Συνέντευξη του Γιώργου Ρούση*

Ζούμε μια δομική κρίση 

του καπιταλισμού

-Από την ώρα που εκδηλώθηκε η οικονομική κρίση στην Ελλάδα μέχρι σήμερα, έγιναν αρκετές παρεμβάσεις από διανοουμένους. Ορισμένοι τάχθηκαν ακόμη και με ανοιχτή επιστολή υπέρ των μέτρων, κάποιοι άλλοι στάθηκαν, εξαρχής, απέναντι και κάποιοι τρίτοι προτίμησαν τη σιωπή. Επηρεάζουν την κοινή γνώμη οι παρεμβάσεις αυτές; Οφείλουν να παρεμβαίνουν και πώς οι διανοούμενοι σε τέτοιες περιόδους;

-Γ. Ρούσης: Η ερώτηση τίθεται με όρους καθαρά ιδεαλιστικούς γιατί οι διανοούμενοι δεν είναι μια ενιαία κατηγορία ανθρώπων. Συνεπώς, δεν μπορώ ν’ απαντήσω εγώ για λογαριασμό των διανοουμένων γενικώς, γιατί υπάρχουν οι διανοούμενοι της αστικής τάξης, υπάρχουν οι διανοούμενοι που έχουν μια θολούρα και εκφράζουν απόψεις συγκεχυμένες, υπάρχουν και οι οργανικοί διανοούμενοι και οι διανοούμενοι της εργατικής τάξης.

Δεν μπορούμε να δώσουμε μια απάντηση. Θα ήταν σαν να λέμε ποια ήταν η στάση της κοινωνίας γενικώς, η οποία ήταν μια στάση αντιφατική. Αναμενόμενο είναι η στάση των διανοουμένων, όπως και της ίδιας της κοινωνίας, να είναι αντιφατική απέναντι στην κρίση. Υπήρχαν διανοούμενοι που στήριξαν τα μέτρα και δεν καταλάβαιναν, ή έκαναν ότι δεν καταλάβαιναν τίποτε για το από πού προέρχεται η κρίση, άλλοι που σιωπούσαν γιατί δεν τους ενδιέφερε ή γιατί δεν είχαν άποψη, και άλλοι, και δεν ήταν λίγοι από ό,τι τυχαίνει να γνωρίζω, που αντιστάθηκαν και είπαν ότι είναι απαράδεκτα τα μέτρα και μπήκαν σε μια προσπάθεια ερμηνείας των βαθύτερων αιτίων της κρίσης.

Η στάση των διανοουμένων επηρέασε, όπως πάντοτε επηρεάζει η στάση της διανόησης διότι από την υπόλοιπη κοινωνία θεωρούνται ως άνθρωποι που κατέχουν τη γνώση. Και από αυτήν την άποψη δεν είναι τυχαίο ότι προβάλλονται οι υποτιθέμενοι τεχνοκράτες ή διανοούμενοι στα κανάλια, στις τηλεοράσεις, στις εφημερίδες για να προωθήσουν κατά κύριο λόγο την κυρίαρχη αντίληψη πραγμάτων για τον μονοδιάστατο σύγχρονο λόγο που θέλει να μην υπάρχει άλλη διέξοδος παρά τα μέτρα που παίρνονται απέναντι στην κρίση.

Γ. Αγγελάκας «Μας είχαν προετοιμάσει μια χαρά, μας κάνανε νωθρούς»

Διαβαζοντας την, «εφ' όλης της ύλης», συνεντευξη του Γιαννη Αγγελάκα για το πως βλεπει τα πραγματα στη πολιτικη, για το «φαινόμενο Νταλάρα», τον Τυπο, τη μουσικη, σταθηκα σε κατι που ειπε και πιστευω οτι αυτο που λεει ισως να ειναι μια ακομη εξηγηση για το οτι σημερα δεν βλεπουμε εκεινη τη μαζικοτητα που υπηρχε παλιοτερα και που χρειαζεται ωστε να ανατραπουν οι νεοφιλευθερες πολιτικες επιλογες των υπηρετων του κεφαλαιου.

Οπως λεει ο Αγγελακας «Μας είχαν προετοιμάσει μια χαρά, μας κάνανε νωθρούς να νομίζουμε ότι είμαστε ευχαριστημένοι κι ότι όλα πάνε καλά. Να μην ενδιαφερόμαστε για το τι γίνεται πέρα από τη μύτη μας. Αισθητικά αυτός ο τόπος είναι ταλαιπωρημένος. Πολιτισμικά, κοινωνικά και εντάξει. Νομίζανε ότι αυτή η αίσθηση –ότι είναι χορτάτοι- θα κρατούσε για καιρό κι ότι καθένας είχε να φροντίσει τον εαυτό του κι όλα πήγαιναν καλά». 

«Η αλληλεγγύη είναι μέσο επιβίωσης, σώζει»

Συνέντευξη της Κωνσταντίνας Κούνεβα στον Γιάννη Κιμπουρόπουλο, απο το ΜΟΝΟ #3

Απόσπασμα από την συνέντευξη που έδωσε η Κωνσταντίνα Κούνεβα στο Γιάννη Κιμπουρόπουλο για το τρίτο τεύχος του περιοδικού.

«Σε μια αυλή, στο ίδιο χώμα, φυτρώνει και η κερασιά, και η βυσσινιά και η καρυδιά. Και συνυπάρχουν. Υπάρχει τρόπος να είμαστε όλοι μαζί. Εξαρτάται από μας».

- Ας μιλήσουμε, λοιπόν, για την αλλαγή του ‘89 στη Βουλγαρία. Πώς την έζησες;

- Στην πραγματικότητα, η κρίση είχε ξεκινήσει πολλά χρόνια πριν. Το σύστημα της κρατικής οικονομίας είχε καταρρεύσει. Οι γονείς μου δεν είχαν λεφτά να μου δώσουν, έμενα στη φοιτητική λέσχη, που ήταν πάμφθηνη, αλλά με το ζόρι μάζευα κι αυτά τα λεφτά. Οι γονείς μου ήταν απλήρωτοι για ένα και ενάμιση χρόνο. Η μάνα μου έραβε παπλώματα για να συμπληρώνει το εισόδημα, πήγαιναν με τον πατέρα μου στο χωριό όπου φυτεύαμε λαχανικά, είχαμε και λίγα ζώα και εξασφαλίζαμε τροφή. Μας έσωσε το χωριό, κι εμάς κι όσους είχαν αυτή την «πολυτέλεια». Αυτό κράτησε 4-5 χρόνια. Το ’89-’90, όταν κορυφώθηκε η κρίση, τα σούπερ μάρκετ ήταν άδεια. Ψωνίζαμε με κουπόνια, ψωμί, γιαούρτι, γάλα, σαλάμι. Μόνο με κουπόνια.

Παντού έβλεπες άδεια ράφια. Και τεράστιες ουρές για να πάρεις αυτά τα δυο-τρία βασικά είδη. Εμείς οι φοιτητές είμαστε ακόμη χειρότερα, γιατί το σύστημα διανομής των τροφίμων δεν μας είχε υπολογίσει και τα κουπόνια μας ήταν άχρηστα. Έπαιρνα, λοιπόν, ψωμί από το εστιατόριο, το καψάλιζα και το συνόδευα με τσάι. Μ’ αυτό επέζησα. Επομένως, μιλάμε για πραγματική πείνα. Όταν κάποιος φοιτητής έπαιρνε δέμα από τους γονείς του, μαζευόμαστε και τρώγαμε όλοι μαζί ό,τι του είχαν στείλει. Κι ύστερα περιμέναμε το δέμα του επόμενου…

Συνέντευξη Υπεραστικοί

artist: Υπεραστικοί | track: Δεσμώτες Ελευθερωτές*

*Μπορείτε να διαβάσετε τους στίχους στο τέλος της συνέντευξης

Οι “Υπεραστικοί” είναι μια μπάντα που χρόνια τώρα έχει δώσει τα “διαπιστευτήρια” της στο κίνημα. Έχουν παίξει σε συναυλίες αλληλεγγύης, σε εκδηλώσεις, σε καταλήψεις ενώ συμμετέχουν στη συλλογικότητα εργαζομένων καλλιτεχνών «Τέχνη Εν Κινήσει».

Εμείς με αφορμή το νέο τους τραγούδι “Δεσμώτες Ελευθερωτές”, τους κάναμε μερικές ερωτήσεις για να μάθουμε κάποια πράγματα παραπάνω για τις μουσικές που ακούς μόνο όταν περπατάς έξω από το μονοπάτι.

Πώς ξεκινήσατε; Τί ήταν αυτό που σας έφερε κοντά;

Ο αρχικός πυρήνας της μπάντας διαμορφώθηκε το 2001, στη βάση κάποιων πρώτων εμφανίσεων σε μικρές μουσικές σκηνές της Αθήνας και κάποιων πρώιμων τραγουδιών που, ωστόσο, τότε παίζονταν μόνο μεταξύ φίλων. Με επιρροές από τη λεγόμενη «ελληνική ροκ σκηνή», στα πρώτα βήματά του – και με διαφορετικό όνομα – το τότε μουσικό ακουστικό σχήμα έπαιζε «διασκευές», χωρίς να εστιάζει στο δικό του υλικό. Οι «Υπεραστικοί» δημιουργούνται το χειμώνα του 2004 ως «ακουστικό τρίο» που, σταδιακά, αρχίζει, πέραν των «διασκευών», να δίνει έμφαση στη δική του μουσική δουλειά, με «ροκ» και «φολκ» μάλλον στοιχεία και ελληνικό πάντα στίχο. Την περίοδο αυτή αρχίσαμε να παίρνουμε μέρος σε συναυλίες αλληλεγγύης και σε κινηματικές-καλλιτεχνικές εκδηλώσεις, όποτε μάς προσκαλούσαν. Η επιλογή, όμως, της προσπάθειας για μια συνεπή καλλιτεχνική δράση στο πλευρό των άλλων εργαζομένων θα γινόταν σε μεταγενέστερη περίοδο. Παράλληλα, κάναμε και κάποιες απόπειρες δημιουργίας ηλεκτρικού σχήματος (ηλεκτρικές κιθάρες, μπάσο, τύμπανα) που δεν είχαν, ωστόσο, διαρκές αποτέλεσμα και εξαντλήθηκαν, τελικά, σε ελάχιστες εμφανίσεις και δύο “demo”. Από αυτές, όμως, τις απόπειρες διασώθηκε η συνεργασία με ένα από τα σημερινά βασικά μέλη της μπάντας, τον μπασίστα μας. Το χειμώνα του 2006, με την αντικατάσταση ενός μέλους από το αρχικό τρίο και τον ερχομό του λυράρη μας, διαμορφώθηκε ο βασικός πυρήνας του σχήματος που είναι σήμερα οι «Υπεραστικοί» και ουσιαστικά άρχισαν να μπαίνουν οι βάσεις των μετέπειτα προσπάθειών μας. (Η γνωριμία με το νέο, βασικό έκτοτε, μέλος είχε γίνει λίγα χρόνια νωρίτερα, στις κινητοποιήσεις ενάντια στη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ τον Ιούνη του 2003 στη Θεσσαλονίκη, στην οποία είχαμε ταξιδέψει από την Αθήνα. Είχαν προηγηθεί και κάποιες μουσικές συμπράξεις στο πλαίσιο, όμως, άλλης μουσικής ομάδας). Πλέον οι «ροκ» μουσικές επιρροές της μπάντας άρχισαν να συμβαδίζουν με στοιχεία της ελληνικής μουσικής παράδοσης, κάτι που βρήκε έκφραση, σταδιακά, στις επιλογές των γνωστών τραγουδιών που παίζαμε αλλά και στο δικό μας υλικό. Με τον καιρό καταλήξαμε να επιχειρούμε άτακτες μουσικές διαδρομές στο παραδοσιακό, το λεγόμενο «έντεχνο», το «ροκ» και το κοινωνικό και πολιτικό ελληνικό τραγούδι, κάτι που, ασφαλώς, επηρέασε και την καλλιτεχνική μας παραγωγή. Ακουστικές κιθάρες, κρητική λύρα, φλογέρα και κρουστά έδιναν πλέον το μουσικό στίγμα της μπάντας. Βασική παράμετρο στη δράση του σχήματος και σημείο συσπείρωσής του αποτέλεσε η προσπάθεια για μια τέχνη οργανική στο κίνημα, για μια τέχνη που επιδιώκει να συνδεθεί με τους κοινωνικούς αγώνες. Την περίοδο αυτή αρχίσαμε συστηματικά να παίρνουμε μέρος σε συναυλίες σε κοινωνικούς χώρους, καταλήψεις, πολιτικά στέκια, αναπτύσσοντας – όποτε φυσικά μάς δινόταν η ευκαιρία – καλλιτεχνική κινηματική δράση δίπλα στους αγώνες των άλλων εργαζομένων, ως εργαζόμενοι και οι ίδιοι. Οι εμφανίσεις σε μικρές μουσικές σκηνές, έτσι κι αλλιώς, δεν αρκούσαν για να βιοποριστούμε, οπότε κάναμε (και κάνουμε) και άλλες δουλειές, όταν δεν ήμασταν (είμαστε) άνεργοι. Το καλοκαίρι του 2008 πήραμε μέρος στις διαδικασίες συγκρότησης της συλλογικότητας εργαζομένων-καλλιτεχνών «Τέχνη Εν Κινήσει» (ΤΕΚ), της οποίας είμαστε και σήμερα μέλη. Από το 2008 και μέχρι σήμερα, η μπάντα γνώρισε κάποιες σημαντικές ανακατατάξεις ως προς τα μέλη της, πριν κατασταλάξει στη σημερινή 5μελή σύνθεσή της (λύρα, μπάσο, πνευστά, ακουστικές κιθάρες, κρουστά). Τελευταίο μέλος που υποδεχτήκαμε ήταν ο κρουστός μας, φίλος που από καιρό ερχόταν σε συναυλίες του σχήματος και κατά καιρούς μας συνόδευε με τα κρουστά του. Τώρα πια αποτελεί βασικό μέλος της μπάντας.

