EΞΑΙΡΕΤΙΚΟ
Του Ansgar Belke
Μέλους του προεδρείου του Jean Monnet και διευθυντή του Ινστιτούτου για την επιχειρηματική οικονομία (IBES)
To γερμανικό Υπουργείο Οικονομικών έχει δημοσίως ερμηνεύσει τα σχέδια
της ελληνικής κυβέρνησης για επιστροφή στις αγορές ως απόδειξη της
επιτυχούς εφαρμογής του ελληνικού προγράμματος και της επιστροφής της
εμπιστοσύνης των αγορών κεφαλαίων στην ελληνική κυβέρνηση και την
ελληνική οικονομία. Αγωνιζόμενη η ελληνική κυβέρνηση για μία «πολλαπλή
ισορροπία» (“multiple equilibria”), στοχεύει έτσι να συμβάλλει στην
επιτυχία της έκδοσης.
Ωστόσο γιατί θα πρέπει οι επενδυτές να είναι τόσο ευτυχισμένοι για την
έκδοση αυτή, την ίδια στιγμή που η σημερινή αφετηρία της Ελλάδας είναι
εν μέρει χειρότερη από εκείνη του 2010, ενώ η ίδια αυτή χώρα μέχρι πριν
από δύο μήνες είχε χαρακτηριστεί ως μία χαμένη υπόθεση.
Σε κάθε περίπτωση, τα θεμελιώδη οικονομικά στοιχεία δεν δικαιολογούν μία
τέτοια μεταστροφή απόψεων. Αυτά τα στοιχεία έχουν περισσότερο
χειροτερέψει παρά βελτιωθεί σε σχέση με την Άνοιξη του 2010. Το αρχικό
πρόγραμμα της τρόικας είχε υπερεκτιμήσει το δημοσιονομικό πολλαπλασιαστή
και, έτσι, το βάθος της ύφεσης ήταν εν μέρει αναπόφευκτο. Ωστόσο, ένα
στοιχείο το οποίο δεν θα μπορούσε να προβλεφθεί είναι ότι οι ελληνικές
εξαγωγές δεν αυξήθηκαν, όπως συνέβη στην Πορτογαλία, η οποία
αντιμετώπισε επίσης υποτονικές αγορές (η Ισπανία είναι η μεγαλύτερη
αγορά της) και, επίσης, αντιμετώπισε ένα εγχώριο πιστωτικό κραχ. Η
έλλειψη της αύξησης των εξαγωγών έκανε την ύφεση πολύ πιο μακρόχρονη και
βαθύτερη από ό,τι θα ήταν σε διαφορετική περίπτωση και, επίσης, έκανε
τη δημοσιονομική προσαρμογή πολύ πιο δύσκολη.
Κοιτάζοντας μπροστά, δεν φαίνεται να υπάρχει ελπίδα για μία βιώσιμη ανάπτυξη χωρίς την αύξηση των εξαγωγών.
Αυτό θα απαιτήσει βαθιές
διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Όχι την υιοθέτηση νέων νόμων στο
κοινοβούλιο, αλλά προωθημένες αλλαγές στον τρόπο που λειτουργεί η
διοίκηση.
Ωστόσο χωρίς αύξηση των εξαγωγών, το σημερινό επίπεδο χρέους
δεν είναι βιώσιμο και θα υπάρξει ανάγκη να υπάρξει ένα νέο κούρεμα του
επίσημου χρέους (OSI).
Έχουν υπάρξει πρόσφατα δύο σημαντικές ειδήσεις από την Ελλάδα:
1) Η Ελλάδα πέτυχε πρωτογενές πλεόνασμα το 2013
2) Οι εξαγωγές το 2013 ήταν χαμηλότερες από το 2012.
Έχουν υπάρξει πρόσφατα δύο σημαντικές ειδήσεις από την Ελλάδα:
1) Η Ελλάδα πέτυχε πρωτογενές πλεόνασμα το 2013
2) Οι εξαγωγές το 2013 ήταν χαμηλότερες από το 2012.
Η ελληνική κυβέρνηση δίνει έμφαση στην πρώτη είδηση, ενώ εμείς
πιστεύουμε πως η δεύτερη, δηλαδή η έλλειψη ανάπτυξης των εξαγωγών είναι
σημαντικότερη σε μακροπρόθεσμο επίπεδο.
Θα αναρωτηθεί κανείς: Τυφλώθηκαν οι αγορές και φαίνονται να είναι
ενθουσιασμένες με την έκδοση ελληνικών ομολόγων σε παράλογα επίπεδα;
Στην πραγματικότητα, όχι:
