Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Θάνος Μικρούτσικος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Θάνος Μικρούτσικος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα 10 Δεκεμβρίου 2012

"γέμισε ο τόπος με κηλίδες απουσίας" (Γαμμαγραφία)

έφυγε και ο Άλκης Αλκαίος...
γγ
 
Lantern clock 

"Να σκεπάσουμε καλά τα παιδιά. Γιατί κάνει πολύ κρύο ακόμα. Ν' αφήσουμε τις πόρτες μισόκλειστες. Ν' ανάψουμε ύστερα τους θύρσους. Απόψε να φωτιστούν οι ερανισμοί εκατομμυρίων ωρών και τα εξαίσια πανιασμένα πρόσωπα αυτών που αγαπήσαμε πριν ή μετά το χαμό τους. Και με το που θα ξημερώνει νάρθουν οι κάθε λογής θεονήστικοι να βυζάξουν από το φαγωμένο στήθος της κοπερατίβας μας κρασί λαϊκό. Κύριε Ναμπόκοφ τι μυξοκλαίς έγλειστος στην 63η λεωφόρο της Νέας Υόρκης. Αφού ξέρεις. Εμπάργκο απ' την ανάποδη θα πει αιχμαλώτισέ με."
Το έργο αυτό αφιερώνεται στον Κωστή Μοσκώφ.
Χειμώνας του 81-82
Θάνος Μικρούτσικος-Άλκης Αλκαίος
το παραπάνω κείμενο υπήρχε στο εσώφυλλο του LP "Εμπάργκο"


Γαμμαγραφία, λοιπόν για ένα ακόμη αντίο...

Ένα αντίο στο σεμνό δημιουργό Άλκη Αλκαίο, που διάλεξε να μας μιλά μόνο με το έργο του. Αρνήθηκε πεισματικά συνεντεύξεις την ώρα που ήταν ένας από τους στυλοβάτες του έντεχνου τραγουδιού και οι στίχοι του ακούγονταν παντού. Πρόχειρα:  "Ρόζα", "Πρωινό τσιγάρο" και "ερωτικό", ξεπέρασαν τα όρια των ακροατών του έντεχνου.

Αρνήθηκε το πραγματικό του ονοματεπώνυμο, συνδεδεμένο με μια πλούσια αντιστασιακή δράση, για να εμφανισθεί μπροστά μας ως ποιητής Άλκης Αλκαίος.
Την ίδια ώρα άλλοι χρησιμοποιούσαν τα επώνυμα που έχτισαν στην αντίσταση, για να εμφανιστούν με άλλους τρόπους...

Γαμμαγραφία, λοιπόν χωρίς βιογραφικά και άλλα...
Κυκλοφόρησε το 1982 στη συλλογή "Εμπάργκο" σε μουσική Θάνου Μικρούτσικου. Η ποίηση είναι του Άλκη Αλκαίου και ερμηνευτές ήταν  οι Μαρία Δημητριάδη, Μανώλης Μητσιάς, Κώστας Καράλης και Βλάσης Μπονάτσος.

Αναφέρεται στα γεγονότα του Ελ Σαλβαντόρ στα 1980 και η ανατριχιαστική ερμηνεία της Μαρίας Δημητριάδη μας θυμίζει για μια ακόμη φορά το πόσο μας λείπει η φωνή της.

Πάντως εδώ υπάρχει και μια πρόσφατη επανεκτέλεση από τα "Υπόγεια Ρεύματα". Οι συγκρίσεις δικές σας. Καλή ακρόαση.
Γαμμαγραφία
Το μπάντζο σφίγγανε στα χέρια οι μιγάδες
δέκα ρεπόρτερ καταγράφαν τα συμβάντα
πριν στο χορό τους μας τραβήξουν οι μαινάδες
οι ανεμώνες μας βρεθήκαν μείον σαράντα.
Πού πας χλομός καλέ μου Μιγκέλ
γέμισε ο τόπος κίτρινες τουλίπες
και στην πλατεία Χόρχε ντ’ Αλβαράδο
περιπολούν δεινόσαυροι και γύπες.
Ο σεισμολόγοι στο Παλάσιο Νασιονάλ
τα βάζανε με τους κρατήρες της Σάντα Άννα
φοράς σομπρέρο κι έχεις πρόσωπο οβάλ
κι ούτε που πρόλαβες να παίξεις στην αλάνα.
Πού πας γυμνός καλέ μου Μιγκέλ
γέμισε ο τόπος με κηλίδες απουσίας
τις τεφροδόχους κλείσαν σε κρυφή σπηλιά
και μας πουλάν ενέσεις ευθυμίας.
σύνδεσμοι της ανάρτησης:

Δευτέρα 20 Αυγούστου 2012

"Αύγουστος ήτανε δεν ήτανε θαρρώ,,,"

για την ακρίβεια ήταν 19 Αυγούστου του '36
φ


Federico Garcia Lorca (1898-1936). Μια σύντομη ζωή, ένα μεγάλο έργο

Όταν οι φασίστες σκότωσαν τον ποιητή στον δρόμο για τη Γρανάδα.
"Είμαι ποιητής και κανείς δεν πυροβολεί τους ποιητές", είχε πει ανάμεσα στα άλλα, αλλά προφανώς λάθεψε. Ισπανικός εμφύλιος ήταν αυτός. Κάτι περισσότερο από πόλεμος, ίσως και κάτι περισσότερο  από εμφύλιος.

 Όχι πως οι ποιητές είναι γενικά ασφαλείς. Κάθε άλλο μάλιστα. 
Ολόκληρη Ισπανία τόσα χρόνια μετά αρνείται να πιστέψει πως ο σημαντικότερος της ποιητής-και όχι μόνο- μπορεί να ήταν και ομοφυλόφιλος.

 Λεπτομέρειες μάλλον για μια σύντομη ζωή με τόσο μεγάλο έργο. 