Ο καπιταλισμός ως ωρολογιακή βόμβα

Συνέντευξη του Φρέντρικ Τζέιμσον

Ο Φρέντρικ Τζέιμσον, μαρξιστής που ασχολείται κυρίως με την κριτική λογοτεχνίας και την πολιτική θεωρία, εξέδωσε πρόσφατα τοRepresenting Capital: A Reading of Volume One, ένα βιβλίο το οποίο επανεξετάζει το πιο σημαντικό έργο του Καρλ Μαρξ, Το Κεφάλαιο.

Υπό μια έννοια, ίσως να φαίνεται παράδοξη η επανεξέταση ενός βιβλίου 150 χρόνων. Για ποιο λόγο μας είναι χρήσιμο για την ερμηνεία της τρέχουσας συγκυρίας; Εν τούτοις, το να αγνοούμε Το Κεφάλαιο, όπως είθισται να συμβαίνει, σημαίνει την απώλεια της οξυδερκούς κριτικής του και της διεισδυτικής βαθύνοιάς του.

Το ότι καταπιάνεται με τις κεντρικούς άξονες της κατάστασης που αντιμετωπίζουμε σήμερα δεν πρέπει να θεωρηθεί ως συμπτωματικό: τον τρόπο με τον οποίο οι πλούσιοι έγιναν πλουσιότεροι, τον τρόπο με τον οποίο οι φτωχοί έγιναν φτωχότεροι και τον τρόπο με τον οποίο όλες οι διευθετήσεις και οι προτεινόμενες λύσεις εδράζονται στην ψευδαίσθηση πως ο καπιταλισμός μπορεί με κάποιον τρόπο να ικανοποιήσει τις ανάγκες της πλειοψηφίας του πληθυσμού και να συνεχίζει να υφίσταται ως τέτοιος.

Εν συντομία, ο Μαρξ και Το Κεφάλαιο είναι ζητήματα που χρήζουν διερεύνησης. 

Άαρον Λέοναρτ: Yποστηρίζετε ότι, «Το Κεφάλαιο δεν είναι ένα βιβλίο που καταπιάνεται με την πολιτική, ούτε καν με την εργασία: είναι ένα βιβλίο για την ανεργία». Μπορείτε να μας πείτε για ποιον λόγο θεωρείτε ότι αυτό ισχύει;

Φρέντρικ Τζέιμσον: Γνωρίζω πως αυτό ενδεχομένως να προκαλεί έκπληξη στους ανθρώπους που σκέφτονταν πάντα τον Μαρξ υπό το πρίσμα της πολιτικής, αλλά στην πραγματικότητα υπάρχουν ελάχιστες αναφορές για οποιαδήποτε μορφή πολιτικής δράσης στο Κεφάλαιο. Προκύπτουν βεβαίως συμπεράσματα για το είδος της κοινωνίας που θα μπορούσε να προκύψει από τον καπιταλισμό και επίσης τις αντιφάσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στο τέλος του καπιταλισμού. Δεν υποστηρίζω πως ο Μαρξ ήταν αδιάφορος για την πολιτική ή ότι δεν σκεφτόταν διαρκώς πολιτικές στρατηγικές, αλλά ότι το Κεφάλαιο δεν είναι ένα βιβλίο που αφορά αυτά, αλλά ένα βιβλίο για αυτή την ωρολογιακή βόμβα που είναι ο καπιταλισμός.

Συνέντευξη με τον Καρλ Μαρξ για την παρισινή κομμούνα

Η παρούσα συνέντευξη του Μαρξ δόθηκε στις 3 Ιουλίου 1871, ένα περίπου μήνα μετά την πτώση της Παρισινής Κομμούνας, και δημοσιεύθηκε στη New York World στις 18 Ιουλίου του 1871. Παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς απηχεί το κλίμα των διώξεων και των συκοφαντιών που εξαπέλυσε η ευρωπαϊκή αντίδραση ενάντια στη Διεθνή και τους επαναστάτες κάθε χώρας μετά την ήττα του κινήματος.

Περιλαμβάνεται, πιθανότατα για πρώτη φορά μεταφρασμένη πλήρης στα ελληνικά, στο αφιέρωμα της «Μαρξιστικής Σκέψης» στα 140 χρόνια από την Παρισινή Κομμούνα, τόμος 2, σελ. 59-67. Ο αναγνώστης θα βρει εκεί μια σειρά ακόμη ιστορικά και θεωρητικά κείμενα για την Κομμούνα, γραμμένα από τους Φ. Ένγκελς, Ιούλιο Βαλέ, Λουίζ Μισέλ, Π. Λαφάργκ, Ε. Ρεκλί, Ρ. Ποστγκέιτ, Τ. Μαστρογιαννόπουλο, Τ. Κλιφ και Ορ. Πασχαλινά. 

Συνέντευξη με τον Καρλ Μαρξ, ηγέτη της Διεθνούς

του Ρ. Λάντορ

Λονδίνο 3 Ιουλίου

Μου ζητήσατε να ανακαλύψω κάτι για τη Διεθνή Ένωση και προσπάθησα να το κάνω. Το εγχείρημα είναι δύσκολο τώρα. Το Λονδίνο είναι αναμφισβήτητα το αρχηγείο της Ένωσης, αλλά ο αγγλικός λαός έχει αποκτήσει ένα σκιάχτρο και οσφραίνεται τη Διεθνή παντού, ακριβώς όπως ο Βασιλιάς Τζέιμς μύριζε το μπαρούτι μετά τη φημισμένη συνωμοσία. Η εγρήγορση της Ένωσης έχει φυσικά αυξηθεί μαζί με την καχυποψία του κοινού· και αν εκείνοι που την καθοδηγούν έχουν κάποιο μυστικό να φυλάξουν, ανήκουν στην κατηγορία ανθρώπων που κρατούν ένα μυστικό καλά.

Προσκάλεσα δυο από τα ηγετικά μέλη τους, μίλησα με το ένα ελεύθερα, και εδώ σας δίνω την ουσία της συζήτησής μου. Ικανοποιήθηκα με ένα πράγμα, ότι πρόκειται για μια αυθεντική οργάνωση εργατών, αλλά αυτοί οι εργάτες καθοδηγούνται από κοινωνικές και πολιτικές θεωρίες μιας άλλης κατηγορίας. Ένας άνθρωπος που είδα, ένα ηγετικό μέλος του Συμβουλίου, καθόταν στον πάγκο εργασίας του στη διάρκεια της συνέντευξής μας, και από καιρού εις καιρό σταματούσε να μου μιλά για να δεχτεί ένα παράπονο, εκφρασμένο με καθόλου ευγενή τόνο, από ένα από τα πολλά μικρά αφεντικά στην περιοχή που τον απασχολούσαν. Άκουσα αυτόν τον ίδιο άνθρωπο να βγάζει ευφραδείς λόγους δημόσια, εμπνευσμένους σε κάθε κομμάτι με την ενέργεια του μίσους ενάντια στις τάξεις που αποκαλούν τους εαυτούς τους κυβερνήτες του. Κατάλαβα τις ομιλίες μετά από αυτή τη ματιά στην ιδιωτική ζωή του ρήτορα. Πρέπει να αισθανόταν ότι είχε αρκετό μυαλό να οργανώσει μια εργατική κυβέρνηση, και όμως ήταν υποχρεωμένος να αφιερώνει τη ζωή του στα πιο εκνευριστικά καθήκοντα ενός μηχανικού επαγγέλματος. Ήταν περήφανος και ευαίσθητος, και όμως σε κάθε στιγμή έπρεπε να επιστρέφει μια υπόκλιση για ένα γρύλισμα και ένα χαμόγελο για μια εντολή που βρισκόταν στο ίδιο επίπεδο στην κλίμακα της πολιτισμένης διαγωγής όπως το κάλεσμα ενός κυνηγού στο σκύλο του. Αυτός ο άνθρωπος με βοήθησε να ρίξω μια ματιά στη φύση της Διεθνούς, το αποτέλεσμα της Εργασίας Ενάντια στο Κεφάλαιο, του εργάτη που παράγει ενάντια στο μέλος της μεσαίας τάξης που απολαμβάνει. Εδώ ήταν το χέρι που θα χτυπούσε σκληρά όταν ερχόταν ο καιρός, και όσο για το κεφάλι που σχεδιάζει, νομίζω ότι το είδα και αυτό επίσης, στη συνέντευξή μου με τον Δρα Καρλ Μαρξ.

Ο Δρ Καρλ Μαρξ είναι ένας γερμανός δόκτορας φιλοσοφίας, με ένα γερμανικό εύρος γνώσης αντλημένο τόσο από την παρατήρηση του ζωντανού κόσμου όσο και από βιβλία. Θα έπρεπε να συμπεράνω ότι δεν υπήρξε ποτέ ένας εργάτης με τη συνηθισμένη έννοια του όρου. Τα περιβάλλοντα και η εμφάνισή του είναι εκείνα ενός τακτοποιημένου ανθρώπου της μεσαίας τάξης. Το σαλόνι στο οποίο μπήκα το βράδυ της συνέντευξης θα αποτελούσε ένα άνετο κατάλυμα για έναν ανθηρό χρηματιστή ο οποίος είχε εξασφαλίσει το εισόδημά του και τώρα άρχιζε να αποκτά περιουσία. Ήταν η άνεση προσωποποιημένη, το διαμέρισμα ενός ανθρώπου με γούστο στις ευκολίες, αλλά με τίποτα μέσα σε αυτό χαρακτηριστικό του ιδιοκτήτη του. Ένα ωραίο λεύκωμα με αξιοθέατα του Ρήνου, ωστόσο, στο τραπέζι έδινε μια ένδειξη για την εθνικότητά του. Περιεργάστηκα προσεκτικά το εσωτερικό του βάζου στο παραπλεύρως τραπέζι για μια βόμβα, αλλά η μυρωδιά ήταν μυρωδιά τριαντάφυλλων. Σύρθηκα πίσω στο κάθισμά μου και περίμενα κακόκεφα το χειρότερο.

Έχει μπει και με χαιρέτησε εγκάρδια και καθόμαστε πρόσωπο με πρόσωπο. Ναι, είμαι φάτσα με την ενσάρκωση της επανάστασης, με τον αληθινό θεμελιωτή και το καθοδηγητικό πνεύμα της Διεθνούς Ένωσης, με το συγγραφέα της διακοίνωσης στην οποία αναγγέλθηκε στο κεφάλαιο ότι βρίσκεται σε πόλεμο με την εργατική τάξη, ότι πρέπει να προσδοκά να καεί το σπίτι του συθέμελα – με μια λέξη με τον Απολογητή για την Κομμούνα του Παρισιού.

Θυμάστε την προτομή του Σωκράτη; Ο άνθρωπος που προτίμησε να πεθάνει μάλλον παρά να ομολογήσει πίστη στους θεούς του καιρού – ο άνθρωπος με το κατάλληλο εύρος προφίλ ώστε το μέτωπο να καταλήγει ευτελώς σε ένα μικρό κολοβωμένο, τυλιγμένο γνώρισμα, σαν ένα διχοτομημένο άγκιστρο, που σχημάτιζε τη μύτη. Φέρτε αυτή την προτομή στο μάτι του μυαλού σας, βάψτε τη γενειάδα μαύρη, ρίχνοντάς της εδώ κι εκεί γκρι τούφες· φορέστε το κεφάλι που δημιουργείται έτσι σε ένα εύσωμο σώμα μέσου ύψους, και ο Δόκτωρ είναι εμπρός σας. Πετάξτε ένα πέπλο πάνω από το πάνω μέρος του προσώπου, και θα μπορούσε να είστε στη συντροφιά ενός γεννημένου σκευοφύλακα ναού. Αποκαλύψτε το ουσιαστικό γνώρισμα, το τεράστιο μελαμψό, και γνωρίζετε αμέσως ότι έχετε να κάνετε με την πιο δεινή από όλες τις σύνθετες ατομικές δυνάμεις – έναν ονειροπόλο που στοχάζεται, ένα στοχαστή που ονειρεύεται.

Πέρασα αμέσως στη δουλειά μου. Ο κόσμος, είπα, φαίνεται να έχει μαύρα σκοτάδια για το τι είναι η Διεθνής. Τη μισούν ισχυρά, αλλά δεν είναι ικανοί να εξηγήσουν τι ακριβώς μισούν. Ορισμένοι, που αξιώνουν ότι κατάφεραν να εισχωρήσουν βαθύτερα στην καταχνιά από τους γείτονές τους, ισχυρίζονται ότι πρόκειται για ένα είδος Ιανού, μ' ένα ειλικρινές, έντιμο χαμόγελο εργάτη στο ένα από τα πρόσωπά του, και με το προσωπείο του δολοφονικού συνωμότη στο άλλο. Θα έριχνε φως στη μυστηριώδη κατάσταση όπου έμενε η θεωρία;

Ο καθηγητής γέλασε, κάγχασε ελαφρώς μου φάνηκε, στη σκέψη ότι τον φοβόμασταν τόσο πολύ. «Εδώ δεν υπάρχει κανένα μυστήριο, καλέ μου κύριε», άρχισε, σε μια πολύ εξευγενισμένη μορφή της διαλέκτου Χανς Μπράιτμαν [1], «παρά μόνο ίσως το μυστήριο της ανθρώπινης βλακείας σε εκείνους που πεισματικά παραγνωρίζουν το γεγονός ότι η Ένωσή μας είναι δημόσια και οι πιο αναλυτικοί απολογισμοί των δραστηριοτήτων της τυπώνονται για όλους, όσοι ενδιαφέρονται να τους διαβάσουν. Μπορείτε να αγοράσετε το Καταστατικό μας με μια πένα και διαθέτοντας ένα σελίνι σε μπροσούρες θα μάθετε για μας σχεδόν όσα γνωρίζουμε κι εμείς οι ίδιοι.

Ερ.: "Σχεδόν" – ναι, είναι πολύ πιθανό, αλλά μήπως το κάτι που δε θα μάθω, συνιστά την πιο σημαντική επιφύλαξη; Θα είμαι εντελώς ειλικρινής μαζί σας και θα θέσω το ζήτημα έτσι, όπως φαίνεται σ' έναν άσχετο παρατηρητή: δεν μαρτυρά αυτή η γενική κακόβουλη στάση προς την οργάνωσή σας κάτι περισσότερο απ' ό,τι το μίσος της αστοιχείωτης μάζας; Και θα μου επιτρέψετε να σας ρωτήσω μια ακόμη φορά, άσχετα από αυτά που ήδη είπατε: τι είναι η Διεθνής;

Μαρξ: Αρκεί να ρίξετε μια ματιά στα άτομα από τα οποία αποτελείται, στους εργάτες.

