-Συνωμοσία κατά του Έθνους ή μια ακόμη χαυνωτική αυταπάτη;

Δεν περνάει ημέρα που στις σελίδες του τύπου δεν βλέπει το φως ένα καινούργιο σενάριο συνωμοσίας. Ανούσιες παραλλαγές πάνω στο ίδιο θέμα. Σκοτεινοί κύκλοι, ηγεμονικές φιλοδοξίες, πολύπλοκα γεωπολιτικά παίγνια, κράτη, μηχανισμοί, εταιρείες και αόρατα κέντρα εξουσίας. Και στην μέση η δύσμοιρη Ελλάς, το αιώνιο πλην ακατάβλητο θύμα μιας ανεξήγητης ζηλοφθονίας και κακότητας. Κανείς δεν εννοεί να αφήσει για μια στιγμή τον κόσμο ήσυχο, μήπως και μπορέσει να συγκεντρώσει λιγάκι το μυαλό του και καταφέρει να κατανοήσει την δυσάρεστη θέση της χώρας;

Αναλύουν όλοι βαθυστόχαστα τους σκοτεινούς λόγους της άρνησης των "επενδυτών" να μας δανείσουν και κάνουν σαν να μην βλέπουν πως η Ελλάδα χρωστάει την στιγμή αυτή κάτι παραπάνω από 300 δις € και έχει ένα ΑΕΠ στο οποίο κυριαρχεί το σκέλος των καταναλωτικών δαπανών. Δαπανών μάλιστα που τροφοδοτούνται σε μεγάλο βαθμό από διαρκή εισροή δανεικών. Τα νούμερα είναι πλέον ξεκάθαρα. Ο νέος δανεισμός είναι αδύνατος από την στιγμή που, από το διαθέσιμο καθαρό εισόδημα, δεν υπάρχει περίσσευμα ικανό να καλύψει το κόστος των ήδη υφιστάμενων δανείων. Πολλώ δε μάλλον για να κατευθυνθεί στην αποπληρωμή δόσεων. Η απαίτηση για διατήρηση του σημερινού επιπέδου ζωής οδηγεί αντικειμενικά σε διαρκή αύξηση του χρέους. Θεωρητικά βέβαια, διότι στην πράξη ο δανειστής κάποια στιγμή διακόπτει τον δανεισμό, για να διαφυλάξει, τουλάχιστον, ότι μπορεί, από αυτά που είχε ήδη την απερισκεψία να δώσει.

Έχουμε φτάσει στο σημείο, πράγματα που ο κάθε ένας από εμάς γνωρίζει πολύ καλά και αποδέχεται, όταν βρεθεί σαν απλός δανειολήπτης μπροστά στο γκισέ μιας τράπεζας, να μην μπορεί ή να αρνείται πεισματικά να τα κατανοήσει στο συμμετρικά διευρυμένο επίπεδο της γενικής οικονομίας. Ποιος είναι αυτός που θα συνεχίσει να δανείζει μια χώρα, που εννοεί να παράγει δέκα και να καταναλώνει είκοσι. Και που αδιαφορεί πλήρως για το ενδεχόμενο αποπληρωμής των υποχρεώσεων της στο ορατό μέλλον; Γιατί πρέπει υποχρεωτικά μια τέτοια απροθυμία να συνδυάζεται με δόλο και κακές προθέσεις; Αν βγάλουμε λίγο από τις εξισώσεις μας τους συντελεστές της αγιοποίησης του εαυτού μας και της δαιμονοποίησης των άλλων και κρατήσουμε μόνο τα μεγέθη που μπορεί να ψηφιοποιηθούν αξιόπιστα, ίσως καταφέρουμε να δούμε πιο καθαρά τα πράγματα γύρω μας.

Υπάρχουν σίγουρα κερδοσκόποι. Δεν κάνουν, όμως, τίποτε παράξενο, παράδοξο ή μη αναμενόμενο. Όπως τα τσακάλια και οι γύπες, δεν επιτίθενται σε υγιή κοπάδια. Ελκύονται αντίθετα από την βαριά μυρωδιά των σαπισμένων ιστών. Και σπεύδουν να επωφεληθούν. Δεν προκαλούν την αρρώστια. Ζούνε από αυτήν.

Και μετά, λέμε πως οι έλληνες είναι λαός. Ένα σύνολο μοναδικών οντοτήτων με ψυχή και αισθήματα και ανάγκες. Η Ελλάδα έχει, σαν να λέμε, κοινή γνώμη. Και μάλιστα ευαίσθητη. Ενώ αυτό που ονομάζουμε Γερμανία είναι μόνον κυβέρνηση. Μια μηχανιστική οντότητα, με ψυχρές σκοπιμότητες, απρόσωπους σχεδιασμούς και ηγεμονικές φιλοδοξίες. Για μας εκεί δεν υπάρχουν άνθρωποι που μπορεί να γυρνάνε από την δουλειά τους κουρασμένοι και να ακούν ως πρώτη είδηση μια ακόμη περικοπή στο κοινωνικό τους κράτους και ως δεύτερη την ανάγκη να δουλέψουν λίγο σκληρότερα την επομένη και να μην ξοδέψουν, επειδή πρέπει να επιδείξουν αλληλεγγύη στους έλληνες συνταξιούχους των 50 ετών. Των οποίων μάλιστα το επίπεδο ζωής πρέπει όχι μόνο να παραμένει αμετάβλητο αλλά και διαρκώς να βελτιώνεται. Παράξενο είδος αλληλεγγύης αλήθεια. Αλλά η γερμανοί πρέπει να κατανοούν τις συνθήκες, να δείχνουν ανθρωπιά και να υπομένουν με καρτερία. Ενώ οι έλληνες δικαιούνται το αναφαίρετο "ανθρώπινο" δικαίωμα της αμεριμνησίας. Η Γερμανία είναι μόνον η κ. Μέρκελ, η Deutsche Bank και η Siemens. Αντίθετα, η Ελλάδα είναι οι υπέροχοι άνθρωποι της. Δέκα εκατομμύρια σεβαστές μοναδικότητες.

Και από κοντά και το βαρετό πια εφεύρημα του πλούσιου βορρά, που συγκέντρωσε σε δικά του πλεονάσματα τα ελλείμματα του αδικημένου νότου. Και τώρα πρέπει, λέμε, να τα επιστρέψει. Οι μαζικές αγορές των Καγιέν, όμως, και των χίλιων δυό άλλων status symbols των σημερινών ελλήνων, δεν έγιναν με αναγκαστικά γερμανικά διατάγματα. Κανείς γερμανός δεν μας επέβαλε την αποβιομηχάνιση της χώρας μας. Την κυριαρχία των διεφθαρμένων συνδικαλιστών. Τα κρυμμένα επιδόματα των νυχτοφυλάκων του ΟΣΕ και των προαγωγών χορού του Βουλγαράκη. Την δημιουργία του γραφειοκρατικού τέρατος που απομυζά κάθε ικμάδα παραγωγικής ζωής. Την επέκταση της υπόγειας συναλλαγής, ακόμη και στην μικρότερης κλίμακας δραστηριότητα. Τους 2000 και βάλε "υπαλλήλους" της Βουλής. Την μετατροπή των αγροτών σε βιομηχανικούς παραγωγούς προϊόντων προορισμένων για απόσυρση. Για να φτάσει η χώρα να εισάγει ξερά σύκα από την Τουρκία. Όταν πριν από λίγες δεκαετίες ο Ελύτης, όταν δεν έβρισκε άλλο τρόπο να περιγράψει την πατρίδα του, έλεγε, ότι "όπου υπάρχουν συκιές, υπάρχει η Ελλάδα".


