Κυριακή ΙΓ΄ Λουκά – Το μεγαλείο της γυναίκας (Αποστολικό ανάγνωσμα)

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ- Τῆς Ἁγίας Αἰκατερίνης: Γαλ. γ΄ 23 - δ΄ 5

ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ -Τῆς Κυριακῆς: Λουκ. ιη΄ 18-27

ΤΟ ΜΕΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ

«Οὐκ ἔνι ἄρσεν καὶ θῆλυ·πάντες γὰρ ὑμεῖς εἷς ἐστε ἐν Χριστό Ιησοῦ»

Ἑορτάζει σήμερα ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία  τὴν μνήμη τῆς ἁγίας ἐνδόξου μεγαλομάρτυρος Αἰκατερίνης τῆς πανσόφου.

Πρὸς τιμὴν τῆς Ἁγίας  ἀναγινώσκεται καὶ ἡ ἀποστολικὴ περικοπὴ ἀπὸ τὴν  πρὸς Γαλάτας Ἐπιστολὴ μὲ τὴν ἐπαναστατικὴ διακήρυξη τοῦ ἀποστόλου Παύλου: «Οὐκ ἔνι ἄρσεν καὶ θῆλυ· πάντες γὰρ ὑμεῖς εἷς ἐστε ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ»· δηλαδή, δὲν ὑπάρχει πλέον ἄνιση διάκριση μεταξὺ ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν. Διότι ὅλοι ἐσεῖς γίνατε ἕνας νέος ἄνθρωπος μὲ τὴν ἕνωσή σας μὲ τὸν Ἰησοῦ Χριστό.

Ἂς δοῦμε λοιπὸν ποιὰ εἶναι ἡ θέση τῆς γυναίκας γιὰ τὸν κόσμο ποὺ ζεῖ χωρὶς Χριστὸ καὶ ποιὸ εἶναι τὸ μεγαλεῖο στὸ ὁποῖο τὴν ἀνυψώνει ἡ ἐν Χριστῷ ζωή.

  1. Η γυναίκα χωρὶς τὸν Χριστὸ

Ὅπως μαρτυρεῖ ἡ ἱστορία, ὁ προχριστιανικὸς κόσμος θεωροῦσε τὴ γυναίκα  πολὺ κατώτερη ἀπὸ τὸν ἄνδρα. Δὲν τῆς ἐπέτρεπαν νὰ συμμετέχει στὴ δημόσια ζωὴ καὶ τὴν ἀντιμετώπιζαν ὡς δούλη καὶ ἰδιοκτησία τοῦ ἄνδρα, ὁ ὁποῖος τῆς φερόταν ὡς ἀπόλυτος κυρίαρχος.

Αὐτὴν τὴν περιφρόνηση τῆς γυναίκας ποὺ παρατηροῦμε στὰ χρόνια πρὸ Χριστοῦ, τὴ βλέπουμε δυστυχῶς μέχρι σήμερα μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων καὶ τῶν λαῶν ποὺ ζοῦν χωρὶς τὸν Χριστό. Χαρακτηριστικὸ παράδειγμα οἱ μωαμεθανικὲς χῶρες, ὅπου ἡ γυναίκα ζεῖ μᾶλλον σὰν φυλακισμένη. Τὸ Κοράνι τὴν θεωρεῖ κατώτερη ἀπὸ τὸν ἄνδρα καὶ δίνει τὸ δικαίωμα στὸν ἄνδρα νὰ τὴν χτυπᾶ, νὰ τὴν πουλᾶ, νὰ τὴν διώχνει ὅποτε ἐκεῖνος θέλει.

Ἀλλὰ καὶ στὶς λεγόμενες χριστιανικὲς χῶρες, ὅταν οἱ ἄνθρωποι ζοῦν μακριὰ  ἀπὸ τὸν Θεὸ καὶ χωρὶς ἠθικοὺς φραγμούς, ἡ γυναίκα γίνεται ἀντικείμενο ἐκμεταλλεύσεως καὶ οὐσιαστικὰ χάνει τὴν ἀξιοπρέπειά της.