Δεν είναι όμως λεπτομέρειες για μια χώρα. Γράφει ο Ιαν Γκίμπσον στην βιογραφία του ποιητή :
"Η Ισπανία δεν μπορούσε να αποδεχτεί πως ο μεγαλύτερος Ισπανός ποιητής όλων των εποχών ήταν ομοφυλόφιλος. Η ομοφοβία υπήρχε και στα δύο στρατόπεδα του εμφυλίου και ύστερα από αυτόν. Ήταν ένα εθνικό πρόβλημα. Τώρα που η Ισπανία επιτρέπει το γάμο ομοφυλοφίλων, αυτό το ταμπού πρέπει να σπάσει"
Το έργο και ο θάνατος του Λόρκα έχουν, δικαιωματικά, ξεχωριστή θέση στα ελληνικά γράμματα και τις τέχνες. Θα ξεχωρίσω δύο ποιήματα. Εγγονόπουλος και Καββαδίας. Το δεύτερο, σε μελοποιημένη μορφή,  είναι αφιερωμένο από εμένα σε "εκείνους" της Ιπποδρομίου. Μαζί το τραγουδήσαμε βράδια και βράδια και "εκείνος" μάθαινε κιθάρα μ' αυτό και το "Μαχαίρι" πάνω στ' αυτάκια μας.

Μιλάω φυσικά για το "Federico Garcia Lorca" του Ν.Καββαδία, μελοποιημένο από τον Θ. Μικρούτσικο, που ανακατεύει το θάνατο του Λόρκα : 
κι απάνω στη φοράδα σου δεμένος σταυρωτά σύρε για κείνο το στερνό στην Κόρδοβα ταξίδι μέσα απ' τα διψασμένα της χωράφια τα ανοιχτά" 

Ο Καββαδίας, για μια ακόμα φορά, πλάθει εικόνες. 
Εδώ νομίζω πως πρόκειται για ένα σχόλιό του για το φασισμό, που είχε την τύχη να  ντυθεί με μια θαυμάσια μουσική, και να τραγουδηθεί από ένα σπάνιο ερμηνευτή.

Ας τα πουν όλα οι ποιητές λοιπόν:

Nέα περί του θανάτου του Iσπανού ποιητού  Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα στις 19 Aυγούστου του 1936 μέσα στο χαντάκι του Kαμίνο Nτε Λα Φουέντε  
η τέχνη κι’ η ποίηση δεν μας βοηθούν να ζήσουμε:
η τέχνη και η ποίησις μας βοηθούνε
να πεθάνουμε
περιφρόνησις απόλυτη
αρμόζει
σ’ όλους αυτούς τους θόρυβους
τις έρευνες
τα σχόλια επί σχολίων
που κάθε τόσο ξεφουρνίζουν
αργόσχολοι και ματαιόδοξοι γραφιάδες
γύρω από τις μυστηριώδικες κι’ αισχρές συνθήκες
της εκτελέσεως του κακορρίζικου του Λόρκα
υπό των φασιστών
μα επί τέλους! πια ο καθείς γνωρίζει
πως
από καιρό τώρα
― και προ παντός στα χρόνια τα δικά μας τα σακάτικα ―
είθισται
να δολοφονούν
τους ποιητάς
Νίκος Εγγονόπουλος
Επέτειος του θανάτου του ποιητή και ζωγράφου (31/10/1985)

ακολουθεί το μελοποιημένο "Federico Garcia Lorca" στην κλασσική του μορφή. Γιάννης Κούτρας δηλαδή...
Ανέμισες για μια στιγμή το μπολερό
και το βαθύ πορτοκαλί σου μεσοφόρι
Αύγουστος ήτανε δεν ήτανε θαρρώ
τότε που φεύγανε μπουλούκια οι σταυροφόροι

Παντιέρες πάγαιναν του ανέμου συνοδειά
και ξεκινούσαν οι γαλέρες του θανάτου
στο ρογοβύζι ανατριχιάζαν τα παιδιά
κι ο γέρος έλιαζε, ακαμάτης, τ'αχαμνά του

Του ταύρου ο Πικάσο ρουθούνιζε βαριά
και στα κουβέλια τότε σάπιζε το μέλι
τραβέρσο ανάποδο, πορεία προς το βοριά
τράβα μπροστά, ξοπίσω εμείς και μη σε μέλει

Κάτω απ' τον ήλιο αναγαλιάζαν οι ελιές
και φύτρωναν μικροί σταυροί στα περιβόλια
τις νύχτες στέρφες απομέναν οι αγκαλιές
τότες που σ' έφεραν, κατσίβελε, στη μπόλια

Ατσίγγανε κι αφέντη μου με τι να σε στολίσω;
φέρτε το μαυριτάνικο σκουτί το πορφυρό
στον τοίχο της Καισαριανής μας φέραν από πίσω
κι ίσα ένα αντρίκειο ανάστημα ψηλώσαν το σωρό.

Κοπέλες απ' το Δίστομο, φέρτε νερό και ξύδι
κι απάνω στη φοράδα σου δεμένος σταυρωτά
σύρε για κείνο το στερνό στην Κόρδοβα ταξίδι
μέσα απ' τα διψασμένα της χωράφια τα ανοιχτά

Βάρκα του βάλτου ανάστροφη
φτενή δίχως καρένα
σύνεργα που σκουριάζουνε σε γύφτικη σπηλιά
σμάρι κοράκια να πετάν στην ερήμην αρένα
και στο χωριό να ουρλιάζουνε τη νύχτα εφτά σκυλιά.

Σάββατο 24 Σεπτεμβρίου 2011

"...δεν ξέρεις πια, σαν ανάβουν τα τσακμάκια τους, αν είναι ν’ ανάψουν το τσιγάρο τους ή αν είναι ν’ ανάψουν το φιτίλι του δυναμίτη"

οι γερόντοι ( Γιάννης Ρίτσος )

 "τυφλός γέρος κιθαριστής" Pablo Picasso 1903

Κάθε τόσο Μας έρχονται καινούριες καραβιές γερόντοι 
απ’ το Μοριά, απ’ τη Ρούμελη
Και πιο πάνω απ’ τα Τρίκαλα και τη Μακεδονία
Λιγνοί γερόντοι χοντροκόκκαλοι μ’άσπρα μουστάκια και φλοκάτες
Μυρίζουν σβουνιά και χωράφι
Μέσα στα μάτια τους βελάζουν τα πρόβατα του απόβραδου
Στα τσουλούφια τους κρέμονται οι σκιές των πλατανόφυλλων

