"Ιερού Αυγουστίνου - Εξομολογήσεις"

Από το βιβλίο: «ΙΕΡΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΥ

ΟΙ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΕΙΣ»

Εισαγωγή- Μετάφραση- Σημειώσεις:

ΑΝΔΡΕΑ ΔΑΛΕΖΙΟΥ

Διδάκτορα της Φιλοσοφίας

Έκδοση: 

Γραφείο Καλού Τύπου

Το μυστήριο των δακρύων

Και τώρα, ω Θεέ μου, όλα αυτά είναι μακριά. Ο χρόνος επούλωσε την πληγή μου. Μπορώ άραγε, τείνοντας το αυτί της καρδιάς μου στο στόμα Σου, να μάθω γιατί τα δάκρυα είναι τόσο γλυκά στους δυστυχείς; Μολονότι είσαι πανταχού παρών, θα έρριχνες τη δυστυχία μας μακριά Σου; Άραγε συσπειρώνεσαι στον εαυτό Σου, τη στιγμή που εμείς συμπαρασυρόμεθα από τα κύματα των δοκιμασιών της ζωής; Αναστεναγμοί, λυγμοί, δάκρυα, οδυρμοί. Πώς συλλέγομε γλυκό καρπό απ’ αυτές τις πικρίες; Είναι άραγε γλυκός αυτός ο καρπός, επειδή ελπίζομε ότι θα μας ακούσεις; Αυτό γίνεται όσον αφορά τις προσευχές μας, στο βάθος των οποίων υπάρχει ο πόθος να φθάσομε μέχρι τα κράσπεδα του θρόνου Σου. Αλλά μπορεί να το πει κανείς και για τον πόνο, που προξενεί η απώλεια ενός προσώπου που λατρεύομε, για τον πόνο, ο οποίος τότε με βασάνιζε; Δεν ήλπιζα να τον δω ζωντανό. Δεν ζητούσα λοιπόν με τα δάκρυά μου τη νεκρανάσταση του φίλου μου; Έκλαιγα και αναστέναζα γιατί δεν ήμουν πια ευτυχής, γιατί έχασα τη χαρά μου. Μπορούμε να πούμε, ότι τα δάκρυα είναι αυτά καθεαυτά πικρά, αλλ’ ότι είναι συγχρόνως και γλυκά, λόγω της αηδίας που μας προκαλούν τ’ αντικείμενα των πολλών τέρψεών μας και εφόσον δεν αισθανόμεθα παρά μόνο αποστροφή γι’ αυτά;

Αλλά για ποιο λόγο μιλώ για όλα αυτά; Εδώ δεν πρόκειται για λύση προβλημάτων, αλλά για εξομολόγηση προς Εσένα, ω Θεέ μου. Ήμουν λοιπόν δυστυχής. Κάθε ψυχή είναι δυστυχής όταν δεσμεύεται από την αγάπη με εφήμερα πλάσματα και πάσχει φοβερά όταν τα χάνει. Και τότε αισθάνεται την αθλιότητα που την βασανίζει ,προτού τα χάσει.

Τέτοια ήταν εκείνη την εποχή η κατάστασή μου. Έχυνα δάκρυα πικρά και έβρισκα απόλαυση στην πικρία. Μέχρι αυτού του σημείου ήμουν δυστυχής. Και όμως αυτή η ζωή με το δράμα του μυστηρίου μου, μου ήταν προσφιλέστερη παρά ο φίλος μου. Επιθυμούσα να την αλλάξω, αλλ’ όχι και να την χάσω, αμφιβάλλω δε, αν συναινούσα χάρη αυτού να μιμηθώ το παράδειγμα του Ορέστη και του Πυλάδη- αν δεν είναι παραμύθι και αυτό – οι οποίοι ήθελαν μάλλον να πεθάνουν παρά να χωρισθούν ο ένας από τον άλλο, διότι ο χωρισμός τους φαινόταν φρικωδέστερος από το θάνατο. Πιστεύω ότι όσο περισσότερο τον αγαπούσα, τόσο περισσότερο μισούσα και φοβόμουν το θάνατο, που τον είχε θερίσει σαν απαίσιο και άσπονδο εχθρό, πρόθυμο να καταβροχθίσει όλους τους ανθρώπους, όπως καταβρόχθισε και τον φίλο μου. Αυτό το συναίσθημα εξουσίαζε τότε την ψυχή μου.

Ω Θεέ μου, να η καρδιά μου και να το μυστικό της. Δες σ’ αυτήν χαραγμένες τις αναμνήσεις μου, ω ελπίδα μου Εσύ, που αποπλύνεις τις κηλίδες τέτοιων αφοσιώσεων, που προσανατολίζεις προς Εσέ τα βλέμματά μου και απελευθερώνεις από αυτές τις αλυσίδες το σώμα μου.

Απορούσα βλέποντας τους άλλους θνητούς ζωντανούς, αφού είχε πεθάνει εκείνος, σαν να επρόκειτο να μην πεθάνει ποτέ, και απορούσα περισσότερο ακόμη να ζω εγώ, αφού εκείνος δεν βρισκόταν πια στη ζωή. Πόσο ωραία είναι η φράση εκείνη του ποιητή , ο οποίος μιλώντας για το φίλο του, τον ονομάζει «ήμισυ της ψυχής του». Ω ναι, αισθανόμουν ότι η ψυχή του και η ψυχή μου ήσαν μία και μόνη ψυχή σε δύο σώματα. Γι’ αυτό η ζωή μου ήταν φρικαλέα. Δεν ήθελα πια να ζω, αφού το εγώ μου είχε μειωθεί κατά το ήμισυ. Για το λόγο αυτό δεν ήθελα να πεθάνω, για να μην πεθάνει ολοσχερώς εκείνος που τόσο αγάπησα...

...Πού μπορούμε να βρούμε το Θεό

Πού Σε βρήκα λοιπόν για να Σε γνωρίσω; Γιατί, προτού Σε γνωρίσω, δεν βρισκόσουν στη μνήμη μου. Πού Σε βρήκα λοιπόν, εάν όχι στον Εαυτό Σου, πάνω από μένα; Αλλ’ εκεί δεν υπάρχει χώρος, και μπορούμε να προχωρήσομε, χωρίς ποτέ να βρούμε χώρο; Είσαι, ω Αλήθεια, παντού. Βασιλεύεις πάνω σ’ όλους εκείνους, οι οποίοι Σε συμβουλεύονται και ανταποκρίνονται στα διάφορα ερωτήματα του καθενός που Σε συμβουλεύεται κατά τον ίδιο χρόνο. Εσύ ανταποκρίνεσαι καθαρά, αλλά δεν Σε εννοούν καθαρά όλοι. Όλοι Σε συμβουλεύονται για κείνο, που θέλουν να μάθουν, αλλά δεν ακούν όλοι ό,τι επιθυμούν. Ο άριστος από τους υπηρέτες Σου είναι εκείνος, που δεν ζητά ν’ ακούσει ό,τι δεν ποθεί, αλλά μάλλον ποθεί εκείνο, που άκουσε από Σένα.