Ἡ γυναίκα δὲν καταξιώνεται οὔτε ἀπὸ τὴ οἰκονομικὴ ἀνεξαρτησία της οὔτε ἀπὸ τὴ χειραφέτησή της ἀπὸ τὸν ἄνδρα. Κάπου ἀλλοῦ κρύβεται τὸ μεγαλεῖο της. Κι αὐτὸ τὸ μεγαλεῖο μᾶς φανερώνει σήμερα ὁ λόγος τοῦ ἀποστόλου Παύλου ἀλλὰ καὶ τὸ παράδειγμα τῆς ἁγίας Αἰκατερίνης.

2. Τὸ μεγαλεῖο της

Εἶναι ἐντυπωσιακὸ τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ ἀπόστολος Παῦλος μέσα σὲ ἕναν κόσμο μὲ ἔντονες προκαταλήψεις ἐναντίον τῶν γυναικῶν τολμᾶ νὰ ὑπερασπισθεῖ τὴν ἰσότητα μεταξὺ τῶν δύο φύλων καὶ νὰ διακηρύξει ὅτι στὴν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ «οὐκ ἔνι ἄρσεν καὶ θῆλυ». Δὲν πλεονεκτοῦν οἱ ἄνδρες εἰς βάρος τῶν γυναικῶν.

Ὅλοι εἴμαστε ἴσοι!

Πόσο τιμητικὴ εἶναι ἡ θέση τῆς γυναίκας μέσα στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία φανερώνεται ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι στὴν κορυφὴ τῆς ἁγιότητος βρίσκεται μία γυναίκα: Ἡ Πάναγνη Παρθένος Μαρία, ἡ Ὑπεραγία Θεοτόκος! Ἀλλὰ καὶ κάθε γυναίκα ποὺ ἐγκολπώνεται τὸν Χριστό, μπορεῖ νὰ μεγαλουργήσει καὶ νὰ διακριθεῖ σὲ ἀρετή, σὲ ἀνδρεία, σὲ ἀγάπη, σὲ αὐτοθυσία  στήν ἁγιότητα!

Αὐτὸ φάνηκε καθαρὰ καὶ στὴ ζωὴ τῆς πανσέμνου Νύμφης τοῦ Χριστοῦ, τῆς ἁγίας Αἰκατερίνης. Ἡ ἁγία Αἰκατερίνη ἦταν μιὰ νεαρὴ κόρη ποὺ διέθετε ὀμορφιά, σοφία, πλούτη καὶ δόξα. Κάπου ἀλλοῦ ὅμως κρυβόταν τὸ μεγαλεῖο της: στὴν ὁλόθερμη ἀγάπη της πρὸς τὸν Χριστό, στὸν Ὁποῖο ἀφιέρωσε ὅλα τὰ χαρίσματά της. Ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ γνώρισε τὸν Κύριο Ἰησοῦ καὶ δέχθηκε στὴν ψυχή της τὸ κάλεσμά Του,

Τὸν ἀκολούθησε μὲ πιστότητα καὶ ἀφοσίωση. Ἀπέρριψε χωρὶς ἀμφιταλαντεύσεις τὶς δελεαστικὲς προτάσεις τοῦ αὐτοκράτορα, ὁ ὁποῖος εἶχε θαμπωθεῖ ἀπὸ τὸ κάλλος της, καὶ ὁμολόγησε ἐνώπιόν του μὲ παρρησία τὴ χριστιανικὴ πίστη. Μὲ καταπληκτικὴ σοφία ἀποστόμωσε τοὺς φιλοσόφους ποὺ προσπάθησαν νὰ τὴν μεταστρέψουν στὴν εἰδωλολατρία καὶ τοὺς κέρδισε στὸν Χριστό. Ἔμεινε ἀτρόμητη καὶ σταθερὴ μέχρι τέλους καὶ ἀξιώθηκε νὰ μαρτυρήσει μόλις σὲ ἡλικία 18 ἐτῶν!

