Επιστροφή στην Ευγένεια

Του Τριαντάφυλλου Σερμέτη

Εδώ και αρκετά χρόνια υπάρχει ένας ιός που έχει μολύνει τις κοινωνίες. Είναι η ψευδαίσθηση ότι η άγνοια είναι εξίσου έγκυρη με τη γνώση. Τούτο σημαίνει ότι για να αντιπαρατεθεί κάποιος στη δημόσια σφαίρα με όπλο την άγνοιά του (το τίποτα) και για να αποκτήσει αξία επιλέγει να γίνεται χυδαίος και εξαιρετικά αγενής και, ασκώντας βία σωματική και ψυχική, να επιβάλλεται στους άλλους. Το «παράδοξο» είναι ότι αυτός ο τρόπος πετυχαίνει και αποκτά ακροατές-θαυμαστές. Τούτο ισχύει στην πολιτική, κατά κύριο λόγο, και στη συνέχεια διαχέεται στην κοινωνία μέσω των ΜΜΕ. Η διάθεση να επιβληθεί κάποιος δίχως την πραγματική γνωστική αξία του, αλλά με οποιοδήποτε μέσο, οδηγεί αναπόδραστα στην αγένεια και στη χυδαιότητα. Είναι ο ανταγωνισμός της ατομικής επιβίωσης, ο ανταγωνισμός της φάρμας των ζώων.

Ατομικά δικαιώματα εναντίον συλλογικών δικαιωμάτων

Του Σάββα Σαββίδη

ΣΕ ΜΑΡΜΑΡΕΝΙΑ ΑΛΩΝΙΑ

Καθώς βρισκόμουν για την τελευταία μου εξεταστική στη Θεσσαλονίκη (ελπίζω να είναι η τελευταία), έγινα μάρτυρας, κατά την άποψή μου πάντα, της πιο ατομικιστικής και εγωιστικής διεκδίκησης «δικαιωμάτων» που υφίσταται στους κόλπους του τάχα προοδευτικού κινήματος. Του κινήματος «GAY PRIDE». Ξεκαθαρίζω, για να μην παρεξηγηθώ, ότι το πρόβλημά μου δεν είναι η ομοφυλοφιλία.

Στο διά ταύτα. Πολλοί από όσους συμμετέχουν και υποστηρίζουν αυτού του είδους τα κινήματα συνήθως θεωρούν τους εαυτούς τους ως υπερασπιστές δικαιωμάτων απέναντι στον σωβινισμό και την πατριαρχία. Η λανθασμένη αυτή αντίληψη πηγάζει από πολύ βαθιά. Κατά την άποψή μου, έχει να κάνει με την ιδεολογία που παράγουν οι υποστηρικτές της παγκοσμιοποίησης, είτε προέρχονται από τα δεξιά είτε από τα αριστερά. Και εξηγούμαι. Οι σημερινοί υποστηρικτές του οικονομικού φιλελευθερισμού, για να μπορέσουν να περάσουν τα σχέδια και τις αντιλήψεις τους στις εκάστοτε κοινωνίες, χρειάζονται τη βοήθεια του πολιτισμικού φιλελευθερισμού. Έτσι αναθέτουν αυτήν τη δουλειά σε ένα μεγάλο μέρος της Αριστεράς και του αντεθνικού μπλοκ, που έχει ως αφήγημά του το σύνθημα «κάτω τα έθνη και οι πατρίδες, ζήτω ο μηδενισμός των πάντων». Αυτή η αντίληψη, αναπόφευκτα, έχει ως στόχο την ισοπέδωση όλων των συλλογικών ταυτοτήτων, είτε εθνικών είτε θρησκευτικών είτε γλωσσικών είτε κοινωνικών, που είναι οι μόνες που μπορούν να σταθούν απέναντι στην παγκοσμιοποίηση, και στη θέση τους βάζουν ατομικά και ιδιωτικά ζητήματα, όπως η σεξουαλική επιλογή. Λες και το τι κάνει ο καθένας στο κρεβάτι του πρέπει να γίνει σώνει και καλά δημόσιο ζήτημα, να είναι το επίκεντρο της δημόσιας ζωής και, το χειρότερο απ’ όλα, να κρίνονται οι δημοκρατικές ευαισθησίες των ανθρώπων με το αν στηρίζουν ή όχι τον τρόπο έκφρασης αυτών των «pride».

Τουρίστες και αλήτες

Της Φωτεινής Μαστρογιάννη

Θα λέγαμε  ότι η σύγχρονη κοινωνία χαρακτηρίζεται από τέσσερα στοιχεία που είναι ο οικονομισμός, ο υλισμός, ο καταναλωτισμός και ο ατομισμός.