Ακόμη και εάν είναι στοχευμένα, όλα αυτά που γίνονται, δεν θα γινόντουσαν εάν εμείς δεν είχαμε δώσει την αφορμή. Εάν δεν είχαμε προσφερθεί ως ανόητα, ξιπασμένα και ανυποψίαστα θύματα. Η επίμονη επικέντρωση μας στο γεγονός του δόλου και της σκοτεινής σκοπιμότητας του διεθνούς παράγοντα και η άρνηση μας να δεχτούμε το αντικειμενικά αυταπόδεικτο γεγονός της δικής μας ευθύνης, μας αφαιρεί και το τελευταίο ηθικό έρεισμα και ίσως μας καθιστά ακόμη και γελοίους στα μάτια των λίγων εκείνων, που έχουν ακόμη την διάθεση να συνεχίσουν να μας συμπαθούν.

Οι φωτογραφίες που συνοδεύουν το κείμενο είναι χθεσινές, από το κέντρο του Μονάχου. Οι ιδρωκοπούντες οδηγοί των πάρα πολλών τρίτροχων ποδηλατοταξί είναι όλοι γερμανοί. Σε λίγα χρόνια κάποιοι από αυτούς μπορεί να έχουν διδακτορικό από το Ludwig Maximilian. Δεν ξέρω έλληνα σε αυτήν την ηλικία που θα καταδεχόταν να κάνει αυτή τη δουλειά. Και πολύ περισσότερο δεν ξέρω έλληνα γονέα που θα ανεχόταν να βλέπει το παιδί του να κάνει κάτι τέτοιο, που στην χώρα μας νομίζουμε ότι είναι μόνον για ταλαιπωρημένους πακιστανούς, στο έσχατο όριο της ένδειας. Ούτε καν για αλβανούς πλέον. Έχουν αποκτήσει κι αυτοί δικαιώματα.

Αυτοί οι γερμανοί, λοιπόν, συγκροτούν, μαζί με πολλούς άλλους, λιγότερο ή περισσότερο ευνοημένους, την αδιάφορη και ανύπαρκτη, για την δική μας λογική, κοινή γνώμη αυτής της χώρας. Και αν δεν φταίνε οι απλοί έλληνες, που σήμερα οδηγούνται στην σφαγή, επειδή η κυβέρνηση τους τα έπαιρνε χοντρά από την Siemens, άλλο τόσο δεν φταίνε και οι απλοί γερμανοί που η δική τους Siemens τα έχωνε χοντρά στα πρόθυμα ελληνικά καθάρματα.

Στο κάτω κάτω, το βαθύτερο πρόβλημα του μέσου έλληνα δεν ήταν ότι αγοραζόντουσαν οι γείτονες του έναντι πινακίου φακής, ξεπουλώντας τα συμφέροντα της χώρας του. Η καθημερινή του αγανάκτηση πήγαζε περισσότερο από το γεγονός ότι δεν βρισκόταν κανείς να αγοράσει και αυτόν τον ίδιο, με οποιοδήποτε αντάλλαγμα και οποιοδήποτε κόστος για το δημόσιο συμφέρον. Η διαφθορά ενοχλούσε κάποιον μόνο στον βαθμό που δεν μπορούσε να συμμετάσχει σε αυτήν. Αν συλλογιστούμε για μια στιγμή νηφάλια και το παραδεχθούμε θα έχουμε κάνει ένα μεγάλο βήμα για την αναγέννηση μας. Αν αφήσουμε για λίγο την υψηλή γεωπολιτική και κοιτάξουμε τα μικρά και ασήμαντα μπορεί να βρούμε τις απαντήσεις που χρειαζόμαστε.

Tweet

-Διαπραγμάτευση με το ΔΝΤ ή με τον πιο κακό εαυτό μας;

κ. Διευθυντά, λέτε στο κεντρικό άρθρο του σημερινού ΒΗΜΑΤΟΣ ότι:

"Η διεθνής πίεση προς τη χώρα μας για λήψη νέων μέτρων δεν έχει προηγούμενο. Η έντασή της τείνει να εξαντλήσει τις αντοχές της πολιτικής και τις ανοχές της κοινωνίας. Η κυβέρνηση οφείλει να εξαντλήσει τη διαπραγματευτική ικανότητά της ώστε να εξισορροπήσει την προσαρμογή και να αποτρέψει τη διαμόρφωση συνθηκών κοινωνικής έκρηξης."

Επιτρέψτε μου να πω ότι, αν και το σκέλος της άποψης σας, που αναφέρεται στην εξάντληση της ανοχής της κοινωνίας, είναι απόλυτα σωστό, από την πλευρά του τι πρέπει να γίνει, θέτετε το ζήτημα σε λανθασμένη βάση.

Είναι προφανές και απόλυτα λογικό ότι οι ξένοι πιστωτές θέλουν να διασφαλίσουν την επιστροφή των χρημάτων τους. Για τον σκοπό αυτό επιδιώκουν τον εξορθολογισμό των δημοσιονομικών στοιχείων της χώρας. Οι εκπρόσωποι του ΔΝΤ, όμως, δεν διαθέτουν την πολυτέλεια ούτε για την λήψη εξειδικευμένων εξυγιαντικών μέτρων ούτε για την άσκηση της καθημερινής και σε βάθος εποπτείας της ελληνικής διοίκησης. Δεν διαθέτουν με άλλα λόγια την δυνατότητα να περιορίσουν πρωτογενώς την απίστευτη σπατάλη που προέρχεται από την κακοδιοίκηση, την ανικανότητα των κρατούντων ή την εκτεταμένη και ομολογημένη σε όλα τα επίπεδα διαφθορά. Μοιραία λοιπόν θα περιορισθούν στην κορυφή του παγόβουνου και θα απαιτήσουν πιεστικά την οριζόντια περικοπή των εμφανών δαπανών, που κατευθύνοντα σε μισθούς, συντάξεις και νόμιμες κοινωνικές παροχές. Θα ζητήσουν την κατάργηση δημόσιων θέσεων εργασίας. Θα παρέμβουν στα βασικά και θεμελιώδη, όπως οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας.

