Στο κείμενο αυτό θα εξετάσουμε το περιεχόμενο των ιδρυτικών διακηρύξεων των δύο σημαντικότερων ελληνικών αντιστασιακών οργανώσεων που δραστηριοποιήθηκαν την εν λόγω περίοδο: του ΕΑΜ και του ΕΔΕΣ.
Το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο ιδρύθηκε στις 27 Σεπτεμβρίου του 1941, στην κατεχόμενη τότε Αθήνα, με πρωτοβουλία του ΚΚΕ, και αποτέλεσε την μεγαλύτερη ελληνική αντιστασιακή οργάνωση κατά την διάρκεια της Κατοχής. Πριν την ίδρυση του είχε προηγηθεί και η ίδρυση άλλων οργανώσεων, όπως η «Ελευθερία» στη Θεσσαλονίκη, η «Εθνική Αλληλεγγύη» στην Αθήνα, το «Πατριωτικό Μέτωπο» στα Γιάννενα κ.α.
Οι σκοποί του Εθνικού Μετώπου, σύμφωνα με τη διακήρυξη του, ήταν:
α) Η απελευθέρωση του Έθνους από τον ξένο ζυγό και η απόκτηση της πλήρους ανεξαρτησίας της χώρας μας.
β) Ο σχηματισμός προσωρινής κυβερνήσεως του ΕΑΜ, αμέσως μετά την εκδίωξη των ξένων κατακτητών, μοναδικός σκοπός της οποίας θα είναι η προκήρυξη εκλογών μέσω συντακτικής εθνοσυνέλευσης, με βάση την αρχή της αναλογικότητας, ώστε ο λαός να αποφασίσει κυριαρχικώς επί του τρόπου της διακυβέρνησής του.
γ) Η κατοχύρωση του κυριαρχικού αυτού δικαιώματος του Ελληνικού Λαού να καθορίζει τον τρόπο διακυβέρνησής του και η εξασφάλιση της αποτροπής της επιβολής εξουσίας που βρίσκεται ενάντια στη λαϊκή βούληση.