Πώς το κάλλος του Θεού συναρπάζει

Αργά Σε αγάπησα, ωραιότητα, τόσο παλιά και τόσο νέα! Αργά Σε αγάπησα! Ήσουν στον εσωτερικό κόσμο μου και εγώ ήμουν εκτός του εαυτού μου. Εκτός του εαυτού μου. Σε ζητούσα, σκορπισμένος στα περικαλλή δημιουργήματά Σου και επιζητώντας την ωραιότητα των πλασμάτων Σου με τη δυσμορφία μου. Ήσουν μαζί μου, αλλ’ εγώ δεν ήμουν μαζί Σου. Και με κρατούσαν μακριά από Σένα τα πλάσματα εκείνα, που δεν θα υπήρχαν αν δεν θα υπήρχαν σε Σένα. Και με κάλεσες και έσπασες την κουφότητά μου και έλαμψες και εξάστραψες και διασκέδασες την τυφλότητά μου. Σκόρπισες άρωμα ηδονικό και το ανέπνευσα, και ο πόθος μου στράφηκε προς Εσένα. Σε γεύθηκα και αισθάνθηκα την πείνα και τη δίψα για Σένα. Με άγγιξες και φλέγομαι για την ειρήνη Σου...

ΠΗΓΗ - ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ:  Εις δόξαν Θεού

Ἀγάπα τόν Θεό καί κάνε ὅ,τι θέλεις! Ἱερός Αὐγουστῖνος

ΠΗΓΗ: ΚΑΙΟΜΕΝΗ ΒΑΤΟΣ

 Ἀγάπα τόν Θεό

καί κάνε ὅ,τι θέλεις!

Ἱερός Αὐγουστῖνος

Όσιος Παΐσιος ο Αγιορείτης

Ρωσική Ταινία

Τη Δευτέρα 5 Νοεμβρίου 2012 πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία στη Μόσχα η πρεμιέρα της ρωσικής ταινίας του Γέροντος Παϊσίου.Η επιτυχία της ταινίας ήταν τόση που οι διοργανωτές αναγκάστηκαν να την προβάλουν τρεις φορές και ο κόσμος περίμενε υπομονετικά τη σειρά του να τη δει. 
Πηγή - Περισσότερα: RumOrthodox

Τα πορτρέτα για τον Ιησού...

2ο ΓΕΛ ΜΙΚΡΑΣ - Σχολικό Έτος 2015-16

τινα με λέγουσιν... from NZAL

Η αίσθηση του παραδείσου...

π.λίβυος - πηγή   

«Φοβάμαι πάτερ, να πάω στο πνευματικό και να του αναφέρω μια μεγάλη μου πτώση. Ντρέπομαι, γιατί κι άλλες φορές στο παρελθόν, που προσπάθησα, έμεινε όπως είπε έκπληκτος πως εγώ έπεσα σε «τέτοια αμαρτήματα…». Τι να κάνω;»
Προφανώς και όταν στον πνευματικό μας δεν μπορούμε να πούμε την μεγαλύτερη πτώση και αστοχία μας, τότε παύει να λειτουργεί η θεραπευτική διάσταση του μυστηρίου αλλά και η πνευματική σχέση. Διότι στον πνευματικό μας και γενικά στην εξομολόγηση δεν πάμε για ν’ αναφέρουμε τις επιτυχίες μας και να λάβουμε τον έπαινο και την αξιομισθία της Θείας κοινωνίας, αλλά για να ομολογήσουμε την πιο μεγάλη και φρικτή αποτυχία μας. Το έργο του πνευματικού δεν είναι η επιβράβευση της πρόοδο μας, αλλά η φανέρωση της αγάπης του Θεού προς τα πρόσωπα μας. 
Ο πνευματικός είναι εκείνος που θα σπείρει στην ύπαρξη μας την αίσθηση του παραδείσου ενώ ακόμη είμαστε κάτοικοι της κολάσεως……

Οι ερωτήσεις μας προς τον Θεό!!!

What if God was one of us?

What would you ask if you had just one question?

If God had a name, what would it be? And would you call it to his face, If you were faced with Him in all His glory? What would you ask if you had just one question? And yeah, yeah, God is great Yeah, yeah, God is good Yeah, yeah, yeah, yeah, yeah What if God was one of us? Just a slob like one of us? Just a stranger on the bus Trying to make His way home? If God had a face, what would it look like? And would you want to see If seeing meant that you would have to believe In things like Heaven and in Jesus and the saints And all the prophets? And... Yeah, yeah, God is great Yeah, yeah,… Tryin' to make his way home Back up to heaven all alone Nobody callin' on the phone 'Cept for the Pope maybe in Rome Yeah, yeah God is great Yeah, yeah God is good Yeah, yeah, yeah, yeah, yeah What if God was one of us? Just a slob like one of us Just a stranger on the bus Trying to make his way home Like a holy rolling stone Back up to heaven all alone Just tryin' to make his way home Nobody callin' on the phone 'Cept for the Pope maybe in Rome

Εάν ο Θεός είχε όνομα ποιο θα ήταν αυτό; Και θα τον αποκαλούσες με αυτό στο πρόσωπο του; Αν ήσουν αντιμέτωπος με αυτόν σε όλη τη δόξα του, Τι θα ζητούσες, αν είχες μόνο μία                                                                                                         ερώτηση; Και ναι, ναι, ο Θεός είναι μεγάλος Ναι, ναι, ο Θεός είναι καλός ναι, ναι, ναι, ναι, ναι Τι κι αν ο Θεός ήταν ένας από μας; Απλώς ένας ακάθαρτος σαν εμάς Απλώς ένας άγνωστος στο λεωφορείο που προσπαθεί να βρει τον δρόμο Του για το σπίτι; Αν ο Θεός είχε ένα πρόσωπο, πως θα μπορούσε να                                                                             μοιάζει; Και θα ήθελες να δεις, εάν το να το δεις σήμαινε πως θα έπρεπε να πιστέψεις σε πράγματα όπως ο παράδεισος και ο                                                                                                Ιησούς και οι άγιοι και όλοι οι προφήτες; Και… Και ναι, ναι, ο Θεός είναι μεγάλος Ναι, ναι, … Προσπαθώντας να βρει το δρόμο για το σπίτι Του Πίσω στον Ουρανό ολομόναχος Κανείς να μην καλεί στο τηλέφωνο Εκτός ίσως από τον Πάπα της Ρώμης Και ναι, ναι, ο Θεός είναι μεγάλος Ναι, ναι, ο Θεός είναι καλός ναι, ναι, ναι, ναι, ναι Τι κι αν ο Θεός ήταν ένας από μάς ; Απλώς ένας ακάθαρτος σαν εμάς Απλώς ένας άγνωστος στο λεωφορείο που προσπαθεί να πάει σπίτι; Σαν έναν ιερό βράχο που κινείται Πίσω στον Ουρανό ολομόναχος Απλά προσπαθώντας να βρει το δρόμο για το σπίτι Του Κανείς δεν καλεί στο τηλέφωνο Εκτός από τον Πάπα ίσως στην Ρώμη

