Rene Puaux: Είδα το μαρτύριο του Αγίου Χρυσοστόμου Σμύρνης

Στο μαρτύριο του μητροπολίτη παρευρέθηκαν και οι 20 Γάλλοι ναύτες, την αντίδραση των οποίων περιέγραψε ο Γάλλος συγγραφέας Ρενέ Πουώ. Μία γαλλική περίπολος από είκοσι άνδρες, τους οποίους συνόδευα μαζί μ’ έναν άλλο πολιτοφύλακα, κατευθύνθηκε αμέσως στη Μητρόπολη, με σκοπό να πεισθεί ο μητροπολίτης να έλθει και να παραμείνει στην εκκλησία της Sacre-Coeur ή στο Γαλλικό Προξενείο. 
Ο μητροπολίτης Χρυσόστομος δεν δέχθηκε, λέγοντας ότι σαν καλός ποιμένας είχε χρέος να μείνει κοντά στο ποίμνιό του. Όταν η περίπολος έβγαινε από τη Μητρόπολη, ένα αυτοκίνητο στο οποίο επέβαιναν ένας Τούρκος αξιωματικός και δύο στρατιώτες, με τις λόγχες πάνω στα όπλα, σταμάτησε μπροστά από το μητροπολιτικό κτίριο.

Ο αξιωματικός ανέβηκε επάνω και διέταξε τον μητροπολίτη να τον ακολουθήσει στον Νουρεντίν πασά, τον στρατιωτικό διοικητή. Βλέποντας ότι απάγεται ο μητροπολίτης, είπα στους άνδρες της περιπόλου να πάρουμε από πίσω το αυτοκίνητο. Φθάσαμε μπροστά στον Μεγάλο Στρατώνα, όπου βρισκόταν ο στρατιωτικός διοικητής, ο στρατηγός Νουρεντίν.
 
Ο αξιωματικός που συνόδευε τον Χρυσόστομο, τον οδήγησε μπροστά στον Νουρεντίν. Σε δέκα λεπτά, και ενώ ο Χρυσόστομος κατέβαινε, βγήκε στο μπαλκόνι του κτιρίου ο Νουρεντίν πασάς, ο οποίος απευθύνθηκε στους χίλους με χίλιους πεντακόσιους μουσουλμάνους, άνδρες και γυναίκες, που βρίσκονταν στην πλατεία· τους είπε ότι τους παραδίδει, τον μητροπολίτη, προσθέτοντας χαρακτηριστικά τις φράσεις: «Αν σας έκανε καλό, να του το ανταποδώσετε· αν σας έκανε κακό, να του κάνετε και εσείς κακό!»
 
Ο όχλος άρπαξε χωρίς χρονοτριβή τον μητροπολίτη και τον οδήγησε πιο πέρα, μπροστά στο κομμωτήριο του Ismail, ενός Ιταλού προστατευόμενου· εκεί σταμάτησαν και τον έντυσαν με μία άσπρη μπλούζα που πήραν από τον κομμωτή· άρχισαν αμέσως να τον χτυπούν λυσσασμένα με γροθιές και με ξύλα, και να τον φτύνουν στο πρόσωπο· του τρύπησαν με μαχαιριές το σώμα· του ξερίζωσαν τη γενειάδα· του έβγαλαν τα μάτια· του έκοψαν τη μύτη και τα

Οταν στή Σμύρνη επικρατούσε ...συνωστισμός (τα έγγραφα σπάνε κόκκαλα)

Έγγραφο-διαταγή του Διοικητή Σμύρνης, σε Οθωμανική γραφή, μεταφρασμένο από Σύλλογο Ελλήνων Μικρασιατών.

(Ειδικά αφιερωμένο στα κορόιδα που βλέπουν και θαυμάζουν τον Σουλεϊμάν…)

Το πρωτότυπο Φυλάσσεται στα Ιστορικά Αρχεία της Άγκυρας.
Το παρόν τρίπτυχο ανήκει στο Μουσείο Τεχνών και Επιστημών Ηπείρου.

90 χρόνια μετά ... και τα γιουσουφάκια συνεχίζουν να χορεύουν...

Σήμερα 90 χρόνια μετά και η Σμύρνη αποτελεί μια ανάμνηση,το ίδιο και όλη η Ιωνία.

Τα γιουσουφάκια που κυβερνούν τον Ελληνισμό άφησαν το χρόνο να σβήσει μαζί με τις πληγές και τη μνήμη. 
Κανένα διάβημα,καμιά εκδήλωση για τη γενοκτονία που διέπραξαν.
Η πολιτική του καλού παιδιού.Χορεύουν τόσα χρόνια χαρούμενοι υπό τον ήχο του ντεφιού του σουλτάνου.Φαίνεται ότι τους άρεσε ο ήχος γιατί συνεχίζουν ακόμα, τόσο στην Ελλάδα οσο και στην Κύπρο.

Στην Μεγαλόνησο ειδικά κάποιοι επιτήδειοι,δεν ντρέπονται μετά από τις προδοτικές τους ενέργειες τα προηγούμενα χρόνια και διεκδικούν το ύπατο αξίωμα με τις ευλογίες των "αδελφών" τους.

Άλλοι μη παραδεχόμενοι τα λάθη τους συνεχίζουν,αλλόφρονες, την πολιτική της καταστροφής σαν άλλοι Νέρωνες.

Εν τέλει η Σμύρνη δε μας δίδαξε τίποτα.
Τα ίδια λάθη έγιναν στον Συμμοριτοπόλεμο,το 74 και συνεχίζονται και σήμερα.
Πόσο ακόμα θα τους ανεχόμαστε;
ΑΣ ΞΥΠΝΗΣΟΥΜΕ ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ .Η ΣΜΥΡΝΗ,Η ΒΟΡΕΙΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ,Η ΚΥΠΡΟΣ,Η ΘΡΑΚΗ ΚΑΡΤΕΡΟΥΝ.

απόσπασμα, 

το πλήρες κείμενο εδώ

Σαν σήμερα ... 10 Σεπτεμβρίου 1922, ΣΜΥΡΝΗ: Η φρικιαστική δολοφονία του Αρχιεπισκόπου Χρυσόστομου

Τα όσα διέπραξαν οι Τούρκοι με την είσοδό τους στη Σμύρνη ήταν απάνθρωπα. Δεν σεβάστηκαν τίποτα και κανέναν.Η βαρβαρότητά τους δεν χωράει στον ανθρώπινο νου. Ένας Γάλλος δημοσιογράφος ο Rene Puaux περιέγραψε με ανταποκρίσεις του τα όσα απίστευτα έγιναν μπροστά στα μάτια του. Όπως η δολοφονία του Χρυσόστομου.

Διαβάστε πως την περιγράφει:

 Μέχρι τώρα δεν υπήρχε αμφιβολία ως προς την ακριβή ημερομηνία της δολοφονίας του επισκόπου της Σμύρνης, του σεβασμιότατου Χρυσοστόμου. Σήμερα φαίνεται επιβεβαιωμένο ότι η δολοφονία έγινε την Κυριακή, 10 Σεπτεμβρίου, μεταξύ 4-5 μ.μ. Στις λεπτομέρειες που ένας αυτόπτης Γάλλος μάρτυρας μου είχε ήδη δώσει, μπορώ να προσθέσω τα εξής: Όταν ο μητροπολίτης παρουσιάστηκε μπροστά στο στρατηγό Νουρεντίν πασά, που είχε στείλει να τον φέρουν με γυμνές ξιφολόγχες, ο σεβάσμιος ιεράρχης του έτεινε το χέρι. Ο Νουρεντίν φώναξε: «Δε θα μολύνω το χέρι μου με την επαφή του μιαρού χεριού σου. Ιδού οι αποδείξεις της ατιμίας σου», 

και του έδειξε έναν φάκελο με έγγραφα που περιείχαν κατηγορίες εναντίον του μητροπολίτη. «Φύγε! Το πλήθος σε περιμένει και θα σε τιμωρήσει, όπως σου ταιριάζει».

Και τον έδιωξε. 

 

Μόλις κατέβηκε ο μητροπολίτης στο δρόμο, ο όχλος που τον περίμενε παραληρώντας, ρίχτηκε πάνω του. Τον άρπαξαν, τον έσυραν από τη γενειάδα, του έβγαλαν τα μάτια μ’ ένα μαχαίρι, του έσκισαν τα ράσα, ποδοπάτησαν το καλυμμαύχι του και χτυπούσαν ανελέητα με γροθιές και κλωτσιές το πρόσωπο του, το καταματωμένο, από το αίμα που έτρεχε από τα βγαλμένα του μάτια- τον οδήγησαν, τέλος στην κυρίως Τουρκική συνοικία, στο Τσεσμενλί, όπως είναι το όνομα της.