Μιλάνε λίγο δεν μιλάνε καθόλου ωστόσο πότε πότε το βλέπεις
Πού’χουν συμπεθεριάσει με τα ελάτια
Μια στιγμή που σηκώνουν τα μάτια απ’ το χώμα
Και τηράνε πίσω απ’ τους ώμους μας
Όταν γαλανίζει το βράδυ τις τέντες
Κι ο αγέρας μπλέκει τα μουστάκια του στο θυμάρι
Όταν ο ουρανός κατεβαίνει απ’ τα βράχια
Δρασκελώντας τη θύμηση με τις προκαδούρες των άστρων
κι ο θάνατος κόβει βόλτες αμίλητος έξω απ’ το συρματόπλεγμα,
τότες τους βλέπουμε που συνάζονται τρείς-τρείς, πέντε-πέντε,
σα στα παλιά τα χρόνια στις μπαρουταποθήκες του Μεσολογγιού 

Και τότες πια δεν ξέρεις- έτσι συναγμένοι στον αυλόγυρο της βραδιάς
αξούριστοι, άλαλοι,
δεν ξέρεις πια, σαν ανάβουν τα τσακμάκια τους,
αν είναι ν’ ανάψουν το τσιγάρο τους
ή αν είναι ν’ ανάψουν το φιτίλι του δυναμίτη. 

Τούτοι οι γερόντοι δε μιλάνε.
Τα παιδιά τους βγήκαν στο κλαρί.
Ετούτοι χώσαν την καρδιά τους στο βουνό
σαν ένα βαρέλι με μπαρούτι.

Δίπλα στα μάτια τους έχουν ένα δεντράκι καλοσύνη,
ανάμεσα στα φρύδια τους ένα γεράκι δύναμη,
κι ένα μουλάρι από θυμό μες στην καρδιά τους
που δε σηκώνει τ’ άδικο
Και τώρα κάθονται εδώ στη Μακρόνησο
στο άνοιγμα του τσαντιριού, αγνάντια στη θάλασσα,
σαν πέτρινα λιοντάρια στη μπασιά της νύχτας,
με τα νύχια μπηγμένα στην πέτρα. Δε μιλάνε. 

Κοιτάνε πέρα την αντιφεγγιά της Αθήνας,
κοιτάνε τον ποταμό του Ιορδάνη,
σφίγγοντας μια πέτρα στη χωματένια φούχτα τους,
σφίγγοντας μες στα μάτια τους τα σκάγια των άστρων,
σφίγγοντας μες στο φυλλοκάρδι τους μια δυνατή σιωπή,
εκείνη τη σιωπή που γίνεται πριν απ’ τ’ αστροπελέκι.

από την "Καντάτα για τη Μακρόνησο" 

Δευτέρα 18 Ιουλίου 2011

"αλλού σε λέγανε Γιουδήθ, εδώ Μαρία."

γυναίκα... 

Το "άλλο μισό του ουρανού" πορεύεται...

Με τόσα επίθετα δίπλα της, με τόσους πόθους να την τριγυρίζουν.

Μ' αρέσει η όμορφη και λιτή εικόνα της στην ποίηση του Καββαδία.  Νομίζεις πως βλέπεις μια μυστηριώδη σκιά, που μόλις βγήκε από τατουάζ σε μπράτσο ναυτικού, για να κρυφτεί στον επόμενο στίχο πίσω από εξωτικά δένδρα ή ψηλά κύματα. Θα ήμουν ευτυχισμένος αν μάθαινα  κάτι περισσότερα γι αυτό "το κορίτσι από το Βόλο", που ο ποιητής του αφιέρωσε το "Καραντί". Αυτή που "...κοιμήθηκε για πάντα στα βαθιά/ κατάστιχτη, πελεκημένη από σπαθιά/ δίπλα φορώντας των 'Ινκας τα σκουλαρίκια". Δεν είναι περιέργεια-η εικόνα είναι που με "ιντριγκάρει".
Υπάρχει άραγε αρσενικό που δεν το έχει πει, φωνάξει, ψιθυρίσει, ή έστω σκεφτεί; Οι θάλασσες και οι ανεμόσκαλες αλλάζουν μόνο...

"Γυναίκα" σκέτο, είναι και ένα από τα πιο αγαπημένα ποιήματα του Καββαδία. Η μουσική του Μικρούτσικου και η φωνή του Κούτρα απλά το απογείωσαν. 

Στον Αντώνη Μωραϊτη
Χόρεψε πάνω στο φτερό του καρχαρία.
Παίξε στον άνεμο τη γλώσσα σου και πέρνα.
Αλλού σε λέγανε Γιουδήθ, εδώ Μαρία.
Το φίδι σκίζεται στο βράχο με τη σμέρνα.
Από παιδί βιαζόμουνα, μα τώρα πάω καλιά μου.
Μια τσιμινιέρα με όρισε στον κόσμο και σφυρίζει.
Το χέρι σου, που χάιδεψε τα λιγοστά μαλλιά μου,
για μια στιγμή αν με λύγισε, σήμερα δε με ορίζει.
Το μετζαρόλι ράγισε και το τεσσαροχάλι.
Την τάβλα πάρε, τζόβενο, να ξαναπάμε αρόδο.
Ποιος σκύλας γιος μας μούντζωσε κι έχουμε τέτοιο χάλι,
που γέροι και μικρά παιδιά μας πήραν στο κορόιδο;
Βαμμένη. Να σε φέγγει κόκκινο φανάρι.
Γιομάτη φύκια και ροδάνθη, αμφίβια Μοίρα.
Καβάλαγες ασέλωτο με δίχως χαλινάρι,
πρώτη φορά, σε μια σπηλιά, στην Αλταμίρα.
Σαλτάρει ο γλάρος το δελφίνι να στραβώσει.
Τι με κοιτάς; Θα σου θυμίσω εγώ που μ' είδες.
Στην άμμο πάνω σ' είχα ανάστροφα ζαβώσει
τη νύχτα που θεμέλιωναν τις Πυραμίδες.
Το τείχος περπατήσαμε μαζί το Σινικό.
Κοντά σου ναύτες απ' την Ουρ πρωτόσκαρο εβιδώναν.
Ανάμεσα σε ολόγυμνα σπαθιά στο Γρανικό
έχυνες λάδι στις βαθιές πληγές του Μακεδόνα.
Πράσινο. Αφρός, θαλασσινό βαθύ και βυσσινί.
Γυμνή. Μονάχα ένα χρυσό στη μέση σου ζωστήρι.
Τα μάτια σου τα χώριζαν εφτά Ισημερινοί
μες στου Giorgione το αργαστήρι
.
Πέτρα θα του 'ριξα και δε με θέλει το ποτάμι.
Τι σου 'φταιξα και με ξυπνάς προτού να φέξει.
Στερνή νυχτιά του λιμανιού δεν πάει χαράμι.
Αμαρτωλός που δε χαρεί και που δε φταίξει.
Βαμμένη. Να σε φέγγει φως αρρωστημένο.
Διψάς χρυσάφι. Πάρε, ψάξε, μέτρα.
Εδώ κοντά σου, χρόνια ασάλευτος να μένω
ως να μου γίνεις Μοίρα, Θάνατος και Πέτρα.
Ινδικός Ωκεανός 1951