Η μετάνοια είναι γλυκιά...π.Λίβυος

Η μετάνοια δεν έχει μέσα ενοχή, πείσμα και βία. Δεν απειλεί. «Από σήμερα θα δεις εγώ τι θα κάνω….». «Σήμερα τελείωσαν όλα, θα δείτε…». Αυτές οι απόλυτες δηλώσεις, έχουν μέσα εγωισμό και πείσμα. Προσπαθούν να φοβίσουν κι να απειλήσουν, άλλους ή ακόμη και τον ίδιο μας τον εαυτό. O Άγιος Πορφύριος έλεγε, «όχι έτσι… τα ακούει αυτά που λέτε ο κρυφός εαυτός σας(*υποσυνείδητο) και αντιδράει..». Η μετάνοια, είναι γλυκιά, ταπεινή, ήσυχη, ήρεμη. Αγκαλιάζει. Αναπαύει. Δεν απειλεί, δεν κάνει δηλώσεις. Έρχεται μόνη της. Δεν επιβάλλεται. Δεν αναγκάζει. Δεν ψυχαναγκάζει. Ανθίζει μέσα σου όταν δεν το περιμένεις. Όταν έρθει η ώρα να σπάσει ο βράχος και να αναστηθείς.

ΠΗΓΗ:  π.λίβυος 

"Η ειρηνική συνύπαρξη στο σχολείο σήμερα ως προϋπόθεση για την κοινωνική ειρήνη αύριο"

Επιστημονικό συνέδριο με θέμα: 

 "Η εικόνα του ‘άλλου’ στην εποχή μας και στον τόπο μας, ψυχοκοινωνικές και ποιμαντικές προσεγγίσεις. Σύγχρονες μορφές βίας" (Κατερίνη)

Έληξαν την Παρασκευή το βράδυ οι εργασίες του διήμερου (7-8/5/2015) Επιστημονικού Συνεδρίου... http://srv-dide.pie.sch.gr/dide/uploads/5e4383c0-edc1-f370.pdf

Η εισήγηση στα πλαίσια του επιστημονικού συνεδρίου:

η εννοια του αλλου from NZAL

ΥΠΑΡΞΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ: ΕΝΑ ΑΜΦΙΛΕΓΟΜΕΝΟ ΖΗΤΗΜΑ

Θεματικές  Εργασίες -  Α΄  Τετραμήνου

Ένα δυνατό κείμενο απάντηση στα διαχρονικά ερωτήματα και στις πνευματικές ανησυχίες του ανθρώπου, μέσα από τα "μάτια" δυο εφήβων...

υπαρξη του θεου from NZAL

Η αγάπη ανάμεσά μας - Β΄ Λυκείου

Θεματικές Εργασίες Α΄ Τετραμήνου

η αγάπη . ελπίδα from NZAL

1ο Μαθητικό Συνέδριο «Η θεολογία διαλέγεται με τον σύγχρονο κόσμο»

Με 16μελή ομάδα συμμετείχε το σχολείο μας, 2ο ΓΕΛ Μίκρας, στις εργασίες του πετυχημένου 1ου Μαθητικού Συνεδρίου με θέμα: «Η θεολογία διαλέγεται με τον σύγχρονο κόσμο», που πραγματοποιήθηκε το διήμερο 28 Φεβρουαρίου με 1 Μαρτίου 2015 στο ΜΒΠ (Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης) 

Στο πρόγραμμα συμμετείχαν οι μαθητές της Α΄ και Β΄ τάξης του σχολείου μας συνολικά, οι οποίοι με πολύ μεράκι συνεργάστηκαν και δημιούργησαν τις τρεις όμορφες παρουσιάσεις στις οποίες ενέταξαν και ψηφιακές αφηγήσεις και τις παρουσίασαν τρεις από τους  μαθητές του σχολείου μας.

Η εισαγωγική παρουσίασή μας

εισαγωγική παρουσίαση στο 1ο μαθητικό θεολογικό συνέδριο from NZAL

Οι παρουσιάσεις  μας...  

   

Πρακτικά του Συνεδρίου στη ηλ. δ/νση 

http://www.schooltheologymeeting.edu.gr/praktika%201.html  -  2ο ΓΕΛ ΜΙΚΡΑΣ
 http://www.schooltheologymeeting.edu.gr/praktika%202.html -  2ο ΓΕΛ ΜΙΚΡΑΣ
Ο αριθμός ISBN των Πρακτικών είναι: 978-618-82447-0-2

Τα “Αληθινά Σενάρια” αφιερωμένα στον Γέροντα Παϊσιο.

Πηγή:  Κοινωνία αγάπης και προσφοράς: "γέροντας Παΐσιος"

Η διαδικτυακή εκπομπή «Αληθινά Σενάρια» ετοίμασε ένα αφιέρωμα για τη ζωή και το έργο του Γέροντα Παϊσίου, το οποίο θα προβληθεί σε δύο μέρη.  Ομιλεί για τον Άγιο ο  πατέρας Χρήστος που έζησε από κοντά τον άγιο γέροντα !

Οι Παναγίες του κόσμου

 

Τά Χριστούγεννα στην ελληνική ποίηση...

Αναδημοσίευση:  Αρχαγγέλων τόπος

Μέσα μας γίνεται η Γέννηση*
Έξω στέκει το σχήμα της –
Μας φανερώνεται…
Γιώργος Θέμελης, ΙΙΙ. Φάτνη

