Ό Dr.Davies στην Εγνατίας , στην Κυρίλλου Μεθοδίου

 

 

Φίλος που έμεινε στα Σκόπια για επαγγελματικούς λόγους , μου έδωσε μια άχρηστη πληροφορία : στο κέντρο της πόλης κοντά στους ιστορικούς οδούς «Μητέρας Τερέζας », «Κυρίλλου και Μεθοδίου» , κλπ εμφανίστηκαν τα τελευταία χρόνια πολλά Κέντρα Yoga. Όπως μου εξήγησε το Yoga είναι μια μεγάλη μόδα στα Σκόπια που τον τελευταίο χρόνο ενισχύθηκε.  Θα μπορούσε να πεις κανείς πως ,με κάποιο ακατανόητο τρόπο το Yoga ,συνδέεται με την εξέλιξη της συμφωνίας  των Πρεσπών.

Ο φίλος μου δεν ήξερε μια ιστορία από το πρόσφατο παρελθόν, που έγινε στην ευρύτερη περιοχή.

Ο Λιβανο-Ισραηλινός πόλεμος του 1983 είχε μεγάλη διάρκεια και σύνθετη πλοκή : το Ισραήλ εισβάλει στον Λίβανο και έμμεσα βοηθά το Χριστιανικό κόμμα «Φάλαγγα»  να εκτοπίσει το μεγάλο προσφυγικό θύλακα των Παλαιστινίων στα περίχωρα της Βηρυτού.

Η εκτόπιση παίρνει τη μορφή σφαγής με κέντρο τον προσφυγικό καταυλισμό Shabra και Shatila  με θύματα χιλιάδες άμαχους. Μεγάλο μέρος των Παλαιστινίων καταφεύγει στην Τυνησία ,με την βοήθεια Ελληνικών Πλόίων και  ο Αραφάτ  περνάει από την Ελλάδα.

Το Ισραήλ καταγάγει μια τακτική νίκη αλλά χάνει τελικά στρατηγικά καθώς έκτοτε αντί των Παλαιστινίων έχει να αντιμετωπίσει την Σηιτική Χεζμπολάχ. Υπογράφεται μια συνθήκη ειρήνης η οποία αργότερα ανακλήθηκε de facto από τις δύο πλευρές.

Ο πόλεμος θα είχε μείνει στην ιστορία ως ένα από τα πολλά επεισόδια της μακρόχρονης κρίσης της Μ.Ανατολής,  μέχρι το 2004 οπότε αποκαλύφθηκε μια άλλη διάσταση.

Ο  Dr.J.Davies ασχολείται με τη διαχείριση συγκρούσεων.

Στον επίσημο ιστότοπο της εταιρείας του πολλές αναφορές για τις υπηρεσίες του για την επίλυση διαφόρων συγκρούσεων. Το 2004 δημοσιεύει στο έγκυρο “Journal of Conflict Resolutions” μια μελέτη με την οποία  αποδεικνύει ότι  μέσω μιας πρωτοποριακής μεθόδου ,που εφάρμοσε τοπικά σε περιοχές του Λιβάνου ,επέτυχε μια σημαντική μείωση των εμφύλιων συγκρούσεων  σε σχέση με άλλες περιοχές.

Η μέθοδος ήταν ένα εκτεταμένο πρόγραμμα διαλογισμών Yoga που έγινε προγραμματισμένα και ταυτόχρονα στον Λίβανο και το Ισραήλ. Χρησιμοποιήθηκαν περίπου 200 θεραπευτές και στις δύο χώρες, και καταγράφηκαν  ακριβή δεδομένα : τα φαινόμενα βίας και συγκρούσεων όπως αυτά αναφέρθηκαν από Αστυνομία και Στρατό , συσχετίστηκαν με τις κωμοπόλεις όπου υπήρχαν δραστηριότητες Yoga και ο Davies ισχυρίζεται πως επέτυχε μείωση των συγκρούσεων κατά 40 %!