Ερ.: Ναι, αλλά ο στρατιώτης δεν είναι πάντα αντιπροσωπευτικός για την κυβέρνηση, που τον θέτει σε κίνηση. Γνωρίζω ορισμένα από τα μέλη σας και μπορώ να πιστεύω πως δεν είναι από την πάστα που κάνει τους συνωμότες. Εξάλλου, ένα μυστικό το οποίο μοιράζονται ένα εκατομμύριο άνθρωποι, δεν θα ήταν καθόλου μυστικό. Τι γίνεται όμως αν αυτοί οι άνθρωποι είναι απλά τα εργαλεία στα χέρια κάποιου τολμηρού, και θα μου συγχωρήσετε την προσθήκη, όχι τόσο ευσυνείδητου, συμβουλίου;

Μαρξ: Τίποτα δεν αποδεικνύει ότι είναι έτσι.

Ερ.: Κι η τελευταία εξέγερση στο Παρίσι;

Μαρξ: Καταρχήν απαιτώ την απόδειξη ότι εδώ υπήρχε κάποια συνωμοσία – πως ό,τι συνέβηκε δεν ήταν ένα φυσιολογικό αποτέλεσμα των καταστάσεων της στιγμής. Κι αν δεχτούμε την ύπαρξη συνωμοσίας, απαιτώ την απόδειξη ότι σ' αυτήν πήρε μέρος η Διεθνής Ένωση.

Ερ: Μα η ύπαρξη τέτοιου πλήθους μελών της Ένωσης στα όργανα της Κομμούνας...

Μαρξ: Σε μια τέτοια περίπτωση θα ήταν επίσης συνωμοσία των Ελευθεροτεκτόνων, αφού το ατομικό μερίδιό τους στο έργο δεν ήταν καθόλου μικρό. Δεν θα εκπλησσόμουν μάλιστα καθόλου αν ανακάλυπτα ότι ο πάπας κανόνισε όλη την εξέγερση για λογαριασμό τους. Αλλά προσπαθήστε να βρείτε άλλη ερμηνεία. Η εξέγερση στο Παρίσι έγινε από τους εργάτες του Παρισιού. Οι πιο ικανοί εργάτες αναπόφευκτα θα έπρεπε να γίνουν ηγέτες και οργανωτές της, αλλά οι πιο ικανοί εργάτες συμβαίνει να είναι επίσης μέλη της Διεθνούς Ένωσης. Όμως η Ένωση, ως τέτοια, δεν μπορεί να είναι υπεύθυνη για τη δράση τους.

Ερ: Ο κόσμος όμως τα βλέπει διαφορετικά. Οι άνθρωποι κάνουν λόγο για μυστικές οδηγίες από το Λονδίνο και ακόμη και για χρηματική υποστήριξη. Μπορεί να βεβαιωθεί πως ο υποτιθέμενος ανοιχτός χαρακτήρας της δραστηριότητας της Ένωσης αποκλείει κάθε μυστικότητα επικοινωνίας;

Μαρξ: Σχηματίστηκε ποτέ μια οργάνωση που να έκανε τη δουλειά της χωρίς ιδιωτικά όσο και φανερά μέσα επικοινωνίας; Αλλά να μιλάνε για μυστικές οδηγίες από το Λονδίνο, σαν διατάγματα σε ζητήματα πίστης και ηθικής, που στέλνει κάποιο κέντρο παπικής εξουσίας και ίντριγκας, σημαίνει να παρανοούν πλήρως τη φύση της Διεθνούς. Κάτι τέτοιο θα υπονοούσε μια κεντροποιημένη μορφή εξουσίας για τη Διεθνή, ενώ η αληθινή μορφή της οργάνωσης είναι σχεδιασμένα εκείνη που δίνει την πιο μεγάλη ελευθερία στην τοπική ενέργεια και ανεξαρτησία. Στην πραγματικότητα, η Διεθνής δεν είναι διόλου μια κυβέρνηση για την εργατική τάξη. Είναι περισσότερο ένας δεσμός ένωσης, παρά μια δύναμη ελέγχου.

Ερ: Ένωση με ποιο σκοπό;

Μαρξ: Την οικονομική απελευθέρωση της εργατικής τάξης μέσω της κατάκτησης της πολιτικής εξουσίας. Τη χρησιμοποίηση αυτής της πολιτικής εξουσίας για την επίτευξη των κοινωνικών στόχων. Οι στόχοι μας θα πρέπει να είναι όσο το δυνατό πιο πλατιοί, ώστε να περιλαμβάνουν κάθε μορφή δράσης της εργατικής τάξης. Το να τους δώσουμε ειδικό χαρακτήρα θα σήμαινε να τους προσαρμόσουμε στις ανάγκες μόνο ενός τμήματος – των εργατών κάποιου έθνους μόνο. Αλλά πώς θα μπορούσε να ζητηθεί από όλους τους ανθρώπους να ενωθούν για τους σκοπούς λίγων; Αν το έκανε αυτό η Ένωσή μας, θα παραιτούνταν από το δικαίωμα να ονομάζεται Διεθνής. Η Ένωση δεν υπαγορεύει τη μορφή των πολιτικών κινημάτων, απαιτεί μόνο μια λογοδοσία για το στόχο τους. Αποτελεί ένα δίκτυο συνδεμένων ενώσεων, διάσπαρτων σε όλο τον κόσμο της εργασίας. Σε κάθε μέρος του κόσμου, παρουσιάζεται κάποια ιδιαίτερη πλευρά του καθήκοντός μας, και οι εργάτες εκεί προσεγγίζουν τη θεώρησή του με το δικό τους τρόπο. Οι ενώσεις των εργατών δεν μπορούν να είναι απόλυτα ίδιες σε κάθε λεπτομέρεια, στο Νιούκαστλ και τη Βαρκελώνη, στο Λονδίνο και το Βερολίνο. Στην Αγγλία, για παράδειγμα, ο δρόμος να δείξει την πολιτική της δύναμη είναι ανοιχτός μπροστά στην εργατική τάξη. Η εξέγερση θα ήταν παραφροσύνη εκεί όπου η ειρηνική διαφώτιση θα έκανε τη δουλειά με πιο γρήγορο και σωστό τρόπο. Στη Γαλλία οι πολυπληθείς καταπιεστικοί νόμοι και ο θανάσιμος ανταγωνισμός ανάμεσα στις τάξεις φαίνεται να κάνουν αναπόφευκτη τη βίαιη επίλυση του κοινωνικού πολέμου. Η επιλογή της επίλυσης είναι υπόθεση της εργατικής τάξης κάθε χώρας. Η Διεθνής δεν αποτολμά να υπαγορεύσει κάτι σχετικό με το ζήτημα κι ούτε καν ίσως να συμβουλέψει. Αλλά σε κάθε κίνημα παρέχει τη συμπάθεια και τη βοήθειά της στα πλαίσια που ορίζουν οι κανόνες της.

Ερ: Και ποιος είναι ο χαρακτήρας αυτής της βοήθειας;

Μαρξ: Για να φέρω ένα παράδειγμα, μια από τις πιο συνηθισμένες μορφές του κινήματος απελευθέρωσης είναι η απεργία. Παλιότερα, όταν ξεκινούσε μια απεργία σε μια χώρα, κατανικιούνταν με την εισαγωγή εργατών από μιαν άλλη. Η Διεθνής σχεδόν έβαλε τέλος σε όλα αυτά. Λαβαίνει πληροφορίες για τη σχεδιαζόμενη απεργία και διαδίδει αυτές τις πληροφορίες στα μέλη της, τα οποία αμέσως γνωρίζουν ότι γι' αυτά το μέρος όπου διεξάγεται ο αγώνας θα πρέπει να είναι απαγορευμένη ζώνη. Έτσι λοιπόν τα αφεντικά θα πρέπει να τα βγάλουν πέρα μόνο με τους δικούς τους εργάτες. Στις περισσότερες περιπτώσεις οι απεργοί δεν ζητούν κάποια άλλη βοήθεια εκτός από αυτό. Οι συνδρομές τους, ή εκείνες των ενώσεων με τις οποίες συνδέονται πιο άμεσα, τους προμηθεύουν τα χρηματικά μέσα, αλλά αν η πίεση πάνω τους αποδειχτεί ιδιαίτερα ισχυρή και η απεργία έχει την αποδοχή της Ένωσης, τότε δίνονται τα αναγκαία από το κοινό ταμείο. Με αυτό τον τρόπο κερδήθηκε πρόσφατα η απεργία των πουροποιών της Βαρκελώνης. Αλλά η ένωση δεν έχει συμφέρον στις απεργίες, αν και τις υποστηρίζει κάτω από ορισμένους όρους. Δεν μπορεί πιθανά να κερδίσει από αυτές από χρηματική άποψη, αλλά μπορεί εύκολα να χάσει.

Ας τα συνοψίσουμε με δυο λόγια. Οι εργαζόμενες τάξεις παραμένουν φτωχές μέσα στην αύξηση του πλούτου, εξαχρειωμένες μέσα στην αύξηση της χλιδής. Οι υλικές στερήσεις σακατεύουν το ηθικό τους όσο και τη φυσική τους κατάσταση. Δεν μπορεί να βασιστούν σε άλλους για θεραπεία. Γι' αυτό έχει καταστεί μια επιτακτική ανάγκη να πάρουν την υπόθεσή τους στα χέρια τους. Οι εργάτες πρέπει να αλλάξουν τις σχέσεις, ανάμεσα σ' αυτούς και τους καπιταλιστές και τους γαιοκτήμονες, και αυτό σημαίνει ότι πρέπει να αλλάξουν την κοινωνία. Αυτός είναι ο γενικός στόχος κάθε γνωστής εργατικής οργάνωσης. Οι αγροτικές και εργατικές λίγκες, οι επαγγελματικές ενώσεις, οι κοινότητες αλληλοβοήθειας, η συνεταιριστική παραγωγή είναι απλά τα μέσα προς αυτόν. Η εγκαθίδρυση μιας πλήρους αλληλεγγύης ανάμεσα σ' αυτές τις οργανώσεις είναι η δουλειά της Διεθνούς Ένωσης. Η επιρροή της αρχίζει να γίνεται αισθητή παντού. Δύο εφημερίδες προπαγανδίζουν τις απόψεις της στην Ισπανία, τρεις στη Γερμανία, ο ίδιος αριθμός στην Αυστρία και την Ολλανδία, έξι στο Βέλγιο και έξι στην Ελβετία. Και τώρα, αφού σας έχω εξηγήσει τι είναι η Διεθνής, θα είστε ίσως σε θέση να διαμορφώσετε τη δική σας άποψη και για τις υποτιθέμενες συνωμοσίες της.

Ερ: Δεν σας κατανοώ πλήρως.

Μαρξ: Δεν βλέπετε ότι η παλιά κοινωνία, μη έχοντας τη δύναμη να της αποκριθεί με τα δικά της όπλα της συζήτησης και της συνένωσης, είναι υποχρεωμένη να καταφύγει στην απάτη να κολλήσει πάνω της τη ρετσινιά της συνωμοσίας;

Ερ: Αλλά η γαλλική αστυνομία διακηρύσσει ότι είναι σε θέση να αποδείξει την ανάμειξη, τη "συνενοχή" σ' αυτή την ιστορία, για να μην πούμε τίποτα για προηγούμενες προσπάθειες.

Μαρξ: Αλλά αν δεν σας πειράζει, θα πούμε κάτι γι' αυτές τις προσπάθειες, επειδή χρησιμεύουν καλύτερα για να δοκιμαστεί η βαρύτητα όλων των κατηγοριών για συνωμοσία που διατυπώνονται κατά της Διεθνούς. Θα θυμάστε την προτελευταία "συνωμοσία". Είχε προκηρυχθεί ένα δημοψήφισμα. Πολλοί από τους εκλογείς ήταν αναποφάσιστοι. Δεν είχαν πλέον μια οξυμένη πεποίθηση για την αξία της αυτοκρατορικής διακυβέρνησης, έχοντας φτάσει πλέον να δυσπιστούν απέναντι στους απειλούμενους κινδύνους της κοινωνίας από τους οποίους υποτίθεται ότι εκείνοι θα τους έσωζαν. Έψαχναν για νέο "μπαμπούλα". Η αστυνομία ανέλαβε να βρει έναν. Με όλες τις εργατικές ενώσεις να τους είναι μισητές, φυσιολογικά χρώσταγαν στη Διεθνή μια κακόβουλη ανταπόδοση. Μια ευτυχής σκέψη τους ενέπνευσε. Γιατί να μην τοποθετήσουν στη θέση του "μπαμπούλα" τη Διεθνή, και έτσι να δυσφημήσουν άμεσα αυτή την ένωση και να εξυπηρετήσουν τον αυτοκρατορικό σκοπό; Από αυτή την "ευτυχή" σκέψη προήλθε λοιπόν η γελοία "συνωμοσία" εις βάρος της ζωής του αυτοκράτορα λες και θέλαμε να σκοτώσουμε αυτό το δυστυχισμένο γερόντιο.