σχετικοί σύνδεσμοι:
ανάρτηση του Σεπτεμβρίου '10 

Τετάρτη 9 Μαρτίου 2011

χιονίζει μες στη νύχτα (Ναζίμ Χιχμέτ)

Εσύ που λες "No passaran" μπροστά στην πύλη   της Μαδρίτης…
ηη

Χιονίζει μες στη νύχτα
Κι εσύ στέκεις μπροστά
Στην πύλη της Μαδρίτης
Αντίκρυ σου έχεις
Μια στρατιά ολάκερη από πολιτείες
Μια στρατιά που σκοτώνει
Ό,τι πιο ωραίο έχουμε
Την ελπίδα, τα παιδιά, τη λευτεριά, την νοσταλγία
Χιονίζει μες στη νύχτα
Απόψε θα κρυώνουνε
Τα μουσκεμένα πόδια σου
Χιονίζει και τώρα
Που σε σκέφτομαι
Την ίδια τούτη την στιγμή
Μπορεί μια σφαίρα εκεί να σε σκοτώνει
Και τότε
Μήτε χιόνι πια μήτε άνεμος
 Χιονίζει
Εσύ που λές «No passaran »
 μπροστά στην πύλη της Μαδρίτης..

ποίηση : Ναζίμ Χικμέτ
Δίσκος: Πολιτικά τραγούδια-1976
μουσική: Θάνος Μικρούτσικος- πρώτη ερμηνεία: Μαρία Δημητριάδη


Παρασκευή 20 Αυγούστου 2010

" Αύγουστος ήτανε δεν ήτανε θαρρώ..."

για την ακρίβεια ήταν 19 Αυγούστου του '36
 
Federico Garcia Lorca (1898-1936). Μια σύντομη ζωή, ένα μεγάλο έργο

Όταν οι φασίστες σκότωσαν τον ποιητή στον δρόμο για τη Γρανάδα.
 
"Είμαι ποιητής και κανείς δεν πυροβολεί τους ποιητές", είχε πει ανάμεσα στα άλλα, αλλά προφανώς λάθεψε. Ισπανικός εμφύλιος ήταν αυτός. Κάτι περισσότερο από πόλεμος, ίσως και κάτι περισσότερο  από εμφύλιος.

 Όχι πως οι ποιητές είναι γενικά ασφαλείς. Κάθε άλλο μάλιστα. 
Ολόκληρη Ισπανία τόσα χρόνια μετά αρνείται να πιστέψει πως ο σημαντικότερος της ποιητής-και όχι μόνο- μπορεί να ήταν και ομοφυλόφιλος.

 Λεπτομέρειες μάλλον για μια σύντομη ζωή με τόσο μεγάλο έργο. 

Δεν είναι όμως λεπτομέρειες για μια χώρα. Γράφει ο Ιαν Γκίμπσον στην βιογραφία του ποιητή :
"Η Ισπανία δεν μπορούσε να αποδεχτεί πως ο μεγαλύτερος Ισπανός ποιητής όλων των εποχών ήταν ομοφυλόφιλος. Η ομοφοβία υπήρχε και στα δύο στρατόπεδα του εμφυλίου και ύστερα από αυτόν. Ήταν ένα εθνικό πρόβλημα. Τώρα που η Ισπανία επιτρέπει το γάμο ομοφυλοφίλων, αυτό το ταμπού πρέπει να σπάσει"
Το έργο και ο θάνατος του Λόρκα έχουν, δικαιωματικά, ξεχωριστή θέση στα ελληνικά γράμματα και τις τέχνες. Θα ξεχωρίσω δύο ποιήματα. Εγγονόπουλος και Καββαδίας. Το δεύτερο, σε μελοποιημένη μορφή,  είναι αφιερωμένο από εμένα σε "εκείνους" της Ιπποδρομίου. Μαζί το τραγουδήσαμε βράδια και βράδια και "εκείνος" μάθαινε κιθάρα μ' αυτό και το "Μαχαίρι" πάνω στ' αυτάκια μας.

Μιλάω φυσικά για το "Federico Garcia Lorca" του Ν.Καββαδία, μελοποιημένο από τον Θ. Μικρούτσικο, που ανακατεύει το θάνατο του Λόρκα : 
" κι απάνω στη φοράδα σου δεμένος σταυρωτά σύρε για κείνο το στερνό στην Κόρδοβα ταξίδι μέσα απ' τα διψασμένα της χωράφια τα ανοιχτά" 

Ο Καββαδίας, για μια ακόμα φορά, πλάθει εικόνες. 
Εδώ νομίζω πως πρόκειται για ένα σχόλιό του για το φασισμό, που είχε την τύχη να  ντυθεί με μια θαυμάσια μουσική, και να τραγουδηθεί από ένα σπάνιο ερμηνευτή.

Ας τα πουν όλα οι ποιητές λοιπόν:

Nέα περί του θανάτου του Iσπανού ποιητού  Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα στις 19 Aυγούστου του 1936 μέσα στο χαντάκι του Kαμίνο Nτε Λα Φουέντε 
η τέχνη κι’ η ποίηση δεν μας βοηθούν να ζήσουμε:
η τέχνη και η ποίησις μας βοηθούνε
να πεθάνουμε
περιφρόνησις απόλυτη
αρμόζει
σ’ όλους αυτούς τους θόρυβους
τις έρευνες
τα σχόλια επί σχολίων
που κάθε τόσο ξεφουρνίζουν
αργόσχολοι και ματαιόδοξοι γραφιάδες
γύρω από τις μυστηριώδικες κι’ αισχρές συνθήκες
της εκτελέσεως του κακορρίζικου του Λόρκα
υπό των φασιστών
μα επί τέλους! πια ο καθείς γνωρίζει
πως
από καιρό τώρα
― και προ παντός στα χρόνια τα δικά μας τα σακάτικα ―
είθισται
να δολοφονούν
τους ποιητάς
Νίκος Εγγονόπουλος
Επέτειος του θανάτου του ποιητή και ζωγράφου (31/10/1985)

ακολουθεί το μελοποιημένο "Federico Garcia Lorca" στην κλασσική του μορφή. Γιάννης Κούτρας δηλαδή...
 