Ποιὸς μπορεῖ νὰ μιλήσει γιὰ «ἀσθενὲς φύλο» ὅταν διαβάζει τὸ βίο τῆς ἁγίας Αἰκατερίνης καὶ τῶν ἄλλων ἀναρίθμητων ἁγίων μαρτύρων γυναικῶν; Ποιὸς μπορεῖ νὰ μὴ θαυμάσει τὴν τόλμη τῶν Μυροφόρων ἢ τὴ φιλανθρωπικὴ ἀκτινοβολία τῆς ἁγίας Ταβιθά, τῆς ἁγίας Ὀλυμπιάδος, τῆς ἁγίας Φιλοθέης καὶ τόσων ἄλλων; Ποιὸς μπορεῖ νὰ μὴ συγκινηθεῖ ἀπὸ τὴ θυσιαστικὴ ἀγάπη τῶν ἁγίων μητέρων τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν ἢ ἀπὸ τὴν πίστη καὶ τὴν ἀνεξάντλητη ὑπομονὴ τῆς ἁγίας Μόνικας;

Αὐτὸ εἶναι τὸ μεγαλεῖο στὸ ὁποῖο ἀνύψωσε ὁ Χριστὸς τὴ γυναίκα. Μεγαλεῖο ἀρετῆς καὶ ἁγιότητος. Μεγαλεῖο ποὺ  ἔγινε πράξη στὴ ζωὴ ὅλων τῶν ἁγίων, κατ’ ἐξοχὴν δὲ στὴν Παναγία Παρθένο, τὴν Κεχαριτωμένη. Μακάρι καὶ οἱ σημερινὲς γυναῖκες νὰ ἀνακαλύψουν αὐτὸ τὸ μυστικὸ  μεγαλεῖο καὶ νὰ ποθήσουν νὰ τὸ κατακτήσουν.

«Ο ΣΩΤΗΡ» 15-11-2012-ΠΗΓΗ

Αποστολικό ανάγνωσμα Κυριακής Παραλύτου-«Ανάστηθι και στρώσον σεαυτώ»

Μία από τις πιο συνηθισμένες μορφές που παίρνει η σχέση μας με το Θεό και την πίστη είναι αυτή της συναλλαγής. Ζητούμε από το Θεό να μας δώσει, αυτό που δεν μπορούμε ή δεν θέλουμε εμείς να παλέψουμε για να πετύχουμε για τον εαυτό μας. Και εύκολα παραπονιόμαστε στο Θεό γιατί δεν μας έδωσε αυτό που θέλαμε ή, αν το λάβουμε, νιώθουμε χαρά και Τον δοξάζουμε, μέχρι την επόμενη φορά που θα χρειαστούμε κάτι. Βλέπουμε δηλαδή την πίστη ως πορεία προς την χρησιμότητα. Ενίοτε μάλιστα την μετράμε μόνο μ’ αυτό το κριτήριο. 


Η Εκκλησία όμως μας θέτει ένα μεγάλο ερώτημα: πόσο υπεύθυνοι αισθανόμαστε για τον εαυτό μας, γι’ αυτό που πιστεύουμε, γι’ αυτό που ζούμε; Και το ερώτημα προεκτείνεται. Πόσο υπεύθυνοι αισθανόμαστε για την ίδια μας τη ζωή, όχι μόνο σε προσωπικό επίπεδο, αλλά και σε συλλογικό; Πόσο αισθανόμαστε μέλη ενός σώματος, το οποίο χωρίς να απορρίπτει και την λογική της χρησιμότητας, μας καλεί και στην συν- ευθύνη, όχι για να απαλλάξει αυτούς που είναι επικεφαλής του από το βάρος και τον σταυρό να διακονήσουν το ίδιο το σώμα, αλλά για να προσδώσει το χαρακτήρα της κοινότητας και του ήθους της σε ό,τι γίνεται, τουτέστιν τον χαρακτήρα της αγάπης, της θυσίας και της προσφοράς σε όλους;