* Γιόλα Αργυροπούλου – Παπαδοπούλου,

ποιήτρια, επ. καθηγήτρια της Φιλοσοφικής Σχολής Αθηνών

 Ο Θεός, η φύση, ο θάνατος και ο έρωτας αποτελούν, όπως είναι γνωστό, τα βασικότερα θέματα της Ποίησης. Στον χώρο της μετά Χριστόν Ελληνικής Ποίησης, το θρησκευτικό στοιχείο είναι ιδιαίτερα σύνηθες, τα δε Χριστούγεννα, όπως και το Πάσχα, θεωρούνται ως μία από τις κατεξοχήν προσφιλείς και ακατάπαυστα ισχύουσες πηγές έμπνευσης των Ελλήνων Ποιητών.
 Στην Ἐφημερίδα της 25ης Δεκεμβρίου του 1887, ο κορυφαίος μας λογοτέχνης Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (1851 – 1911), «η κορυφή των κορυφών» κατά τον Κωνσταντίνο Καβάφη, είχε γράψει: «Ἐάν τὸ Πάσχα εἶναι ἡ λαμπροτάτη τοῦ Χριστιανισμοῦ ἑορτή, τὰ Χριστούγεννα βεβαίως εἶναι ἡ συγκινητικωτάτη». Αναμφισβήτητα, ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, ο «άγιος των ελληνικών γραμμάτων», σχετίζεται άμεσα και με τον ποιητικό χώρο, όχι μόνον επειδή έχει συνθέσει και ποιήματα, αλλά επειδή ολόκληρο το πεζογραφικό του έργο αποπνέει την μαγεία του ποιητικού λόγου. Ο Μιλτιάδης Μαλακάσης πίστευε ακράδαντα πως ο Παπαδιαμάντης ήταν ο «καλύτερος ποιητής» που είχε γνωρίσει· ο Κωστής Παλαμάς είχε γράψει πως «Ὁ Ἀλέξαντρος Παπαδιαμάντης, ποιητὴς μὲ τὸν πεζὸ λόγο, καὶ κάποτε, / μὰ πολὺ σπάνια, μὲ τὸ στίχο…»· και ο Παύλος Νιρβάνας είχε εκφράσει ανεπιφύλακτα την άποψη ότι «Ο Παπαδιαμάντης δὲν εἶναι γραμματάνθρωπος, εἶναι ποιητής».

Στο διήγημα «Στὸ Χριστὸ στὸ Κάστρο» (1892), στο οποίο ο Παπαδιαμάντης αποθέτει την άμετρη τρυφερότητα της χριστιανικήςτου αγάπης, υπάρχει κι ένα ποίημα αναφερόμενο στον ναό της Γέννησης:
Μὲ χρόνους μὲ καιροὺς καὶ ἥμισυ καιροῦ,
κάποιος ἀμαθής, ἁμαρτωλὸς χυδαῖος,
καμμία γυναῖκα τοῦ λαοῦ πτωχὴ
σ’ ἐνθυμεῖται κι ἔρχεται νὰ σοῦ φέρ’
ὄχι χρυσόν, ἀλλὰ ὀλίγο λιβάνι,
ἕνα κερί κι ὀλίγο λάδι στὴν μποτίλια
σ’ ἐσὲ ποὺ εἶσαι ὅλων ὁ δοτήρ.

Ο μέγιστος ποιητής μας Κωστής Παλαμάς (1859 – 1943), η κεντρική μορφή της λογοτεχνικής γενιάς του 1880, παρουσιάζεται ιδιαίτερα ευαισθητοποιημένος με τις γιορτές της Ορθόδοξης Εκκλησίας, τις οποίες προσεγγίζει και υμνεί μέσω της ποίησής του, με ξεχωριστή δε κατάνυξη στέκεται μπροστά στο «θαύμα» των Χριστουγέννων, σ’ αυτό το Μεγάλο Μυστήριο της ενανθρώπησης του Θεού. Θα ’λεγε κανείς πως το Αστέρι της Βηθλεέμ, αυτό το Αστέρι που οδήγησε τους Μάγους στη ταπεινή φάτνη όπου γεννήθηκε ο Χριστός, οδήγησε και τη σκέψη του κι αποτέλεσε την έμπνευση για το θαυμάσιο ποίημά του με τίτλο «Ἀστέρι Θεϊκό».
Τί φῶς καὶ χρῶμα κι ὀμορφιὰ νὰ
σκόρπιζε τὸ ἀστέρι
ὅπου στὴν κούνια τοῦ Χριστοῦ
τοὺς μάγους ἔχει φέρει;… (απόσπασμα).

Ένα ακόμη χριστουγεννιάτικο ποίημα του Κωστή Παλαμά, θαυμάσιο μέσα στην απλότητά του, είναι το «Νά’ μουν τοῦ σταύλου ἕν’ ἄχυρο». Εδώ, είναι σαφέστατη η επιθυμία του ποιητή να πλησιάσει ταπεινά το νεογέννητο θείο Βρέφος και να ενστερνισθεί το λυτρωτικό μήνυμα που εκπορεύεται από τη φτωχική φάτνη…
Νά ’μουν τοῦ σταύλου ἕν’ ἄχυρο, ἕνα φτωχὸ κομμάτι,
τὴν ὥρα π’ ἄνοιξ’ ὁ Χριστὸς στὸν ἥλιο του τὸ μάτι!
Νὰ ’δῶ τὴν πρώτη του ματιὰ καὶ τὸ χαμόγελό του,
τὸ στέμμα τῶν ἀκτίνων του γύρω στὸ μέτωπό του,
νὰ λάμψω ἀπὸ τὴ λάμψη του κι ἐγὼ σὰ διαμαντάκι,
κι ἀπὸ τὴ θεία του πνοὴ νὰ γίνω λουλουδάκι… (απόσπασμα).

Το εκπληκτικό ποίημα του Κωστή Παλαμά «Ἕνας Θεός» αφενός μεν εκφράζει με γλαφυρότητα τα συναισθήματα του ποιητή, μπροστά στο θαύμα της ενανθρώπησης του Θεού, και αφετέρου καταδεικνύει το θαύμα που συντελέστηκε στην ίδια την ψυχή του… Η Γέννηση του Θεανθρώπου γεννά στην ψυχή του ποιητή – και σε κάθε ανθρώπινη ψυχή – την ελπίδα, την πίστη και την αγάπη… Αυτό, άλλωστε, δεν είναι και το βαθύτερο νόημα των Χριστουγέννων;
Ὦ, μέσα μου γεννιέται ἕνας Θεὸς
καὶ τὸ κορμί μου γίνεται ναός,
δὲν εἶναι ὡς πρῶτα φάτνη ταπεινὴ
μέσα μου λάμπουν ξάστεροι οὐρανοί,
τὸ μέτωπό μου λάμπει σὰν ἀστέρι…
Φέρτε μου, Μάγοι – θεία βουλή τὸ γράφει –
τὰ σμύρνα τῆς ἐλπίδας, τὸ λιβάνι
τῆς πίστης, τῆς ἀγάπης τὸ χρυσάφι!... (αποσπάσματα).

Το λαμπρό αστέρι, οι τρεις Mάγοι και η ταπεινή φάτνη της Βηθλεέμ αποτελούν τα βασικότερα θεματικά στοιχεία στις χριστουγεννιάτικες ποιητικές συνθέσεις, όπως στη «Νύχτα Χριστουγεννιάτικη» του Γεωργίου Δροσίνη (1859 – 1951).