Συνέλαβαν ηγετικά μέλη της Διεθνούς. Κατασκεύασαν μαρτυρίες. Προετοίμασαν την υπόθεσή τους για δίκη, και στο μεταξύ διεξήγαγαν το δημοψήφισμά τους. Αλλά η σχεδιαζόμενη δίκη δεν ήταν παρά μια πλατιά, κακοστημένη φάρσα. Η ευφυής Ευρώπη, η οποία παρακολουθούσε ως μάρτυρας το θέαμα, δεν εξαπατήθηκε ούτε για μια στιγμή και δεν θεώρησε ούτε για μια στιγμή συνωμοσία ως προς το χαρακτήρα της, και μόνο ο γάλλος αγρότης εκλογέας παραπλανήθηκε. Οι αγγλικές εφημερίδες σας μιλούσαν για απαρχή μιας άθλιας ιστορίας· παρέλειψαν να παρατηρήσουν το τέλος της. Οι γάλλοι δικαστές, οι οποίοι είχαν παραδεχτεί την ύπαρξη συνωμοσίας από υπαλληλική αβροφροσύνη, αναγκάστηκαν να διακηρύξουν ότι τίποτε δεν απεδείκνυε την ενοχή της Διεθνούς. Πιστέψτε με, η δεύτερη "συνωμοσία" είναι όπως η πρώτη! Ο δημόσιος λειτουργός της Γαλλίας ξανάπιασε δουλειά. Και καλείται να δώσει λογαριασμό για το μεγαλύτερο πολιτικό κίνημα που έχει γνωρίσει ο κόσμος. Εκατοντάδες σημεία των καιρών θα έπρεπε να υποδεικνύουν τη σωστή ερμηνεία – η ανάπτυξη της διάνοιας μεταξύ των εργατών, η πολυτέλεια και η ανικανότητα ανάμεσα στους κυβερνήτες τους, η ιστορική διαδικασία που τώρα περνά στο στάδιο της τελικής μεταβίβασης της εξουσίας από τη μια τάξη στο λαό, η προφανής καταλληλότητα του χρόνου, του τόπου και της συγκυρίας για το μεγάλο κίνημα της χειραφέτησης. Αλλά για να τα δει αυτά ο δημόσιος λειτουργός θα έπρεπε να είναι φιλόσοφος, και είναι απλώς χαφιές. Με το νόμο της ύπαρξής του λοιπόν έχει πέσει στην εξήγηση του χαφιέ – μια "συνωμοσία". Ο παλιός χαρτοφύλακάς του με πλαστά έγγραφα θα του προμηθεύσει τις αποδείξεις και αυτή τη φορά η Ευρώπη, μέσα στο φόβο της, θα πιστέψει το παραμύθι.

Ερ: Η Ευρώπη μετά βίας μπορεί να βοηθήσει τον εαυτό της, βλέποντας ότι κάθε γαλλική εφημερίδα διαδίδει την αναφορά.

Μαρξ: Κάθε γαλλική εφημερίδα! Κοιτάξτε, να μια από αυτές (Πιάνει τη La Situation), και κρίνετε μόνος σας την αξία των αποδεικτικών στοιχείων της. (Διαβάζει) «Ο Δρ Καρλ Μαρξ, της Διεθνούς, συνελήφθη στο Βέλγιο προσπαθώντας να διαφύγει στη Γαλλία. Η αστυνομία του Λονδίνου παρακολουθούσε από καιρό τις επαφές του με την ένωση με την οποία συνδέεται και τώρα παίρνει ενεργά μέτρα για την καταστολή της». Δύο φράσεις, δύο ψέματα. Μπορείτε εύκολα να δοκιμάσετε τη μαρτυρία με τις αισθήσεις σας. Βλέπετε ότι αντί να βρίσκομαι σε φυλακή στο Βέλγιο είμαι εδώ στην Αγγλία. Επίσης πρέπει να γνωρίζετε ότι η αστυνομία στην Αγγλία είναι εξίσου ανίσχυρη να παρέμβει στη Διεθνή Ένωση, όσο και η Διεθνής δεν είναι σε θέση απέναντί της. Το μόνο βέβαιο σε αυτή την ιστορία είναι ότι αυτό το δημοσίευμα θα κάνει τον γύρο του ηπειρωτικού Τύπου χωρίς διάψευση, και θα συνέχιζε να το κάνει ακόμη και αν επρόκειτο να στέλνω εγκυκλίους σε κάθε ευρωπαϊκή εφημερίδα.

Ερ: Προσπαθήσατε να διαψεύσετε πολλά από αυτά τα αναληθή δημοσιεύματα;

Μαρξ: Έχω κάνει τόσο πολλές διαψεύσεις που κουράστηκα από τη δουλειά. Για να σας δείξω τη μεγάλη απερισκεψία με την οποία συντάσσονται μπορεί να σας πω ότι σε ένα από αυτά είδα να αναφέρεται ο Φελίξ Πιά ως μέλος της Διεθνούς.

Ερ: Ο οποίος δεν είναι;

Μαρξ: Η Ένωση θα μπορούσε δύσκολα να βρει χώρο για έναν τέτοιον άγριο άνθρωπο. Ήταν κάποτε αρκετά αυθάδης ώστε να βγάλει μια ανόητη διακήρυξη στο όνομά μας, η οποία αμέσως διαψεύστηκε, αν και, για να τους αποδώσουμε δικαιοσύνη, οι εφημερίδες αγνόησαν τις διαψεύσεις μας.

Ερ: Και ο Ματσίνι; Είναι μέλος του σώματός σας;

Μαρξ: (γελώντας) Ω, όχι! Θα σημειώναμε μικρή πρόοδο, αν δεν πηγαίναμε πιο πέρα από το φάσμα των ιδεών του.

Ερ: Με εκπλήσσετε! Ασφαλώς θα νόμιζα ότι αντιπροσωπεύει τις πιο προωθημένες απόψεις.

Μαρξ: Δεν εκπροσωπεί τίποτα καλύτερο από την παλιά ιδέα μιας δημοκρατίας της μεσαίας τάξης. Εμείς όμως δεν θέλουμε να έχουμε τίποτα το κοινό με τη μεσαία τάξη. Ο Ματσίνι καθυστέρησε σε σχέση με το σύγχρονο κίνημα όσο οι γερμανοί καθηγητές, οι οποίοι παρ' όλα αυτά ως τα σήμερα θεωρούνται στην Ευρώπη απόστολοι του πολιτισμένου δημοκρατισμού του μέλλοντος. Αυτοί ήταν τέτοιοι κάποτε, πριν το 1848 ίσως, όταν η γερμανική μεσαία τάξη, με την αγγλική έννοια, είχε μόλις αποκτήσει την κανονική της ανάπτυξη. Αλλά τώρα πέρασαν ομαδικά με το μέρος της αντίδρασης και το προλεταριάτο δεν θέλει πλέον να τους ξέρει.

Ερ: Ορισμένοι νομίζουν ότι διακρίνουν σημάδια ενός θετικιστικού στοιχείου στην οργάνωσή σας.

Μαρξ: Τίποτα τέτοιο. Μεταξύ μας υπάρχουν θετικιστές, και άλλοι που δεν ανήκουν στο σώμα μας, αλλά εργάζονται επίσης. Όμως αυτό δεν είναι χάρη στη φιλοσοφία τους, η οποία δεν θα έχει τίποτα να κάνει με τη λαϊκή διακυβέρνηση, όπως εμείς την καταλαβαίνουμε, και η οποία επιδιώκει απλώς να βάλει μια νέα ιεραρχία στη θέση της παλιάς.

Ερ: Μου φαίνεται, λοιπόν, ότι οι ηγέτες του σύγχρονου διεθνιστικού κινήματος θα έπρεπε να διαμορφώσουν οι ίδιοι μια φιλοσοφία, όπως και μια ένωση.

Μαρξ: Ακριβώς έτσι. Είναι απίθανο, για παράδειγμα, πως εμείς θα μπορούσαμε να ελπίζουμε σε επιτυχία στον πόλεμό μας ενάντια στο κεφάλαιο, εάν αντλούσαμε την τακτική μας, ας πούμε, από την πολιτική οικονομία του Μιλ. Αυτός ανίχνευσε ένα είδος σχέσης ανάμεσα στην εργασία και το κεφάλαιο. Εμείς ελπίζουμε να δείξουμε ότι είναι δυνατό να εγκαθιδρυθεί ένα άλλο.

Ερ: Και οι Ηνωμένες Πολιτείες;

Μαρξ: Οι βασικές μέριμνες της δραστηριότητάς μας βρίσκονται τώρα στις παλιές ευρωπαϊκές κοινωνίες. Πολλές περιστάσεις έτειναν ως τώρα να εμποδίσουν το εργατικό ζήτημα να αποκτήσει περίοπτη σημασία στις Ηνωμένες Πολιτείες. Αλλά εξαφανίζονται γρήγορα και το εργατικό ζήτημα γρήγορα έρχεται στο προσκήνιο μαζί με την άνοδο, όπως στην Ευρώπη, μιας εργατικής τάξης διακριτής από την υπόλοιπη κοινωνία και διαχωρισμένης από το κεφάλαιο.

Ερ: Θα φαινόταν ότι σε αυτή τη χώρα η προσβλεπόμενη επίλυση, όποια κι αν θα είναι αυτή, θα επιτευχθεί χωρίς τα βίαια μέσα της επανάστασης. Το αγγλικό σύστημα διαφώτισης στις συγκεντρώσεις και στον Τύπο, ωσότου η μειοψηφία γίνει πλειοψηφία, είναι ένα ελπιδοφόρο σημείο.

Μαρξ: Σε αυτό το ζήτημα δεν είμαι τόσο αισιόδοξος, όσο εσείς. Η αγγλική μεσαία τάξη πάντοτε επεδείκνυε την ετοιμότητά της να αποδέχεται την ετυμηγορία της πλειοψηφίας όσο η ίδια έλεγχε μονοπωλιακά το δικαίωμα ψήφου. Αλλά, πιστέψτε με, μόλις βρεθεί στη μειοψηφία στα ζητήματα που θεωρεί ζωτικής σημασίας, τότε θα δούμε εδώ έναν νέο πόλεμο των δουλοκτητών.

Σας έδωσα εδώ, όσο καλά μπορώ να τα θυμηθώ, τα πιο σπουδαία σημεία της συζήτησής μου με αυτό τον αξιοπρόσεκτο άνθρωπο. Θα σας αφήσω να βγάλετε τα δικά σας συμπεράσματα. Οτιδήποτε και αν μπορεί να ειπωθεί υπέρ ή κατά της πιθανότητας συνενοχής της στο κίνημα της Κομμούνας, μπορεί να είναι βέβαιο ότι στη Διεθνή Ένωση, ο πολιτισμένος κόσμος έχει αποκτήσει μια νέα δύναμη εντός του, με την οποία θα πρέπει σύντομα να έρθει σε ένα λογαριασμό, για καλό ή για κακό.

Σημειώσεις

1. Από τον σπουδασμένο στη Γερμανία αμερικανό συγγραφέα Τσαρλς Λελάντ, ο οποίος το 1857 δημοσίευσε στο Graham's Magazine ένα έργο με το ψευδώνυμο Χανς Μπράιτμαν.

Πηγή : Praxis/Iskra

Η συνέντευξη τύπου των πρώην μεταναστών απεργών πείνας

(Βίντεο και φωτογραφίες από τη συνέντευξη τύπου).

Την Πέμπτη 26 Ιανουαρίου 2012 πραγματοποιήθηκε Συνέντευξη Τύπου στο Στέκι Μεταναστών της Αθήνας, με πρώην απεργούς πείνας μετανάστες από τα Χανιά, τη Θεσσαλονίκη και την Αθήνα,καθώς και οργανώσεις και συλλογικότητες που στήριξαν και στηρίζουν τον αγώνα τους.

Πριν ένα χρόνο, στις 25 Ιανουαρίου 2011 ξεκινούσε ο σκληρός αγώνας των 300 μεταναστών εργατών στη Νομική της Αθήνας και το Εργατικό Κέντρο Θεσσαλονίκης. Ένας αγώνας για τη ζωή και την αξιοπρέπεια, οργανωμένος από τους ίδιους τους μετανάστες, οι οποίοι παρότι στην γκρίζα ζώνη της κοινωνίας, χωρίς χαρτιά και χωρίς δικαιώματα, έστρεφαν το χέρι της ενότητας και της αλληλεγγύης σε όλους τους εργαζόμενους και εργαζόμενες αυτής της χώρας.

Διεκδικώντας τη νομιμοποίησή των ίδιων και όλων των μεταναστών και μεταναστριών που ζουν και εργάζονται στην Ελλάδα, οι 300 μετανάστες χρησιμοποίησαν το ύστατο μέσο αγώνα για να ακουστεί η φωνή τους, σε μια κοινωνία που βυθιζόταν σταδιακά στην ανασφάλεια, τη φτώχια και το ρατσισμό. Και απέδειξαν σε όλη την κοινωνία ότι η αυτοοργάνωση, η αλληλεγγύη, η ενότητα και η αποφασιστικότητα μπορούν να φέρουν νίκες ακόμη και κάτω από τις δυσμενέστερες συνθήκες αυταρχισμού, συκοφαντίας και καταστολής.

Όπως σημειώθηκε στη συνέντευξη, ο αγώνας των 300 μεταναστών, όπως και ο αγώνας των κατοίκων της Κερατέας, υπήρξαν οι πρώτοι αγώνες που δημιούργησαν ρήγματα και κατάφεραν νίκες κατά την πρώτη περίοδο εφαρμογής του Μνημονίου.

Σαράντα τέσσερις ημέρες αγώνα. Σκληρού και κάτω από αντίξοες συνθήκες, από τη Νομική στο κτίριο της Υπατίας. Με χιλιάδες αλληλέγγυους στις περιφρουρήσεις και τις διαδηλώσεις και, αργότερα στις βάρδιες στα νοσοκομεία. Με τη στήριξη εκατοντάδων σωματείων, δημοτικών συμβουλίων, φοιτητικών συλλόγων, διανοουμένων. Με εκδηλώσεις αλληλεγγύης σε δεκάδες πόλεις εντός και εκτός συνόρων, στην Ευρώπη και όχι μόνο. Ο αγώνας των 300 μεταναστών έγινε σύμβολο και παράδειγμα για όλους τους καταπιεζόμενους.

Στις 9 Μαρτίου η Απεργία Πείνας έληξε με τις δεσμεύσεις της κυβέρνησης για παροχή ανανεώσιμου «καθεστώτος ανοχής» 6μηνης διάρκειας, τη δυνατότητα ταξιδιού στις χώρες προέλευσης και την έκδοση άδειας εργασίας για τους 300 απεργούς πείνας. Επίσης, τη μείωση των απαιτούμενων ενσήμων για την ανανέωση της ετήσιας άδειας παραμονής των μεταναστών από 200 σε 120 και τη μείωση των ενσήμων για έκδοση βιβλιαρίου ασθενείας από 100 σε 60 για όλους τους εργαζόμενους-ες. Τέλος, ο απαιτούμενος χρόνος παραμονής για τη νομιμοποίηση χωρίς προϋποθέσεις μειώθηκε από τη 12ετία σε 10ετία, παρότι η συμφωνία με την κυβέρνηση αφορούσε 8ετία.