 

Εκεί υπέστη τα χειρότερα βασανιστήρια. Τον λιθοβόλησαν φωνάζοντας “Kiopein Paralassi” (ξεσκίστε τον το σκύλο) και οι δήμιοι του, μεταξύ των οποίων ήταν και παιδιά, πήραν από ένα τμήμα του διαμελισμένου σώματος του και το περιέφεραν σε διάφορες συνοικίες ουρλιάζοντας. Στη συνέχεια λεηλάτησαν αλύπητα τη μητρόπολη. Πολλούς από τους ιερείς που τους έσερναν απ’ τις γενειάδες, τους βασάνισαν εκεί. Αυτή η απόπειρα εναντίον τού κλήρου των Ορθοδόξων είναι ενδεικτική. Δεν επρόκειτο πλέον για αντίποινα εναντίον προσώπων, αλλά για μια καθαρή έκρηξη μουσουλμανικού φανατισμού. Την ίδια μέρα δύο διευθυντές εφημερίδων της Σμύρνης, οι κύριοι Τσουρουκτσόγλου και Κλημάνογλου, θανατώθηκαν με

45 Διωγμοὶ χριστιανῶν ὑπηκόων τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας (1912-1918), πρὸ τοῦ μεγάλου διωγμοῦ τοῦ 1922

τοῦ Γιώργου Λεκάκη, Συγγραφέως - Λαογράφου

Tὴν περίοδο 1876-1916 ἔγινε μία μεγάλη καὶ ὠργανωμένη μετακίνηση μουσουλμανικῶν πληθυσμῶν ἀπὸ τὰ Βαλκάνια καὶ τὸν Καύκασο πρὸς τὴν Ἀνατολή. Ἔτσι ἀλλοιώθηκε ἡ πληθυσμιακὴ σύνθεση περιοχῶν, ποὺ ἡ συντριπτική τους πλειοψηφία ἦταν χριστιανικοῦ θρησκεύματος.

Οἱ Νεότουρκοι (ὀπαδοὶ τοῦ Τούρκου πρωθυπουργοῦ Μιδάτ) οἱ ὁποῖοι τὸ 1908 ἐπαναστάτησαν μὲ ἀρχηγοὺς τοὺς Ἐμβέρ, Ταλαὰτ καὶ Τζεμάλ, ἐκθρόνισαν τὸν σουλτάνο Ἀβδοὺλ Χαμὶτ Β΄. Καὶ ἀμέσως ἔθεσαν ἐπὶ τάπητος, ἕνα σχέδιο ἐξοθωμανισμοῦ τοῦ πληθυσμοῦ τῆς αὐτοκρατορίας.
Αὐτὸ τὸ σχέδιο ἐξοθωμανισμοὺ τοῦ πληθυσμοῦ εἶχε ἀποφασισθῆ ἐπισήμως ἀπὸ τὸ 1911:
«Ὅσο τὸ δυνατὸν γρηγορότερα πρέπει νὰ ὁλοκληρωθῆ ὁ ἐξοθωμανισμὸς ὅλων τῶν Τούρκων ὑπηκόων. Εἶναι σίγουρο βέβαια ὅτι αὐτὸ δὲν μπορεῖ ποτὲ νὰ ἐπιτευχθῆ μὲ τὴν πειθὼ καὶ θὰ πρέπει νὰ προσφύγουμε στὴν ἔνοπλη βία».

«Τὸ 1912 ἦταν ἡ χρονιὰ ποὺ διεφάνη ὁ κίνδυνος νὰ πέση ἡ Κωνσταντινούπολη!
Ὁ Ἐμβέρ-πασᾶς ἔδωσε ἐντολὴ γιὰ ἐκκένωση τοῦ ὑπουργείου Πολέμου καὶ γιὰ μεταφορά του στὴν Ἀνατολία. Θὰ ἔπρεπε τοὐλάχιστον ἡ Ἀνατολία νὰ ἐκκενωθῆ ἀπὸ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα θὰ μποροῦσαν νὰ προδώσουν.
Κάτω ἀπὸ μία τέτοια ψυχολογικὴ κατάσταση ἐλήφθη ἡ ἀπόφαση γιὰ τὶς ἐκτοπίσεις» ἀναφέρει ὁ Τοῦρκος καθηγητὴς Μπερκτάϊ.

Ἡ κυβέρνηση ὑποχώρησε στὸ ζήτημα τῆς Ἀδριανουπόλεως καὶ αὐτὸ –ἐπισήμως – ἦταν ἡ αἰτία οἱ κομματικοὶ (ὑπὸ τοὺς Ἐμβὲρ καὶ Ταλαάτ) νὰ παρασκευάσουν τὸ Κίνημα τῆς 23ης Ἰανουαρίου 1913. Οἱ κινηματίες κατώρθωσαν καὶ εἰσῆλθαν στὴν Ὑψηλὴ Πύλη ἄνευ ἀντιστάσεως, διότι ἡ μικρὰ φρουρὰ ἀναπαυόταν στὸ ἰσόγειο, ἔπειτα ἀπὸ συνεννόηση τοῦ διοικητοῦ της (ποτὲ ἕνα πραξικόπημα δὲν γίνεται ἀπὸ ἕναν!) μὲ τοὺς συνωμότες. Ἔτσι προχώρησαν μέχρι τὶς θύρες τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου, ποὺ συνεδρίαζε.

Ὑπουργὸς στρατιωτικῶν ἐκείνη τὴν ἐποχὴ ἦταν ὁ Ναζίμ-πασᾶς (2), ποὺ ὡς ἀρχηγὸς τῆς τουρκικῆς στρατιᾶς Θράκης εἶχε ἐγγράψει στὸ ἐνεργητικό του τὴν σωτηρία τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἀμυνόμενος στὴν Τσατάλτζα, ἐναντίον τῶν Βουλγάρων.
Ὁ Ναζὶμ ἀκούγοντας τὸν θόρυβο ἐξῆλθε τῆς αἰθούσης, προέτεινε τὸ ὅπλο του καὶ εἶπε: «Τώρα θὰ ἰδῆτε!». Ἀλλὰ τότε μία σφαίρα τὸν βρῆκε καὶ ἔπεσε νεκρός. Λέγεται ὅτι αὐτὴ ρίφθηκε ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸν Ἐμβὲρ ἢ τὸν Ταλαάτ, ποὺ εἶχαν φήμη δεινοῦ σκοπευτοῦ. Αὐτοστιγμεὶ φονεύθηκαν καὶ οἱ τυχαίως παριστάμενοι κλητῆρες, ἵνα μὴν ὑπάρχουν μάρτυρες.
Σὲ λίγο, ὁ μέγας βεζύρης Κιαμίλ-πασᾶς ὑπέγραφε σὲ ἕνα μικρὸ φύλλο χαρτιοῦ τὴν παραίτησή του.

Τὴν χρονικὴ περίοδο 1913-1918 διακυβέρνησε στυγνὰ τὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία, μία δικτατορικὴ τριανδρία, ὑπὸ τὸ ὄνομα «Κομιτᾶτο Ἑνώσεως καὶ Προόδου», τὴν ὁποία ἀποτελοῦσαν οἱ:
Μεχμὲτ Ταλαάτ- πασᾶς (Ἀνδριανούπολη, 1874 – Βερολῖνο, 1921),•
Ἐμβὲρ πασᾶς,•
Τζεμὰλ πασᾶς.•

Αὐτὴ ἡ τριανδρία εὐθύνεται γιὰ τὴν – αὐθαίρετη – εἴσοδο τῶν ὀθωμανῶν στὸν Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, μία κίνηση ποὺ εἶχε καταστροφικὰ ἀποτελέσματα γιὰ πολλοὺς λαοὺς τῆς Ἀνατολῆς, καὶ τὸν ἐκτοπισμὸ κάθε στοιχείου ποὺ ὑπῆρχε ἔστω καὶ ὑπόνοια ὅτι μπορεῖ νὰ εἶναι ἑλληνογενές, ἀπὸ τὴν Θράκη, τὰ παράλια της Μ. Ἀσίας καὶ τὸν Πόντο.
Ἡ περιοχὴ γνώρισε πρωτόγνωρους διωγμούς, κυρίως χριστιανῶν ὑπηκόων, οἱ ὁποῖοι, εἰρήσθω ἐν παρόδῳ, τότε ἀποτελοῦσαν τὸ 35% τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Ἀνατολῆς, ὁ ὁποῖος ἀνερχόταν στὰ 12 ἐκατ. ψυχές!

Ἡ ἀπόφαση συμμετοχῆς τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας στὸν Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ἦταν ἐπιλογὴ τῆς τριανδρίας, ἡ ὁποία ἐλήφθη σὲ μυστικὴ συμφωνία, ποὺ ἐπετεύχθη τὴν 2α Αὐγούστου 1914 στὴν Γερμανία, ὑπὸ τὶς εὐλογίες τῆς τελευταίας. Ἡ συμμετοχὴ τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας στὸν Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ἐξυπηρετοῦσε τὰ συμφέροντα τῆς Γερμανίας. Γι’ αὐτὸ ἡ Γερμανία εἶναι ἱστορικὰ συνυπεύθυνη γιὰ τὸν ἀφανισμὸ αὐτῶν τῶν χριστιανῶν.

