Πρώτη ερήμην δίκη από διεθνές ποινικό δικαστήριο

Το Ειδικό Δικαστήριο για το Λίβανο αποφάσισε την 1η Φεβρουαρίου να δικάσει ερήμην τα τέσσερα μέλη της Χεζμπολάχ που κατηγορούνται για τη δολοφονία το 2005 του πρωθυπουργού της χώρας Ραφίκ Χαρίρι και εις βάρος των οποίων εκκρεμεί από τις 30 Ιουνίου 2011 διεθνές ένταλμα σύλληψης

Το υβριδικό δικαστήριο για το Λίβανο είναι το πρώτο διεθνές ποινικό δικαστήριο που επιτρέπει τη διεξαγωγή δίκης παρά την απουσία των εναγομένων. Ο  κανονισμός του οργάνου προβλέπει την αντιπροσώπευση των κατηγορουμένων από δικηγόρο του γραφείου υπεράσπισης που λειτουργεί εντός του δικαστηρίου.

Το δυσλειτουργικό υβριδικό ποινικό δικαστήριο της Καμπότζης

   Η ανακοίνωση το 2003 της ίδρυσης ενός μικτού δικαστηρίου ποινικής δικαιοσύνης που θα δίκαζε τα εν ζωή ηγετικά στελέχη των Ερυθρών Χμερ γέμισε με αισιοδοξία τον κόσμο. Η συνεργασία του ΟΗΕ με την κυβέρνηση της Καμπότζης για την εκδίκαση εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και γενοκτονίας που το καθεστώς των Χμερ είχε διαπράξει τρεις δεκαετίες νωρίτερα, έδειχνε πως η εποχή που τα διεθνή εγκλήματα έμεναν ατιμώρητα είχε παρέλθει.

   Το Ειδικό Ποινικό Δικαστήριο της Καμπότζης, ωστόσο, δεν στάθηκε αντάξιο των προσδοκιών της διεθνούς κοινής γνώμης. Τα προβλήματα άρχισαν πολύ νωρίς, όταν η κυβέρνηση της Πνομ Πενχ δήλωσε αδυναμία να ανταποκριθεί στις οικονομικές απαιτήσεις της δίκης. Η διεθνής κοινότητα συνεισέφερε τότε οικονομικά ώστε το δικαστήριο να φέρει εις πέρας την αποστολή του. Το 2006, το Δικαστήριο κατάφερε τελικά να επικυρώσει τη μικτή σύνθεσή των δικαστών του.

   Οι διαδικασίες κύλησαν έκτοτε με διαδικαστικά προβλήματα και πολύ αργούς ρυθμούς. Η επονομαζόμενη «Υπόθεση 1», που αφορούσε ένα και μόνο άτομο, διήρκησε 5 χρόνια για να καταδικάσει σε κάθειρξη 35 ετών τον Kaing Guek Eav (γνωστό και ως Duch), διοικητή ενός στρατοπέδου συγκεντρώσεως.

   Αύριο ξεκινά η δίκη τεσσάρων ακόμη κατηγορουμένων.

Προς νέο διεθνές υβριδικό ποινικό δικαστήριο οδεύει η Αφρική

   Η δημιουργία του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου το 1998 αποτελεί σταθμό στην ιστορία του ποινικού διεθνούς δικαίου. Ωστόσο, ο θεσμός που τείνει να καθιερωθεί τα τελευταία χρόνια, προς κολασμό των σοβαρών εγκλημάτων διεθνούς χαρακτήρα, είναι τα επονομαζόμενα υβριδικά ή διεθνοποιημένα ή μικτά ποινικά δικαστήρια.

   Πρόκειται για ad hoc δικαστικά όργανα που ιδρύονται εντός των εθνικών νομικών συστημάτων, κατόπιν συμφωνίας του εν λόγω κράτους κι ενός διεθνούς οργανισμού, συνήθως του ΟΗΕ. Ο μικτός τους χαρακτήρας πηγάζει από το γεγονός ότι εφαρμόζουν παράλληλα το εσωτερικό και το διεθνές δίκαιο, ενώ κατά κανόνα περιλαμβάνουν και δικαστές τρίτων κρατών.