Με λίγα λόγια θα βελτιώσουν τους αριθμούς και θα παραμελήσουν τους ανθρώπους. Όχι επειδή αδιαφορούν γι΄αυτούς. Αλλά επειδή, η συγκεκριμένη φροντίδα είναι αναγκαστικά ζήτημα και αρμοδιότητα των ελληνικών αρχών. Υπό την έννοια αυτή η διαπραγμάτευση της κυβέρνησης με τον διεθνή παράγοντα, στο επίπεδο που την εννοείτε, στερείται πλήρως νοήματος. Η χθεσινή δήλωση της κ. Μέρκελ είναι εξαιρετικά εύγλωττη.

Για παράδειγμα μόνον σας αναφέρω τον τομέα Υγείας. Το ποσόν που θα μπορούσε να εξοικονομηθεί από τον περιορισμό της διαφθοράς στην λειτουργία των νοσοκομείων και των ασφαλιστικών ταμείων ανέρχεται στο δυσθεώρητο ύψος των 4-5 δις € ετησίως. Κάτι που δύσκολα μπορεί να γίνει πιστευτό. Και όμως είναι αληθές. Τι έχει κάνει γι΄αυτό μέχρι σήμερα η ελληνική κυβέρνηση; Σχεδόν τίποτε. Τα αποσπασματικά μέτρα του κ. Λοβέρδου θα έχουν εξαιρετικά χαμηλή αποτελεσματικότητα, επειδή δεν ακουμπούν τις αιτίες της κακοδαιμονίας. Και η αμηχανία της κ. Ξενογιαννακοπούλου, μπροστά σε ένα πρόβλημα που της είναι εντελώς άγνωστο και που αντιμετωπίζει με προσχηματικές ανακοινώσεις και ασκήσεις εικονικής πραγματικότητας, δεν προοιωνίζεται τίποτε ευχάριστο για το άμεσο και εξαιρετικά κρίσιμο μέλλον.

Προ ολίγων εβδομάδων η κ. Υπουργός "ενέκρινε" το "πρόγραμμα προμηθειών των νοσοκομείων" ύψους 2,5 δις €. Το "ενέκρινε" είναι ένας καθησυχαστικός και επικοινωνιακός ευφημισμός. Όσο και αν αναζητήσει κανείς κάποια στοιχειώδη γραπτά στοιχεία που να αφορούν τον έλεγχο που ασκήθηκε, τα κριτήρια που λήφθηκαν υπ΄ όψη, τις διαδικασίες που ακολουθήθηκαν, δεν θα ανακαλύψει τίποτε. Πρόκειται απλά για άσκηση διοικήσεως εν κενώ. Για ανεξέλεγκτη διαχείριση και διάθεση τρομακτικών ποσών με διακίνηση προσχηματικών "νομιμοποιητικών" εγγράφων.

Προ ολίγων ημερών η ίδια Υπουργός κατέθεσε τροπολογία για θέματα προμηθειών στην Βουλή. Κανείς, βουλευτής ή δημοσιογράφος, δεν έκανε τον κόπο να μελετήσει το περιεχόμενο του νόμου και της αιτιολογικής του έκθεσης. Για να διαπιστώσει ότι πρόκειται για ένα ανελλήνιστο και άνευ νοήματος προχειρολόγημα, που δεν επιφέρει την παραμικρή αλλαγή στο απόλυτο χάος του συστήματος. Ενδεικτικά, με μια λακωνική αναφορά τριών γραμμών η κ. Ξενογιαννακοπούλου δίνει την δυνατότητα στα νοσοκομεία να διενεργούν ηλεκτρονικούς διαγωνισμούς. Μέρος του τύπου χαρακτήρισε την νομοθετική αυτή πρωτοβουλία ως πέρασμα σε μια νέα εποχή. Ίσως επειδή δεν γνώριζε ότι, εδώ και μια δεκαετία τουλάχιστον, οι κοινοτικές οδηγίες, που ισχύουν αναγκαστικά στην χώρα μας, προβλέπουν ήδη με εξαντλητικές λεπτομέρειες την δυνατότητα εφαρμογής της συγκεκριμένης ηλεκτρονικής μεθόδου. Και, ακόμη περισσότερο, ότι, η παραποίηση των στοιχείων που οδηγούν στην νόθευση του ανταγωνισμού και στην καταλήστευση του δημοσίου χρήματος δεν λαμβάνει χώρα στο στάδιο της διαδικασίας που είναι δυνατόν να ψηφιοποιηθεί. Είναι γνωστό, όμως, ότι η ανάγνωση εγγράφων και η αναζήτηση των εντολών του νόμου δεν είναι μέρος των συνηθειών των δημόσιων λειτουργών. Των λειτουργών του τύπου συμπεριλαμβανομένων. Αντίθετα οι ανεύθυνοι λόγοι και τα φθηνά επικοινωνιακά τεχνάσματα αφθονούν.

Εν όψει όλων των παραπάνω, τα γκρίζα κουστούμια του ΔΝΤ θα ζητούν, το κάθε ευρώ που θα χάνεται μέσα στον καιάδα της ανευθυνότητας και της θεμελιώδους άγνοιας της ανίκανης διοίκησης, να υποκαθίσταται από κάποιες νέες δραστικές και δραματικές περικοπές στους μισθούς και στις συντάξεις και από κάποιες νέες, όλο και περισσότερες, καταργήσεις θέσεων εργασίας.

Για όλους αυτούς τους λόγους, οι κραυγές για την επίδειξη ανθρωπισμού, που ανέπεμψαν σήμερα σε δραματικούς τόνους οι βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος στην συνεδρίασή τους, δεν έπρεπε να απευθύνονται προς τους αδιάφορους λογιστές του ΔΝΤ. Αλλά προς τις πολιτικές και οικονομικές ελίτ της καταρρέουσας χώρας. Η ανοχή της κοινωνίας θα φτάσει σίγουρα σε εκρηκτικά όρια. Η διαπραγμάτευση, όμως, που θα μπορούσε να αποτρέψει ένα τέτοιο ενδεχόμενο, είναι διαπραγμάτευση αναγκαστικά εσωτερική. Και εξαιρετικά επείγουσα.

Με τιμή

Tweet

-Empörung. Ή γιατί δεν μας καταλαβαίνουν οι Γερμανοί.

Empörung: von starken Emotionen begleitete Entrüstung als Reaktion auf Verstöße gegen moralische Konventionen. Ή ελληνιστί: Έκπληξη και θυμός που συνοδεύονται από έντονα συναισθήματα ως αντίδραση στην παραβίαση ηθικών συμβάσεων (από το λεξικό Duden).