Τὴν περίοδο 1913-1916, ποὺ ἔμεινε γνωστὴ ὡς περίοδος διωγμῶν καὶ ἐκτοπίσεων χριστιανῶν, ὁ Ταλαάτ-πασᾶς ἦταν ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν.
Ἡ διπλῆ γενοκτονία (Ἑλλήνων καὶ Ἀρμενίων) μὲ σφαγὲς καὶ ἐκτοπισμούς, ὑλοποιήθηκε (ἄνοιξη 1914-1918) μὲ ἰδικὴ του ἐντολή...
Καὶ φυσικὰ δὲν θὰ πρέπει νὰ ἀγνοηθῆ ὁ ρόλος τῆς «Εἰδικῆς Ὀργανώσεως» (Teskilat-Mahsusa)(3).
Οἱ διωγμοὶ Ἑλλήνων ἄρχισαν στὸ τέλος τοῦ 1913 ἀπὸ τὴν Ἀνατ. Θράκη.
Κορυφώθηκαν τὴν ἄνοιξη τοῦ 1914 στὴν Δυτ. Μ. Ἀσία.
Ἐν συνεχείᾳ (1917-1918), αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος, ποὺ εἶχε μόνον τὴν βασικὴ παιδεία καὶ ξεκίνησε ὡς ὑπάλληλος τῆς Τηλεγραφικῆς Ὑπηρεσίας4, ὁ Ταλαάτ, προήχθη σὲ ὑπουργὸ Ἐσωτερικῶν (1913-1917) καὶ ἐν συνεχείᾳ σὲ Μέγα Βεζύρη (1917-1918), κάτι σὰν σαντραζαὰμ (πρωθυπουργό).

«Περίπου 100.000 Ρωμιοὶ πῆγαν στὴν Ἑλλάδα χωρὶς οὔτε κἄν νὰ ἀνοίξη ἡ μύτη τους», γράφει ὁ Χαλὶλ Μεντεσὲ στὰ ἀπομνημονεύματά του.
Γιὰ νὰ δοῦμε τί λέει ἕνας τρίτος, ὅμως, ὁ Δανὸς πρόξενος στὴν Σμύρνη:
«Σύντομα ἡ φυγὴ ἐξαπλώθηκε στὶς περιοχὲς Κεμέρ, Κιλισέκιοϊ, Κινίκ, στὴν Πέργαμο καὶ τὴν Σόμα.

Ἐξωπλισμένες συμμορίες βασιβοζούκηδων(5) ἐπετέθησαν στοὺς κατοίκους, ἔκλεψαν τὰ ζωντανά τους, τοὺς ἔδιωξαν ἀπό τα ἀγροκτήματά τους καὶ τοὺς τὰ πῆραν βίαια.
Ἐπακολούθησε λεηλασία, γυναῖκες καὶ κορίτσια βιάσθηκαν, μερικά πέθαναν ἀπὸ τὴν κακομεταχείριση, παιδιὰ ποὺ ἀκόμα βύζαιναν ἐκτελέσθηκαν ἢ σφαγιάσθηκαν μὲ τὶς μάνες τους.
Ἀπὸ τὴν Πέργαμο οἱ συμμορίες προχώρησαν στὴν περιοχὴ Ντίκιλι ἐκδιώκοντας τοὺς κάτοικους καὶ λεηλατῶντας τὴν πόλη.
Μετὰ διεσπάσθησαν καὶ μερικὲς συμμορίες κατευθύνθηκαν πρὸς τὴν Μενεμένη καὶ ἄλλες πῆγαν πρὸς τὸν νότο στὴν περιοχὴ Φωκαίων.
Στὴν περιοχὴ τῆς Μενεμένης, λεηλάτησαν τὰ χωριὰ τοῦ Ἀλιαγᾶ και Γκερένκιοϊ καὶ οἱ φοβισμένοι κάτοικοι διέφυγαν πρὸς πᾶσα κατεύθυνση»6. Καὶ ἀργότερα: «13.000 Ἕλληνες ἤδη ἐκδιώχθηκαν ἀπὸ τὸ Τσεσμέ, ὅπου παρέμεναν 300 Ἕλληνες μόνον.
Κανένας Ἕλλην δὲν εἶχε μείνει στὴν Ἀλάτσατα ἀπὸ τοὺς 13.500 Ἕλληνες ποὺ ἦσαν ἐκεῖ (…)
Ἐκτὸς ἀπὸ τὶς δολοφονίες, γύρω στοὺς 70 με 80.000 Ἕλληνες ἐκδιώχθηκαν ἀπὸ τὴν περιοχή.. (…) Οἱ ζημιές για τὸ ἑλληνικὸ στοιχεῖο ἀνέρχονται γύρω στὶς 2.000.000 ἀγγλικὲς λίρες»7.

Οἱ διωγμοὶ συνεχίζουν καθ’ ὅλον τὸν Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (στὶς παράλιες ζῶνες τοῦ Αἰγαίου, τῆς Μεσογείου καὶ τῆς Προποντίδος). Ἐκτὸς αὐτῶν, περίπου 250.000 Ἕλληνες ἐπιστρατεύονται στὰ «τάγματα ἐργασίας».

Ἡ περίοδος 1914-1915 χαρακτηρίζεται ἀπὸ τὸν βίαιο ἐκτοπισμὸ ἑλληνικοῦ κι ἀρμενικοῦ πληθυσμοῦ. Στὸ τέλος τοῦ 1916 ξεκινοῦν οἱ φοβεροὶ διωγμοὶ στὸν Πόντο, οἱ ὁποῖοι συνεχίζουν ἕως τὸ 1923, μὲ αὐξομειούμενη ἔνταση. Ἀμισὸς καὶ Σινώπη (σανδζάκι τοῦ Τζανίκ), ἀπὸ τὸ φθινόπωρο τοῦ 1916 αἰσθάνονται ὅλην τὴν ἀγριότητα.

Ὅλα αὐτὰ ἔκαμαν τὴν Βρετανία, τὴν Γαλλία καὶ τὴν Ρωσία νὰ ἐκδώσουν (τὴν 28η Μαΐου 1915) κοινὴ διακοίνωση, μέσῳ τοῦ πρέσβεως τῶν ΗΠΑ, Ἐρρ. Χ. Μοργκεντάου 8, μὲ τὴν ὁποία κατηγοροῦσαν μέλη τοῦ Κομιτάτου ἢ συμμορίες ποὺ συνεργάζονταν μὲ τὸν στρατὸ καὶ την αστυνομία γιὰ ἐγκλήματα κατὰ τῆς ἀνθρωπότητος καὶ τοῦ πολιτισμοῦ.
Γι’ αὐτὸ ἤδη πολλὰ μέλη τοῦ Κομιτάτου εἶχαν διαφύγει στὸ ἐξωτερικὸ (κυρίως Γερμανία), ὅπου καὶ κρύβονταν.

Στὴν πόλη Μάρντιν «700 Ἀρμένιοι καὶ ἄλλοι χριστιανοὶ ἐσφάχθησαν σὰν ἀρνιὰ (…) Περίπου 2.000 ἄτομα σκοτώθηκαν στὴν Νομαρχία τοῦ Ντιγιάρμπεκιρ» 9.
Τὴν δὲ Μεγάλη Ἑβδομάδα τοῦ 1917, μὲ ἀπόφαση τοῦ Γερμανοῦ στρατηγοῦ Λίμαν βὸν Σάντερς, διοικητοῦ τῆς Ε΄ Ὀθωμανικῆς Στρατιᾶς, ἐκτοπίζονται μαζικῶς 25.000 Ἕλληνες ἀπὸ τὸ Ἀϊβαλί, ἀλλὰ καὶ τὴν παράλια ζώνη τοῦ Ν. Αἰγαίου καὶ τῆς Μεσογείου.
Σημείωση: Ὅλα αὐτὰ συμβαίνουν χωρὶς ἡ Ἑλλὰς νὰ εἶναι σὲ πόλεμο μὲ τὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία!