Ένα χρόνο μετά την απεργία πείνας, η κυβέρνηση δεν έχει εκπληρώσει τη δέσμευση για την έκδοση Άδειας Εργασίας. Ακόμη περισσότερο έχει αποκλείσει από την άδεια και τη δυνατότητα κανονικής εργασίας με ασφάλιση, χιλιάδες ακόμη αιτούντες άσυλο. Όσον αφορά τη δυνατότητα ταξιδιού, οι πρώην απεργοί πείνας συναντούν διαρκώς προσκόμματα, όπως την απροθυμία εξυπηρέτησης από τις ελληνικές πρεσβείες των χωρών καταγωγής τους. Αλλά και κατά την πρώτη ανανέωση των χαρτιών τους το Σεπτέμβριο του 2011, υπήρξε προσπάθεια από κύκλους της αστυνομίας για κατάργηση της δυνατότητας ανανέωσης, που δεν τελεσφόρησε μετά από παρεμβάσεις των πρώην απεργών και του κινήματος αλληλεγγύης.

Στα ζητήματα αυτά αναφέρθηκαν απεργοί πείνας από τα Χανιά, τη Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη. Τόνισαν ότι ο αγώνας δεν τελείωσε με τη λήξη της απεργίας, ότι αντίθετα τότε άρχισε, για να περιφρουρηθούν όσα κατακτήθηκαν και για να υλοποιηθεί η δέσμευση για την παροχή άδειας εργασίας. Όπως τόνισαν, ένα χρόνο μετά, ο αγώνας συνεχίζεται, και έχει το ίδιο αίτημα, τη νομιμοποίηση όλων των μεταναστών και μεταναστριών, το κεντρικό δηλαδή αίτημα της Απεργίας Πείνας. Ο αγώνας που ξεκίνησε τον περασμένο Γενάρη θα συνεχιστεί μέχρι κάθε μετανάστης που ζει σ’ αυτή τη χώρα να αποκτήσει τα αυτονόητα για κάθε άνθρωπο δικαιώματα. Σήμερα, που οι ντόπιοι και οι μετανάστες χτυπιούνται από το μνημόνιο, τη φτώχια και τις απολύσεις και όταν έχει επιβληθεί μια συγκυβέρνηση με την ακροδεξιά, θα ενώσουμε τη φωνή μας με κάθε ντόπιο και μετανάστη που αγωνίζεται για μια ζωή με αξιοπρέπεια.

Οι πρώην απεργοί πείνας και οι αλληλέγγυοι σε αυτούς καλούν αύριο Παρασκευή 27 Γενάρη, στις 12 το μεσημέρι, συγκέντρωση στο Υπουργείο Εσωτερικών, Β. Σοφίας 15, με αίτημα τη χορήγηση Άδειας Εργασίας στους πρώην απεργούς πείνας μετανάστες και σε όλους και όλες τους μετανάστες και πρόσφυγες.

Δίκτυο Μεταναστών

Πηγή: aformi

Φώτης Τερζάκης: "Το άλφα στην πολιτική είναι ο διαυγής καθορισμός του εχθρού και του φίλου" & ένα σχόλιο

Συνέντευξη στον Σταμάτη Μαυροειδή.

Κακά τα ψέματα: ο κόσμος που ζούσαμε ή νομίζαμε ότι ζούσαμε τελειώνει με πάταγο. Ουδείς γνωρίζει τη συνέχεια της οδοιπορίας, ούτε το βάθος του νέου καπιταλιστικού «υποδείγματος» που -δίκην πειραματόζωου- δοκιμάζεται και δοκιμάζει τις αντοχές ολόκληρης της ελληνικής κοινωνίας.

Το φαινόμενο βέβαια δεν είναι εγχώριο, η κρίση δεν είναι (αποκλειστικά) οικονομική. Είναι κρίση ολόκληρου του κεφαλαιοκρατικού πολιτισμού της Δύσης, που αντιδρώντας στον περιορισμό των κερδών του απαντά με την κήρυξη πολέμου ενάντια στους φτωχούς. Ενός πολέμου λυσσαλέου, προετοιμασμένου από καιρό, πρωτόγνωρου στην σύγχρονη ιστορία, καθώς δεν συντρίβονται μόνο κατακτήσεις και δικαιώματα ενός αιώνα. Αμφισβητείται, αναιρείται για να ακριβολογούμε, η υπόσταση και η συνείδηση του ανθρώπου που γνωρίζαμε. Η κοινωνική δικαιοσύνη, οι ελευθερίες, η αξιοπρέπεια, οι συνήθειές του, ό, τι μέχρι πρότινος συγκροτούσε το πολιτικό περιβάλλον της αστικής δημοκρατίας στέλνονται στα αζήτητα. Η έκταση της αδικίας και της ξεδιαντροπιάς απέναντι στους πολλούς είναι τεράστια. Η αντίδραση της κοινωνίας δυσανάλογη και δυσεξήγητη ακόμη. Δεν ξέρουμε την τελική έκβαση της μάχης, Πριν όμως δοθεί, όπως εύστοχα σημειώνει και ο Φώτης Τερζάκης στη συνέντευξη που ακολουθεί, «το ελάχιστο απαραίτητο, χωρίς το οποίο τίποτα δεν μπορεί να γίνει, είναι να προσδιορίσουμε με ακρίβεια ποιος είναι ο εχθρός – σύμφωνα με την παλαιά πολιτική σοφία που λέει ότι το άλφα στην πολιτική είναι ο διαυγής καθορισμός του εχθρού και του φίλου».

Γινόμαστε ήδη μάρτυρες ιστορικών στιγμών παγκοσμίως όπου το σύστημα κλονίζεται συνθλίβοντας την πλειονότητα των πολιτών αλλά και μέρος τού… εαυτού του. Αυτή η επί θύραις τρομακτική κρίση, είναι κρίση μόνο οικονομικών μεγεθών ή κάτι περισσότερο κ. Τερζάκη;

Η κρίση αναπαρίσταται με οικονομικούς όρους επειδή η οικονομία έχει γίνει το κύριο σύστημα αναπαράστασης των πολύπλοκων κοινωνικών σχέσεων στις δικές μας κοινωνίες. Να πούμε όμως ότι η κρίση είναι οικονομική σημαίνει ότι υιοθετούμε την παραπλανητική γλώσσα εκείνων οι οποίοι την προκάλεσαν… Ουσία τής παρούσας κρίσης είναι, υποστηρίζω, η κρίση ενός συστήματος παραγωγής τεσσάρων αιώνων, του κεφαλαιοκρατικού συστήματος παραγωγής, του καπιταλισμού. Αλλά ένα σύστημα παραγωγής δεν είναι απλώς «οικονομία»: είναι οι θεμελιώδεις όροι εξασφάλισης και αναπαραγωγής τής υλικής ύπαρξης των ανθρώπων, είναι επίσης οι σχέσεις εξουσίας που πλέκονται ανάμεσά τους, πάνω στα οποία εποικοδομούνται αξίες, σημασίες, κοσμοαντιλήψεις, ψυχολογικές διαμορφώσεις και ηθικές συμπεριφορές – όλ’ αυτά δηλαδή που λέμε πολιτισμό. Η κρίση που ζούμε σήμερα είναι ούτε λίγο ούτε πολύ η κρίση ενός ολόκληρου πολιτισμού: η κρίση του κεφαλαιοκρατικού πολιτισμού της Δύσης, ο οποίος εν τω μεταξύ έγινε παγκόσμιος, και με τον τρόπο αυτό θέτει σε θανάσιμο κίνδυνο όλες τις μορφές ζωής πάνω στον πλανήτη.

Σε αυτές τις συνθήκες η συντριπτική πλειοψηφία του κόσμου, το 99% του πληθυσμού τής γης, δεν έχει ανακαλύψει ακόμη ένα σταθερό βηματισμό που να οδηγεί σ’ ένα ξέφωτο, σε μια πειστική εναλλακτική πρόταση… Ξέρουμε τι «δεν θέλουμε», όμως κάτι λείπει στο τί θέλουμε, αλλά τι; Χρειάζεται μια νέα γλώσσα ίσως, νέες ιδέες, άλλες θεωρήσεις και θεωρίες;

Όλος ο πληθυσμός της γης βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε αναβρασμό, ακόμα κι ένας τυφλός το βλέπει… 

Το τι όλος αυτός ο κόσμος θέλει μπορεί να μη λέγεται απερίφραστα πάντα, ωστόσο λέγεται αρκετά, και με πολλούς τρόπους επίσης υποβάλλεται: θέλει όρους ζωής που να του εξασφαλίζουν ειρήνη και βιοτική ασφάλεια, θέλει δικαιότερη κατανομή του παγκόσμιου πλούτου κι έναν βαθμό ελέγχου πάνω στην ίδια τη ζωή του, δηλαδή αυτονομία, αυτοδιαχείριση… Ούτε οι θεωρίες που αρθρώνουν αυτά τα αιτήματα μας λείπουν: όλη η ριζοσπαστική σκέψη από τη εποχή του Διαφωτισμού, ο μαρξισμός και ο αναρχισμός, οι «αριστερές» εκδοχές τής ψυχανάλυσης που συνδέθηκαν με τα κινήματα σεξουαλικής απελευθέρωσης και με τα κινήματα μειονοτικών δικαιωμάτων, είναι ένα τεράστιο θεωρητικό οπλοστάσιο που εξακολουθούμε να έχουμε στα χέρια μας και που η δύναμή του δεν έχει εξαντληθεί. Έχουμε λοιπόν από τη μία πλευρά επιθυμίες, από την άλλη πλευρά τα θεωρητικά όπλα που τους αντιστοιχούν, υπάρχει όμως κάτι που εμποδίζει την αποφασισμένη ανάληψή τους και τη μετουσίωσή τους σε μορφές δράσης… Τί είναι αυτό; Πιστεύω, είναι η φοβερή αποκαρδίωση των ανθρώπων, η αδυναμία τους να πιστέψουν ότι μία απελευθέρωση είναι εφικτή. Οι τρομακτικές ήττες των επαναστατικών κινημάτων ––εργατικών, αντιαποικιακών, σπουδαστικών, κλπ.–– στη διάρκεια του αιώνα που πέρασε, και προπαντός η καπιταλιστική αφομοίωση όλων των εθνοκρατικών μορφωμάτων που ευαγγελίστηκαν μια μορφή κομμουνισμού (ή «κομμουνισμού») έχουν τραυματίσει την καρδιά τής ελπίδας στους ανθρώπους βαθύτερα απ’ ό,τι μπορούμε να φανταστούμε, και το τραύμα αυτό δεν θα επουλωθεί γρήγορα. 

Εν μέρει βέβαια αυτή η απελπισία έχει πραγματικές αιτίες: ο εχθρός της ανθρωπότητας, οι παγκόσμιες κεφαλαιοκρατικές τάξεις που διοικούν τον πλανήτη, έχουν συγκεντρώσει στα χέρια τους θηριώδη ισχύ την οποία είναι δυσκολότερο από κάθε άλλη φορά στην ιστορία να διαβρώσεις. Βλέπετε τί γίνεται: παντού σε ολόκληρο τον κόσμο έχουμε κινητοποιήσεις, απίστευτα μαζικές, συγκινητικές, μεγαλειώδεις, και παντού ηττώνται… 

Δεν ξέρω ειλικρινά τί μπορούμε αυτή τη στιγμή να κάνουμε που να μην οδηγεί στη συντριβή. Πάντως το ελάχιστο απαραίτητο, χωρίς το οποίο τίποτα δεν μπορεί να γίνει, είναι να προσδιορίσουμε με ακρίβεια ποιος είναι ο εχθρός – σύμφωνα με την παλαιά πολιτική σοφία που λέει ότι το άλφα στην πολιτική είναι ο διαυγής καθορισμός του εχθρού και του φίλου.

Όλοι διαπιστώνουν την υποχώρηση της πολιτικής έναντι της οικονομίας. Ληστρικοί χρηματοπιστωτικοί οίκοι χειραγωγούν ασύδοτα το πολιτικό και κοινωνικό «περιβάλλον». Θεωρείτε ότι ήρθε ο καιρός να νοηματοδοτήσουμε εκ νέου την πολιτική;

Πρώτα πρώτα πρέπει να καταλάβουμε ότι «οικονομία» ως κάτι διαφορετικό από την πολιτική δεν υπάρχει. Η «οικονομία» είναι δημιούργημα του κεφαλαιοκρατικού κόσμου και αντικατοπτρίζει τη δική του ιδεολογική αναπαράσταση του κόσμου. Ο Αριστοτέλης χειρίζεται το οικονομικό ζήτημα σαν μία υποσημείωση στους πολιτικούς στοχασμούς του. Μέχρι τον δέκατο όγδοο αιώνα δεν μιλούσαμε για «οικονομία» αλλά για «πλούτο» των εθνών ή της ανθρωπότητας, και η έννοια του πλούτου ανταποκρινόταν ακόμα εν μέρει σε πραγματικές αξίες χρήσης. Η απορρόφηση της αξίας από το γενικό ισοδύναμο, το χρήμα, ήταν η κεντρική στρατηγική τού αναπτυσσόμενου καπιταλισμού από την εποχή τής βιομηχανικής επανάστασης και μετά για την υποδούλωση της εργασίας – κι εν συνεχεία την υποδούλωση όλων τα άλλων μορφών ανθρώπινης δραστηριότητας, ακόμη και του λεγόμενου «ελεύθερου χρόνου»… Αυτό σημαίνει, εκτός των άλλων, ότι η έννοια «αριστερός οικονομολόγος» είναι αντίφαση εν τοις όροις: ένας οικονομολόγος είναι εξ ορισμού ιδεολογικός φορέας των κεφαλαιοκρατικών αξιών· ένας αριστερός είναι ––δηλαδή, θα έπρεπε να είναι–– εξ ορισμού αντίπαλος της χρηματικής οικονομίας και ως εκ τούτου αφιερωμένος στο ξεσκέπασμα των πραγματικών σχέσεων ανισότητας, εκμετάλλευσης, κυριαρχίας που κρύβονται πίσω από τ’ αφηρημένα και ποσοτικοποιημένα, δήθεν «αντικειμενικά» οικονομικά μεγέθη. Ο ίδιος ο Μαρξ ήταν κριτικός της πολιτικής οικονομίας, όχι οικονομολόγος… 