Ανέμισες για μια στιγμή το μπολερό
και το βαθύ πορτοκαλί σου μεσοφόρι
Αύγουστος ήτανε δεν ήτανε θαρρώ
τότε που φεύγανε μπουλούκια οι σταυροφόροι

Παντιέρες πάγαιναν του ανέμου συνοδειά
και ξεκινούσαν οι γαλέρες του θανάτου
στο ρογοβύζι ανατριχιάζαν τα παιδιά
κι ο γέρος έλιαζε, ακαμάτης, τ'αχαμνά του

Του ταύρου ο Πικάσο ρουθούνιζε βαριά
και στα κουβέλια τότε σάπιζε το μέλι
τραβέρσο ανάποδο, πορεία προς το βοριά
τράβα μπροστά, ξοπίσω εμείς και μη σε μέλει

Κάτω απ' τον ήλιο αναγαλιάζαν οι ελιές
και φύτρωναν μικροί σταυροί στα περιβόλια
τις νύχτες στέρφες απομέναν οι αγκαλιές
τότες που σ' έφεραν, κατσίβελε, στη μπόλια

Ατσίγγανε κι αφέντη μου με τι να σε στολίσω;
φέρτε το μαυριτάνικο σκουτί το πορφυρό
στον τοίχο της Καισαριανής μας φέραν από πίσω
κι ίσα ένα αντρίκειο ανάστημα ψηλώσαν το σωρό.

Κοπέλες απ' το Δίστομο, φέρτε νερό και ξύδι
κι απάνω στη φοράδα σου δεμένος σταυρωτά
σύρε για κείνο το στερνό στην Κόρδοβα ταξίδι
μέσα απ' τα διψασμένα της χωράφια τα ανοιχτά

Βάρκα του βάλτου ανάστροφη
φτενή δίχως καρένα
σύνεργα που σκουριάζουνε σε γύφτικη σπηλιά
σμάρι κοράκια να πετάν στην ερήμην αρένα
και στο χωριό να ουρλιάζουνε τη νύχτα εφτά σκυλιά.

Τετάρτη 14 Ιουλίου 2010

η κάθε Βαστίλη έχει το τέλος που της ταιριάζει

 αλλά και η μοίρα των εξεγέρσεων είναι σκληρή
14 Ιούλη 1789. Η πτώση της Βαστίλης

Οι εξεγέρσεις του παρελθόντος γίνονται ονόματα σε δρόμους, πλατείες και κυβερνητικά κτίρια , εις ανάμνησιν. 

Γίνονται δεκάρικοι λόγοι εκφωνημένοι από ορκισμένους εχθρούς τους σε νυσταγμένα ακροατήρια.

Γίνονται Εθνικές αργίες με παρελάσεις και βεγγαλικά.

Όμως, μας αρέσει ή όχι, οι εξεγέρσεις είναι που κίνησαν το δυσκίνητο τροχό της Ιστορίας. Χωρίς τις εξεγέρσεις και το αίμα των απροσάρμοστων ίσως να φορούσαμε ακόμα μεταλλικούς χαλκάδες στον αστράγαλο, δουλεύοντας από το χάραμα μέχρι να νυχτώσει.

Ε, σήμερα ζούμε λίγο καλύτερα.

Μας έπεισαν βέβαια πως "οι εξεγέρσεις μας είναι εν γένει εκτός του κλίματος"  και πως μόνο με την ψήφο μας μπορούμε να αλλάξουμε τη ζωή μας. Παρόλα αυτά  εξακολουθούν να τις βλέπουν σαν εφιάλτες στον ύπνο τους.

Ας κάνουμε πάλι τους εφιάλτες τους όνειρά μας!

Για soundtrack σήμερα το "Ανεμολόγιο". Σε μια πολύ όμορφη επανεκτέλεση από τα "Υπόγεια Ρεύματα"

Πρώτη εκτέλεση: Γιώργος Νταλάρας

Έβγαλε βρώμα η ιστορία ότι ξοφλήσαμε
είμαστε λέει το παρατράγουδο στα ωραία άσματα
και επιτέλους σκασμός οι ρήτορες πολύ μιλήσαμε
στο εξής θα παίζουμε σ' αυτό το θίασο μόνο ως φαντάσματα

Κάτω οι σημαίες στις λεωφόρους που παρελάσαμε
άλλαξαν λέει τ' ανεμολόγια και οι ορίζοντες
μας κάνουν χάρη που μας ανέχονται και που γελάσαμε
τώρα δημόσια θα έχουν μικρόφωνο μόνο οι γνωρίζοντες

Βγήκαν δελτία και επισήμως ανακοινώθηκε
είμαστε λάθος μες το κεφάλαιο του λάθος λήμματος
ο σάπιος κόσμος εκεί που σάπιζε ξανατονώθηκε
κι οι εξεγέρσεις μας είναι εν γένει εκτός του κλίματος

Δήλωσε η τσούλα η ιστορία ότι γεράσαμε
τις εμμονές μας περισυλλέγουνε τα σκουπιδιάρικα
όνειρα ξένα ράκη αλλότρια ζητωκραυγάσαμε
και τώρα εισπράττουμε απ' την εξέδρα μας βροχή δεκάρικα

Ξέσκισε η πόρνη η ιστορία αρχαία οράματα
τώρα για σέρβις μας ξαποστέλνει και για χαμόμηλο
την παρθενιά της επανορθώσαμε σφιχτά με ράμματα
την κουβαλήσαμε και μας κουβάλησε στον ανεμόμυλο
 

Παρασκευή 28 Μαΐου 2010

ημέρες παρελθόντος, γενικώς...

