι έλληνες, μιας και αυτή ακριβώς η άποψη πιπιλίζεται καθημερινά από όλα τα μέσα μαζικής εξαπάτησης, ηλεκτρονικά και μη. Έμμεσα δε, την ίδια άποψη έχουν και όλοι όσοι -υποτίθεται πως- παλεύουν είτε για κούρεμα είτε για επιμήκυνση εξόφλησης είτε για οποιαδήποτε άλλη ρύθμιση του χρέους, εφ' όσον κατ' ουσία λένε στους δανειστές μας "εντάξει, κάναμε λάθη και βρεθήκαμε χρεωμένοι αλλά βοηθήστε μας να ξεχρεώσουμε".

Άλλη μια απόδειξη ότι το "ελληνικό πρόβλημα" δεν συνιστά παρά μια παρωνυχίδα στο συνολικό
πρόβλημα της Ευρώπης.     [Επεξεργασία διαγράμματος: Cogito ergo sum]

Η απάντησή μου σε όλα αυτά θα μπορούσε να ξεκινήσει με αντιστροφή αίτιου και αιτιατού. Θα μπορούσα, δηλαδή, να υποστηρίξω ότι όλα αυτά τα χρόνια δανειζόμασταν επειδή υπήρχαν κάποιοι πρόθυμοι να μας δανείσουν. Υπήρχαν πάμπολλοι -"θεσμικοί" και μη επενδυτές- που, συνεπαρμένοι από την απληστία τους, σπρώχνονταν για το ποιος θα μας πρωτοδώσει δανεικά. Κι όμως, αυτό το φαινόμενο που διάρκεσε ολόκληρες δεκαετίες, δεν το πήραν έγκαιρα χαμπάρι ούτε η Κομμισσιόν ούτε η ΕΚΤ ούτε κανένα Γιούρογκρουπ. Όλοι ξύπνησαν ξαφνικά, πέφτοντας από τα σύννεφα.

Η σκληρή λιτότητα δεν ήταν μονόδρομος, το παράδειγμα της Ισλανδίας το αποδεικνύει

Δύο εκθέσεις για τις συνέπειες της κρίσης που δόθηκαν στη δημοσιότητα με διαφορά τριών ημερών, με την πρώτη να αναφέρεται στην Ισλανδία και την δεύτερη στην Ελλάδα, δείχνουν ότι το τεράστιο κοινωνικό κόστος που καταβλήθηκε στη χώρα μας από το 2010 και μετά δεν ήταν μονόδρομος! Η διαχείριση της κρίσης στην Ελλάδα, με το κόστος της προσαρμογής να μετακυλίεται στους κοινωνικά αδύνατους συνειδητά και προσχεδιασμένα κι από τις τρεις κυβερνήσεις που πήραν την εξουσία από το 2010 και μετά, αποτελούσε μία από τις πολλές δυνατές πολιτικές επιλογές και προφανώς την …χειρότερη.

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ
Στην Ισλανδία, αντίθετα, τα κοινωνικά και πολιτικά δικαιώματα δεν δέχθηκαν το πλήγμα που υπέστησαν στην Ελλάδα! Το συμπέρασμα προκύπτει από την ανακοίνωση που εξέδωσε στις 15 Δεκεμβρίου το γραφείο του ύπατου αρμοστή για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα των Ηνωμένων Εθνών, στην οποία περιλαμβάνεται μια πρώτη αποτίμηση της επίσκεψης στην νησιώτικη σκανδιναβική χώρα του ανεξάρτητου εμπειρογνώμονα του ΟΗΕ Χουάν Πάμπλο Μποχοσλάβσκι. (Εδώ η επίσημη ανακοίνωση) Η οριστική έκθεση θα υποβληθεί προς συζήτηση στην σύνοδο του Μαρτίου του Συμβουλίου για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, που έχει την έδρα του στην Γενεύη.
«Κι άλλες χώρες που αντιμετωπίζουν ανάλογες καταστάσεις μπορούν να διδαχθούν από το δρόμο που επέλεξε η Ισλανδία για να ανταποκριθεί στην κρίση που περιλάμβανε την προστασία του πυρήνα του συστήματος κοινωνικής πρόνοιας, προσπάθειες για να διασφαλιστεί η συμμετοχή των πολιτών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων και για να εδραιωθεί η πολιτική, διοικητική και δικαστική λογοδοσία»,  αναφέρεται στην ανακοίνωση του εμπειρογνώμονα των Ηνωμένων Εθνών.

Αύξηση κοινωνικών δαπανών

Στη συνέχεια περιγράφονται τα όσα ακριβώς έγιναν στην Ισλανδία∙ κι είναι όλα αυτά  που κάνουν την διαφορά με την Ελλάδα κι όλες τις άλλες χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας όπου τα κοινωνικά και πολιτικά δικαιώματα συνεθλίβησαν από την μπότα της Τρόικας και τους ασφυκτικούς περιορισμούς που θέτει το ευρωπαϊκό κοινό νόμισμα: «Το χρέος πολλών τοπικών επιχειρήσεων διαγράφηκε σε μεγάλο βαθμό για να εξασφαλιστεί ότι οι οικονομικά βιώσιμες επιχειρήσεις θα επιβιώσουν και η απασχόληση θα διαφυλαχθεί. Η υποτίμηση της Ισλανδικής κορώνας βοήθησε την ζήτηση που υποκινείται από τις εξαγωγές κι ειδικότερα την αλιεία, ενώ συνέβαλε στην άνθηση του τουρισμού». Έκπληξη προκαλεί και η πρόοδος που σημειώθηκε στην κοινωνική πολιτική της Ισλανδίας, μεσούσης μάλιστα της κρίσης! «Η κυβέρνηση πρέπει να επαινεθεί για την διαφύλαξη των βασικών κοινωνικών δαπανών από περικοπές. Ενώ τα δημόσια έσοδα έπεσαν σημαντικά ως συνέπεια της οικονομικής κρίσης, το κράτος έλαβε μια στρατηγική απόφαση να διατηρήσει το ποσοστό του προϋπολογισμού που αφιερώνεται στην υγεία και την εκπαίδευση, αυξάνοντας ταυτόχρονα τις δαπάνες της κοινωνικής προστασίας από περίπου 8,5% το 2008 σε πάνω από 10,5% (μεταξύ 2009-2012)».