Τὴν ἅγια νύχτα τὴ Χριστουγεννιάτικηλυγοῦν τὰ πόδια 
καὶ προσκυνοῦν γονατιστὰ τὴ φάτνη τους
τ’ ἄδολα βώδια.
Κι ὁ ζευγολάτης ξάγρυπνος θωρώντας τα
σταυροκοπιέται
καὶ λέει μὲ πίστη ἀπ’ τῆς ψυχῆς τ’ ἀπόβαθα
Χριστὸς γεννιέται!
Τὴν ἅγια νύχτα τὴ Χριστουγεννιάτικη
κάποιοι ποιμένες
ξυπνοῦν ἀπὸ φωνὲς ὕμνων μεσούρανες
στὴ γῆ σταλμένες.
Κι ἀκούοντας τὰ Ὡσαννὰ ἀπ’ ἀγγέλων στόματα
στὸ σκόρπιο ἀέρα,
τὰ διαλαλοῦν σὲ χειμαδιὰ λιοφώτιστα
μὲ τὴ φλογἐρα.
Τὴν ἅγια νύχτα τὴ Χριστουγεννιάτικη
- ποιὸς δὲν τὸ ξέρει; -
τῶν Μάγων κάθε χρόνο τὰ μεσάνυχτα
λάμπει τ’ ἀστέρι.
Κι ὅποιος τὸ βρεῖ μέσ’ στ’ ἄλλα ἀστέρια ἀνάμεσα
καὶ δὲν τὸ χάσει
σὲ μιὰ ἄλλη Βηθλεὲμ ἀκολουθώντας το
μπορεῖ νἀ φτάσει.


Ένα ακόμη συνηθέστατο θεματικό μοτίβο στα χριστουγεννιάτικα ποιήματα είναι το πυκνό χιόνι, όπως επίσης το αναμμένο τζάκι και το καμπαναριό της εκκλησιάς. Στο πασίγνωστο κι αγαπημένο ποίημα «Χριστούγεννα» του Στέλιου Σπεράντζα (1888 – 1962) (ο οποίος έχει κυρίως ασχοληθεί με τη συγγραφή παιδικών ποιημάτων), ο μικρός Χριστός προσκαλείται σ’ ένα φτωχικό σπίτι, όπου θα βρει φαγητό και ζεστασιά…

Στὴ γωνιά μας κόκκινο τ’ ἀναμμένο τζάκι.
Τοῦφες χιόνι πέφτουνε
στὸ παραθυράκι.
Ὅλο ἀπόψε ξάγρυπνο
μένει τὸ χωριό,
καὶ κτυπᾶ Χριστούγεννα
τὸ καμπαναριό.
Ἔλα, Ἐσὺ ποὺ Ἀρχάγγελοι
σ’ ἀνυμνοῦνε ἀπόψε,
πάρε ἀπὸ τὴν πίττα μας,
ποὺ εὐωδιᾶ καὶ κόψε.
Ἔλα, κι ἡ γωνίτσα μας
καρτερεῖ νὰ ’ρθεῖς.
Σοὔστρωσα, Χριστούλη μου,
γιὰ νὰ ζεσταθεῖς.

Στον Στέλιο Σπεράντζα ανήκουν και οι στίχοι του γνωστού, χριστουγεννιάτικου τραγουδιού «Χιόνια στὸ καμπαναριό». Στίχοι και μελωδία που κατακλύζουν τη σκέψη με νοσταλγικές αναμνήσεις, και την ψυχή με άφατη τρυφερότητα…
«Χριστούγεννα» είναι, επίσης, ο τίτλος ενός όχι ιδιαίτερα γνωστού ποιήματος του Τέλλου Άγρα (1899 – 1944) [φιλολογικό ψευδώνυμο του ποιητή και κριτικού Ευαγγέλου Ιωάννου], στο οποίο κυριαρχεί το μοτίβο του «πυκνού χιονιού»…

Ὄξω πέφτει ἀδιάκοπο καὶ πυκνὸ τὸ χιόνι, κρύα καὶ κατασκότεινη κι ἀγριωπὴ ἡ νυχτιά.
Εἶναι ἡ στέγη ὁλόλευκη, γέρνουν ἄσπροι κλῶνοι,
μὲς στὸ τζάκι ἀπόμερα ξεψυχᾶ ἡ φωτιά…
…Πέφτει ἀκόμη ἀδιάκοπο κι ἄφθονο τὸ χιόνι,
ὅλα ξημερώνονται μ’ ἄσπρη φορεσιὰ,
στὸν ἀγέρα ἀντιλαλοῦν τοῦ σημάντρου οἱ στόνοι,
κάτασπρη, γιορτάσιμη λάμπει ἡ ἐκκλησιά… (αποσπάσματα).

 Από τους μεταγενέστερους εκπροσώπους της Νεοελληνικής Ποίησης, η Ζωή Καρέλλη (1901 – 1998), μία εξαιρετική ποιήτρια, θεατρική συγγραφέας και δοκιμιογράφος, έχει γράψει τέσσερα υπέροχα ποιήματα με τίτλο «Παραμονή της Γέννησης», που ανήκουν στη Συλλογή «Πορεία» (1940). Πραγματικά συναρπαστικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα από το 4ο ποίημα:

…Εκείνος που δεν γεννά, δεν γεννάται, δεν αναγεννάται ποτέ, Κύριε,
της Γέννησης «σκήνωσον εν εμοί»,
ο την Σάρραν και την Ελισσάβετ
γονίμους διδάξας, προς δόξαν σου αιώνιαν.
 

Ο Γιάννης Ρίτσος (1909 – 1990), στην 4η στροφή του 1ου μέρους της «Ρωμιοσύνης» του

Όταν σφίγγουν το χέρι, ο ήλιος είναι βέβαιος για τον κόσμο / όταν χαμογελάνε, ένα μικρό χελιδόνι φεύγει μες απ’ τ’ άγρια γένεια τους / όταν κοιμούνται, δώδεκα άστρα πέφτουν απ’ τις άδειες τσέπες τους…

αναμφίβολα ανακαλεί στη μνήμη του το αστέρι της Βηθλεέμ, γράφοντας τον στίχο: δώδεκα άστρα πέφτουν… Με τους δώδεκα αστερισμούς (δώδεκα άστρα) ο ποιητής υπαινίσσεται το φαινόμενο των πεφταστεριών, η δε πτώση ενός αστεριού είναι ίσως ένα σημάδι θεϊκό, ένα μήνυμα ελπίδας (άστρο της Βηθλεέμ)…

Στη Συλλογή του Οδυσσέα Ελύτη (1911 – 1996) «Ο Ήλιος ο ηλιάτορας» (1971) ανήκουν δύο θαυμάσια δίστιχα, η συντομία των οποίων είναι αντίστροφα ανάλογη προς την αλήθεια του νοήματός τους…
Πολλά δε θέλει ο άνθρωπος
να ’ν’ ήμερος να ’ναι άκακος
λίγο φαΐ λίγο κρασί
Χριστούγεννα κι Ανάσταση.

 Στη Συλλογή του Νικηφόρου Βρεττάκου (1912 – 1991) «Διεθνής παιδούπολη Πεσταλότσι» ανήκει το υπέροχο ποίημα «Το παιδί με τη σάλπιγγα», το οποίο – όπως ακριβώς αναγράφεται ως υπότιτλος – αποτελεί ένα «Παιδικό χριστουγεννιάτικο σχέδιο τυπωμένο σε κάρτα» και εμπερικλείει το βαθύτερο νόημα των Χριστουγέννων, την Αγάπη.
Αν μπορούσες να ακουστείς
θα σου έδινα την ψυχή μου
να την πας ως την άκρη του κόσμου.
Να την κάνεις περιπατητικό αστέρι ή ξύλα
αναμμένα για τα Χριστούγεννα – στο τζάκι του νέγρου
ή του Έλληνα χωρικού. Να την κάνεις ανθισμένη μηλιά
στα παράθυρα των φυλακισμένων.