Αυτό που έχουμε λοιπόν δεν είναι μια «υποχώρηση της πολιτικής έναντι της οικονομίας» αλλά μια πολιτική δια της οικονομίας: ο χρηματοπιστωτισμός είναι μία κατάφωρη τέτοια χρήση «οικονομικών» μέσων για τη συντριβή ολόκληρων ομάδων του πληθυσμού της γης, συντριβή εθνών και, σε τελευταία ανάλυση, συντριβή των εργαζόμενων τάξεων εκ μέρους τού πιο επιθετικού τμήματος τής παγκόσμιας κεφαλαιοκρατικής ελίτ. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ποτέ ότι το όπλο χρησιμοποιήθηκε κατεξοχήν στις πρώην αποικίες για να εξουδετερωθεί η πολιτική ανεξαρτησία που κέρδισαν με απίστευτα αιματηρούς αγώνες και να ξαναδεθούν στο άρμα των πρώην δυναστών τους, όπου τα οικονομικά όπλα έχουν αντικαταστήσει πλέον τα στρατιωτικά. Τώρα, η χρήση του όπλου αυτού γενικεύεται και στο εσωτερικό των ίδιων των «ανεπτυγμένων» ζωνών τής καπιταλιστικής μητρόπολης. Και ρωτώ: αν οι μεγαλύτερες σύγχρονες εθνικές οικονομίες φαίνονται να πλήττονται αυτή τη στιγμή από τις ανεξέλεγκτες κεφαλαιαγορές, ποιος τις εμποδίζει να τις ελέγξουν; Γιατί ένας συνασπισμός των ισχυρότερων εθνικών κρατών δεν μπορεί να νομοθετήσει με πολιτικά μέσα εναντίον του χρηματοπιστωτικού καρτέλ, να το συντρίψει ή να το εξαφανίσει ολοσχερώς; Θεωρητικά είναι απολύτως δυνατό, απλώς δεν θέλει... Και δεν θέλει διότι η χρηματοοικονομική αξιοποίηση είναι η απονενοημένη διέξοδος των κεφαλαίων που λιμνάζουν, χωρίς την οποία θα αποκαλυπτόταν γυμνή η δομική κρίση του καπιταλισμού που μεταφράζεται σε δραματική πτώση της κερδοφορίας τού κεφαλαίου. Η αντίθετη πολιτική θα ήταν να εξαναγκάσουμε τις κεφαλαιοκρατικές τάξεις να παραιτηθούν από τα κέρδη τους, πράγμα που θα μεταφραζόταν σε πρωτοφανή πλούτο και ελεύθερο χρόνο για τις εργαζόμενες τάξεις· αυτήν την πολιτική όμως είναι που δεν θέλουν να ασκήσουν οι σημερινές πολιτικές ηγεσίες οι οποίες είναι σάρκα εκ της σαρκός των κεφαλαιοκρατικών τάξεων και πειθήνιοι δούλοι τους – εξ ου και οι ακατανόητοι δισταγμοί κι οι παλινωδίες τους. Το δίλημμα δεν είναι λοιπόν «οικονομία ή πολιτική» αλλά «ποια πολιτική: του κεφαλαίου ή της ζωής». 

Μέσα στο κλίμα που περιγράφετε, ο «γάμος» της δημοκρατίας με τον καπιταλισμό –αν ποτέ υπήρξε μια τέτοια σχέση– σήμερα αποσυντίθεται με πάταγο. Νομίζετε ότι πρέπει να ανανοηματοδοτηθούν η έννοια και το περιεχόμενο της δημοκρατίας; 

Δημοκρατία και καπιταλισμός είναι ευθέως αντιτιθέμενες έννοιες, και θα σας εξηγήσω αμέσως γιατί. Το νόημα της δημοκρατίας είναι η συμμετοχή όλου του κοινωνικού σώματος τουλάχιστον στη νομοθετική εξουσία, είτε με άμεση διαβούλευση (το αρχαίο παράδειγμα) είτε μέσω εκλεγμένων εκπροσώπων (το νεωτερικό παράδειγμα). Αν ένα μέρος τού πληθυσμού αποκλείεται καταστατικά από τη διαβούλευση, δεν μιλάμε για δημοκρατία αλλά για ολιγαρχία. Στην αντιπροσωπευτική δημοκρατία, για να μη συμβαίνει αυτό (πράγμα εξ αρχής δύσκολο) οι εκπρόσωποι θα πρέπει να προτείνονται από την ίδια την εκλογική βάση, οργανωμένη σε κατά τόπους συμβούλια, και να είναι άμεσα ανακλητοί – κάτι το οποίο δεν γίνεται σε καμία μοντέρνα κοινοβουλευτική δημοκρατία. Επιπλέον, η διαβούλευση δεν είναι απλώς διαδικαστικό ζήτημα· έχει και μία περιεχομενική, απολύτως δεσμευτική μάλιστα προϋπόθεση, που είναι η σχετική ισότητα ισχύος των διαβουλευομένων. Καταλαβαίνετε ότι μια «διαβούλευση» ανάμεσά μας τη στιγμή που εγώ είμαι σε θέση να σε τσακίσω αν δεν συμφωνείς μαζί μου, τη στιγμή που μπορώ ν’ αγοράσω τη γνώμη σου και την ψήφο σου κι εσένα τον ίδιον, είναι τραγική φάρσα. Μιλώντας με ρεαλιστικούς όρους, και για να θέσω ένα πρόχειρο μέτρο, θα έλεγα ότι σε συνθήκες εισοδηματικής ανισότητας άνω του 1:10, δημοκρατία με οιαδήποτε έννοια δεν είναι ––όχι απλώς εφικτή, εφικτή μπορεί να μην είναι και υπό μικρότερη, αλλά–– καν διανοητή! Αν όμως η ισότητα είναι το καθ’ ύλην περιεχόμενο της δημοκρατίας, είναι αυτό που καταστατικά ––δηλαδή κατ’ αρχήν και εξ ορισμού–– αποκλείει ο καπιταλισμός. Αυτός όχι μόνο προϋποθέτει ως όρο δυνατότητάς του μια θεμελιώδη ανισότητα (μεταξύ εκείνων που κατέχουν κεφάλαιο κι εκείνων που δεν έχουν προς πώλησιν παρά μόνο την εργασία τους) αλλά και λειτουργεί βάσει της διαρκούς μεγιστοποίησης του κέρδους, άρα της συγκεντροποίησης και της συσσώρευσης. Η «φυσική» απόληξη του καπιταλισμού είναι το μονοπώλιο, και η πολιτική μορφή που αντιστοιχεί στο μονοπώλιο είναι ο ολοκληρωτισμός. Σε αυτό το σημείο βρισκόμαστε σήμερα – με ή χωρίς κοινοβουλευτικό πρόσχημα, αδιάφορο. Συνεπώς, το αίτημα της δημοκρατίας δεν είναι άλλο από την απαίτηση για ανάσχεση του καπιταλισμού και για κοινωνικοποίηση των μέσων παραγωγής της κοινωνίας. Όλα τα άλλα είναι φληναφήματα για ανοϊκούς και παραπλανημένους.

Ας έρθουμε στο «πειραματόζωο» Ελλάδα. Πώς έγινε, μια χώρα του σκληρού πυρήνα των κρατών της Ευρώπης να μετατρέπεται ξαφνικά σε παράδειγμα προς αποφυγήν; Πως είναι δυνατόν το σύνολο των δυνάμεων του πολιτικού συστήματος να πιάνονται στον ύπνο;

Το ελληνικό πρόβλημα έχει πολλές σκοτεινές πλευρές, εννοώ μεθοδεύσεις για τις οποίες είναι συνένοχοι το ευρωπαϊκό διευθυντήριο και όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις από την εποχή του Σημίτη τουλάχιστον, τις οποίες ίσως δεν μάθουμε ποτέ. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, είναι αναπόσπαστο μέρος ενός παγκόσμιου προβλήματος έστω κι αν δεν είναι ορατά όλα τα νήματα που συνδέουν το όλο με το μέρος. Για να μην ακολουθώ λοιπόν νήματα που οι διαδρομές τους χάνονται στο σκοτάδι, προτιμώ να ξεκινάω από την οπτική του όλου, που είναι πολύ πιο ξεκάθαρη. Η δομική κρίση του καπιταλισμού για την οποία μίλησα προηγουμένως ξεκινάει από τη γενίκευση των εφαρμογών του αυτοματισμού στη δεκαετία του 1970, οπότε μειώνεται ασύλληπτα ο αναγκαίος χρόνος εργασίας και αυτό, αντί να οδηγήσει στη μείωση του εργάσιμου χρόνου για όλους, οδηγεί σε αυτό που λέμε δομική ανεργία. Γιατί; Επειδή η εργασία εξακολουθεί να παραμένει εμπόρευμα, κάτι που ο ιδιοκτήτης κεφαλαίου πουλάει και αγοράζει προς ίδιον όφελος. Αυτό όμως έχει μία διπλή συντριπτική συνέπεια για τον ίδιο τον καπιταλισμό: από τη μία πλευρά μειώνεται η δυνατότητα απόσπασης υπεραξίας από τη στιγμή που μειώνεται το μεταβλητό κεφάλαιο, δηλαδή το υπό εκμετάλλευσιν εργασιακό δυναμικό, και από την άλλη βραχυκυκλώνεται η ανακύκλιση των εμπορευμάτων από τη στιγμή που μειώνεται η αγοραστική δύναμη ενός διαρκώς αυξανόμενου ποσοστού τού πληθυσμού. Πρώτη φάση, λοιπόν, κρίση υπερπαραγωγής και υπερσυσσώρευσης: το ποσοστό κέρδους πέφτει και λιμνάζουν κεφάλαια (τέλη της δεκαετίας του 1980). Τί γίνεται τώρα για να τονωθεί η κερδοφορία; Χρηματοοικονομική αξιοποίηση, απεριόριστος δανεισμός κρατών και ιδιωτών, που σημαίνει προεξόφληση κερδών από μια δυνητική παραγωγή, η οποία δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί και, άρα, να επενδυθεί σε κάτι τι υλικό και πραγματικό. Δεύτερη φάση λοιπόν, «σπάσιμο της φούσκας» και χρηματοπιστωτική κρίση (2008). Τα τεράστια εικονικά κέρδη που έχουν σημειωθεί επί τουλάχιστον μια εικοσαετία, και τα έχουν πραγματικά εξαργυρώσει χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί και πολυεθνικές, εμφανίζονται ως έλλειψη, τρύπα, απώλεια στη διεθνή οικονομία. Το ζήτημα είναι ποιος θα τα χρεωθεί, σε τίνος τις πλάτες θα φορτωθούν, και ξεκινάει ο άγριος διαγκωνισμός τού οποίου είμαστε μάρτυρες σήμερα όπου ο καθένας από τους παίκτες προσπαθεί να χρεώσει όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος αυτής τής (επίσης εικονικής) έλλειψης στον πιο αδύναμο. Είναι ένας πραγματικός πόλεμος όλων εναντίον όλων: ανάμεσα σε ΗΠΑ, Ευρωπαϊκή Ένωση και Κίνα, ανάμεσα στις ίδιες τις εθνοκρατικές συνιστώσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ανάμεσα στις πολιτικές ηγεσίες και τις τράπεζες, και σε τελευταία ανάλυση ανάμεσα στην ανταγωνιστικά διαπλεκόμενη παγκόσμια κεφαλαιοκρατική ελίτ και στον κόσμο της εργασίας. Από τη σύνθλιψή του δηλαδή, σε παγκόσμιο επίπεδο, καλείται να εξοφληθεί σε τελευταία ανάλυση ο λογαριασμός των αμύθητων κερδών που σημειώνονται εδώ και είκοσι-τριάντα χρόνια χωρίς να αντιστοιχούν σε καμία πραγματική παραγωγή. 

Σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο ανέκυψε η «ελληνική κρίση». Η Ελλάδα αποδείχθηκε ο πλέον αδύναμος κρίκος της Ευρωζώνης, οπότε στις πλάτες της έγινε προσπάθεια να φορτωθεί ένα όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος τού προβλήματος. Προφανώς βρέθηκε σε αυτή τη θέση λόγω ενδημικών παθολογιών τις οποίες όλοι ξέρουμε, αλλά δεν θα επαναλάβω εδώ γιατί ο υπερτονισμός τους στην τρέχουσα ρητορική έχει τον εξαιρετικά ύποπτο σκοπό να συγκαλύπτει την ολική εικόνα. Ο στερεότυπος που λέει, ας πούμε, «να προστατευθεί η Ευρώπη από τη μετάδοση της ελληνικής κρίσης» είναι μια ύπουλη και κατάφωρα προπαγανδιστική αντιστροφή τού πραγματικού προβλήματος, που είναι ότι (λόγω εγγενών αδυναμιών που θα πρέπει να μας απασχολήσουν ξεχωριστά και πιο ειδικά) η Ελλάδα δεν μπορεί να προστατευθεί από τη μετάδοση της ευρωπαϊκής κρίσης. Από την άλλη πλευρά, όμως, πρέπει επίσης ν’ αποσαφηνίζουμε για ποια «Ελλάδα» μιλάμε κάθε φορά: το πρόβλημα των ελλήνων τραπεζιτών, εφοπλιστών και βιομηχάνων δεν είναι το ίδιο με το πρόβλημα των εργαζομένων και των ανέργων, και το μύθευμα της εθνικής ενότητας ή ομοψυχίας γίνεται ακόμα μία φορά στην ιστορία σφυρί για να συντρίψει τις καταληστευόμενες λαϊκές μάζες. 

Είναι αρκετοί εκείνοι που βλέπουν την κρίση ως ευκαιρία. Συμμερίζεστε μια τέτοιαν άποψη; Και αν δεν τη συμμερίζεστε, τί νομίζετε ότι πρέπει να γίνει ώστε να μετατρέψουμε το δράμα σε αναγέννηση;

Από τη δική μας σκοπιά, η κρίση δίνει όντως μια ευκαιρία: να επιτεθούμε κατά μέτωπον στον καπιταλισμό, να βραχυκυκλώσουμε οριστικά τις διαδικασίες «ανάπτυξης» και «κερδοφορίας» που οδηγούν μαθηματικά στον συλλογικό θάνατο, να επινοήσουμε τρόπους ζωής και αξίες ενάντιες στην εμπορευματική αγορά, δημιουργώντας κατά κάποιον τρόπο έναν θύλακο «άλλης» κοινωνίας μέσα σε αυτήν που καταρρέει μπροστά στα μάτια μας. 