Τα χρήματα έρχονται δεύτερα. Άλλωστε δεν τα ζητάμε χάρισμα. Κάποια στιγμή θα τα επιστρέψουμε (λέμε τώρα). Και η θρυλούμενη επείγουσα ανάγκη των ιδίων των γερμανών, για επάνοδο της ευρωζώνης στην ομαλότητα, από τις αταξίες που σωρεύσαμε τόσο καιρό με την ανεμελιά μας, ίσως τελικά να μην είναι τόσο σημαντική. Όλα αυτά είναι πράγματα προσωρινά και άνθρωποι με καλή διάθεση τα ξεπερνούν. Αυτό που μετράει για να αρχίσει η διαδικασία μιας τίμιας συναλλαγής είναι η συμπάθεια. Και η συμπάθεια έχει ως προαπαιτούμενο την ύπαρξη συνάφειας. Στην προκειμένη περίπτωση μια αίσθηση συγγένειας, μια αίσθηση ότι μοιραζόμαστε κοινές αξίες και αντιλήψεις.

Ένα από τα πράγματα που μαθαίνει από πολύ τρυφερή ηλικία ένας γερμανός είναι η έννοια της προσωπικής ευθύνης. Σαν μέλος μιας πανίσχυρης συλλογικότητας, διδάσκεται πρώτα τις υποχρεώσεις του απέναντι στους άλλους και μετά τα όποια δικαιώματα. Η προσωπική ευθύνη έχει ως άξονα τις κοινά παραδεκτές ηθικές αξίες. Και μια από αυτές ορίζει ότι δεν πρέπει να εξαπατάς τον εταίρο σου. Έτσι μπορείς να κτίζεις άνετα το οικοδόμημα σου πάνω στα θεμέλια της καλής πίστης. Που την προσφέρεις απλόχερα ο ίδιος, για να μπορέσεις αργότερα να την εισπράξεις ως ανταπόδοση. Επιπλέον, υπάρχουν κάποια πράγματα που, κάθε φορά, τα κάνεις ή δεν τα κάνεις, όχι επειδή σε συμφέρει ή επειδή μπορεί να έχουν ευχάριστες ή δυσάρεστες προσωπικές συνέπειες. Αλλά γιατί, πολύ απλά, έτσι πρέπει. Επειδή δεν γίνεται, κάτω από το πρίσμα του ηθικού νόμου, να κάνεις διαφορετικά.

Οι γερμανοί μαθαίνουν επίσης από τα μικρά τους χρόνια, ότι ένα από τα πράγματα που πρέπει να αποφεύγουν είναι η έκθεση τους στον ηθικό κίνδυνο. Στην βεβαιότητα δηλαδή, ότι μπορούν να δρουν απερίσκεπτα και ανεύθυνα, χωρίς να υπολογίζουν τις συνέπειες. Επειδή θα ξέρουν ότι πάντα θα υπάρχει κάποιος πρόθυμος, ή ακόμη και εκβιαστικά υποχρεωμένος, να τους ξελασπώσει.

Η ταύτιση με το αγαθό είναι αισθητικά ελκυστική. Η ιδιοτελής παραβίαση των κανόνων που έχουμε συναποδεχθεί είναι αντίθετα αισθητικά αποκρουστική και απεχθής. Η ίδια η ζωή είναι μια συνεχής άσκηση αισθητικής.

Tweet

-Πατριωτισμός

Εξέφρασα κάπου μια παράδοξη άποψη για τον πατριωτισμό. Ήθελα να μην τον μπερδεύω με τις παρελάσεις, τις αντιευρωπαϊκές υστερίες, την εθνικιστική περηφάνια, τα Ίμια και τις κούφιες ιστορικές αναδρομές των περασμένων μεγαλείων. Επικρίθηκα. Και αναγκάστηκα να γράψω ένα κείμενο για να απολογηθώ.


Αγαπητέ φίλε

Σε ευχαριστώ που μου δίνεις την ευκαιρία να πω την άποψη μου για ένα τόσο σημαντικό ζήτημα. Πριν ξεκινήσω όμως επίτρεψε μου να σου θυμίσω την κραυγή που είχε ακουστεί το καλοκαίρι του 2007 στις μεγάλες πυρκαγιές της νότιας Ελλάδας. "Εδώ καίγονται οι άνθρωποι", φώναζαν κάποιοι, "και μείς τρέχουμε να σώσουμε τις πέτρες". Δεν θα το σχολιάσω περισσότερο τώρα. Κράτησε το για την συνέχεια.

Ο πολιτισμός είναι περισσότερο και πάνω από όλα στάση και τρόπος ζωής. Είναι το σύνολο όλων των μικρών τρόπων που κατευθύνουν την σκέψη μας, που ορίζουν την συμπεριφορά μας, που συνθέτουν τους κώδικες με τους οποίους ζούμε, συνεννοούμεθα και συνυπάρχουμε, διασκεδάζουμε, γελάμε, κλαίμε και πεθαίνουμε. Τα άψυχα πράγματα που κατασκευάζουμε, τα κτίρια, τα αγάλματα, τα αντικείμενα της τέχνης μας, δεν είναι τα ίδια πολιτισμός. Είναι μόνο σύμβολα που αφήνουμε πίσω μας, σε μια προσπάθεια να αποτυπώσουμε στην ύλη το εκμαγείο της ψυχής μας. Όπως αυτό διαμορφώνεται σε κάθε στιγμή της ιστορικής μας διαδρομής.

Ας πάρουμε λοιπόν αυτές τις λίγες σκέψεις και ας ξεκινήσουμε την περιήγηση μας στην σημερινή Ελλάδα. Ας αρχίσουμε από τα πιο κοντινά. Από το κέντρο της Αθήνας, κάτω και γύρω από την Ακρόπολη. Για να δούμε τα άθλια κουτιά της Ερμού, με τις βιοτεχνίες της δεκαετίες του '60, τα παραπήγματα στο Μοναστηράκι, την ασχήμια της Μητρόπολης, τα σπασμένα πεζοδρόμια, τις τριτοκοσμικές συνθήκες κίνησης, τα παρκαρισμένα στα στενά πεζοδρόμια αυτοκίνητα, τους αυτοσχέδιους πάγκους και τα παντού πεταγμένα σκουπίδια. Μετά ας συνεχίσουμε στο μουσείο της Ακρόπολης, για να κοιτάξουμε για μια στιγμή μπροστά, το μεγαλειώδες σύμβολο του μέτρου και του κάλλους, πριν γυρίσουμε το βλέμμα στην άλλη πλευρά, για να χαθούμε μέσα στην αλλόκοτη ασχήμια των στριμωγμένων πολυκατοικιών και των βρόμικων δρόμων. Ας ανηφορίσουμε κατόπιν το ποτάμι και ας κοιτάξουμε αριστερά μας αυτό το απίστευτο γκρίζο συνοθύλευμα από πηγμένο τσιμέντο και σκουριασμένες λαμαρίνες που ονομάζουμε δυτικές συνοικίες. Για να βγούμε προς την ελληνική ύπαιθρο, με τους τραυματισμένους ελαιώνες, από τα εκατοντάδες χιλιάδες άθλια κυβικά κατασκευάσματα, με τις αυθάδικες υψωμένες αναμονές, τα καμένα δάση, τα μολυσμένα και γεμάτα σκουπίδια ρέματα, τα γυμνά, ξεκοιλιασμένα από τα λατομεία βουνά, τα κρεμασμένα με σύρμα στα κλαδιά κυνηγόσκυλα και τα χιλιάδες παλιά ξωκλήσια, που καταρρέουν αφρόντιστα, με τις παλιές τοιχογραφίες τους χαραγμένες με σουγιά, για να μείνουν στους αιώνες αλησμόνητες οι μέρες που πέρασαν από κει οι απόγονοι του Περικλή, του Αριστοτέλη και του Πλάτωνα.