Τὸ 1918, ὅταν ἡττήθηκε κατὰ κράτος ἡ Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία, τὸ Κομιτᾶτο διέφυγε στὴν Γερμανία, ἀμέσως μετὰ τὴν ὑπογραφὴ τῆς «Ἀνακωχῆς τοῦ Μούδρου».
Ὁ Ταλαὰτ πῆγε στὴν Πόλη. Φιλοξενήθηκε σὲ μία ἔπαυλη, ἡ ὁποία ἀνῆκε σὲ ἕναν φίλο του, στὸ Μέγα Ρεῦμα. Μαζί του εἶχε ἕνα μπαοῦλο γεμᾶτο μὲ ἔγγραφα! Αὐτὰ τὰ ἔγγραφα τὰ ἔκαψε στὸ τζάκι. Ἡ τριανδρία ἐγκατέλειψε τὴν Κωνσταντινούπολη στὶς 8 Ὀκτωβρίου 1918, μὲ γερμανικὸ ὑποβρύχιο, ποὺ τὴν ἔβγαλε στὴν Ὀδησσό, ἀπ’ ὅπου μετέβη στὴν Γερμανία μὲ τὴν βοήθεια μπολσεβίκων…

Ὁ Ταλαὰτ ἐκτελέσθηκε στὸ Βερολῖνο, τὸν Μάρτιο τοῦ 1921, ἀπὸ τὸν νεαρὸ Ἀρμένιο Σοχομὸν Τεχλιριάν, ὁ ὁποῖος εἶχε δεῖ τὴν οἰκογένειά του νὰ ξεκληρίζεται, κατὰ τὸν ἐκτοπισμὸ τῶν Ἀρμενίων ἀπὸ τὴν Σεβάστεια (τὸν Ἰούνιο τοῦ 1915). Ὁ Τεχλιριὰν συνελήφθη καὶ δικάσθηκε, ἀλλὰ ἀθωώθηκε, λόγῳ τῆς ἐπιληπτικῆς κρίσεως ποὺ εἶχε ὑποστῆ, ἐξ αἰτίας τῆς οἰκογενειακῆς του τραγωδίας. 10

Εἶναι ὅλη αὐτὴ ἡ πολιτικὴ μία πολιτικὴ ἐθνοκάθαρσης, ναὶ ἢ ὄχι;
Ἀπαντᾷ ὁ ὁ Τοῦρκος ἱστορικὸς καὶ καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου Σαμπαντζὶ Χαλὶλ Μπερκτάϊ: «Ἡ Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία ἀκολούθησε πολιτικὴ ἐθνοκάθαρσης ἀπέναντι στοὺς Ἀρμένιους καὶ τοὺς Ρωμιούς»…

Ἀπὸ τὸν Ἀπρίλιο τοῦ 2002 ὁ κατάλογος τῶν ὀθωμανικῶν ἀρχείων ἔχει διατεθῆ στὸ Διαδίκτυο - καίτοι μόνον στὰ τουρκικά.
Πρόσφατα ἐξεδόθησαν καὶ τὰ ἀρχεῖα τοῦ Ταλαάτ-πασᾶ. Ἀπ’ αὐτὰ σᾶς μεταφέρουμε ὡρισμένους ἐνδεικτικοὺς πίνακες.

Στὸν πίνακα ποὺ ἀκολουθεῖ, ἀναφέρεται ὁ ἀριθμὸς τῶν Ἑλλήνων ποὺ διέφυγαν στὴν Ἑλλάδα ἢ ἐξωρίσθηκαν:
………………………………………………………………………………..
Διοικ. Περιφ. ἀρ. ἐγκαταλελ. ἀξία ἐμβαδόν ἀξία
(βιλ.11/σανδζάκια) διαφυγόντων οικίες (γρόσια 12)
β. Αδριανουπόλεως 50.004 9.319 34.324.087 429.724
β. Αϊδινίου 80.766 17.630 36.400.000 449.292 89.615.521
σ. Μέτρων 6.461 1.158 20.507
σ. Καρέσι 13 15.506 4.065 20.526.425 82.173 231.160.895
σ. Δαρδανελλίων 11.238 0 0 0
ΣΥΝΟΛΟΝ 163.975 32.172 91.250.512 981.696 320.776.416
Σύνταξη: Μᾶλλον ἀρχές 1916.
…………………………………………………………………………………….
Στὸν πίνακα ποὺ ἀκολουθεῖ, ἀναφέρεται ὁ ἀριθμὸς τῶν Ἑλλήνων ποὺ ἐκτοπίσθηκαν στὸ ἐσωτερικό, λόγῳ πολεμικῶν συνθηκῶν:
Βιλ. Κωνσταντινουπόλεως 4.166
Βιλ. Ἀδριανουπόλεως 58.955
σανδζ. Μέτρων 986
Βιλ. Προύσης 14 13.558
σανδζ. Δαρδανελλίων 15.423
ΣΥΝΟΛΟΝ 93.088
Σύνταξη: Μᾶλλον ἀρχὲς 1916.
…………………………………………………………………………………………
Στὸν πίνακα ποὺ ἀκολουθεῖ, ἀναφέρονται τὰ κατασχεθέντα ἑλληνικὰ ἀγροκτήματα:
ἀρ.
στρ. ἀξία
Κεντρ. Καζὰς Ἀδριανουπόλεως 13.556 427.400
σανδζ. Τεκφούρνταγ 128.645 388.375
σανδζ. Σαρ. Ἐκκλησιῶν 23.944. 958.986
σανδζ. Καλλιπόλεως 53.125 271.440
ΣΥΝΟΛΟΝ 59.270. 537.505

…………………………………………………………………………………………
Στὸν πίνακα ποὺ ἀκολουθεῖ, ἀναφέρονται ἐγκαταλελειμμένες ἐκτάσεις ἀπὸ Ἕλληνες. Σημειωτέον, ὅτι αὐτὲς διανεμήθηκαν στὰ στελέχη τοῦ «Κομιτάτου»:
Περιοχή στρ στρ στρ. στρ. ἀξία
ἀγρῶν ἀμπελώνων κήπων ἐλαιώνων (γρόσια)
βιλ. Κωνσταντινούπολης 4.925 972 6.383 0 762.207
βιλ. Ἀνδριανούπολης 680.095 30.895 893 219 83.146.836
σανδζ. Μέτρων 16.000 6 2 0 125.000
βιλ. Προύσας 26.871 5.040 7.602 19.591 51.368.078
σανδζ. Δαρδανελλίων 66.865 3.212 641 5.786 26.169.728
σανδζ. Καρέσι 0 0 0 0
ΣΥΝΟΛΟΝ 794.756 40.130 15.521 26.596 161.571.849
Σύνταξη: Μᾶλλον ἀρχὲς 1916.
…………………………………………………..
Στὸν πίνακα ποὺ ἀκολουθεῖ, ἀναφέρονται ἐγκαταλελειμμένα κτήρια ἀπὸ Ἕλληνες. Σημειωτέον, ὅτι αὐτὰ διανεμήθηκαν στὰ στελέχη τοῦ «Κομιτάτου»:
Περιοχή . ἀξία ἐπίπλων/ἐξοπλ. οἰκιῶν σε γρόσια (γρόσια)
βιλ. Κωνσταντινούπολης 1.271 108 4 3 4.127.745 762.207
βιλ. Ἀνδριανούπολης 12.638 1.302 186 11 49.127.745 5.934.737
σανδζ. Μέτρων 160 6 0 1 51.000 0
βιλ. Προύσας 2.938 484 21 0 28.681.430 627.557
σανδζ. Δαρδανελλίων 3.295 626 18 10 4.521.325 581.886
σανδζ. Καρέσι 0 0 0 0 0
ΣΥΝΟΛΟΝ 20.302 2.526 229 25 86.614.102 7.214.140
………………………………………………………..
Ἰανουάριος 2010
52
Στὸν πίνακα ποὺ ἀκολουθεῖ, ἀναφέρεται ἡ ἀξία (σὲ γρόσια) ἐγκαταλελειμμένων περιουσιῶν ἀπὸ Ἕλληνες. Σημειωτέον, ὅτι καὶ αὐτὰ διανεμήθηκαν στὰ στελέχη τοῦ «Κομιτάτου»:
Περιοχή ἀξία (γρόσια)
βιλ. Κωνσταντινούπολης 4.960.381
βιλ. Ἀνδριανούπολης 138.314.176
σανδζ. Μέτρων 176.000
βιλ. Προύσας 80.677.065
σανδζ. Δαρδανελλίων 31.272.869
σανδζ. Καρέσι 3.160
ΟΛΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟΝ 255.400.491
Σύνταξη: Μᾶλλον ἀρχὲς 1916.

Τὸ 1921 ἡ Κωνσταντινούπολη παρέμενε ὑπὸ τὸν ἔλεγχο τοῦ σουλτάνου. Ἐπόπτες οἱ Ἄγγλοι. Οἱ Νεότουρκοι ἤλεγχαν μόνο κάτι ἀπομεμακρυσμένες περιοχὲς στὰ Α. τῆς Ἀγκύρας. Τότε οἱ τελευταῖοι ἀποφασίζουν νὰ καταλάβουν τὰ «Στενά»15. Μία στρατηγικὴ κίνηση ἐλέγχου ὅλης αὐτῆς τῆς κρίσιμης κι ἐμπορικῆς περιοχῆς. Διατρανώνουν τὴν πρόθεσή τους, ψαρεύοντας «χορηγούς». Καὶ πράγματι, βρίσκουν τὸν Λένιν, ὁ ὁποῖος προσέφερε πολὺ μεγάλη οἰκονομικὴ καὶ στρατιωτικὴ βοήθεια στὶς κεμαλικὲς δυνάμεις,

Μὲ τὴν Συνθήκη τοῦ Λονδίνου (1841), ἐπετράπη μόνον τὰ πολεμικὰ πλοῖα τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας νὰ διασχίζουν τὰ Στενά. Ἀλλὰ Γάλλοι κι Ἄγγλοι χρησιμοποίησαν τὰ Στενὰ αὐτὰ γιὰ νὰ πραγματοποιήσουν τὴν ἐπιτυχημένη ἐκστρατεία στὴν Κριμαία, ἐναντίον τῆς Ρωσίας! Τὸ καθεστὼς τῶν Στενῶν ἀλλάζει πάλι στὴν Σύνοδο τῶν Παρισίων (1856).
Στὸν Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο οἱ Ἄγγλοι ἐπιχείρησαν καὶ πάλι νὰ ἐλέγξουν τὰ Στενά, μὲ τὴν - ἀποτυχημένη - ἀπόβαση στὴν Καλλίπολη.