Παρά το γεγονός ότι το ΠΑΣΟΚ καταρρέει δημοσκοπικά και πραγματικά, όμως, το κοινωνικό σώμα δεν φαίνεται να μετατοπίζεται αποφασιστικά προς τα αριστερά. Που οφείλεται κατά τη γνώμη σας αυτή η διστακτικότητα του κόσμου; 

Να μου επιτρέψετε να πω το εξής: στη διάρκεια αυτών των δύο χρόνων της κρίσης φάνηκαν καθαρά τόσο οι μεγάλες αρετές όσο και οι μεγάλες παθολογίες του ελληνικού πληθυσμού. Στις αρετές του καταχωρώ μια ιδιοσυγκρασιακή απειθαρχία, ένα αναρχικό ανακλαστικό, αν μου επιτρέπεται η λέξη, που δείχνει πόσο λίγο χειραγωγήσιμος είναι εν συγκρίσει με άλλους λαούς της Ευρώπης. Αυτό για το οποίο πολλοί τον κατηγορούν, είναι κατά τη γνώμη μου ένα γνώρισμα που θα πρέπει να διαφυλάξουμε ως κόρην οφθαλμού και να το καλλιεργήσουμε μάλιστα με συνειδητούς τρόπους. Η μεγάλη παθολογία του, από την άλλη, είναι η απελπιστική του πολιτική ανωριμότητα. Από τον Δεκέμβρη του 2008 είχαμε ένα εξαιρετικά μαζικό αυθόρμητο κίνημα με διάφορες κορυφώσεις, παράδειγμα για πολλά άλλα ευρωπαϊκά και παγκόσμια κινήματα, το οποίο μέσα στον τελευταίο χρόνο έριξε δύο φορές ––ας μην έχει κανένας αμφιβολία επ’ αυτού–– την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ: μία στις 15 Ιουνίου και μία στις 31 Οκτωβρίου. Και τις δύο φορές όμως είδαμε την κυβέρνηση να ξαναστήνεται στα πόδια της σαν μαριονέτα, της οποίας τις κλωστές κινούν βέβαια κεφαλαιοκρατικοί κύκλοι της Ελλάδας και της Ευρώπης που την χρησιμοποιούν σαν πειθήνιο εργαλείο για την υλοποίηση των σκοπών τους. Ζούμε δηλαδή μια κατάσταση κυριολεκτικά προεξεγερσιακή, όπου το πολιτικό σύστημα έχει απονομιμοποιηθεί εντελώς και αμετάκλητα όμως η λαϊκή δυσαρέσκεια δεν είναι σε θέση ν’ αποκρυσταλλωθεί σε πρόσφορες πολιτικές μορφές οι οποίες θα κατελάμβαναν το κενό εξουσίας. 

Η ίδια περίπου ανωριμότητα είναι που ωθεί τον κόσμο σε μια παράλογη εκλογική συμπεριφορά: ψηφίζει τα ίδια εκείνα κόμματα και τους ίδιους πολιτικούς που μισεί, και ξεχνάει πάρα πολύ γρήγορα... Σε όλο αυτό βλέπω ένα τυφλό, νηπιώδες ανακλαστικό που ωθεί σε ταυτίσεις με ισχυρά γονεϊκά πρότυπα: υποψιάζομαι δηλαδή ότι ακολουθούν τα μεγάλα κόμματα μόνο και μόνον επειδή είναι μεγάλα, επειδή δίνουν μια ψευδαίσθηση ισχύος με την οποία το εκλογικό σώμα ταυτίζεται μαζοχιστικά ακριβώς για να μην αναλάβει τις ευθύνες της δικής του δράσης. Αυτό είναι το πιο επικίνδυνο κατά τη γνώμη μου γνώρισμα αυτού του λαού, που θα μπορούσε να τον κάνει ευάλωτο σε πραγματικούς φύρερ, αν υπήρχαν... Αλλά, εν πάση περιπτώσει, η τωρινή συγκυβέρνηση ΠΑΣΟΚ-Νέα Δημοκρατίας, που ήταν το μεγάλο όνειρο της εγχώριας κεφαλαιοκρατικής τάξης (το βλέπουμε στη ρητορεία των πιο επιδέξιων δημαγωγών της, όπως ο Σ. Ράμφος), με χαροποιεί ιδιαίτερα επειδή νομίζω ότι θα έχει το αντίθετο από το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα: να «κάψει» αποτελεσματικά και τους δύο, απεγκλωβίζοντας τεράστιο μέρος τού λαϊκού πληθυσμού από τη δικομματική λαβή που τον κρατούσε τόσες δεκαετίες αιχμάλωτο και ν’ αποδεσμεύσει ένα επαναστατικό δυναμικό που λανθάνει. 

Θεωρείτε ότι η αριστερά παραμένει ακόμη δέσμια μιας «δανει(α)κής» πολιτικής που προκύπτει από τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της, ότι φοβάται ή και μεγεθύνει το γκρεμό που θα ζήσουμε αν αποπεμφθούμε από την ΕΕ; 

Η αριστερά λοιπόν, μιας και το αναφέρετε, έχει μεγάλο μερίδιο της ευθύνης. Ο «ευρωπαϊκός προσανατολισμός» της είναι η τελευταία συνέπεια μιας πολύ δομικότερης μεταλλαγής της, η οποία την κάνει αναξιόπιστη και ανεπίκαιρη: μεταπολεμικά έχει γίνει οργανικό μέρος τού συστήματος, ένας γραφειοκρατικός μηχανισμός κομματικού και συνδικαλιστικού χαρακτήρα που περιορίζεται σε «διεκδικήσεις» οι οποίες λαμβάνουν ως δεδομένες τις κεφαλαιοκρατικές σχέσεις παραγωγής όσο και οι συνάδελφοί της των αστικών κομμάτων στα βουλευτικά έδρανα. Ακόμη, αυτή τη στιγμή που μιλάμε, τα προγράμματά της είναι κεϋνσιανού τύπου, ξεπερασμένα από την ίδια την εξέλιξη του καπιταλισμού, όπως ας πούμε οι «κρατικές παροχές» και η «δημιουργία θέσεων εργασίας». Ο φετιχισμός τού παραγωγισμού και της εργασίας δεν της επιτρέπει να δει ότι το πρόβλημα σήμερα ξεκινάει από το ότι, ακριβώς, δεν χρειαζόμαστε πλέον τόση εργασία! Το ζητούμενο είναι η αυτοδιαχείριση της εργασίας και ο ελεύθερος χρόνος. Κι αν αυτά που λέω «φωτογραφίζουν» πρωτίστως το ΚΚΕ, τη μεγάλη αριστερή δύναμη που κρατάει εγκλωβισμένο ένα τόσο μεγάλο κομμάτι των λαϊκών στρωμάτων στην Ελλάδα, ισχύουν σε διάφορους βαθμούς και για τα υπόλοιπα, μικρότερα και περισσότερο «ευέλικτα» αριστερά σχήματα…

Δεν είμαι εγώ αυτός που θα πει στην αριστερά τί να κάνει. Σκέφτομαι όμως ότι αν ήθελε να κερδίσει μία πραγματική ηγεμονία, ένα καλό παράδειγμα θα μπορούσε να πάρει από τα ισλαμιστικά κινήματα στις αραβικές χώρες: αφουγκραζόμενα τις αληθινές ανάγκες των στερημένων στρωμάτων, υφαίνοντας πυκνά δίκτυα αλληλοβοήθειας, συντονίζοντας μεθοδευμένες μορφές ανυπακοής στην πολιτική εξουσία και τρόπους αντίστασης από τα κάτω, δημιουργούν ένα σκιώδες «κράτος» παράλληλο με το υπάρχον, έτοιμο να καταλάβει το κενό όταν αυτό δημιουργηθεί και να βηματίσει αποφασιστικά μέσα στις ρωγμές του. Είναι η ίδια στρατηγική, αν θέλετε, των πρώιμων χριστιανικών κοινοτήτων στα πλαίσια της καταρρέουσας ρωμαϊκής αυτοκρατορίας.

Πηγή:http://e-dromos.gr

Ένα σχόλιο

Θέλω να σταθώ στο τελευταίο μέρος της συνέντευξη του Φ.Τερζάκη. Η "φετιχοποίηση της εργασίας" που αναφέρεται, κατά τη γνώμη μου, δεν θα πρέπει να μεταφράζεται σαν απαξίωση της εργατικής πάλης. Ή να το πω διαφορετικά, αν έτσι γίνεται αντιληπτό σε ορισμένους κύκλους, τότε ως τέτοια θα πρέπει να την απορρίψουμε. Άλλωστε τα κομβικά ζητήματα του χρόνου εργασίας, που ο Τερζάκης τοποθετεί σε πρώτο πλάνο, δεν μπορούν να βρουν την απάντηση τους, παρά μόνο μέσα από την συνολική κεντρική αντιπαράθεση του ίδιου του εργατικού κινήματος, αν αυτό καταφέρει να αποκτήσει επαναστατικά χαρακτηριστικά. Η σημασία του ερωτήματος όμως παραμένει. Η διαχείριση της εργατικής μας δύναμης σαν εμπορευματική αξία, και ως τέτοια αγώνας για την υπεράσπιση της τιμής της ή από την άλλη σύνδεση του "οικονομικού" αγώνα για την ριζική επανοηματοδότηση της ίδιας της φύσης της εργασίας σε πλαίσια εκτός καπιταλισμού, είναι ένα ερώτημα που διαχωρίζει (αλλά και ενώνει) σήμερα τη πάλη για την αντίσταση και τη πάλη για την ανατροπή. Δεν είναι, λοιπόν, ελαφρά τη καρδία τα ερωτήματα του χρόνου εργασίας και δεν λύνονται με επίκληση στο μελλοντικό "σοσιαλιστικό κράτος και βλέπουμε", όπως πολλοί, ίσως, ξεμπερδεύουν. Ούτε είναι μικρής σημασίας, ο χαρακτήρας του εργατικού κινήματος και η στρατηγική του. Το αντίθετο μάλιστα. Είναι η στρατηγική που καθορίζει τη στάση που κρατάς απέναντι στις μικρές και μεγάλες μάχες του παρόντος, η στρατηγική ως ιδεολογία και πρόγραμμα για την υπέρβαση του καπιταλιστικού παρόντος. Και στη χάραξη αυτής της στρατηγικής πρέπει να ξέρεις να αναγνωρίζεις τον εχθρό. Σε αυτό που ο Τερζάκης έχει αναντίρρητα δίκιο, είναι πως βάζει απέναντι μας, όχι μονάχα το πολιτικό προσωπικό ή τα κόμματα του κεφαλαίου, αλλά συνολικά τον "καπιταλιστικό πολιτισμό", από την οικονομία μέχρι τις κοινωνικές σχέσεις που τον διέπουν.

Σ' αυτό όμως που θα τολμήσω να διαφωνήσω με τον Τερζάκη, είναι η ιεράρχηση της κριτικής που κάνει στην επίσημη αριστερά. Δεν είναι ο "φετιχισμός" της εργασίας, αλλά η εργαλιοποιήση της και ο περιορισμός της στα πλαίσια του οικονομικού αγώνα και μόνο, που χαρακτηρίζει και τον ΣΥΝ και το ΚΚΕ (αλλά και μικρότερα κομμάτια της αριστεράς). Η άρνηση στην ουσία, της οικοδόμησης μιας υπαρκτής δυαδικής εξουσίας της εργατικής τάξης με όλα τα εργαλεία που αυτή συνεπάγεται (εργατικά συμβούλια, "σοβιέτ", συνελεύσεις βάσης κτλ), και το λογικό άλμα στην κεντρικού τύπου  ανάδειξη μίας επιλογής ανάθεσης στο κεντρικό πολιτικό σκηνικό, η οποία θα δώσει -υποτίθεται- λύση υπέρ των κοινωνικών αναγκών, είναι η πιο σημαντική, κατά τη γνώμη μου αντίφαση της ελληνικής αριστεράς σχεδόν στο σύνολο της. Δηλαδή, η διάκριση και ο διαχωρισμός των εργατικών αντιστάσεων από την αναγκαία προετοιμασία της επαναστατικής ανατροπής, που χρειαζόμαστε.

Σίγουρα ο Φ.Τερζάκης δεν είναι ο άνθρωπος με τη έτοιμη πρόταση παρέμβασης και αγώνα, όπως άλλωστε και ο ίδιος παραδέχεται. Η διαυγής του όμως ματιά, στην ανάλυση της πραγματικότητας, χτίζει μια υγιής βάση την οποία, οφείλουμε να χρησιμοποιήσουμε στην αναζήτηση μας.

avanti_maestro

Γ. Σιφωνιός "Ελληνική Χαλυβουργία" : 77 μέρες. " Από την αλληλεγγύη των εργαζομέ­νων κρατιόμαστε"

Τις 77 μέρες κλείνει η ηρωϊκή απεργία στη Χαλυβουργία Ελλάδος. Ο πρόεδρος του εργοστασιακού σωματείου Γ. Σιφωνιός. δηλώνει στο ΠΡΙΝ βέβαιος πως η απειλή του βιομήχανου για λουκέτο δε θα πραγματοποιηθεί και πως η έκβαση της μάχης θα κρίνει πολλά για όλη την εργατική τάξη.