Ας σταματήσουμε για λίγο και στην Έρημο του Αγίου Όρους. Αυτήν την άλλοτε αυστηρή αλλά μαγευτική αλληλουχία από κάθετους λίθινους όγκους που ξεφυτρώνουν από την Θάλασσα. Όπου παλιά, το κάθε ανθρώπινο άγγιγμα ήταν κάτι σαν προσευχή ή κάτι σαν χαραγμένη στην πέτρα εξομολόγηση. Και σήμερα, εκεί, ο ανεξέλεγκτος οικοδομικός οργασμός να συναγωνίζεται αυτόν της Λούτσας σε ένταση και ασκήμια, σε εγωϊσμό και αμετροέπεια.

Ας τα δούμε όλα αυτά. Γιατί αυτά είναι ο πραγματικός πολιτισμός μας, αυτό που ονομάζεις "ιδεολογία", "κοσμοθεωρία" και "στάση ζωής". Αυτά και μερικά ακόμη. Όπως ο εφοριακός που λαδώνεται για να παραβλέψει την κλοπή, ο γιατρός που συνταγογραφεί άσκοπα για να πάρει δώρα από τις εταιρείες, ο συνταξιούχος που παραδίδει το βιβλιάριο του στον φαρμακοποιό επειδή αυτόν δεν τον νοιάζει, τα ταμεία θα πληρώσουν την ζημιά, ο βουλευτής που ανταλάσσει το καθήκον που πηγάζει από τον όρκο του στο έθνος για μερικές οικογενειακές ψήφους έναντι ενός παράνομου διορισμού, το φοιτητικό κίνημα που καίει δημοκρατικά το πανεπιστήμιο.

Ας τα δούμε και ας αναρωτηθούμε ποια είναι η σχέση τους με την Αφροδίτη της Μήλου, με τους κίονες της Δήλου, που αλλάζουν χρώμα κάθε δειλινό, με τον Παρθενώνα κάτω από το αμείλικτο φως, με την υποβλητική μαγεία του Δελφικού τοπίου, με την συμμετρία των αριθμών του Ευκλείδη, με τον βαθύ στοχασμό του Πλάτωνα και με την σοφία που ανέδιδε το φαινομενικό χάος και ο ασύντακτος θόρυβος της Εκκλησίας του Δήμου.

Καμιά φορά οι κληρονομιές είναι άδικες επειδή οι κληρονόμοι είναι ανάξιοι. Δεν τα αγαπάμε όλα αυτά που μας κληροδοτήθηκαν. Και δεν ξέρουμε να εκτιμήσουμε πόσο αξίζουν. Και πάνω από όλα δεν ξέρουμε πώς να τα μιμηθούμε. Ζούμε μέσα σε μια τραγική και συνάμα κωμική αντίφαση.

Οι άλλοι, οι ξένοι, που τα ανακάλυψαν και τα έκαναν πρότυπα και θεμέλια για τους δικούς τους πολιτισμούς, μας είπαν κάποτε ότι είναι ωραία, σπουδαία και ανεκτίμητα. Και εμείς, μέσα στην ανάγκη μας να θεραπεύσουμε μια μειονεξία αιώνων, χρησιμοποιούμε χρόνια τώρα αυτήν την γενναιόδωρη αναγνώριση για να διατηρήσουμε την ψευδαίσθηση ότι είμαστε καλύτεροι από αυτούς.

Αν περπατήσει κανείς στο σύμπλεγμα της Γλυπτοθήκης του Μονάχου, θα αισθανθεί το αρχαίο κλέος περισσότερο από όσο αν τριγυρνούσε σε κάθε άλλο μέρος της σημερινής Ελλάδας. Δεν θα δει την ίδια την Ακρόπολη η τα Προπύλαια. Αυτά ανήκουν αλλού. Θα δει όμως την συνειδητή και φιλότιμη προσπάθεια ενός σημερινού λαού για την μίμηση τους. Με άλλα λόγια θα δει τον ανυπόκριτο θαυμασμό, που μετατρέπεται σε επιθυμία για την ενσωμάτωση μιας κληρονομιάς του παρελθόντος στις συνθήκες του σύγχρονου καθημερινού βίου. Θα δει και κάτι άλλο, μοναδικό. Την

χαμένη συνέχεια του δικού μας έθνους, στο περιστήλιο, μέσα από τα γραμμένα με τους ελληνικούς χαρακτήρες ονόματα των ηρώων και των ομάδων της ελληνικής επανάστασης του 1821.

Μπουμπουλίνα Λασκαρίνα, Πατριάρχης Γρηγόριος, Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, Φιλική Εταιρεία, Ανδρέας Λόντος, Πανούτζος Νοταράς. Ονόματα σχεδόν σημερινά, χαραγμένα πάνω στα αντίγραφα των αρχαίων μαρμάρων. Την ίδια στιγμή που εμείς ακόμη συνεχίζουμε την άσκοπη διαμάχη της Κοραϊκής Ουτοπίας, για το εάν είμαστε απόγονοι του Περικλή ή παιδιά του κινήματος των ησυχαστών του 14ου αιώνα. Χωρίς να αντιλαμβανόμαστε ότι ο πολιτισμός είναι ένα στοχαστικό μείγμα, μια αδιάσπαστη συνέχεια, που συνδέει μοιραία και ακατάλυτα το παρόν με το παρελθόν.

Ο πολιτισμός δεν είναι περιουσιακό στοιχείο που μεταβιβάζεται με συμβόλαια και τίτλους ενώπιον των αρχών. Είναι βίωμα και επιθυμία μίμησης αυτού που ξεχωρίζει ως αγαθό. Τα κατορθώματα των παλιών δεν πιστώνονται ακέραια και ποσοτικοποιημένα στους επιγόνους. Σας τις ιδέες του Πλάτωνα, ελευθερώνονται από τους φυσικούς τους φορείς και αιωρούνται στο σύμπαν χωρίς ημερομηνία τέλους. Γίνονται μέρος της δημιουργίας και κτήμα της ανθρωπότητας. Το ερώτημα πλέον του σε ποιον ανήκουν παρέλκει. Και εάν θελήσουμε να μπούμε στην λογική ενός, άσκοπου κατά την γνώμη μου ανταγωνισμού, για το ποιος είναι ο καλύτερος, τότε θα καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι καλύτερος είναι αυτός που θέλει και μπορεί να τα αγγίζει και που λαχταρά να τα μετουσιώνει σε δικά του πρότυπα βίου. Τα υπόλοιπα είναι κενή και μικρόθωρη αυταρέσκεια.