Παντού συναντάμε τον οικονομισμό. Όλοι μιλούν για την οικονομία, το κράτος θεωρείται πλέον επιχείρηση και υποστηρίζεται δε ότι θα πρέπει να διοικείται ως επιχείρηση (δεν είναι τυχαία η εκλογή ενός επιχειρηματία στη θέση του προέδρου των ΗΠΑ και η πιθανή εκλογή ενός τραπεζίτη στη θέση του προέδρου της Γαλλίας). Οι πάντες, λοιπόν, μιλούν και γράφουν για την οικονομία και για τους οικονομικούς δείκτες χωρίς όμως να αναφέρονται στις επιπτώσεις των διαφόρων μέτρων στην κοινωνία, πόσο δε μάλλον στην ευημερία της κοινωνίας, η οποία δεν φαίνεται να απασχολεί κανέναν και κυρίως τους ταγούς. Η ευφορία των οικονομικών δεικτών λοιπόν υπεράνω της ευημερίας του ανθρώπου. Το γεγονός αυτό υποκρύπτεται εντέχνως. Μιλάμε για οικονομική ανάπτυξη χωρίς όμως να αποσαφηνίζεται το πότε και κυρίως ποιους θα ωφελήσει.

Απάθεια και συλλογική δράση

Της Φωτεινής Μαστρογιάννη

Πολλοί αναρωτιούνται γιατί ενώ η κρισιμότητα της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα (που εξελίσσεται δυστυχώς και σε εθνική κρίση) είναι τόσο μεγάλη, οι Έλληνες παρ'όλα αυτά δεν αντιδρούν. Είναι όμως έτσι; Υπάρχει συλλογική απάθεια ή έρχεται ο καιρός της συλλογικής δράσης;

Σύμφωνα με μελέτες, πριν ξεκινήσει η  συλλογική δράση, οι άνθρωποι διανύουν μία περίοδο που μοιάζει κάπως με τη σημερινή. Είναι μία περίοδος όπου οι άνθρωποι ανταλλάσσουν απόψεις, ακούν τους άλλους και εκφράζουν τη δική τους άποψη. Είναι μία περίοδος όπου οι άνθρωποι προσπαθούν να καταλάβουν τι συμβαίνει. Κάποια άτομα ξεχωρίζουν από το πλήθος και είναι αυτά που προτείνουν με σαφή τρόπο την ανάληψη δράσης. Από τη στιγμή που τα άτομα καταλάβουν τι συμβαίνει τότε καταλήγουν στη συλλογική δράση, η οποία συμφωνεί με την άποψη ενός από τους ανθρώπους που ξεχώρισαν από το πλήθος.

Το πνεύμα του ατομικισμού και το WOODSTOCK: ο αντικατοπτρισμός της μαζικής κοινωνίας!

Εντέλει, οι Γιάπηδες δεν ήταν χίππυς που ξεστράτισαν, αλλά τα «προϊόντα» μιας προδιαγεγραμμένης πορείας.

Ήδη από τη δεκαετία του ΄70, ο αιρετικός Αμερικανός Στοχαστής Λουίς Μάμφορντ, αμφισβητώντας τόσο τον μύθο της τεχνολογίας, όσο και τη μαζική κουλτούρα, έθετε ουσιαστικούς προβληματισμούς για τον «ελευθεριακό» χαρακτήρα των εκδηλώσεων αντικουλτούρας των νέων του ΄60.

Από το ιδεώδες του Διαφωτισμού, στον θρίαμβο του απόλυτου Καπιταλισμού…

Του Χάρη Ναξάκη

Ο Ζαν Κλωντ Μισεά στο βιβλίο του τα «μυστήρια της Αριστεράς», Εναλλακτικές εκδόσεις 2014, διερευνά τους λόγους μετάλλαξης της αριστεράς σε οικονομικό, πολιτικό και πολιτισμικό φιλελευθερισμό ως αποτέλεσμα εκτός των άλλων της θρησκευτικής της πίστης στην πρόοδο, η οποία είναι κληρονομιά του διαφωτιστικού προτάγματος. Επειδή στον πυρήνα του διαφωτιστικού μηνύματος βρίσκεται η κουλτούρα του εγωισμού, το αυτοαναφορικό άτομο, αναρωτιέται ο Μισεά μήπως πρέπει να στοχαστούμε με τον διαφωτισμό εναντίον του διαφωτισμού.

Οι ρίζες του φιλελευθερισμού, του φιλελεύθερου ατομικισμού είναι ο διαφωτισμός, η φιλοσοφία των φώτων, η διαμέσου δηλαδή του ορθού λόγου επιδίωξη της ελευθερίας του ατόμου και του καλώς εννοούμενου προσωπικού του συμφέροντος. Το άτομο θεωρείται πρωταρχικό, αυτάρκες, αυτοαναφορικό. Ο φιλελευθερισμός θα μπορούσε να διακριθεί σε οικονομικό φιλελευθερισμό και σε πολιτικό και πολιτισμικό φιλελευθερισμό, σε φιλελεύθερη αγορά και σε ατομικά δικαιώματα. Παρότι πολλοί θεωρούν ότι ο οικονομικός φιλελευθερισμός και ο πολιτικός φιλελευθερισμός δεν ταυτίζονται, θεωρώ ότι έχουν κοινή μήτρα, το αυτοαναφορικό και εγωιστικό άτομο που δεν ανήκει σε ένα κοινωνικό σύνολο αλλά στον εαυτό του. Η μοναδική μορφή κοινωνικοποίησης για έναν φιλελεύθερο είτε είναι δεξιός φιλελεύθερος είτε αριστερός φιλελεύθερος (σοσιαλιστής ή σοσιαλδημοκράτης) είναι η αγορά που μεγιστοποιεί το ατομικό συμφέρον-οικονομικός φιλελευθερισμός.