"γέμισε ο τόπος με κηλίδες απουσίας" (Γαμμαγραφία)
 
Lantern clock 
 "Να σκεπάσουμε καλά τα παιδιά. Γιατί κάνει πολύ κρύο ακόμα. Ν' αφήσουμε τις πόρτες μισόκλειστες. Ν' ανάψουμε ύστερα τους θύρσους. Απόψε να φωτιστούν οι ερανισμοί εκατομμυρίων ωρών και τα εξαίσια πανιασμένα πρόσωπα αυτών που αγαπήσαμε πριν ή μετά το χαμό τους. Και με το που θα ξημερώνει νάρθουν οι κάθε λογής θεονήστικοι να βυζάξουν από το φαγωμένο στήθος της κοπερατίβας μας κρασί λαϊκό.
Κύριε Ναμπόκοφ τι μυξοκλαίς έγλειστος στην 63η λεωφόρο της Νέας Υόρκης. Αφού ξέρεις. Εμπάργκο απ' την ανάποδη θα πει αιχμαλώτισέ με."

Το έργο αυτό αφιερώνεται στον Κωστή Μοσκώφ.
Χειμώνας του 81-82
Θάνος Μικρούτσικος-Άλκης Αλκαίος
το παραπάνω κείμενο υπήρχε στο εσώφυλλο του LP "Εμπάργκο"
 Το σημερινό ασμάτιο, με τον τίτλο Γαμμαγραφία, κυκλοφόρησε το 1982 στη συλλογή "Εμπάργκο" σε μουσική Θάνου Μικρούτσικου. Η ποίηση είναι του Άλκη Αλκαίου και ερμηνευτές ήταν  οι Μαρία Δημητριάδη, Μανώλης Μητσιάς, Κώστας Καράλης και Βλάσης Μπονάτσος.
Αναφέρεται στα γεγονότα του Ελ Σαλβαντόρ στα 1980 και η ανατριχιαστική ερμηνεία της Μαρίας Δημητριάδη μας θυμίζει για μια ακόμη φορά το πόσο μας λείπει η φωνή της.
Παρελθόν ε;
Πάντως εδώ υπάρχει και μια πρόσφατη επανεκτέλεση από τα "Υπόγεια Ρεύματα". Οι συγκρίσεις δικές σας. Καλή ακρόαση.
Γαμμαγραφία
Το μπάντζο σφίγγανε στα χέρια οι μιγάδες
δέκα ρεπόρτερ καταγράφαν τα συμβάντα
πριν στο χορό τους μας τραβήξουν οι μαινάδες
οι ανεμώνες μας βρεθήκαν μείον σαράντα.
Πού πας χλομός καλέ μου Μιγκέλ
γέμισε ο τόπος κίτρινες τουλίπες
και στην πλατεία Χόρχε ντ’ Αλβαράδο
περιπολούν δεινόσαυροι και γύπες.
Ο σεισμολόγοι στο Παλάσιο Νασιονάλ
τα βάζανε με τους κρατήρες της Σάντα Άννα
φοράς σομπρέρο κι έχεις πρόσωπο οβάλ
κι ούτε που πρόλαβες να παίξεις στην αλάνα.
Πού πας γυμνός καλέ μου Μιγκέλ
γέμισε ο τόπος με κηλίδες απουσίας
τις τεφροδόχους κλείσαν σε κρυφή σπηλιά
και μας πουλάν ενέσεις ευθυμίας.
σύνδεσμοι της ανάρτησης:

Δευτέρα 22 Μαρτίου 2010

"στις ανθισμένες νεραντζιές θα βρεις την κιβωτό σου."

"Η κιβωτός". Γιώργος Μεράντζας, σκέτο.
(Αριστερά ο Γιώργος Μεράντζας σε μια από τις σπάνιες πια εμφανίσεις του. Τραγουδάει στο Πολυτεχνείο το Δεκέμβριο του '08 σε εκδήλωση για τα απαγορευμένα τραγούδια. η φωτογραφία είναι από τα Μουσικά Προάστια ) 
Να με συμπαθάνε   οι υπόλοιποι συντελεστές του κομματιού (άλλωστε η αγάπη μου και η εκτίμηση για ποιητή και συνθέτη είναι εμφανής) αλλά χωρίς τη φωνή του θα ήταν κάτι άλλο. Το ακούσαμε εξάλλου και από άλλους ερμηνευτές και θυμηθήκαμε τη ρήση του Λευτέρη Παπαδόπουλου  πως σε μερικά κομμάτια θα έπρεπε να απαγορεύονται οι δεύτερες εκτελέσεις.  Ο στιχουργός το είπε αυτό με αφορμή την ερμηνεία του Γρηγόρη Μπιθικώτση στο" Άξιον Εστί" αλλά και η οριακή ερμηνεία του Μεράντζα δημιουργεί παρόμοιο θέμα. 
Όταν τον περασμένο Δεκέμβριο  με φίλιο καλώδιο γράφαμε για το Γιώργο Μεράντζα, και την εμφάνιση του "Δίπλα στο ποτάμι" μαζί με το Διονύση Τσακνή, είχαμε σκεφτεί την "Κιβωτό" για να κλείσουμε την ανάρτηση. Μια αδικημένη ηχογράφηση που μόλο που βρίσκεται σε δίσκο (Τροπάρια για φονιάδες) που γνώρισε εκτός από καταξίωση και εμπορική επιτυχία, έμεινε στα ρηχά και δεν έχει  αναγνώριση ανάλογη της Δίκοπης ζωής για παράδειγμα. Αυτός μάλλον ήταν και και ο λόγος που δεν βρήκαμε τότε το κομμάτι στο YouΤube. 

Τώρα όμως το κομμάτι είναι διαθέσιμο και περιμένω και τη γνώμη σας. 