Τὸ 1920 τὰ Στενὰ ἀποστρατιωτικοποιήθηκαν (Συνθήκη Σεβρῶν).
Τὸ 1923 ἡ Συνθήκη τῆς Λωζάνης ἔδωσε πίσω τὰ Στενὰ στὴν Τουρκία. Ἐπιτρεπόταν ἡ ἐλεύθερη πρόσβαση σὲ ὅλα τὰ ξένα πολεμικὰ πλοῖα. Ἀλλά, ἡ Τουρκία ἐπανέφερε τὸν στρατιωτικὸ ἔλεγχο τῶν Στενῶν ἐπισήμως μὲ τὴν Συνθήκη τοῦ Μοντραὶ (Ἰούλιος 1936) – μία ξεχωριστὴ ἱστορικὴ στιγμὴ στὸν 20ό αἰ.

Ὅμως, ἡ ἐπέκταση τῶν χωρικῶν ὑδάτων στὰ 12 μίλλια (Δίκαιον Θαλάσσης 1982), ἔδωσε στὴν Ἑλλάδα τὸ δικαίωμα νὰ ἐξουδετερώση τὸν ἀποκλειστικὸ ἔλεγχο, ποὺ ἀσκεῖ ἡ Τουρκία ἐπὶ τῆς προσβάσεως στὴν Μαύρη Θάλλασα! κατὰ τὴν διάρκεια τοῦ Ἑλληνο-τουρκικοῦ πολέμου (1921-1922). Αὐτὴ ἡ συμφωνία μπολσεβίκων-Νεοτούρκων ὡδήγησε, ἴσως, Γάλλους κ.ἄ. συμμάχους νὰ ἐπιδιώξουν τὴν ἐπαναπροσέγγιση μὲ τὸν ἀγγλόφιλο Κεμάλ!

Θυμίζω πὼς τὸ πατρικὸ σπίτι τοῦ Κεμὰλ εὑρίσκεται στὰ Σκόπια. Ὁ σουλτάνος εἶχε πεῖ γι’ αὐτὸν πὼς «εἶναι Μακεδόνας! Μπορεῖ νὰ εἶναι Ἕλληνας, Βούλγαρος, Σέρβος ἢ Ἀλβανός, πάντως Τοῦρκος δὲν εἶναι!»… Δὲν εἶναι τυχαῖο ἄλλωστε πὼς ὁ Κεμάλ, τὸ 1920, ἤθελε τὴν νέα σημαία τῆς Τουρκίας νὰ τὴν κάνη… γαλανόλευκη! Ἀλλὰ δὲν βρῆκε ἀνταπόκριση καὶ ἀποφάσισε νὰ τὴν κάμη κόκκινη μὲ τὸ ἀστέρι καὶ τὴν ἡμισέληνο, ὅπως εἶχε θεσπισθῆ ἐπὶ Μαχμοὺτ Β΄.16 Ὁ Κεμάλ, λίγο πρὶν πεθάνη, ἐκάλεσε τὸν Ἄγγλο πρέσβυ καὶ τοῦ ἐκμυστηρεύθηκε πὼς δὲν ἔχει καμμία ἐμπιστοσύνη στοὺς ὑπουργούς του καὶ τοῦ πρότεινε νὰ τὸν διαδεχθῆ στὴν θέση του!…

Ἡ Ἑλλὰς πιέζεται ἀφόρητα ἵνα παραδώση τὴν Ἀν. Θράκη στὴν Τουρκία…
Τέλος, πὼς στὸ πρόσφατο βιβλίο του «Στρατηγικὸ Βάθος - Ἡ διεθνὴς θέση τῆς Τουρκίας» ὁ Τοῦρκος νῦν ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν Ἀχμὲτ Νταβούτογλου17 διατυπώνει ἕνα «ἀναθεωρητικὸ πλαίσιο γιὰ τὸ Αἰγαῖο», στὸ ὁποῖο ἀποδίδει σὲ «στρατηγικὴ ὀλιγωρία» τὴν ἐγκατάλειψη ἀπὸ τὴν Τουρκία τῶν νησιῶν μετὰ τὸν Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο!

«Τὴν στιγμὴ ποὺ ἡ Τουρκία κρατᾶ τὸ μαλακὸ ὑπογάστριο τῆς Ρωσίας μέσῳ τῶν Στενῶν, ἡ Ἑλλὰς ἔχει ἀποκτήσει στρατηγικὸ πλεονέκτημα μέσῳ τῶν νησιῶν τοῦ Αἰγαίου», τονίζει καὶ ἐκτιμᾷ ὅτι «ὁ χῶρος στὸνὁποῖο ἡ Τουρκία εὑρίσκεται πιὸ κοντὰ στὸν πόλεμο, περισσότερο ἀπὸ κάθε ἄλλη περίπτωση, εἶναι τὰ νησιὰ τοῦ Αἰγαίου, τὰ ὁποῖα περιορίζουν σὲ σημαντικὸ βαθμὸ τὸν ζωτικὸ χῶρο της...»! Ὁ κ. Νταβούτογλου θεωρεῖ «τὰ νησιὰ τοῦ Αἰγαίου ὡς γεωλογικὴ προέκταση τῆς Ἀνατολίας» καὶ ἀποδίδει στὴν «πολιτικὴ διανομή», ἡ ὁποία ἔγινε ὑπὲρ τῆς... Ἑλλάδος τὴν «ὑποδαύλιση προβλημάτων ὅπως ἡ ὑφαλοκρηπίδα, τὰ χωρικὰ ὕδατα, ὁ ἐναέριος χῶρος, ἡ γραμμὴ FIR, οἱ περιοχὲς διοικήσεως καὶ ἐλέγχου καὶ ἡ στρατιωτικοποίηση τῶν νησιῶν...».

2 Παραδοσιακὸς Τοῦρκος στρατιωτικὸς (1848-1913). Συμμετεῖχε σὲ συνωμοσία ἀνατροπῆς τοῦ καθεστῶτος καὶ καταδικάσθηκε σὲ 5ετῆ ἐγκάθειρξη σὲ φρούριο στὸ Ἐρζερούμ. Ἀλλὰ δραπέτευσε στὴν Καυκασία Ρωσία καὶ ἐπανῆλθε στὴν Τουρκία μετὰ τὴν ἐπανάσταση τοῦ 1908. Δ/κτὴς τοῦ Β΄ Σώμ. Στρατοῦ Ἀδριανουπόλεως, ἐστάλη στὴν Βαγδάτη, ἀνεκλήθη.

3 Αὐτὴ ἦταν ἡ πρώτη τουρκικὴ μυστική υπηρεσια πληροφοριῶν στὸν 20ό αἰ., ἡ μητρικὴ ὀργάνωση της τουρκικῆς μυστικῆς ὑπηρεσίας (MIT).

4 Ἦταν γραμματεὺς τῶν ὀθωμανικῶν ταχυδρομείων στὴν Θεσσαλονίκη. Ἐνετάχθη ἀπὸ τοὺς πρώτους στὸ κίνημα τῶν Νεοτούρκων, τὸ 1908. Ἔγινε «ντολμές» (τουρκοεβραῖος συνωμότης) καὶ μέγας ραββῖνος στὴν Τουρκία. Ἡ σύζυγος τοῦ Ταλαάτ, Χαϊριὲ Ταλαὰτ Χανιϊμφέντι, καταγόταν ἀπὸ τὰ Ἰωάννινα.

5 «μαπισμποζούκηδες» < «βασιβοζούκηδες» (= «μὲ χαλασμένο κεφάλι»):

6 ἐπιστολὴ τοῦ Δανοῦ προξένου στὴν Σμύρνη, μὲ ἡμερομηνία 19.6.1914.

7 ἐπιστολὴ τοῦ Δανοῦ προξένου στὴν Σμύρνη, μὲ ἡμερομηνία 25.6.1914.

8 Γεννήθηκε στὸ Μανχάϊμ τῆς Γερμανίας (τὸ 1856), μᾶλλον, ἀπὸ ἑβραίους γονεῖς, ποὺ τὸ 1865 μετανάστευσε στὶς ΗΠΑ. Αὐτὸς ἐκπροσωποῦσε τὰ συμφέροντα καὶ τῶν τριῶν ἐμπολέμων δυνάμεων μὲ τὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία.

9 Ἀπὸ κωδικοποιημένο τηλεγράφημα ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖο Ἐσωτερικοῦ Τουρκίας στὴν Νομαρχία τοῦ Ντιγιάρμπεκιρ, 12.7.1915.