Στο τεύχος Ιουνίου Ιουλίου του 2005 του περιοδικού “Yoga International Magazine” , ο Davies δίνει μια εκτεταμένη συνέντευξη όπου ισχυρίζεται πως επέτυχε μια πραγματική νίκη κατά του τρόμου του πολέμου . Δίνει λεπτομέρειες για το πρόγραμμα , τη χρηματοδότηση του, τα πρώτα αποτελέσματα και την εξέλιξη του. Ταυτόχρονα προσπαθεί να δώσει μια τεχνική εξήγηση για το επίτευγμα ,αναφερόμενος σε ενεργειακά επίπεδα που δεν ανιχνεύονται.

Καθώς η συμφωνία των Πρεσπών αφορά μεγάλους παίκτες , δεν θα ήταν άστοχο να ρωτήσουμε : μήπως είδε κανένας τον Dr.Davies στην Εγνατίας ή στην Κυρίλλου Μεθοδίου;

 

Ο Othello στα Σκόπια ( περιπέτειες ονομάτων)

 

 

 

Ο Shakespeare γράφει το «Othello , the Moor of Venice» και το ελληνικό κοινό γνωρίζει το «Οθέλλος , ο Μαύρος της Βενετίας» .

Βέβαια ο Οθέλλος δεν είναι ακριβώς ο «Μαύρος» αλλά ο «Moor» δηλαδή φέρει τον προσδιορισμό που η Χριστιανική Δύση χρησιμοποιεί για να ορίσει τους Μουσουλμάνους της ΒΔ Αφρικής ,κυρίως Βερβερικής προέλευσης  που κατέλαβαν την Ιβηρική. Ο όρος έχει δηλαδή μια ευρεία σημασία.

Το μικρό μεταφραστικό ζήτημα προκύπτει από το γεγονός ότι ο όρος «Moor» είναι ετεροκαθορισμός που χρησιμοποιήθηκε για πολλούς αιώνες  και η εκδοχή «Μαύρος» έχει άλλες συνδηλώσεις.

Είναι πιθανό ότι ο όρος «Moor» , να προέρχεται από το ελληνικό «Μαύρος»  μετριάζοντας την μεταφραστική αστοχία, ενώ άλλοι το συνδέουν με μια σύντμηση του όρου «Μαυριτανός» .

Οι Χριστιανοί βλέπουν τους  «Moor» το 711 μχ να εκκινούν την κατάκτηση της Ιβηρικής που ολοκληρώθηκε στην Ανδαλουσία και το 827 μχ  , να κατακτούν την Σικελία. Έκτοτε το όνομα εξαπλώνεται δυτικά έτσι ώστε οι Πορτογάλοι άποικοι, ονομάζουν τους ιθαγενείς της Shri Lanka ως «Ceylon Moors».

Αυτούς που η Δύση ονομάζει «Moor» αυτοαποκαλούνται μέσω των ονομάτων των δυναστειών  τους , άλλοτε Umayyad στην  Ανδαλουσία , ή Zayyanid, ή Fatimid , ή Idrissi κλπ στην Β.Αφρική. Οι  «Moor» δεν αυτοαποκαλούνται «Moor».

Από τον 16^ο μέχρι τον 18^ο  αιώνα η Β. Αφρική ανήκει στην Οθωμανική αυτοκρατορία . Στην ευρύτερη περιοχή που σήμερα καλύπτεται γεωγραφικά από την Fez του Μαρόκο και την Tlemcen της Αλγερίας δημιουργείται ιδιόμορφή κοινωνική συνθήκη.

Ένας μεγάλος αριθμός στρατιωτών του Οθωμανικού στρατού κάνουν οικογένειες με τους ντόπιους Βερβερίκους πληθυσμούς. Οι νέες οικογένειες διατηρούν πολιτιστικές συνήθειες των Οθωμανών, και ασχολούνται με τους μικρούς αγροτικούς κλήρους έχοντας σχετικά μικρά εισοδήματα.