Το ερώτημα αυτό αποτυπώνεται στην προτροπή του Πέτρου προς τον επί οκτώ χρόνια παράλυτο και κατάκοιτο στο κρεβάτι Αινέα, στην πόλη της Λύδδας. Ο απόστολος, βλέποντάς τον, του λέει: «Αινέα, σε γιατρεύει Ιησούς ο Χριστός». Δεν μένει όμως μόνο σ’ αυτό. Συνεχίζει, λέγοντας: «Ανάστηθι και στρώσον σεαυτώ» (Πράξ. 9, 34). Δεν του χαρίζει ο Χριστός μόνο την υγεία. Του ζητά κάτι ως αντάλλαγμα. Να σηκωθεί και να στρώσει το κρεβάτι του, αλλά και να τακτοποιήσει τον εαυτό του, με τον δικό του κόπο, με την δική του προσπάθεια.


Δεν βάζει προϋπόθεση για την αγάπη και την δωρεά ο Πέτρος. Δεν βάζει προϋπόθεση η Εκκλησία για οποιαδήποτε βοήθεια προσφέρει στον άνθρωπο. Όμως δεν μπορεί αυτό να γίνεται συνεχώς, χωρίς ο άνθρωπος να αλλάζει τη ζωή του. Ο Χριστός και η πίστη προσφέρουν και προσφέρονται. Ο άνθρωπος όμως καλείται να δείξει ότι κατενόησε και αποφάσισε να ζήσει το νόημα της δωρεάς του Θεού. Πόσο λεπτό είναι αυτό το σημείο! Ο Χριστός δεν μας ζητά υλικά ανταλλάγματα. Δεν ζητά ούτε καν την πίστη ως ανταμοιβή για τις δωρεές που μας προσφέρει. Ζητά όμως να αναλάβουμε την ευθύνη για τη ζωή μας, να κοπιάσουμε γι’ αυτήν και να νοικοκυρέψουμε τα του οίκου της ψυχής μας.
Επομένως, η ευθύνη δεν είναι θεωρία. Δεν είναι υλική προσφορά. Δεν είναι ανταμοιβή. Είναι η απόφαση την οποία καλούμαστε να λάβουμε ως προς τη ζωή μας και ως προς το κομμάτι της εκείνο που εξαρτάται από εμάς. Είναι η πρόσκληση να δούμε τι μπορούμε να κάνουμε εμείς οι ίδιοι για τον εαυτό μας. Αυτό μπορεί να είναι η μετάνοια, κατ’ αρχάς, για τον μέχρι τώρα τρόπο ζωής μας, δηλαδή για την αμαρτία που μας έχει καταστήσει καταναλωτές επιθυμιών, ηδονών, αυτάρκειας και η απόφαση να δούμε τον Χριστό και την σχέση μαζί Του ως το κομβικό σημείο της ζωής μας. Είναι στη συνέχεια, η απόφαση για κόπο, δηλαδή να κάνουμε ό,τι περνά από το χέρι μας, ακόμη κι αν αυτό προϋποθέτει αγώνα για αλλαγή εντός μας, υποχώρηση και θυσία από τα όσα μας ευχαριστούν, παραίτηση ακόμη και από τη στιγμιαία χαρά, χάριν του άλλου, χάριν του νοικοκυρέματός μας, χάριν του να δείξουμε και να φανερώσουμε ότι είμαστε έτοιμοι να παλέψουμε για την πορεία της ζωής μας όσο περνάει από το χέρι μας.
 Ο Πέτρος δεν ζητά από τον Αινέα να χαρεί που έγινε καλά από την παραλυσία. Του ζητά να στρώσει το κρεβάτι του! Αντί για πανηγύρι και ευτυχία που θεραπεύεται, να δείξει ότι κατάλαβε το νόημα της αλλαγής που υπέστη και από παράλυτος θα γίνει δημιουργικός, νοικοκύρης, άνθρωπος που έχει νόημα και σκοπό στη ζωή του. Τέλος, ευθύνη σημαίνει προσφορά και στους άλλους, Να μπορούν να βλέπουν την μεταστροφή μας οι πλησίον μας και να δοξάζουν και να επιστρέφουν στον Χριστό, που καθιστά εφικτό το αδύνατο. Εννοείται ότι αν μπορούμε να προχωρήσουμε πέρα από την θέα, χρειάζεται να το πράξουμε. Να αποβάλλουμε δηλαδή την επανάπαυση σ’ αυτό που ελάβαμε και να παλέψουμε να μιλήσουμε για τον Χριστό στους άλλους, αλλά και να Τον καταδείξουμε με τα έργα και την πίστη μας. 