Εγώ μπορεί και να μην υπάρχω ως αύριο.
Αν μπορούσες να ακουστείς
θα σου έδινα την ψυχή μου
να την κάνεις τις νύχτες
ορατές νότες, έγχρωμες,
στον αέρα του κόσμου.
Να την κάνεις αγάπη.

  Ο Μίλτος Σαχτούρης (1919 – 2005), στο ποίημά του «Χριστούγεννα 1948», συνδέει τη Γέννηση του Χριστού με τα γεγονότα του Εμφυλίου…

Σημαία ακόμη
τα δίκανα στημένα στους δρόμους
τα μαγικά σύρματα
τα σταυρωτά
και τα σπίρτα καμένα
και πέφτει η οβίδα στη φάτνη
του μικρού Χριστού
το αίμα το αίμα το αίμα… (απόσπασμα).

 Το εκτενές ποίημα «Παραμονή Χριστουγέννων» του Τάσου Λειβαδίτη (1922 – 1988) ανήκει στη Συλλογή «Ο άνθρωπος με το ταμπούρλο», που γράφτηκε στη Μακρόνησο, το 1950. Πρόκειται για ένα ποίημα βαθιά ανθρώπινο και απέραντα τρυφερό. Και μόνο στο άκουσμα της ευχής «Καλά Χριστούγεννα», η ψυχή του συντρόφου κατακλύζεται από θαλπωρή…
…Σηκώνεις το γιακά της χλαίνης σου. Χιονίζει.

Μια πλάκα φωνογράφου στο Διοικητήριο. Πιο μακριά
η σιωπή. Καλή νύχτα, καλά Χριστούγεννα.
Συλλογιέσαι τ’ άστρα πίσω απ’ την καταχνιά
σκέφτεσαι πως αύριο μπορεί να σε σκοτώσουν.
Μα απόψε αυτή η φωνή είναι μια τσέπη μάλλινη
χώσε τα χέρια σου.
- Καληνύχτα, Θωμά. Καλά Χριστούγεννα.
Κ’ η καρδιά σου φωτίζεται σαν χριστουγεννιάτικο τζάμι.

 Το πανανθρώπινο νόημα των Χριστουγέννων εκφράζεται μ’ έναν εκπληκτικό τρόπο στο ποίημα του Τάσου Λειβαδίτη «Γέννηση», που ανήκει στη Συλλογή «Ο αδελφός Ιησούς». Πρόκειται για μία σύνθεση, που πέρα από την ποιητική δεινότητα του Τάσου Λειβαδίτη καταδεικνύει τόσο το πνευματικό όσο και το ψυχικό ανάστημα του ποιητή…
Έν’ άλλο βράδυ τον άκουσα να κλαίει δίπλα. Χτύπησα την
πόρτα και μπήκα. Μου ’δειξε πάνω στο κομοδίνο ένα μικρό ξύλινο
σταυρό. «Είδες, μου λέει – γεννήθηκε η ευσπλαχνία.» Έσκυψα
τότε το κεφάλι κι έκλαψα κι εγώ,
γιατί θα περνούσαν αιώνες και αιώνες και δε θα ’χαμε να
πούμε τίποτα ωραιότερο απ’ αυτό.
 Ένα υπέροχο χριστουγεννιάτικο ποίημα με τίτλο «λάμπουν σαν δάκρυα τα Χριστούγεννα» έχει γράψει ο Τόλης Νικηφόρου (1938 – ). Το ποίημα ανήκει στη Συλλογή «Γαλάζιο βαθύ σαν αντίο» (1999).
  ...ένας μικρός χριστός γεννιέται πάλι αύριο,
μόνος στον κόσμο.
ένας μικρός χριστός που ζωγραφίζει θαμπά
στο τζάμι δέντρα για τα παιδιά,
καράβια για τα όνειρα,
ένα παραμύθι της αγάπης για τους απελπισμένους.
παραμονή και τα χιλιάδες φώτα της πλατείας
στα μάτια του λάμπουν σαν δάκρυα.
«Η εικόνα αυτού του ποιήματος προέρχεται από τα παιδικά μου χρόνια, όταν κολλούσα τον χειμώνα τη μύτη μου στο τζάμι της μπαλκονόπορτας και έβλεπα για ώρες έξω την έρημη τότε απέραντη Πλατεία Δικαστηρίων. Ήμουν ένα μοναχικό παιδί, όχι από δική μου επιλογή. Έπαιζα και διάβαζα μόνος μου στο σπίτι, θάμπωνα το παγωμένο τζάμι με το χνότο μου και σχημάτιζα ζωγραφιές με τ δάχτυλό μου, γελούσα και δάκρυζα μόνος μου, ονειρευόμουν μόνος μου. Νομίζω ότι από τότε κατάλαβα βαθιά τη μοναξιά και έμαθα να ζω και να αγωνίζομαι χωρίς ελπίδα» γράφει χαρακτηριστικά ο ίδιος ο ποιητής… (Πηγή: TranslatumGreekTranslationForum).

Η άγια νύχτα των Χριστουγέννων, το αστέρι, που με το ανέσπερο φως του οδήγησε τους τρεις Μάγους στη φάτνη της Βηθλεέμ, και το πανανθρώπινο μήνυμα της Αγάπης, που συνεπάγεται η ενανθρώπηση του Θεού, δεν θα πάψουν ποτέ να αποτελούν πηγή έμπνευσης για τους ποιητές…
Ολοκληρώνοντας αυτό το κείμενο, ανακαλώ στη μνήμη μου τους στίχους του Κωστή Παλαμά:

Φέρτε μου, Μάγοι – θεία βουλή τὸ γράφει – / τὰ σμύρνα τῆς ἐλπίδας, τὸ λιβάνι / τῆς πίστης, τῆς ἀγάπης τὸ χρυσάφι! κι ομολογώ με συγκίνηση πως, εδώ και χρόνια, αυτοί ακριβώς οι στίχοι είναι γραμμένοι – με γραφή ανεξίτηλη – τόσο στη σκέψη όσο και στην ψυχή μου…

Εύχομαι από καρδιάς σε όλους Καλά κι Ευλογημένα Χριστούγεννα! Με υγεία και με… τα σμύρνα της ελπίδας, το λιβάνι της πίστης και της αγάπης το χρυσάφι! Γιατί είναι σίγουρο πως με την ελπίδα, την πίστη και την αγάπη μπορεί κανείς να δει ότι πίσω απ' την καταχνιά υπάρχει πάντα... το φως!

