Η έννοια του απεχθούς χρέους στο δημόσιο διεθνές δίκαιο

Ακολουθούν τρεις εξαιρετικά ενδιαφέρουσες πηγές για τους ερευνητές της έννοιας του απεχθούς χρέους από τη σκοπιά του δημόσιου διεθνούς δικαίου. 

Η πρώτη ανήκει στον καθηγητή Robert Howse του Πανεπιστημίου του Μίτσιγκαν. Τιτλοφορείται "The concept of odious debt in public international law" και δημοσιεύτηκε από τις εκδόσεις της Συνδιάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη (UNCTAD). Μπορείτε να την κατεβάσετε ελεύθερα από την ιστοσελίδα της UNCTAD πατώντας εδώ.

Η δεύτερη, με τίτλο "Odious debts: Loose lending, corruption and the third world’s environmental legacy" παρέχεται ελεύθερα από τη συγγραφέα Patricia Adams μέσω της ιστοσελίδας της ΜΚΟ PROBE International. Θα τη βρείτε εδώ.

Σε διαφορετικά συμπεράσματα από τις παραπάνω μελέτες καταλήγει η έρευνα "The Concept of Odious Debt: Some Considerations" των Vikram Nehru και Mark Thomas για λογαριασμό της Παγκόσμιας Τράπεζας, η οποία παρέχεται ελεύθερα από την ιστοσελίδα του οργανισμού. Πατήστε εδώ για να τη διαβάσετε.

Τα νομικά της διαγραφής του χρέους

Του Γ. Κατρούγκαλου, Καθηγητή Συνταγματικού Δικαίου ΔΠΘ

«Οι αλλοδαποί που δανείζουν χρήματα σε κάποιο κράτος δεν μπορούν (...) να περιμένουν από αυτό να κλείσει τα σχολεία, τα πανεπιστήμια και τα δικαστήρια, να διαλύσει την αστυνομία, να παραμελήσει τις δημόσιες υπηρεσίες και να εκθέσει το λαό του σε συνθήκες χάους και αναρχίας μόνο και μόνο για να ικανοποιήσει τους δανειστές του». 

Δήλωση της Νότιας Αφρικής στην Επιτροπή της Συνθήκης της Χάγης για την Κωδικοποίηση του Διεθνούς Δικαίου (1930). 

    Θεσμοί υπεράνω κάθε αντιμνημονιακής υποψίας, όπως το ΔΝΤ, ο ΟΟΣΑ, αλλά και το καθ' ημάς Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή βεβαιώνουν το αυτονόητο: ότι το χρέος δεν είναι βιώσιμο, χωρίς γενναίο κούρεμα, δηλαδή διαγραφή του μεγαλύτερου τμήματός του. Προφανώς ο προτιμότερος τρόπος για κάτι τέτοιο είναι, όπως σε όλα τα πράγματα, ο συναινετικός: να αποφασιστεί από μια Διεθνή Διάσκεψη με συμμετοχή της Ελλάδας και των δανειστών, όμοια με αυτή του Λονδίνου που απομείωσε το 1953 το χρέος της Γερμανίας. Γιατί να δεχθούν όμως -διαμαρτύρονται τα παπαγαλάκια- παρόμοια προοπτική οι δανειστές; Μα, για να μη χάσουν όλα τα χρήματά τους, όπως θα συμβεί αν επιλέξουν το δρόμο συνέχισης των μνημονιακών εκβιασμών ή άλλων μονομερών ενεργειών.

   Και τούτο γιατί κράτη που έχουν την πολιτική βούληση, έχουν και νομικά όπλα να αντιτάξουν στους δανειστές τους. Οι δύο βασικές κατασκευές για αυτό είναι η «κατάσταση ανάγκης» και η θεωρία του «επονείδιστου» ή «απεχθούς» χρέους («odious debt»).