Δεν δώσαμε εμείς τα φώτα του πολιτισμού στην ανθρωπότητα. Τα έδωσαν αυτοί που κατοικούσαν αυτόν τον τόπο πριν από αιώνες και μιλούσαν την ίδια γλώσσα, που κουτσά και παραφθαρμένα μάθαμε όπως όπως να μιλάμε και εμείς. Το πνεύμα των συμβόλων χάθηκε. Μια γενιά σπουδαίων ανθρώπων στις αρχές του περασμένου αιώνα συναισθάνθηκε το βάρος του πολιτισμού αυτού του τόπου μόνον όταν ήρθε σε επαφή με το Ευρωπαϊκό πνεύμα. Και πήγε να τον σπουδάσει αυτόν τον πολιτισμό και να τον επιστρέψει στην κοιτίδα του, από την Χαϊδελβέργη, την Οξφόρδη και το Παρίσι. Ο Τσάτσος, ο Κανελλόπουλος, ο Θεοδωρακόπουλος. Ή ο Σεφέρης, που χρειάστηκε να ζήσει την πιο πολλή ζωή του έξω από τα φυσικά όρια του ελληνισμού, για να μπορέσει να βιώσει, με σωματικό σχεδόν πόνο, το μεγαλείο του. Και, όπως μας είπε γι' αυτόν ο αείμνηστος Χατζηδάκης, ένας άλλος μεγάλος έλληνας, πολίτης αυτού του κόσμου, ενός κόσμου που είναι σε ένα μέρος του κόσμος ελληνικός, "γύρισε πίσω, έκτισε σπίτι ελληνικό, κλείστηκε μέσα, και από τότε δεν τον ξαναείδε ποτέ κανείς στην αγορά". Γιατί στην πραγματικότητα η φτηνή αυτή μας αγορά πολύ λίγο τον χρειάζονταν και πολύ λίγο τον ήθελε. Ποιος θα τον θυμόταν άραγε χωρίς το "δικό μας", "ελληνικό" Νόμπελ;

Για να μην είμαστε όμως άδικοι. Αυτός ο πολιτισμός δεν είχε ολότελα χαθεί από αυτόν τον τόπο, ακόμη και όταν αυτοί, οι κάποιοι λίγοι από εμάς, αναζητούσαν τις κορυφές και την κωδικοποιημένη και εκλογικευμένη μορφή του στα πανεπιστήμια της Ευρώπης. Σιγόκαιε κάτω από την επιφάνεια, όπως αποτυπώθηκε μέσα στους αιώνες στους τρόπους με τους οποίους ζούσαν οι ελληνικές μικρές κοινότητες στα κλεισμένα βουνά, τα απόμερα νησιά και τις πόλεις. Με τους χορούς, τις ντοπολαλιές, τους απαράβατους αρχαίους αστικούς κώδικες, τους αρραβώνες και τους γάμους, τις γιορτές και τα πανηγύρια, τα ταφικά έθιμα. Όλα αυτά με τα οποία ζούσανε οι ανυποψίαστοι φορείς μιας παράδοσης, που με την ακαθόριστη μαγεία της παγίδευε εκείνους τους αριστοκράτες διανοούμενους περιηγητές, που ταξίδευαν θαμπωμένοι από το φως της Ελλάδας των περασμένων αιώνων. Όλα αυτά που σάρωσε το αυτάρεσκο εκσυχρονιστικό κύμα των τελευταίων δεκαετιών. Τότε που γκρεμίζαμε τα χαμηλά σπίτια με τα ακροκέραμα για να χτίσουμε τετράγωνες πολυκατοικίες. Που αφήναμε τα "άχρηστα" ξωκλήσια μας να ρημάζουν. Που μετατρέπαμε τους λαϊκούς μας χορούς όχι σε δική μας χαρά, παραζάλη και μέθεξη αλλά σε φολκλόρ για τους τουρίστες. Και που κάναμε τους γέροντες της Κρήτης με τα ρυτιδιασμένα πρόσωπα καρτ ποστάλ για φτηνά εντυπωσιασμένους ευρωπαίους μικροαστούς. Για να απομείνουμε τελικά με ένα πουκάμισο αδειανό. Και με το χέρι απλωμένο για βοήθεια.

Για όλους αυτούς τους λόγους λέω, ότι πατριωτισμός δεν είναι η αυτάρεσκη επίδειξη ενός ένδοξου παρελθόντος κλεισμένου μέσα σε νεκρές μουσειακές προθήκες. Ενός παρελθόντος που μας είναι διανοητικά ξένο και που ψυχανεμιζόμαστε μόνον την ακτινοβολία του. Είναι αντίθετα η αναζήτηση της αυτογνωσίας. Ένα αναγκαστικά δυσάρεστο καθήκον. Μια επίπονη διαδικασία που απαιτεί υπομονή, αντοχή και θάρρος.

Οι ιδέες υπάρχουν και πλανώνται στο σύμπαν. Οι άνθρωποι επιλέγουν, όταν το θελήσουν, να γίνουν οι φορείς τους. Κανείς δεν κατέχει τίποτε και οι όροι της πρόσκτησης απέχουν πολύ από αυτούς που καταγράφονται στα εγχειρίδια του κοινού κληρονομικού δικαίου. Αντί να λοιδορούμε λοιπόν όλους αυτούς που στοχάστηκαν με ειλικρίνεια και θαυμασμό πάνω στα ανεκτίμητα πρότυπα θα έπρεπε να τους είμαστε ευγνώμονες. Γιατί είναι αυτοί που σήμερα μας δίνουν έστω και μια ελάχιστη ιδέα για αυτό που θα έπρεπε να γίνουμε, αν προσπαθήσουμε να αποκαταστήσουμε την χαμένη συλλογική μας μνήμη. Εμείς, οι σημερινοί έλληνες.

Πατριωτισμός είναι πάνω από όλα η αναγνώριση της από μέρους μας παράβασης των νοερών όρων της κληρονομιάς μας και όχι οι κραυγές για την επιστροφή των μαρμάρων του Παρθενώνα. Αυτά θα επιστρέψουν, με μια σχεδόν αυτόματη διαδικασία, μόνον όταν ο κόσμος αντιληφθεί ότι δεν έχει πλέον ηθικό δικαίωμα να τα κρατά. Γιατί θα πρέπει να τα γυρίσει σ' αυτούς που έχουν την επιθυμία να ζήσουν σύμφωνα με την αρμονία των σχημάτων τους. Σήμερα. Τώρα. Και στην διάρκεια του χρόνου. Όχι μόνο στις σύντομες αναπαραστάσεις των γιορτών του παρελθόντος. Την αξιοπρέπεια μας πρέπει να την ξανακερδίσουμε μόνοι. Αφού πρώτα βρούμε τον αυτοσεβασμό μας. Είναι πράγματα που δεν θα μας χαρίσει κανείς από τους μεγάλους προγόνους μας.