* Γιόλα Αργυροπούλου – Παπαδοπούλου, ποιήτρια, επ. καθηγήτρια της Φιλοσοφικής Σχολής Αθηνών

Από την ιστοσελίδα Παλμογράφος

Αγιότητα είναι........

Αναδημοσίευση:.Λίβυος

του π. Λίβυου 

Αγιότητα είναι μια βαθιά ευαισθησία. Μια βαθιά ποιητική ματιά που μπορεί να μεταμορφώνει τα πάντα σε άγγιγμα ψυχής. Ο άγιος είναι ποιητής και ευαίσθητος. «Για να γίνει κανείς Χριστιανός, πρέπει να έχει ποιητική ψυχή, πρέπει να γίνει ποιητής. «Χοντρές» ψυχές κοντά Του ο Χριστός δεν θέλει.» αγ. Πορφύριος. Αγαπάει ακόμη και τα μη αξιαγάπητα. Εκείνο που όλοι θα περιφρονούσαν με μεγάλη χαρά, η αγιότητα το μαζεύει, το αγκαλιάζει, το φιλά με πάθος μέχρι να το θεραπεύσει.

Η αγιότητα μεταμορφώνει τα έρημα. Κυκλώνει τα διεσπαρμένα. Ενώνει τα διαιρεμένα. Μπορεί και αντέχει πάνω και περά από τις πληγές και τις καταστροφές. Κοιτάει εκεί που δεν κοιτάει κανείς άλλος. Δεν χωρίζει τα πράγματα σε καλά και κακά. Δεν τους βάζει ταμπέλες. Δεν κατηγοριοποιεί την ζωή σε ανώτερη και κατώτερη. Δεν διχάζει, δεν μοιράζει, δεν αποσπά, ενώνει, συνενώνει, και δυναμώνει το αδύνατο να συμβεί και το όνειρο να πραγματωθεί.

Η αγιότητα είναι μια βαθιά ποίηση που συντονίζει το σύμπαν στους στίχους του δημιουργού Του. Είναι ο ίδιος ο Χριστός που μέσα από τον άγιο μιλάει ξανά για την αγάπη. Που μέσα από την ματιά του αγίου στέλνει το τρυφερό βλέμμα του σε όλους τους κουρασμένους. Στους αποτυχημένους και τους κουρελιασμένους στις μάχες της ζωής. Μια τεράστια αγκαλιά να ξαποστάσουν πάντες.

Η αγιότητα είναι μεταξένια αίσθηση της ζωής. Ευαισθησία που αναγεννά την προπτωτική ματιά. Τότε που τα πάντα ήταν έκπληξη και θαυμασμός. Τότε που τίποτε δεν ήταν βαρετά το ίδιο ή επαναλήψιμο. 
Η αγιότητα αναδεικνύει ξανά την ξεχασμένη μας παιδικότητα. Εκείνο το ξάφνιασμα μπροστά στο μυστήριο της ζωής.

Η αγιότητα δεν είναι τελειότητα μα αποδοχή της ασημαντότητας. Δεν είναι επιτυχία μα δώρο. Δεν είναι κατόρθωμα αλλά χάρισμα. Δεν είναι δύναμη μα κένωση και άδειασμα. Ταπείνωση και εκούσια απόσυρση από τα φώτα του ψεύτικου, πρόσκαιρου και μάταιου.

Δεν αγιάζουν οι αναμάρτητοι μα εκείνοι που άντεξαν να δουν τις αμαρτίες τους. Να τις ακουμπήσουν δίχως να φοβούνται μην λερωθούν και χαλάσει το προφίλ τους.  
"Είναι ανώτερος λέει ο Άγιος Ισαάκ ο Σύρος εκείνος που είδε τις αμαρτίες του, από εκείνο που ανέστησε νεκρούς."

Ο άγιος δεν ξέρει ότι είναι άγιος. Εάν το ήξερε απλά δεν θα ήταν. Όπως ο αθώος δεν γνωρίζει την αθωότητα του. Πολλώ δε μάλλον δεν την προασπίζει. Αθωότητα που προασπίζεται είναι "ευγενής "ναρκισσισμός. Ο άγιος το μόνο που γνωρίζει είναι η έντονη παρουσία του Χριστού εντός του.

Ο άγιος βιώνει μια εσωτερική αποδοχή του Θεού. Μια αγκαλιά που δεν το κρίνει, παρά μονάχα τον καλύπτει από το ψύχος του κόσμου τούτου.

Ο άγιος μονάχα αγαπά. Γιατί ο ίδιος έχει βιώσει την αγάπη του Θεού. Ξέρει από πάθη και οδύνη. Γνωρίζει τι σημαίνει αστοχία υπαρξιακή, λάθος, σφάλμα και πτώση, γιατί δεν γεννήθηκε άγιος, ούτε τέλειος, μα ούτε προνομιούχος. Πόνεσε, έπεσε, έπαθε, έμαθε. Έτσι μας καταλαβαίνει μας κατανοεί και ποτέ δεν μας κρίνει. Μονάχα μας αγαπά. Παντού και πάντοτε.

Ο άγιος δεν απορρίπτει. Αποδέχεται απόλυτα, διακρίνοντας την πράξη από το πρόσωπο. Την πράξη την επικρίνει, το ανθρώπινο πρόσωπο, ποτέ. Το καταλαβαίνει και το συμπαθεί. Όχι ηθικά. Μα οντολογικά. Γνωρίζει ότι αυτός είναι ο άνθρωπος. Φοβισμένος, τραυματισμένος, χαμένος και πτωτικός. Εκφράζοντας το πνεύμα του Χριστού, συγχωρεί όχι μια πράξη, αλλά τον όλο άνθρωπο. Όπως το έκανε ο Χριστός. Δεν σώζει τον άνθρωπο από τις αμαρτίες του απλώς, αλλά από την ίδια του την φύση.

Η αγιότητα είναι ένα παράθυρο για να μπορούν εκεί που θέλουν και επιθυμούν, να κοιτάζουν την βασιλεία του Θεού.

A΄  Λυκείου:  19. Η μνήμη των αγίων, αφορμές για ένα σύγχρονο ανθρωπολογικό προβληματισμό

Μετάνοια...

Αναδημοσίευση - περισσότερα: Καταφυγή

    Μετάνοια δεν μπορεί να είναι η ψυχαναγκαστική απαρίθμηση πράξεων που αποδεικνύουν την ε­νοχή μου.

Μετάνοια δεν μπορεί να είναι η καταθλιπτική αυτομομφή που στρέφεται εναντίον του προσώπου μου, ταυτίζοντας το πρόσωπο με τις συμπεριφορές.

Μετάνοια δεν μπορεί να είναι η απόφαση να μην ξαναμαρτήσω, που θα συνδυάζεται με το να μη ζω πλέον.

Μετάνοια δεν μπορεί να είναι η απώλεια της ε­λευθερίας μου και η παράδοση σε κάποιον άλλον που από εδώ και πέρα θα αποφασίζει για μένα.