10 Ὅσο γιὰ τὸν ἕτερο σύντροφό του, τὸν Ἐμβέρ-πασᾶ, ὁ ὁποῖος εἶχε στραφῆ πρὸς τὴν κομμουνιστικὴ κυβέρνηση τῆς Μόσχας, σκοτώθηκε στὶς 4.8.1922 ἀπὸ μία διμοιρία – κατὰ εἰρωνίαν τῆς τύχης - Ἀρμενίων μπολσεβίκων, πλησίον τῆς Σαμαρκάνδης, στὰ σύνορα τοῦ Ἀφγανιστᾶν! Ἦταν ἐπὶ κεφαλῆς μιᾶς ὁμάδος ἐπαναστατημένων μουσουλμάνων τοῦ ἐμιράτου τῆς Μπουχάρας…

11 βιλαέτι, τό = υπερνομαρχία.

12 Ἰσοτιμία ἐποχῆς: 400 γρόσια = μία χρυσὴ ὀθωμανικὴ λίρα.

13 Τὸ ἔλεγαν καὶ Μπαλικεσίρ.

14 Τὸ ἔλεγαν Χουνταβεντιγκάρ.

15 Τὴν στρατηγικὴ σημασία τῶν Στενῶν Βοσπόρου καὶ Δραδανελλίων, βέβαια, δὲν περιμέναμε τὸν ρωσο-τουρκικὸ πόλεμο νὰ τὴν μάθουμε. Μᾶς τὴν μαρτύρησε ὁ Ὅμηρος ἤδη ἀπὸ τὴν ἀρχαιότητα καὶ ὁ Τρωϊκὸς ἐμφύλιος τῶν Ἑλλήνων πόλεμος. Ἀλλὰ καὶ ἡ μεταφορὰ τῆς πρωτευούσης τῆς Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας στὴν πόλη Βυζάντιο, ἡ μετέπειτα Κωνσταντινούπολις.

16 βλ. σχ. βιβλίο τοῦ Τούρκου συγγραφέα Γιλμὰζ Κὸτς “Unutulanlar” («Ξεχασμένα»), ποὺ γιὰ νὰ τὸ συγγράψη στηρίχθηκε σὲ πρακτικὰ καὶ τὰ ἀρχεῖα τῆς Τουρκικῆς Ἐθνοσυνελεύσεως, παραμονὲς ἱδρύσεως τῆς Τουρκικῆς Δημοκρατίας.

17 Ὁ Ἀχμ. Νταβούτογλου εἶναι γεννημένος στὴν Τασκένδη (τὸ 1959) καὶ εἶναι καθηγητὴς διεθνῶν σχέσεων, μὲ ντοκτορὰ στὴν φιλοσοφία. Σὲ ἐκτενέστατο ἄρθρο του μὲ τίτλο «Ἡ σύγκρουση τῶν συμφερόντων: Μία ἐξήγηση τῆς παγκόσμιας (ἀ)ταξίας» (1998), δὲν ὑπῆρχε οὔτε μία ἀναφορὰ στὸν «κεμαλισμό» ἢ στὴν «Τουρκικὴ Δημοκρατία»! Τὸ βιβλίο του «Στρατηγικὸ Βάθος - Ἡ διεθνὴς θέση τῆς Τουρκίας» τὸν καθιέρωσε στὴν πολιτικὴ σκηνὴ (2001) καὶ ἔγινε τὸ «ἐπίσημο δόγμα» τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τῆς Τουρκίας. Ἀποσπάσματα τοῦ βιβλίου του μεταφράσθηκαν στὰ ἑλληνικὰ στὸ βιβλίο « Ἰσλὰμ λάϊτ, ὁ πολιτικὸς ἀναχρονισμὸς στὴν Τουρκία» τοῦ Ἀ. Ἀμπατζῆ.

ΠΗΓΕΣ:

Τουρκικὸ βιβλίο “1915-Talat Pasa’nin Evrak-Ι Matrukesi” (δηλ. «Τὰ ἐναπομείναντα ἔγγραφα τοῦ Ταλαάτ-πασᾶ»), τοῦ Τούρκου συγγραφέα καὶ δημοσιογράφου Μουρὰτ Μπαρντακτσί, ἐκδ. “Everest”, Κωνσταντινούπολη. Καί:
Akcam Τ. (Τοῦρκος ἀκαδημαϊκός) “Insan Haklar-ve Ermeni Sorunu, Imge Kitabevi”, Ἄγκυρα, 1999.
Ἠλιάδης Μ. «Οἱ τουρκικές μυστικὲς ὑπηρεσίες καὶ ἡ ΜΙΤ», β΄ ἔκδ., ἔκδ. «Λαβύρινθος», Ἀθήνα, 1998.
Μοργκεντάου Χ. «Ἀναμνήσεις μου ὡς πρέσβεως τῶν ΗΠΑ στὴν Κωνσταντινούπολη». («Ambassador Morgenthau’s story», Ν. Ὑόρκη, 1919.
Ἐμμανουηλίδης Ἐμμ. (Ἕλλην βουλευτὴς Σμύρνης στὴν ὀθωμανικὴ Βουλή) «Τὰ τελευταῖα ἔτη τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας», Ἀθῆναι, 1924.
Κὸτς Γιλμὰζ “Unutulanlar”.
Λεκάκης Γ. «Ἡ ἄγνωστη Μικρὰ Ἀσία», β΄ ἔκδ., ἐκδ. «Κάδμος», 2009.
Μαλκίδης Φ. «Τὸ ἀπαράγραπτο τοῦ δικαιώματος στὴν ἀποζημίωση σὲ περιπτώσεις γενοκτονίας», εἰσήγ. στὸ Α΄ Συμπόσιο «Μ. Ἀσία. Ἱστορία, Πολιτισμός, Μνημεῖα», ὀργ. Σύλλ. Μικρασιατῶν Πτολεμαϊδος.
Ντεροζὺ Ζὰκ «Ἐπιχείρηση Νέμεσις», ἐκδ. «Στοχαστής», 1995.
Ρέντου Ἀν. Δ. «Δικαστήρια Ἀνεξαρτησίας - Ἀμάσεια 1921: Ἡ ἐξόντωση τῆς θρησκευτικῆς, πνευματικῆς καὶ πολιτικῆς ἡγεσίας τῶν Ἑλλήνων τοῦ Πόντου», Θεσσαλονίκη, 2008.
Σιρακιὰν Ἀρσ. «Τὸ χρέος τοῦ αἵματος – Ὁ Τιμωρός», ἔκδ. Ἀρμενικῆς Ἐθν. Ἐπιτρ., Ἀθῆναι, 1990.
Καί:
Det Danksa Rigsarkivet («Τὰ Βασιλικὰ Ἀρχεῖα Δανίας»), σειρά Gesandtskapet Ι Konstantinopel, νὸ 355, Volym: Noter og inderetningar om den politiske utvickling 1914-1922, Verdkrigen - Rapporter fra Smyrna, nov.1914 - marts 1916.
www.lekakis.com

Το κείμενο σε έντυπη μορφή (φυλλαδίου) μπορείτε να κατεβάσετε εδώ:
http://www.kairatos.com.gr/1912-1918.pdf

Χεμινγουέι: «Στην προκυμαία της Σμύρνης»

Αντιγράφουμε από τον ιστότοπο Ομογένεια, γιατί πιστεύουμε ότι αξίζει να διαβαστεί... Συστήνουμε επίσης σθεναρά την ανάγνωση του πιο κάτω κειμένου στην προσφιλή μας Θάλεια Δραγώνα.

Γεννήθηκε στις ΗΠΑ το 1899. Μόλις 20 χρονών διετέλεσε πολεμικός ανταποκριτής της «Τορόντο Σταρ» στην Ευρώπη και περιέγραψε τη Μικρασιατική Καταστροφή. Το 1925 εκδίδει το πρώτο λογοτεχνικό βιβλίο του «Στην εποχή μας» με πρώτο διήγημα το διήγημα «Στην προκυμαία της Σμύρνης».

Χαρακτηριστικά αποσπάσματα από τις πύρινες ανταποκρίσεις και λογοτεχνικά κείμενα του νομπελίστα συγγραφέα Έρνεστ Χεμινγουέι, που σχετίζονται με τη Μικρασιατική καταστροφή, παρουσιάζονται στο τελευταία τεύχος του περιοδικού «Ελληνική Διασπορά» του ΑΠΕ-ΜΠΕ.

«Το χειρότερο, είπε, ήταν οι γυναίκες με τα νεκρά παιδιά. Δε μπορούσαμε να τις πείσουμε να μας δώσουν τα πεθαμένα παιδιά τους. Είχαν τα παιδιά τους, νεκρά ακόμα και έξι μέρες, αλλά δεν τα εγκατέλειπαν. Δε μπορούσαμε να κάνουμε τίποτα. Τελικά έπρεπε να τους τα πάρουμε με τη βία.»

(Από τη συλλογή διηγημάτων του με το γενικό τίτλο «Στην προκυμαία της Σμύρνης»).

Με παραπάνω λόγια κάποιος ήρωας του Χεμινγουέι, που υποτίθεται ότι ήταν αξιωματούχος πολεμικού πλοίου των ΗΠΑ αγκυροβολημένου στη Σμύρνη, περιγράφει τη μεγάλη καταστροφή.