Στίχοι: Μάνος Ελευθερίου
Μουσική: Θάνος Μικρούτσικος
Πρώτη εκτέλεση: Γιώργος Μεράντζας
Στις ανθισμένες νεραντζιές
θα βρεις την κιβωτό σου.
Τέσσερις τοίχοι στις φωτιές
θα ταξιδέψουν τις νυχτιές
και το παράπονό σου.
Πάρε μια λέξη για να ζεις
και στρώσε τη ζωή σου.
Και φώναζε ολονυχτίς
που βρίσκει ο βασανιστής
νερό του παραδείσου.
Και πάρε χάντρες του Μαγιού,
πηλό της Ρωμιοσύνης
τάμα δεκαπενταύγουστου,
την όψη την κρυφή σπαθιού
και της δικαιοσύνης.
Και πάρε δεντρολιβανιά,
μυρτιά και πικροδάφνη.
Του Μακρυγιάννη τον καημό
και δεκαπεντασύλλαβο
να βρεις αρχή και άκρη.
Και πες τα λόγια τα παλιά
κι απ' όλους τους αγώνες.
Και πες αυτά που είναι θηλιά
κι ήταν μαράζι και σκαλιά
στους δίκοπους αιώνες.
οι σύνδεσμοι της ανάρτησης:

Τετάρτη 17 Μαρτίου 2010

"κι ήθελε ακόμη πολύ φως να ξημερώσει / όμως εγώ δεν παραδέχτηκα την ήττα."

κι ήθελε ακόμη...  (Μανώλης Αναγνωστάκης)
Κι ήθελε ακόμη πολύ φως να ξημερώσει
όμως εγώ δεν παραδέχτηκα την ήττα,
έβλεπα τώρα πόσα κρυμμένα τιμαλφή έπρεπε να σώσω
πόσες φωλιές νερού να συντηρήσω μέσα στις φλόγες.

Μιλάτε, δείχνετε πληγές, αλλόφρονες στους δρόμους.

Τον πανικό που στραγγαλίζει την καρδιά σας σαν σημαία
καρφώσατε σ’ εξώστες, με σπουδή φορτώσατε το εμπόρευμα.
Η πρόγνωσή σας ασφαλής: Θα πέσει η πόλις.

Εκεί, προσεκτικά σε μια γωνιά μαζεύω με τάξη,

φράζω με σύνεση το τελευταίο μου φυλάκιο.
Κρεμώ κομμένα χέρια στους τοίχους, στολίζω
με τα κομμένα κρανία τα παράθυρα, πλέκω
με κομμένα μαλλιά το δίχτυ μου και περιμένω
όρθιος και μόνος σαν και πρώτα περιμένω.

Κυριακή 7 Μαρτίου 2010

"μιλάνε για του έθνους, ξανά, την τιμή..."

αλλά η Άννα δεν πρέπει να κλάψει, ας οργιστεί επιτέλους...
 κλασικές ιδέες, στίχοι, πίνακες και κλασικές λιτές, φτηνές τροφές ήρθε η ώρα να πάρουν την εκδίκησή τους. "Πατατοφάγοι", πίνακας του Van Gogh
"Όλοι οι Έλληνες, οι άνθρωποι του ενός μισθού, της καθημερινής σκληρής εργασίας, όλοι εκείνοι που δεν κρύβουν τα εισοδήματά τους, είναι έτοιμοι να βοηθήσουν για τη σωτηρία της πατρίδας. Συγκινούμαι ειλικρινά, όταν άνθρωποι του μόχθου με πιάνουν στο δρόμο και μου λένε "για την πατρίδα, και το μισθό μου να θυσιάσω"
 Γεώργιος Ανδρέα Παπανδρέου ο Γ΄ έφα.
Το είπε δημοσίως, σε συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου, και ανερυθρίαστα. Ξέρει πως έχει για ακροατήριο όλους  εκείνους που άκουσαν πρώτα τον Κωνσταντίνο Καραμανλή τον Ά τον Μεγαλοπρεπή, μετά τον μπαμπά του, ύστερα το Σημίτη, και εσχάτως τον Κωστάκη τον ανιψιό, να λένε (και να κάνουν) τέτοιες παπαριές χωρίς το παραμικρό κόστος.Ύστερα ήρθε ο Όλι Ρεν και μετά ο σοσιαλισμός για να μας πάρει τα μέτρα.Τώρα ο πρωθυπουργός μας ταξιδεύει ανά την Εσπερία για να πείσει τους εταίρους μας να συνεχίσουν να μας δανείζουν αφού πράξαμε τα δέοντα  τοις κείνων ρήμασι πειθόμενοι. Θα επιστρέψει με το χαμόγελο, trade mark της οικογένειας Παπανδρέου, για να μας πει πως τα κατάφερε. Για μας τα κάνει όλα...
Kalo koyragio...
...μας ευχήθηκε φεύγοντας ο πολύς Όλι Ρεν φορώντας το χαμόγελο του βιαστή  την ώρα που ρωτά το θύμα του αν του άρεσε. Άνετος και αυτός. Ξέρει πως εύχεται σε ένα λαό έτοιμο να οργιστεί και να συγκροτήσει πανεθνικό μέτωπο όταν προσβάλλουν την Αφροδίτη της Μήλου αλλά πρόθυμο να εκχωρήσει την ανεξαρτησία του στις Βρυξέλλες και στο ΔΝΤ όταν τον πείσουν πως κινδυνεύει. Την ώρα λοιπόν που οι αποφάσεις για την οικονομική πολιτική απλώς μεταφράζονται από τα Γερμανικά, ή άλλη "βαρβαρική" διάλεκτο, ο "περήφανος λαός μας" κατακεραυνώνει τους "απόγονους των Ναζιστών" που τόλμησαν να μαγαρίσουν τα αγάλματά μας και να γράψουν όλα αυτά που λέγονται και στη χώρα μας. Θυμάται με περηφάνια τα Καλάβρυτα και το Δίστομο αλλά ξεχνάει πως αυτά ήταν κομμάτι μόνο του τιμήματος της ανεξαρτησίας. Τώρα αυτή εκχωρείται στις Βρυξέλλες και αλλαχού μέσα σε ατμόσφαιρα  εθνικής "γαργάρας."
Ο "περήφανος λαός μας" είναι τουλάχιστον συνένοχος-όχι μόνο επειδή ανά επταετία εναλλάσσει στην εξουσία αυτούς που τον οδηγούν από λιτότητα σε λιτότητα και από θυσία σε θυσία χωρίς καμία ορατή έξοδο από τη στενωπό (έτσι την είχε πει ο Α. Παπανδρέου μπαμπάς για όσους το ξέχασαν), αλλά γιατί μετά από όλα αυτά εξακολουθεί να τους πιστεύει και να τσιμπάει στα λεγόμενά τους. Η θεωρία του "οικογενειακού χρέους" που με επιμέλεια φιλοτέχνησαν κυβερνώντες και ΜΜΕ δυστυχώς έχει πείσει την πλειοψηφία. Κατάφεραν να πείσουν πως υπεύθυνοι για το χρέος είναι και όσοι κακοδιαχειρίστηκαν το δημόσιο χρήμα υποθηκεύοντας  το μέλλον ακόμη  και των εγγονιών μας σε στρατιωτικές δαπάνες, αλλά και αυτός ο άτιμος εφοριακός υπάλληλος που ενώ παίρνει υπέρογκο επίδομα συνεχίζει να λαδώνεται. Συνυπεύθυνοι  για το χρέος είναι οι διεφθαρμένοι αξιωματούχοι και οι καταχραστές δισεκατομμυρίων αλλά και η γριούλα που βρήκε τρόπο να εισπράττει παράνομα τη μυθική σύνταξη των 300 ευρώ που προοριζόταν για το σύντροφο της ζωής της, που στο κάτω κάτω την είχε προπληρώσει με τις εισφορές του ο μακαρίτης. Συνυπεύθυνοι, αλλά οι πρώτοι δεν ανησυχούν μήπως κάποιος τους υποχρεώσει να επιστρέψουν τα κλοπιμαία και τους δείξει την πόρτα του εισαγγελέα, ενώ η συμπαθής γριούλα κάθε που τσεπώνει τα 3οο τρέμει στην ιδέα πως αν την ανακαλύψουν θα τα πληρώσει όλα αναδρομικά και θα γίνει ρόμπα και στη γειτονιά. Τώρα σαν μια ωραία οικογένεια και μέσα σε μια ωραία ατμόσφαιρα εθνικής ανάτασης (έχουμε πόλεμο είπε τις προάλλες ο ΓΑΠ-μην το γελάς μωρό μου, θα πρόσθετε ο Τζιμάκος) μας καλούν να πληρώσουμε όχι μισά- μισά αλλά σχεδόν όλα εμείς.
Δε φταίει λοιπόν το ζαβό το ριζικό μας ούτε ο θεός που μας μισεί. 
Εμείς τους ψηφίσαμε, τους ανεχόμαστε και τους παρακολουθούμε άβουλοι να μας τα κόβουν, προβάλλοντας σαν άλλοθι για την παραίτησή μας την  αδυναμία πολιτικών και συνδικαλιστικών σχηματισμών να μας εμπνεύσουν. Δείχνουμε σαν κυρίως υπεύθυνη την  επίσημη αριστερά, που είναι ανατρεπτική μονάχα στα λόγια, χωρίς να καταλαβαίνουμε πως είναι σαν να δείχνουμε τη μούρη μας σε καθρέφτη. Κλείνουμε τις ειδήσεις, για να μη ψυχοπλακωνόμαστε μετρώντας απώλειες εισοδημάτων και κατακτήσεων και βυθιζόμαστε στην ασφάλεια του καναπέ, για να χαλαρώσουμε και να ξεχαστούμε με μια ταινία για όλη την οικογένεια, έναν καλό αγώνα, ή απολαμβάνοντας το πόνημα της κυρίας Τζούλιας Αλεξανδράτου που φροντίσαμε να εξαντλήσουμε σε μερικές ώρες, δείχνοντας πόσο αντάξιοι είμαστε αυτών που μας κυβερνούν.