Μετάνοια δεν μπορεί να είναι η κλωνοποίηση μιας πνευματικής ισοπέδωσης.

...

Μετάνοια ίσως να είναι η ύψιστη χαρά μιας επί­γειας μετοχής στον Ουράνιο Παράδεισο.

Μετάνοια ίσως να είναι το καμίνι που λιώνει τις σκουριές και δίνει στο ατσάλι μια νέα διάσταση.

Μετάνοια ίσως να είναι το ξεπέταγμα ενός ά­χρηστου βάρους που εμποδίζει την ελευθερία.

Μετάνοια ίσως να είναι η αποδοχή των ορίων της ανθρώπινης διάστασης μου.

Μετάνοια ίσως να είναι η αναζήτηση των όρων με τους οποίους η ύπαρξη μου οδεύει στην ολοκλή­ρωση της.

  Μετάνοια ίσως να είναι η βεβαιότητα ότι η συ­νάντησή μου με τους άλλους ανθρώπους μπορεί να είναι δημιουργική.

Μετάνοια μπορεί να είναι η επιβεβαίωση της ε­λευθερίας με την εκούσια παραίτηση μου από το πλήθος των ελευθεριών μου.

Μετάνοια. Μεταστροφή ζωής. Υπέρτατη απόδει­ξη ελευθερίας. Πέταγμα. Απογείωση από τα δεσμά μιας καταναγκαστικής μετριότητας. Μιας ρουτί­νας που δεν ελπίζει στο απραγματοποίητο. Μιας πειθαναγκαστικής αποδοχής των δεσμών. Ενός βάρβαρου διαζυγίου μεταξύ της χαράς και της ζω­ής. Μιας μίζερης αποδοχής της διασκέδασης, της σκέδασης, της διάσπασης, του σπασίματος, της α­πώλειας του όλου...

Μετάνοια. Ένωση των διεστώτων. Ο μετανοών λαχταρά το όλον. Δεν αντέχει τα θραύσματα της ζωής και πηγαίνει σ' Αυτόν που προσφέρει την αρ­μονία. Ψάχνει για εκείνο το βλέμμα, που θα πέσει πάνω του και θα τον κάνει πρόσωπο. Ψάχνει για ε­κείνο το βλέμμα που θα αγγίξει τους γύρω του και που θα τους καταστήσει από κόλαση αδιεξόδων α­νοιχτούς ορίζοντες, ανοιχτά πέλαγα που θα τον κα­λούν να ταξιδέψει για να τους συναντήσει...

Πηγή: Δημήτρης Καραγιάννης , Ρωγμές και Αγγίγματα, εκδ. Αρμός σ. 31-46

ΣΠΟΥΔΗ ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ

Αναδημοσίευση AHDONI

Η σκηνή, με τρία πρόσωπα επάνω όρθια επί τριών κορυφών του όρους Θαβώρ και τρία κάτω «κατά γης πεσόντα», αποτελεί τετράγωνη σύνθεση. Ο Χριστός, εντός φωτεινής ελλειψοειδούς συνήθως δόξης, εικονίζεται ενδεδυμένος λευκά ενδύματα («τα ιμάτια αυτού εγένετο λευκά ως το φως» (Ματθ. 17,2), υψώνει την δεξιά του σε σχήμα ευλογίας, και κρατά ειλητάριο συνεπτηγμένο με την αριστερή του χείρα. Με χιτώνα και ιμάτιο είναι ενδεδυμένοι και οι εκατέρωθεν του Χριστού προφήτες Μωϋσής και Ηλίας. Ο Μωϋσής εικονίζεται δεξιά ως προς τον θεατή, αγένειος ή με μικρό γένι, και ο Ηλίας αριστερά με λευκή γενειάδα. 

Σε εικόνες που ακολουθούν την αρχαιότερη παράδοση (π.χ. Τετραευάγγελο υπ. Αρ. 5 της Ι.Μονής Ιβήρων), οι προφήτες εμφανίζονται εντός της δόξας του Κυρίου, ενώ στις συνηθισμένες παραστάσεις μόνον ο Χριστός σχεδιάζεται εντός της δόξης. Σε αυτή την περίπτωση έχουμε την παράσταση της φωτεινής νεφέλης, η οποία «επεσκίασεν αυτούς» κατά τον Ματθαίο. Οι πρηνείς Απόστολοι είναι κατά σειρά οι Πέτρος, Ιωάννης και Ιάκωβος. Άλλοτε πάλι ο Ιάκωβος ιστορείται στο μέσο, ο δε Ιωάννης τελευταίος δεξιά. Η εικονογραφία ακολουθεί ως επί το πλείστον την πρώτη διάταξη, η οποία εμπνέεται από τη διήγηση του Ευαγγελιστή Λουκά, η οποία και διαβάζεται κατά τον Όρθρο της εορτής της Μεταμορφώσεως (Λουκ. 9,28).

Οι κατά γης πεσόντες μαθητές, όσον αφορά τις θέσεις τους, εικονίζονται, ο μεν Ιάκωβος δεξιά σε πλήρη σχεδόν ανατροπή, ο αγένειος Ιωάννης πρηνής, στηρίζοντας το βάρος του σώματός του με την τεινόμενη χείρα του, και ο Πέτρος αριστερά με φόβο στρέφει την κεφαλή του στον Κύριο, έτοιμος να του απευθύνει το : «Κύριε, καλόν εστιν ημάς ώδε είναι…» (Ματθ. 17,4). Άλλοτε οι μαθητές καλύπτουν με την δεξιά τους χείρα τους οφθαλμούς τους ή την φέρουν στον πώγωνα, δηλώνοντας με την χειρονομία αυτή ότι «εφοβήθησαν σφόδρα» εκ της φωνής………….. 

Από τους Παλαιολόγειους χρόνους εξαπλώνεται και ο συνθετότερος τύπος της Μεταμόρφωσης, στον οποίον ιστορείται αριστερά της εικόνος ο Ιησούς να οδηγεί τους τρεις Αποστόλους στο όρος και δεξιά, απάγων αυτούς μετά την Μεταμόρφωση. Από τον 14ο αιώνα έχουμε επίσης την απεικόνιση του Χριστού επί δύο επάλληλων γεωμετρικών σχημάτων, εντός τη κυκλικής δόξης του. Τα δύο αυτά γεωμετρικά σχήματα και η εντός αυτών εικόνα του Χριστού, ως τρίτο, εικονίζουν συμβολικά την Αγία Τριάδα και οφείλονται στην επίδραση της διδασκαλίας του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά.

ΠΗΓΗ : ΚΩΝ. ΚΑΛΟΚΥΡΗΣ, «ΕΟΡΤΑΙ ΔΩΔΕΚΑ», ΘΗΕ, τομ. 5, ΑΘΗΝΑΙ 1964, στ. 745 κ.ε.
http://tribonio.blogspot.gr