Διαμορφώνεται στην περιοχή ένας κοινωνικός σχηματισμός με δύο διακριτούς πόλους : οι παλαιοί κάτοικοι με ιστορικές ρίζες στην Ανδαλουσία και τον πολιτισμό της στην Ιβηρική , και οι νέοι με την ταπεινή καταγωγή των Οθωμανών στρατιωτών. Η παλαιοί αποκαλούν τους νέους «Kouloughlis» δηλαδή παιδιά των υπηρετών  ( Kole -oglu) και για να ορίσουν την διάκριση οικειοποιούνται τον όρο του ετεροκαθορισμού και αυτοαποκαλούνται «Moor».

Οι διαδικασίες κοινωνικής πόλωσης και διαχωρισμού προκαλούν  μια διαδικασία οικειοποίησης ενός ονόματος, που αλλάζει λειτουργία :από ετεροκαθορισμός γίνεται αυτοκαθορισμός.

Είναι εντυπωσιακό πως σήμερα, πολλούς αιώνες μετά την εσωτερική ονοματοδοσία,  στην ιστορική Tlemcen ( με μια από τις πιο σημαντικές Εβραϊκές κοινότητες στον Αραβικό χώρο, μεγάλη παρουσία της Γαλλικής αποικιοκρατίας) ο διαχωρισμός «Moor» - «Kouloghlis» λειτουργεί στο κοινωνικό υπέδαφος : δικηγόροι ,μηχανικοί, επιχειρηματίες, καλλιτέχνες επισημαίνουν την Ανδαλουσιάνικη ρίζα  τους «Moor» ενώ μικρομαγαζόατορες,  μικροαγρότες, υπάλληλοι διατηρούν τα πολιτιστικά έθιμα της Οθωμανικής καταγωγής των «Kouloughlis»

Αυτή είναι η περιπέτεια των ονομάτων στις περιόδους μεγάλων αυτοκρατοριών . Ο Οθέλλος είναι υποτιμητικά «Moor» στον Shakespeare, ενώ είναι σημερινοί «Moor» της Tlemcen χρησιμοποιούν τον προσδιορισμό τους με μια δόση υπεροχής.

Σε ένα άλλο άκρο της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, κατά την ίδια μακρά περίοδο αιώνων ,οι ονοματοδοσίες δημιουργούν σοβαρότερα προβλήματα : Οι ‘Έλληνες ή Ρωμιοί ή  Γραικοί σταθεροποιούν το όνομα τους, επιλέγοντας το ισχυρότερο «Έλληνες» ,ενώ σε μια περιοχή της αυτοκρατορίες , οι «ντόπιοι» προσπαθούν να σταθεροποιήσουν την ταυτότητα τους μέσω της οικειοποίησης του σημαντικού γεωγραφικού και ιστορικού ονόματος της «Μακεδονίας».

Η  περίπτωση της Tlemcen δείχνει πως  η ονοματοδοσία δεν διαχωρίζει ισότιμα αλλά υποδηλώνει συσχετισμούς ( κοινωνικούς, πολιτιστικούς κλπ)

Είναι φανερό πως το πρόβλημα του όρου «Μακεδονία» δεν είναι η ιδιοκτησία του αλλά η αδυναμία του να ορίσει αυτόν τον συσχετισμό ανισότητας στο φαντασιακό της Ελληνικής πλευράς.

Η ανισοτιμία είναι το ζητούμενο .

Καθώς ο όρος δεν μπορεί να την εγγυηθεί επιστρατεύονται μια σειρά από περιγραφές και αποτιμήσεις :Το Ελληνικό κράτος δεν κινδυνεύει από την «Μακεδονία» ή την «Β. Μακεδονία», η «Β.Μακεδονία» είναι ασταθής και ανομοιογενής .κλπ.

Τελικά ο μοναδικός όρος που εξασφάλιζε την ισορροπία της ανισότητας είναι το FYROM ,ακριβώς γιατί είναι περιγραφικός ,σύνθετος  με πολλαπλές αναγνώσεις και εκφωνήσεις. Ακόμη και στην χειρότερη περίπτωση ( η συμφωνία δεν ψηφίζεται από την Βουλή) η Fyrom θα ενταχθεί στο Νατο με ένα όνομα που εγγυάται την διαφορά και την ανισοτιμία.