Όσοι λίγοι εξακολουθούμε να αντιδρούμε (από συνήθεια και ένστικτο περισσότερο) είμαστε, λέει, κολλημένοι και επιπλέον υποχρεωμένοι να απαντήσουμε στην ερώτηση: 
-"Αφού αν δεν γίνουν αυτά δε θα μας δανείσει κανείς. Τι να κάνουμε;" 
Λες και όλοι όσοι εξεγέρθηκαν με επιτυχία στο παρελθόν (και για να έχουμε εμείς αυτά που τώρα μας κόβουν , διάολε) είχαν, πριν ή μετά, απαντήσεις σε τέτοιες ερωτήσεις...
Σε τι μεσαίωνα γυρίσαμε πάλι βρε συντρόφια; Γυρίσαμε, δε μας γύρισαν, και αυτό είναι το γαμώ το στην υπόθεση. Σίγουρα  θα τον αφήσουμε πίσω μας και αυτόν και τους μανδαρίνους του, αλλά πότε; Αλλά είμαστε εμείς οι γιοί και οι εγγονοί των αγωνιστών της αντίστασης στα αλήθεια;  Ελπίζω  πως τους ξεγέλασε η εικόνα αφασίας που έχουμε και  υπολόγισαν  λάθος τα όρια ανοχής μας. Γιατί η  θέση μας δεν είναι στον πίνακα των πατατοφάγων της αρχής, ούτε στον παράπλευρο του Edvard Munch που μας περιορίζει σε μια κραυγή. 
Προσωπικά προσδοκώ μια εξέγερση  αόμματη, μαυροφορεμένη και ως εκ τούτου σκληρή.
Ίδωμεν...
O Θάνος Μικρούτσικος ξεκινά και τα Υπόγεια Ρεύματα ολοκληρώνουν το επίκαιρο " Άννα μην κλαις" του πρώτου. Το γκρουπ σε πρόσφατη συνέντευξη ρωτήθηκε πόσο μπορούν  να "μιλήσουν" σήμερα στίχοι του Μπέρλοτ Μπρεχτ γραμμένοι το 1935 και έδωσε πληρωμένη απάντηση πως το "θα γυρέψουμε βερεσέ απ' τον μπακάλη" θα μπορούσε να γραφτεί και το 2010. Μια χαρά τους την είπαν-εμείς να δούμε τώρα...
Στίχοι: Bertolt Brecht
Μουσική: Θάνος Μικρούτσικος
Πρώτη εκτέλεση: Γιάννης Κούτρας

Μιλάνε για καιρούς δοξασμένους, και πάλι
(Άννα μην κλαις)
θα γυρέψουμε βερεσέ απ' τον μπακάλη.

Μιλάνε για του έθνους, ξανά, την τιμή
(Άννα μην κλαις)
στο ντουλάπι δεν έχει ψίχα ψωμί

Μιλάνε για νίκες που το μέλλον θα φέρει
(Άννα μην κλαις)
Εμένα δε με βάζουν στο χέρι.

Ο στρατός ξεκινά
(Άννα μην κλαις)
Σαν γυρίσω ξανά
θ' ακολουθώ άλλες σημαίες.
Ο στρατός ξεκινά