 Το απόσπασμα είναι από το πρώτο λογοτεχνικό κείμενο που εξέδωσε ο αμερικανός συγγραφέας το 1925, μόλις 26 χρονών τότε, και με το οποίο άρχισε να αποκτά παγκόσμια φήμη. Πρόκειται για τη συλλογή διηγημάτων του «Στην εποχή μας» (In Our Times), όπου το πρώτο του διήγημα, ουσιαστικά ο πρόλογος του βιβλίου, έχει τον τίτλο «Στην προκυμαία της Σμύρνης».

Όσο κι αν μιλάμε για διήγημα, ο συγγραφέας δεν γράφει από απλή φαντασία. Μόλις πριν τρία χρόνια ως ανταποκριτής της καναδικής εφημερίδας “Toronto Star” ο Χεμινγουέι είχε βρεθεί ο ίδιος στον τόπο της καταστροφής και την είχε περιγράψει σε μια σειρά άρθρων του, που εκδόθηκαν το 1985 σε βιβλίο με τον τίτλο: «Dateline: Toronto”.

Ως ανταποκριτής αυτής της εφημερίδας είχε ταξιδέψει από το Παρίσι στην Κωνσταντινούπολη και σε άλλα μέρη της Τουρκίας στέλνοντας κατά την πορεία του τα άρθρα του στην καναδική εφημερίδα.

Στην έκδοση της 20ής Οκτωβρίου 1922 γράφει:

«Ο άντρας σκεπάζει με μια κουβέρτα την ετοιμόγεννη γυναίκα του πάνω στον αραμπά για την προφυλάξει από τη βροχή. Εκείνη είναι το μόνο πρόσωπο που βγάζει κάποιους ήχους [από τους πόνους της γέννας]. Η μικρή κόρη τους την κοιτάζει με τρόμο και βάζει τα κλάματα. Και η πομπή προχωρά... Δεν ξέρω πόσο χρόνο θα πάρει αυτό το γράμμα να φτάσει στο Τορόντο, αλλά όταν εσείς οι αναγνώστες της Σταρ το διαβάσετε να είστε σίγουροι ότι η ίδια τρομακτική, βάναυση πορεία ενός λαού που ξεριζώθηκε από τον τόπο του θα συνεχίζει να τρεκλίζει στον ατέλειωτο λασπωμένο δρόμο προς τη Μακεδονία».

Τα λόγια αυτά δεν είναι γραμμένα από κάποιον που πρώτη φορά αντικρίζει τη φρίκη του πολέμου. Ο νεαρός Χεμινγουέι είχε ζητήσει να καταταγεί ως εθελοντής στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά δεν έγινε δεκτός λόγω της κακής όρασής του. Αυτό δεν τον εμπόδισε να γίνει εθελοντής νοσοκόμος, να τραυματιστεί σοβαρά δυο φορές στην Αυστρία και τελικά να αποσυρθεί αφού τιμήθηκε με το βραβείο ανδρείας. Κι αυτά πριν να βρεθεί στην Τουρκία ως πολεμικός ανταποκριτής της Toronto Star, μόλις 23 χρονών.

Μέσα από το λογοτεχνικό του ταλέντο, που φανερώθηκε μέσα στα επόμενα χρόνια, ο συγγραφέας δίνει συγκλονιστικές περιγραφές μιας περιόδου που έχει σημαδέψει την ψυχή του Νεοέλληνα, μ’ όλο που κοντεύει να περάσει σχεδόν ένας αιώνας από τότε.

Σ’ ένα από τα κείμενα αυτά, στο οποίο αναφερθήκαμε ήδη, «Στην προκυμαία της Σμύρνης», που θεωρείται αριστούργημα γραφής και διδάσκεται, καθώς είδαμε στο Ιντερνέτ, στους φοιτητές αγγλικής φιλολογίας σε πολλά πανεπιστήμια, γράφει:

«Είχαμε ρητές εντολές να μην επέμβουμε, να μη βοηθήσουμε... Το πλοίο μας είχε τόση δύναμη που θα μπορούσαμε να βομβαρδίσουμε όλη τη Σμύρνη και να σταματήσουμε το μακελειό, αλλά η εντολή ήταν να μην κάνουμε τίποτα... Το παράξενο ήταν, είπε [ο υποτιθέμενος αξιωματούχος του αμερικάνικου πολεμικού που διηγείται την ιστορία], πώς ούρλιαζαν κάθε νύχτα τα μεσάνυχτα. Δεν ξέρω γιατί ούρλιαζαν αυτή την ώρα. Ήμασταν στο λιμάνι κι αυτές στην προκυμαία και τα μεσάνυχτα άρχιζαν να ουρλιάζουν. Στρέφαμε πάνω τους τους προβολείς και κι αυτές τότε σταματούσαν. ...».

Ο Χεμινγουέι ως πολεμικός ανταποκριτής είναι πιο σαφής. Ξέρει ότι 1.250.000 Έλληνες διώχτηκαν από τα σπίτια τους με την ανταλλαγή των πληθυσμών: «Ό,τι και να πει κανείς για το πρόβλημα των προσφύγων στην Ελλάδα δεν πρόκειται να είναι υπερβολή. Ένα φτωχό κράτος με μόλις 4 εκατομμύρια πληθυσμό πρέπει να φροντίσει για άλλο ένα τρίτο των κατοίκων. Και τα σπίτια που άφησαν οι Μουσουλμάνοι που έφυγαν δεν επαρκούν σε τίποτα, χώρια η διαφορά στο επίπεδο κουλτούρας που είχαν συνηθίσει οι Έλληνες στην Κωνσταντινούπολη».

Σε μια άλλη ανταπόκρισή του στη «Σταρ» γράφει:

«Βρίσκομαι σε ένα άνετο τρένο, αλλά με τη φρίκη της εκκένωσης της Θράκης, όλα μου φαίνονται απίστευτα. Έστειλα τηλεγράφημα στη «Σταρ» από την Αδριανούπολη. Δεν χρειάζεται να το επαναλάβω. Η εκκένωση συνεχίζεται.... Ψιχάλιζε. Στην άκρη του λασπόδρομου έβλεπα την ατέλειωτη πορεία της ανθρωπότητας να κινείται αργά στην Αδριανούπολη και μετά να χωρίζεται σ’ αυτούς που πήγαιναν στη Δυτική Θράκη και τη Μακεδονία. .. Δε μπορούσα να βγάλω από το νου μου τους άμοιρους ανθρώπους που βρίσκονταν στην πομπή γιατί είχα δει τρομερά πράγματα σε μια μόνο μέρα. Η ξενοδόχισσα προσπάθησε να με παρηγορήσει με μια τρομερή τούρκικη παροικία: «Δε φταίει μόνο το τσεκούρι, φταίει και το δέντρο». (Toronto Star, 14 Νοέμβρη 1922)

«Η υποχώρηση του ελληνικού στρατού ήταν μια θλιβερή υπόθεση, αλλά δε χρειάζεται να κατηγορούμε γι’ αυτό τον απλό Έλληνα φαντάρο. Ακόμα και όταν γινόταν εκκενώσεις περιοχών οι Έλληνες δρούσαν ως πραγματικοί στρατιώτες. Ο Κεμάλ θα είχε μεγάλο πρόβλημα αν ήταν να τους αντιμετωπίσει στη Θράκη. Ο λοχαγός Wittal του Ινδικού Ιππικού, που βρισκόταν στην Ανατόλια ως παρατηρητής κατά τη διάρκεια του πολέμου των Ελλήνων με τον Κεμάλ, μου είπε: «Οι Έλληνες στρατιώτες ήταν μαχητές πρώτης κατηγορίας. Οι αξιωματικοί τους ήταν άριστοι.... Θα μπορούσαν να έχουν καταλάβει την Άγκυρα και να τελειώσουν τον πόλεμο αν δεν είχαν προδοθεί». Κατά τον Χεμινγουέι η προδοσία αυτή πήγασε και από τους συμμάχους, αλλά και από τον βασιλιά Κωνσταντίνο που αντικατέστησε τους έμπειρους –αλλά βενιζελικούς- αξιωματικούς, με δικούς του «που ποτέ δεν είχαν ακούσει τον κρότο της μάχης». Και τελειώνει με μια πρόταση που δεν θα την έγραφε ποτέ ένας απλός δημοσιογράφος αν δεν είχε μέσα του το ταλέντο του μεγάλου νομπελίστα συγγραφέα: «Όλη μέρα περνούν δίπλα μου, λεροί, εξαντλημένοι, αξύριστοι, ανεμοδαρμένοι στρατιώτες που βαδίζουν στη γκρίζα γυμνή ύπαιθρο της Θράκης. Χωρίς μπάντες, χωρίς [ανθρωπιστικές] οργανώσεις να τους ανακουφίσουν, χωρίς τόπο να ξαποστάσουν, παρά γεμάτοι ψείρες, με βρώμικες κουβέρτες και κουνούπια όλη τη νύχτα. Είναι οι τελευταίοι από αυτό που ήταν κάποτε η δόξα της Ελλάδας. Κι αυτό είναι το τέλος της δεύτερης πολιορκίας της Τροίας» (Toronto Star, 3 Νοεμβρίου 1922).