Το δίλημμα που θέτει η εργοδοσία της Χα­λυβουργίας Ελλάδος και το οποίο αντιμε­τωπίζουν ταυτόχρονα χιλιάδες άλλοι εργα­ζόμενοι είναι «μείωση μισθών ή απολύσεις». Πώς απαντάτε;

Με γενική συνέλευση θέσαμε αυτό το δί­λημμα στους εργαζόμενους. Απαντήσαμε ό­τι αυτό το δίλημμα δεν αντιστοιχεί στις ανάγκες των εργαζομένων. Δεν μπορεί να δουλεύει κάποιος στην πιο βαριά βιομηχανία της χώ­ρας, μέσα στη φωτιά και στο σίδε­ρο για τέτοιους μισθούς που θέλει να δώσει ο Μάνεσης. Τον έχουμε χαρακτηρίσει «λαγό των βιομηχά­νων». Είναι αυτός που ορίζει στη σιδηροβιομηχανία τις συμβάσεις όλου του κλάδου. Καταλαβαίνου­με λοιπόν ότι αν περάσει ο σχεδι­ασμός εδώ, θα είναι μόνο η αρχή. Είναι χαρακτηριστικό ότι αυτός απέπεμψε τη συλλογική σύμβαση στη σιδηροβιομηχανία το 2011, ε­νώ είχαν συμφωνήσει να υπογρά­ψουν σύμβαση με 20 λεπτά παρα­πάνω οι άλλοι σιδηροβιομήχανοι. Ο κύριος Μάνεσης «έκοψε» τη σύμβαση αυτή και την έστειλε στη διαιτησία.

Τι μισθό παίρνει ένας χαλυβουργός σήμερα;

Θα σου πω τον ανώτερο και από εκεί καταλαβαίνεις. Εγώ δουλεύω 33 χρόνια, είμαι ο πιο παλιός. Με κυλιόμενες βάρδιες τεσσάρων η μερών, με τρία Σαββατοκύριακα και νυχτερινό παίρνω 1.450 ευρώ. Ο νεοπροσλαμβανόμενος έχει 42 ευρώ μεροκάματο. Υπάρχουν και τμήματα που δουλεύουν μόνο πενθήμερο από Δευτέρα ως Παρασκευή. Εκεί ένας νεοπροσληφθείς έγγαμος παίρνει σκάρτα 900 ευρώ.

Πώς περιγράφετε τις καθημερινές συνθή­κες δουλειάς;

Η κόλαση θα μας φανεί παράδεισος! Περνά από δίπλα σου το σίδερο και βρά­ζει σε 1.700 βαθμούς. Καταλαβαίνεις τι κατάσταση ζούμε. Τα πνευμόνια μας έχουν καεί. Εδώ λιώνουν σίδερα που έχουν τα πάντα μέσα. Από ραδιενεργά υλικά μέχρι μόλυβδο, υδράργυρο και άλλα στοιχεία που ελευθερώνονται στη θερμοκρασία που χυτεύεται το σίδερο. Τα ραδιενεργά υλικά προέρχονται από τα τεμαχισμένα ραδιοακτινολογικά μηχανήματα, ακόμη και άρ­ματα μάχης που έρχονται εδώ με τη μορφή του σκραπ από την Ουκρανία και αλλού. Στην παραλαβή υπάρχουν μετρητές ραδιε­νέργειας Γκάιγκερ που επειδή χτυπούσαν, τους αχρήστευσαν. Έχουμε πολλά θύματα, ακρωτηριασμένους. Αν πάμε μια βόλτα, οι πιο πολλοί χαλυβουργοί είναι σακατεμένοι.

Αυτό που λέει το τραγούδι «με τα κομμάτια μας δένει τ' ατσάλι» είναι πραγματικότητα. Μέσα σε αυτές τις συνθήκες δουλεύουν οι χαλυβουργοί με αυτές τις ελάχιστες αμοι­βές. Γι' αυτές έχει ευθύνη η Ομοσπονδία που υπογράφει, είτε γιατί είναι συμβιβα­σμένη είτε γιατί είναι πολιτικοί υπάλληλοι των αφεντικών. Γι' αυτό είναι διορισμένοι σ' αυτές τις θέσεις και δουλεύουν με γραβά­τες και κουστούμια. Οι συνδικαλιστές πρέ­πει να είναι στους χώρους παραγωγής.

Αν συνεχιστεί η απεργία, δεν υπάρχει ο φόβος να κλείσει το εργοστάσιο και να απολυθούν όλοι οι εργαζόμενοι;

Αυτό είναι το επιχείρημα του κυρίου Μάνεση. Κάθε φορά που το εργοστάσιο αυτό πρόβαλλε κάποιες διεκδικήσεις, πάντα αυτό το επιχείρημα χρησιμοποιούσε. Δεν μπορείς όμως να κλείσεις ένα εργοστάσιο της βαριάς βιομηχανίας! Κάποια στιγμή θα ξεμπλοκάρουν τα ευρωπαϊκά προγράμματα και οι παραγγελίες. Δεν μπορεί να κλείσει ένα εργοστάσιο που ξεκίνησε με παραγωγή 150.000 τόνων και σήμερα την έχει φτάσει στους 270.000 τόνους. Αυτό είναι γελοίο.

Και μόνο από την παραγωγή καταλαβαί­νουμε πόσο έχουν αυξηθεί και τα κέρδη των εργοδοτών. Γνωρίζουμε βεβαίως τόσα χρόνια ότι και οι ισολογισμοί και τα επίση­μα στοιχεία δεν αντιστοιχούν στην πραγμα­τικότητα. Ο κύριος Μάνεσης δηλώνει ότι έ­χει 450 άτομα προσωπικό, στην ουσία όμως δουλεύουν 380 στην παραγωγή. Έχει δέκα διευθυντές και άλλους τόσους γραφιάδες. Οι υπόλοιποι είναι η σωματοφυλακή του, οι ναύτες στο κότερο του, το προσωπικό στο σπίτι του. Αυτούς όλους τους πληρώνουν οι 380 εργάτες που βγάζουν την παραγωγή. Όλη η συντήρηση του κότερου πάει στην εταιρεία. Εκεί λοιπόν θα έχει ζημιά!

Ο ερ­γοδότης μας δεν νομίζω να δηλώνει τέτοια εισοδήματα που να δικαιολογούν αυτές τις πολυτέλειες. Τα ρίχνει στην εταιρεία, η ε­ταιρεία έχει ζημιά και μετά τα φορτώνουν στους εργάτες. Όταν είχαν κέρδη όμως δεν μας είπαν να τα μοιραστούμε! Πληρώσαμε το κέρδος τους, δεν θα πληρώσουμε και την κρίση. Την κρίση μάλιστα τη δημιούργησαν οι ίδιοι, δεν τη δημιούργησαν οι εργάτες. Όλοι οι εργάτες είναι καταχρεωμένοι: Χαράτσια, δάνεια, παιδιά που σπουδάζουν, λογαριασμοί. Δεν φτάνουν τα χρήματα να έρθουμε στη δουλειά μας.

Η τριμερής συνάντηση στο υπουρ­γείο Εργασίας τι κατάληξη είχε;

Πριν γίνει η τριμερής κάναμε επτά παρεμβάσεις στο υπουργείο Εργασίας, δέκα πορείες στο κέ­ντρο της Αθήνας, έχουμε διαδη­λώσει και στη Βουλή. Η πολιτική ηγεσία είναι αυτό που λέμε εμείς μαύρο μέτωπο. Το ΠΑΣΟΚ πέρα­σε νόμους που δεν θα τολμούσε να περάσει ούτε η χούντα. Νόμους τέτοιους που είχαν προγραμματί­σει να περάσουν από τη συνθήκη Μάαστριχτ με αυτό το επαίσχυντο κείμενο της Λευκής Βίβλου, πώς θα μειώσουν το μισθολογικό κόστος. Τώρα το περνάνε με πρόσχημα την κρίση. Από την τριμερή δεν βγήκε τίποτα. Στην τρίτη συνάντη­ση έκανε ένα βήμα πίσω η εργοδο­σία, θέλοντας να κάνει ελιγμό για να σπάσει την απεργία μας. Πήρε πίσω το πεντάωρο και είπε ότι θα επαναπροσλάβει 15 απολυμένους από τους 50. Από αυτή την εβδο­μάδα οι απολυμένοι είναι 65.

Ποια είναι η κατάσταση στο ερ­γοστάσιο του Βόλου;

Αυτή τη στιγμή το εργοστάσιο του Βόλου λειτουργεί σαν απεργοσπαστικός μηχανι­σμός, εφόσον ανήκει στον ίδιο όμιλο του Μάνεση. Κάνουν ακριβώς την ίδια δουλειά με το ίδιο προσωπικό. Έχουμε πάει οκτώ φορές. Με μαζική συμμετοχή των απεργών χαλυβουργών πάμε και τους μιλάμε. Είναι τρομοκρατημένοι, γιατί το ίδιο το σωματείο τους οδηγεί στον Καιάδα. Στη Γενική τους Συνέλευση υπήρχαν 55 στους 220 συμ­μετέχοντες που είπαν «όχι» στην πρόταση για το 5ωρο. Τους υποχρέωσαν όμως όλους να υπογράψουν, το σύνολο των εργαζομέ­νων, κι αυτούς που είπαν «όχι». Τώρα που τους έβαλε να υπογράψουν για 5ωρο, δου­λεύουν 8ωρο, χάρη σε μας που απεργούμε. Γι' αυτό υποστηρίζουμε ότι κάνουν δου­λειά απεργοσπάστη αυτή τη στιγμή. Αυτό που τους φωνάζουμε είναι ότι δεν έχουν καταλάβει τι υπογράψανε. Τους λέμε, «ε­φόσον δεν το εφαρμόζετε, πάρτε το πίσω τώρα να δουλεύετε με σταθερά ωράρια ό­πως μέχρι τώρα, να έχετε μόνιμη δουλειά». Τώρα που έχει τη νομιμοποίηση ο εργοδό­της, με το πρόσχημα ότι δεν έχει δουλειά θα τους βάλει να δουλεύουν τρεις ώρες ή εκ περιτροπής, τρεις μέρες τη βδομάδα. Έχει οπλιστεί από την αντεργατική φαρέτρα της κυβέρνησης, των νόμων του Λοβέρδου και της Κατσέλη.

Αν έβγαιναν στην απεργία οι συνάδελφοι σας στο Βόλο τι θα επακολουθούσε;

Θα είχαμε κερδίσει. Ο εργοδότης έχει παραγγελίες. Είναι αυτό που λέγαμε, δεν υπάρχει περίπτωση να κλείσουν τέτοια ερ­γοστάσια. Θα βρουν τρόπο να διοχετεύσουν τα κέρδη τους αλλού, ούτως ώστε να κρα­τηθούν. Άλλωστε μια χαρά κρατιούνται. Αν δεν ήταν έτσι θα το έκλεινε. Καθόλου δεν φοβάμαι ενδεχόμενο λουκέτο. Είμαι από­λυτα σίγουρος ότι αυτό το εργοστάσιο δεν κλείνει. Το δείχνει και η πρακτική τους, το ότι συντηρούν τα μηχανήματα, υπάρχουν φύλακες κ.λπ. Ένα εργοστάσιο που είναι να κλείσει το εγκαταλείπει ο ιδιοκτήτης.

Μέχρι πότε θα κρατήσει η απεργία σας;

Μέχρι να νικήσουμε! Μέχρι να γυρίσουν όλοι στους δουλειές τους. Θεωρούμε τους εαυτούς μας, και τους 380 που δουλεύουν στην παραγωγή, απολυμένους. Αν δεν επι­στρέψουν στη δουλειά τους, με μόνιμα στα­θερά ωράρια εργασίας, γιατί επιχείρησαν να κάνουν ελαστικοποίηση, δεν σταματάμε. Για να παρακάμψουν τα συνδικαλιστικά όρ­γανα που αντιστέκονται σ' αυτή η βαρβα­ρότητα πάνε να φτιάξουν καινούργιους νό­μους, να αποφασίζει ο βιομήχανος για τη ζωή του εργάτη. Πώς θα τον χρησιμοποιή­σει και πότε. Άρα αν περάσουν αυτά τα μέ­τρα από εδώ, έχουν σαρώσει μετά όλη την εργατική τάξη.

Βρίσκει ανταπόκριση και συμπαράσταση ο αγώνας σας σε άλλους κλάδους;

Μόνο από την αλληλεγγύη των εργαζομέ­νων κρατιόμαστε. Από αυτούς έχουμε πά­ρει το 50% της δύναμης μας. Απλοί εργα­ζόμενοι, ασυνδικάλιστοι και ακομμάτιστοι. «Κρατάτε και θα σας στηρίξουμε εμείς» μας λένε. Κάθε μέρα έρχονται εδώ από το πρωί μέχρι το βράδυ. Ήταν εργάτες που πρωί περνώντας για τη δουλειά τους, άφηναν μια οικονομική ενίσχυση και έφευγαν. Πολλοί είναι ανώνυμοι λόγω φόβου. Έρχονται νη­πιαγωγεία με τις δασκάλες τους, έρχονται σχολεία. Την περίοδο των γιορτών ο χώρος εδώ έσφυζε από παιδιά. Αγρότες μας φέρ­νουν τα προϊόντα τους, επαγγελματίες ό,τι έχουν στα μαγαζιά τους. Βοηθάνε δικηγόροι και γιατροί. Εδώ έχουμε πάνω από χίλια ψη­φίσματα από όλο τον κόσμο. Έρχονται από την άκρη της Ελλάδας, από Ροδόπη, από Σάμο, από Κρήτη ήρθαν δέκα φορές. Στε­ρεά Ελλάδα, Μεσολόγγι, Άρτα, Γιάννενα, παντού. Ολλανδία, Σουηδία, Γαλλία Βέλ­γιο. Αυτή τη βδομάδα ήρθαν συνδικαλιστές από το Βιετνάμ, την Κύπρο και την Ινδία. Τα ντουλάπια και των 380 εργατών είναι γεμά­τα τρόφιμα.

Ποιο είναι το μήνυμα σας στους εργαζόμε­νους της χώρας που κι αυτοί ίσως βρίσκονται αντιμέτωποι με ανάλογα διλήμματα από τους εργοδότες τους;

Να μη δεχτούν τίποτα. Να βγούνε στο δρό­μο. Όλοι έχουμε τα ίδια προβλήματα. Μισοί είναι απλήρωτοι, οι άλλοι απολυμένοι. Κα­λώ τον κόσμο να ξυπνήσει και να δει ότι δεν έχει να πληρώσει τους γιατρούς, τα φάρμα­κα των γερόντων και τα βιβλία των παιδιών. Μας τα χρωστάνε δεν τους χρωστάμε!

(ΠΡΙΝ 15/1/2012)

via: http://leninreloaded.blogspot.com/