Τα αρχαία μάρμαρα λοιπόν ή τα χτισμένα με κόπους και ιδρώτες αυθαίρετα μέσα στο καθημαγμένο ελληνικό τοπίο. Για την ώρα νομίζω ότι οι Έλληνες έχουν κάνει την επιλογή τους. Μια επιλογή πολύ φυσική και ανθρώπινη. Προτιμήσανε τα δεύτερα. Και αυτό γιατί κλήθηκαν να αποφασίσουν όχι σαν μια συλλογική οντότητα, αλλά σαν μονάδες ενός ασυνάρτητου και απροσδιόριστου συνόλου, που βρέθηκε τυχαία να ζει πάνω σε αυτή την γη. Οι αρχαίες πέτρες έχουν πάψει από καιρό να αποτελούν μέρος της συλλογικής αφήγησης. Γιατί η ίδια αυτή η αφήγηση έχει πάψει από καιρό να υπάρχει.

Δείτε αν θέλετε και αυτό. Ένα "τραγούδι" του Κόντογλου για την βαθύτερη ουσία του πατριωτισμού όπως εγώ τον αντιλαμβάνομαι. Για τα πράγματα που άξιζε τον κόπο να προστατεύσουμε αλλά, δυστυχώς, δεν είχαμε χρόνο να σταθούμε. Να παραθέσω μόνο ένα μικρό κομμάτι που λέει:

" Δεν μπορώ να παραστήσω το πόσο συγκινημένη ήτανε η καρδιά μου σαν άκουγα να ψέλνει ο ψαράς ο πάτερ Νείλος, ξυπόλητος, με το κατραμωμένο βρακί, με τα φύκια κολλημένα πάνω στα γυμνά ποδάρια του, να ψέλνει με κείνη την αρχαία μελωδία και να λέγει στίχους Ιαμβικούς, και παραπέρα ν΄ αφρίζουνε τα παμπάλαια ελληνικά κύματα κι ο αγέρας να βουΐζει πανηγυρικά απάνω στα θεόχτιστα βράχια και στα δέντρα!".

Ο πάτερ Νείλος. Ο πολλούς αιώνες πριν. Ο ακόμα χλωρός μες στη φωτιά ... ίδια η μνήμη γινάμενη παρόν ... Θα τολμούσα διστακτικά και με σεβασμό βαθύ να συμπληρώσω.

Διαβάστε το και κοιτάξτε και τις συνοδευτικές εικόνες.

http://ermippos.blogspot.com/2006/08/blog-post_05.html

Tweet

-Εθνικόν το αληθές

Εθνικόν είναι το αληθές, είχε πει ο Διονύσιος Σολωμός. Ποτέ το αντίθετο. Και για να είμαι ειλικρινής δεν βλέπω τι είναι αυτό που γράφεται για μας σε όλα αυτά τα δήθεν προπαγανδιστικά μέσα του δυτικού κόσμου και δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Το αν δεν μας αρέσει το πρόσωπο μας στον καθρέφτη και θέλουμε να το κρύψουμε, να το κρύψουμε ακόμη και από τον ίδιο μας τον εαυτό, για να συνεχίσουμε να ζούμε σε έναν κόσμο που υπάρχει μόνο στην φαντασία και τα όνειρα μας, είναι άλλης τάξεως ζήτημα.

Οι ευρωπαίοι ξέρουν πλέον πολύ καλά, -και αυτό είναι κάτι που και εμείς γνωρίζουμε αλλά αρνούμεθα να το ομολογήσουμε ακόμη και στον ίδιο μας τον εαυτό-, τι πρόκειται να κάνουμε αν και αυτήν την φορά μπορέσουμε να εξασφαλίσουμε χωρίς όρους καινούργια δανεικά. Οι πολιτικοί, -σήμερα είναι αυτοί του ΠΑΣΟΚ και δεν θα έκανε καμία διαφορά εάν ήταν της ΝΔ-, περιμένουν πως και πως για να πετάξουν τα μισά διορίζοντας νέες στρατιές άχρηστων μονίμων υπαλλήλων και εξαθλιωμένων stagiers, μετρώντας τα εξαργυρώσιμα κουκιά των επόμενων εκλογών. Από κοντά η συμπαθής τάξη των νταβατζήδων, σε αγαστή συνεργασία με τους παραπάνω, βρίσκεται σε ετοιμότητα για έναν ακόμη γύρο χρυσοπληρωμένων δήθεν αναπτυξιακών έργων. Και στην ουρά ο ίδιος ο αγνός λαός, τα εκατομμύρια των ανώνυμων, πάντα πρόθυμος να εξαγορασθεί φτηνά και να νομιμοποιήσει την παρακμή με την ψήφο του, στο παιχνίδι της δίχως κανόνες νόθας δημοκρατίας. Για να πάρει το δικό του μικρό μερίδιο στο παιχνίδι της διαφθοράς και να διαιωνίσει την ομερτά του με τους ισχυρούς. Για ένα εκτρωματικό αυθαίρετο, μια μικρή μίζα στο νοσοκομείο, ένα δωράκι στο τελωνείο, ένα ποσοστό για τα στραβά μάτια στην εφορία. Και στο βάθος για να κρατάει ζωντανή η ελπίδα στο υπέρτατο όνειρο. Ένα από τα παιδιά στο δημόσιο, έστω και αν δεν μπορεί, έστω και αν για να προτιμηθεί στην συνέντευξη θα πρέπει να αδικηθεί βαριά και να πνιγεί στο μίσος που γεννά η αίσθηση της άνισης μεταχείρισης το παιδί του γείτονα, που απλά τυχαίνει να είναι καλύτερο. Αυτόν τον ιδιότυπο παράδεισο που έχουμε φτιάξει τον ονομάζουμε αυτάρεσκα χώρο εθνικής κυριαρχίας. Και το δικαίωμα να τον συντηρούμε ανενόχλητα με δανεικά ελληνική υπερηφάνεια.

Μιλάμε ακατάπαυστα και με ακλόνητη βεβαιότητα για πράγματα που πολύ λίγο γνωρίζουμε. Δεν έχουμε ιδέα για το ποιοι είναι οι Γάλλοι, οι Γερμανοί, οι Άγγλοι αλλά δεν διστάζουμε να τους περνάμε κάθε μέρα από τα αυστηρά λαϊκά μας δικαστήρια. Μας ενοχλεί η δήθεν άδικη σημερινή τους στάση. Ξεχνάμε όμως ότι όλα αυτά τα δυσάρεστα που σήμερα μας υπαγορεύουν βασίζονται σε προσυμφωνημένους όρους που φέρουν από κάτω φαρδιά πλατιά την υπογραφή μας. "Τα υψηλά μέρη αποφάσισαν και συμφώνησαν" γράφουν στο προοίμιο τους οι συνθήκες που κάποτε με χαρά συναποδεχθήκαμε. Ξεχνάμε ότι κανείς δεν μας ανάγκασε να το κάνουμε. Μιλώντας για την χαμένη εθνική μας κυριαρχία ξεχνάμε επίσης και κάτι άλλο. Ότι την στιγμή της υπογραφής των συνθηκών, αυτοί που σήμερα κατηγορούνται ως νέοι εχθροί του ελληνισμού, μας εκχώρησαν, στο μέρος που μας αναλογούσε, ένα κομμάτι της δικής τους εθνικής κυριαρχίας. Μας έδωσαν την εξουσία να χειριζόμαστε το νόμισμα τους, να συνδιαμορφώνουμε το μέλλον τους και να ασκούμε βέτο στις αποφάσεις που αφορούν και τις δικές τους ζωές. Και τώρα δεν κάνουν τίποτε περισσότερο από του να ζητούν την εφαρμογή των συμφωνηθέντων.