Μπορεί ο συγγραφέας να ήταν σκληραγωγημένος και από τη φύση του (πλην των άλλων ήταν και μποξέρ) ή από τη ζωή του ως πολεμικός ανταποκριτής, αλλά δε μπορεί αν μη συγκινηθεί με τόσο πόνο. 

Χρόνια αργότερα, αφού είχε καλύψει δημοσιογραφικά και τον εμφύλιο πόλεμο στην Ισπανία, μιλώντας μέσα από το στόμα ενός ήρωά του γράφει:

«Δε θέλω να κοιμηθώ γιατί έχω τη προαίσθηση ότι αν κλείσω τα μάτια μου στο σκοτάδι και αφεθώ στον εαυτό μου, η ψυχή μου θα βγει από το σώμα».

Σε ένα από τελευταία του άρθρα από την Τουρκία στην Τορόντο Σταρ γράφει:

«Ποιος θα θρέψει τόσο πληθυσμό; Κανένας δεν το ξέρει και μέσα στα επόμενα χρόνια ο χριστιανικός κόσμος θα ακούει μια σπαρακτική κραυγή που ελπίζω να φτάσει και ως τον Καναδά: «Μην ξεχνάτε τους Έλληνες!».

Μόλις πριν από λίγο καιρό η διεθνής «Οργάνωση των Ακαδημαϊκών για τις Γενοκτονίες» αναγνώρισε ως γενοκτονία όχι μόνο αυτή των Ποντίων αλλά και των Ελλήνων της Ανατολίας.

Η κραυγή του Χεμινγουέι έχει επί τέλους φτάσει όχι μόνο στον Καναδά, αλλά και σε όλο τον κόσμο.

του Χρήστου Μαγγούτα

• Λίγα λόγια για τον Έρνεστ Χεμινγουέι

Ο Έρνεστ Χεμινγουέι γεννήθηκε στις ΗΠΑ το 1899. Υπηρέτησε ως εθελοντής νοσοκόμος στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο όπου και τραυματίστηκε βαριά. Μόλις 20 χρονών διετέλεσε πολεμικός ανταποκριτής της «Τορόντο Σταρ» στην Ευρώπη και περιέγραψε τη Μικρασιατική Καταστροφή. Το 1925 εκδίδει το πρώτο λογοτεχνικό βιβλίο του «Στην εποχή μας» με πρώτο διήγημα το διήγημα «Στην προκυμαία της Σμύρνης».

Το 1929 εκδίδει το μυθιστόρημα «Αποχαιρετισμός στα όπλα» που γίνεται παγκόσμια επιτυχία. Το 1933 κυκλοφορεί η συλλογή διηγημάτων του «Τα χιόνια του Κιλιμάντζαρου». Το 1940 δημοσιεύεται το βιβλίο του «Για ποιον χτυπάει η καμπάνα». Όλα αυτά τα έργα του γυρίστηκαν σε ταινίες, με το τελευταίο να αποσπά βραβείο Όσκαρ ηθοποιίας η Κατίνα Παξινού. Το 1952 εκδίδει το μυθιστόρημα «Ο γέρος και η θάλασσα». Το 1954 τιμάται με το βραβείο Νόμπελ για τη λογοτεχνία. Το 1961, σε ηλικία μόνο 62 χρονών, αποφασίζει ο ίδιος να δώσει τέλος στην πολυτάραχη ζωή του. (Το άρθρο μας αυτό στηρίχτηκε κυρίως στα βιβλία του «Dateline: Toronto”, 1985, “In Our Times”, 1925 και «On the Quai at Smyrna”, 1995).

Τουρκικές μειονότητες: πειθήνια όργανα και Δούρειοι ‘Ίπποι της Άγκυρας

- Θυμάστε την τουρκική μειονότητα στη Μικρά Ασία του 1920;
Σήμερα δεν είναι μειονότητα! Είναι οι μοναδικοί κάτοικοι της περιοχής! Οι Έλληνες και οι Αρμένιοι της περιοχής εξοντώθηκαν ή εκδιώχθηκαν!

- Θυμάστε την τουρκική μειονότητα του 8% στην Ίμβρο (1920);
Εξαφάνισε το 92% του ελληνικού πληθυσμού!

- Θυμάστε την τουρκική μειονότητα στην Τένεδο;
Μάλλον όχι αφού ιστορικά, ποτέ δεν υπήρξε τέτοια… Το νησί αποτελείτο 100% από Έλληνες. Σήμερα πάντως δεν υπάρχει Έλληνας πάνω στο νησί…

- Θυμάστε την τουρκική μειονότητα της Αλεξανδρέττας (40% το 1936);
Σήμερα η πόλη είναι 100% τουρκική!

- Θυμάστε την τουρκική μειονότητα της Κύπρου (18% το 1974);
Σήμερα κατέχει το 38% των εδαφών της Κύπρου και θέλει μια λύση στην οποία, παρόλο που είναι μειοψηφία, θέλει να διοικεί το κράτος και η Τουρκία να έχει επεμβατικά δικαιώματα!

Κατά τη συζήτηση για λύση του κυπριακού – παρόλο του ότι είναι μειονότητα στην Κύπρο, ζητούν εκ περιτροπής προεδρία και εμείς όχι απλά τους την χαρίζουμε αλλά τους υποσχόμαστε ότι θα σταθμίσουμε και την ψήφο μας!

Επειδή οι τούρκοι στη Κύπρο και οι εγκάθετοι τους στη Θράκη ακολουθούν κοινή πολιτική (αυτήν δηλαδή της Άγκυρας), ετοιμαστείτε σε περίπτωση λύσης να ζήσουμε και στην Κύπρο παρόμοιες καταστάσεις:


1.

2.

3.

Διαβάστε επίσης το άρθρο του Θέμη Στοφορόπουλου με τίτλο: «Με "δοκιμασμένη συνταγή" η Τουρκία απειλεί την Ελληνική Θράκη: Θράκη: Μία άλλη Κύπρος;»

Αύγουστος 1922- η ιστορία ενός αφανισμού

Αύγουστος 1922 στη Σμύρνη, Ελληνική Γενοκτονία


"...Τερατώδεις σκηνές ακολούθησαν και στο ελάχιστο δεν ενοχλήθηκαν οι αξιωματικοί του Πολεμικού Ναυτικού στο πλοίο με Βρετανική σημαία οι οποίοι ντύθηκαν για το δείπνο τους στις 13 Σεπτεμβρίου.

Όταν "τα ουρλιαχτά από την μακρινή αποβάθρα άρχισαν να γίνονται ολοένα και πιο δυνατά και κανείς δεν μπορούσε πλέον να τα αγνοήσει, ο πλοίαρχος διέταξε την ορχήστρα του πλοίου να παίξει πιο δυνατά.

Κι όπως αναμενόταν, τότε, εκείνος ο Αμερικανός Πρόξενος της Σμύρνης, ο George Horton θα έπρεπε να είχε ομολογήσει με ενοχή "ένα συναίσθημα ντροπής στην ανθρωπινη ράτσα καθώς έριχνε την τελευταία του ματιά στην πόλη".



Δείτε το βίντεο της ντροπής εδώ

http://ellines.ca/wpe/2008/09/smyrni-august-1922-genocide/

Κανείς δεν ζήτησε καν μία ΣΥΓΝΩΜΗ για την καταστροφή και τη Γενοκτονία.

Δημοσιευμένο στο http://hellenicrevenge.blogspot.com/2008/09/22.html

... και οι πολιτικοί μας άλλοτε "με ζεμπεκιές", άλλοτε "με κουμπαριές" και άλλοτε με "φιλικά γεύματα και συναντήσεις" προσπαθούν να μας πείσουν για το πόσο καλοί φίλοι είμαστε με τους Τούρκους.

από την άλλη μεριά: τουρκική προκλητικότητα στη Θράκη,ελάχιστοι Έλληνες που απέμειναν στην Κων/πολη, στην Ίμβρο και την Τένεδο (μόλις λίγες δεκάδες στα δύο ελληνικά νησιά-ανάμεσα σε χιλιάδες Τούρκους εποίκους), συνεχείς παραβιάσεις στο αιγαίο και θυσίες ελλήνων πιλότων της πολεμικής αεροπορίας, και ο τουρκικός στρατός να παραμένει εκεί που ήταν και το 1974. Σαν να μην πέρασε μία μέρα...

Κι όμως κάποιοι "βαλτοί" μας γέμισαν σαπουνόπερες στα κανάλια με έρωτες τουρκάλων και ελλήνων και αντίστροφα.

πόσο όμορφα θέλουν ΝΑ ΜΑΣ ΚΛΕΙΣΟΥΝ ΤΑ ΜΑΤΙΑ

Ο συνωστισμός στο λιμάνι της Σμύρνης (1922)

Μιλάμε για πολοοολύ συνωστισμό!