Η ευθύνη αποτελεί την απόδειξη της ελευθερίας, για την οποία έχουμε κληθεί από τον Θεό, αλλά και την οποία έχουμε λάβει ως δωρεά αιωνιότητας από Εκείνον. Μόνο αυτός που αγωνίζεται να είναι ελεύθερος, μπορεί τελικά να είναι και υπεύθυνος, τόσο για τον εαυτό του, την ζωή και την δίψα για σωτηρία, όσο και για τους άλλους, την ζωή τους, την σωτηρία τους. Και αυτό ο συνδυασμός της ελευθερίας με την ευθύνη αποτελεί τελικά τον τρόπο της υπέρβασης της ανάγκης και της νίκης κατά των παθών μας, που μας ωθούν προς την ανευθυνότητα. Γιατί η ανάγκη μας κάνει να στρεφόμαστε προς τους άλλους και να ζητούμε από εκείνους να μας δώσουν αυτό που μας λείπει, με αποτέλεσμα συχνά να παραιτούμαστε από την προσωπική προσπάθεια, καθιστάμενοι επαίτες, ενώ τα πάθη αλλάζουν τον προσανατολισμό της ζωής μας, με αποτέλεσμα να μην είμαστε σε θέση να χαράξουμε προτεραιότητες γι’ αυτήν, αλλά να λαμβάνουμε τις όποιες αποφάσεις με κριτήριο το θυμικό μας και όχι την επίγνωση τι είναι αυτό που θα μας βοηθήσει να παλέψουμε αληθινά.


Γνωρίζουμε καλά ότι η πίστη συνδέεται άμεσα με αυτό που ονομάζουμε πνευματικό αγώνα. Και ο αγώνας αυτός δεν είναι τίποτε άλλο παρά η αναγνώριση από την πλευρά μας ότι επειδή θέλουμε να αγαπάμε τον Θεό και να είμαστε ελεύθεροι κοντά Του, καλούμαστε και επιλέγουμε εν ελευθερία να έχουμε ευθύνες για την ζωή μας. Χωρίς να αρνούμαστε την εμπιστοσύνη στον Θεό και την λειτουργία μας και ως παιδιών Του, που απευθύνονται σ’ Αυτόν διατυπώνοντας τα αιτήματά τους, όπως σε Πατέρα (άλλωστε ο Χριστός μας ζήτησε να προσευχόμαστε στον Θεό με το «Πάτερ ημών»), η πνευματική ωριμότητα είναι μία πρόσκληση ανάληψης ευθύνης τόσο για την ζωή μας, όσο και για την ζωή των άλλων, στην οποία χτίζουμε και αποκαλύπτουμε τον αληθινό εαυτό μας.


Ζώντας σε μία πραγματικότητα που η απόθεση των ευθυνών στους άλλους, ιδιαίτερα στους ταγούς της κοινωνίας μας, δεν μας οδήγησε στην πρόοδο και την ευτυχία, αλλά στην κατάρρευση των προσδοκιών μας, μήπως είναι καιρός να ξαναδούμε όλες τις σχέσεις μας στην προοπτική της αληθινής ευθύνης; Όχι για να ικανοποιήσουμε φιλοδοξίες άλλων. Αλλά για να δείξουμε τελικά ότι ζητούμε από όλους αυτό που εμείς πρώτοι θέλουμε να ζήσουμε: την ευθύνη γι’ αυτό που μας δόθηκε από τον Θεό, αλλά και γι’ αυτό που μας προσφέρθηκε ως δώρο μοναδικό: την ζωή δηλαδή και την ανάστασή μας εν Χριστώ.
πρωτ.π.Θεμιστοκλής Μουρτζανός-ΠΗΓΗ