Αλλά μια και το πρόβλημα μας είναι η εθνική μας κυριαρχία. Τι σημαίνει αυτός ο τόσο βαριά φορτισμένος όρος; Μήπως γυμνός από το ουσιαστικό του περιεχόμενο έχει απομείνει μόνο ένα άδειο κέλυφος, που διεγείρει το συναίσθημα των ελλήνων χωρίς να ακουμπά ούτε κατ΄ ελάχιστον την λογική τους; Ποιο είναι άραγε το νόημα της κυριαρχίας για τον μέσο έλληνα, που όταν έρθει η ώρα να διεκδικήσει τα στοιχειώδη δικαιώματα του στριμώχνεται ταπεινωμένος μέσα σε βουλευτικά γραφεία, αντί να αναζητά τις απαντήσεις που χρειάζεται στον νόμο και στις γραμμές του κοινωνικού του συμβολαίου; Που τρέμει μπροστά στην αυθαιρεσία του χωρίς κανόνες φορολογικού ελέγχου. Που είναι φόρου υποτελής μιας εξαχρειωμένης δημοσιοϋπαλληλίας, οχυρωμένης πίσω από τα προνόμια της μονιμότητας και του νομικά ακαταδίωκτου. Που φτάνει όλο και πιο συχνά να ακουμπά στα όρια της απεγνωσμένης αυτοδικίας ή της καταθλιπτικής παραίτησης, στερούμενος το προνόμιο του φυσικού του δικαστή. Που βιώνει καθημερινά την βία της αναξιοκρατίας, έχοντας σαν μόνη υπαρκτή ελπίδα να αλλάξει στρατόπεδο και να βρεθεί αυτός, από την θέση του αδικημένου, στην θέση αυτού που με την σειρά του θα αδικεί. Αν πρόκειται να χάσουμε αυτήν την κυριαρχία, αυτό το δικαίωμα να μετατρέπουμε την κοινωνία μας σε μια κατακερματισμένη ζούγκλα αντικρουόμενων συμφερόντων, όπου το δίκαιο του ισχυρού κυριαρχεί πέρα από κάθε έννοια δικαιοσύνης και ηθικής, θα έπρεπε να ευχαριστούμε θερμά και όχι να λοιδορούμε αυτούς που σήμερα βαλθήκαμε να πείσουμε τους εαυτούς μας ότι συνωμοτούν εναντίον μας.

Και από την άλλη μεριά ο θρήνος για την εν κινδύνω ευρισκόμενη περηφάνια μας. Περηφάνια για μια γλώσσα που οι πιο πολλοί πλέον δεν γνωρίζουν να γράφουν και να μιλούν. Για μια ιστορία που σχεδόν οι πάντες αγνοούν. Για μια χώρα που θέλουμε να νομίζουμε αυτάρεσκα ότι παραμένει όμορφη κλείνοντας τα μάτια στον καθημερινό βιασμό της από τις εκτρωματικές μας πόλεις, τα άθλια και βρωμερά δημόσια κτίρια, τα εκατομμύρια αυθαίρετα που μολύνουν τον αισθητικό ορίζοντα, τις χιλιάδες χωματερές και τα μολυσμένα ποτάμια. Για κάποιες οριστικά χαμένες παραδόσεις, που κολακευόμαστε ότι ακόμη διατηρούμε όταν μαζευόμαστε στις τσιμεντένιες πλατείες, πάνω από πλαστικά τραπεζομάντηλα, για να ακούσουμε όχι τραγούδια λαϊκά αλλά τραγούδια που φτιάχτηκαν για τον λαό. Για τα άλλοτε Χριστούγεννα, που έχουν καταντήσει γιορτή της καταναλωτικής παραζάλης των εμπορικών κέντρων. Και για το ψεύτικο πια Ελληνικό Πάσχα της υψηλής γευσιγνωσίας των νηστίσιμων ψαρικών, στους οργιαστικούς μπουφέδες των ξενοδοχείων της Μυκόνου το βράδυ της Μεγάλης Παρασκευής. Τι σχέση μπορεί να έχουν όλα αυτά με εκείνες τις ελληνικές κοινότητες των απλών και ευλαβών πανηγυριστών, που έρχονταν απ' τα πολύ παλιά και που μαζεύονταν μέσα στο άγριο καταχείμωνο στον Χριστό στο Κάστρο, στην Σκιάθο του Παπαδιαμάντη;

Περήφανοι για το είδωλο μας στον παραμορφωτικό καθρέπτη μιλάμε με περιφρόνηση για τους, όπως νομίζουμε, ψυχρούς και μηχανιστικούς κόσμους των άγγλων και των γερμανών. Έχει δει κανείς από μας άγγλους δικηγόρους να αγορεύουν και δικαστές να δικάζουν φορώντας τα θεατρικά, αλλά τόσο βαθιά λειτουργικά για την αίσθηση της απονομής πραγματικής δικαιοσύνης, σύμβολα της ιερής παράδοσης αιώνων; Έχει βρεθεί κάποιος από τους αυστηρούς νεοέλληνες κριτές μάρτυρας σε τοπική γιορτή, σε παρέλαση αρχέγονων συμβόλων για τον εορτασμό της σοδειάς, σε ένα από τα χωριά της βαθιάς Βαυαρίας; Αντίθετα, κάποιοι από εμάς έχουν επισκεφθεί το Μέγα Σπήλαιο. Αλλά σε κανέναν δεν έκαναν δυσάρεστη εντύπωση οι χαραγμένες με σουγιά παλιές τοιχογραφίες, με τις τρυπημένες από βέλη καρδιές των ερωτευμένων επισκεπτών και τις ημερομηνίες που παραβρέθηκαν εκεί ο Γιώργος από το Αγρίνιο, η Καίτη από τον Χολαργό και τα ελληνόπαιδα της τρίτης τάξης του Β΄ Λυκείου της Θεσσαλονίκης.

Θα είναι μια λύτρωση να μείνουμε γυμνοί από μια τέτοια περηφάνια. Ακόμη και αν αυτό είναι κάτι που μας ζητούν αυτοί που, για μια ακόμη φορά στην μακραίωνη ιστορία μας, μας μισούν και μας εχθρεύονται. Μόνο και μόνο επειδή είμαστε Έλληνες.

Tweet