"γέμισε ο τόπος με κηλίδες απουσίας" (Γαμμαγραφία)

έφυγε και ο Άλκης Αλκαίος...
γγ

 
Lantern clock 

"Να σκεπάσουμε καλά τα παιδιά. Γιατί κάνει πολύ κρύο ακόμα. Ν' αφήσουμε τις πόρτες μισόκλειστες. Ν' ανάψουμε ύστερα τους θύρσους. Απόψε να φωτιστούν οι ερανισμοί εκατομμυρίων ωρών και τα εξαίσια πανιασμένα πρόσωπα αυτών που αγαπήσαμε πριν ή μετά το χαμό τους. Και με το που θα ξημερώνει νάρθουν οι κάθε λογής θεονήστικοι να βυζάξουν από το φαγωμένο στήθος της κοπερατίβας μας κρασί λαϊκό. Κύριε Ναμπόκοφ τι μυξοκλαίς έγλειστος στην 63η λεωφόρο της Νέας Υόρκης. Αφού ξέρεις. Εμπάργκο απ' την ανάποδη θα πει αιχμαλώτισέ με."

Το έργο αυτό αφιερώνεται στον Κωστή Μοσκώφ.
Χειμώνας του 81-82
Θάνος Μικρούτσικος-Άλκης Αλκαίος

το παραπάνω κείμενο υπήρχε στο εσώφυλλο του LP "Εμπάργκο"

Γαμμαγραφία, λοιπόν για ένα ακόμη αντίο...

Ένα αντίο στο σεμνό δημιουργό Άλκη Αλκαίο, που διάλεξε να μας μιλά μόνο με το έργο του. Αρνήθηκε πεισματικά συνεντεύξεις την ώρα που ήταν ένας από τους στυλοβάτες του έντεχνου τραγουδιού και οι στίχοι του ακούγονταν παντού. Πρόχειρα:  "Ρόζα", "Πρωινό τσιγάρο" και "ερωτικό", ξεπέρασαν τα όρια των ακροατών του έντεχνου.

Αρνήθηκε το πραγματικό του ονοματεπώνυμο, συνδεδεμένο με μια πλούσια αντιστασιακή δράση, για να εμφανισθεί μπροστά μας ως ποιητής Άλκης Αλκαίος.
Την ίδια ώρα άλλοι χρησιμοποιούσαν τα επώνυμα που έχτισαν στην αντίσταση, για να εμφανιστούν με άλλους τρόπους...

Γαμμαγραφία, λοιπόν χωρίς βιογραφικά και άλλα...
Κυκλοφόρησε το 1982 στη συλλογή "Εμπάργκο" σε μουσική Θάνου Μικρούτσικου. Η ποίηση είναι του Άλκη Αλκαίου και ερμηνευτές ήταν  οι Μαρία Δημητριάδη, Μανώλης Μητσιάς, Κώστας Καράλης και Βλάσης Μπονάτσος.

Αναφέρεται στα γεγονότα του Ελ Σαλβαντόρ στα 1980 και η ανατριχιαστική ερμηνεία της Μαρίας Δημητριάδη μας θυμίζει για μια ακόμη φορά το πόσο μας λείπει η φωνή της.

Πάντως εδώ υπάρχει και μια πρόσφατη επανεκτέλεση από τα "Υπόγεια Ρεύματα". Οι συγκρίσεις δικές σας. Καλή ακρόαση.

Γαμμαγραφία

Το μπάντζο σφίγγανε στα χέρια οι μιγάδες
δέκα ρεπόρτερ καταγράφαν τα συμβάντα
πριν στο χορό τους μας τραβήξουν οι μαινάδες
οι ανεμώνες μας βρεθήκαν μείον σαράντα.

Πού πας χλομός καλέ μου Μιγκέλ
γέμισε ο τόπος κίτρινες τουλίπες
και στην πλατεία Χόρχε ντ’ Αλβαράδο
περιπολούν δεινόσαυροι και γύπες.

Ο σεισμολόγοι στο Παλάσιο Νασιονάλ
τα βάζανε με τους κρατήρες της Σάντα Άννα
φοράς σομπρέρο κι έχεις πρόσωπο οβάλ
κι ούτε που πρόλαβες να παίξεις στην αλάνα.

Πού πας γυμνός καλέ μου Μιγκέλ
γέμισε ο τόπος με κηλίδες απουσίας
τις τεφροδόχους κλείσαν σε κρυφή σπηλιά
και μας πουλάν ενέσεις ευθυμίας.

σύνδεσμοι της ανάρτησης:

• αφιέρωμα στο Ελ Σαλβαντόρ (Εξάντας)
• όταν τα Υπόγεια Ρεύματα συνάντησαν το Θάνο Μικρούτσικο.
• " μνήμη Νίκου Πουλαντζά"...
• 1982-Θάνος Μικρούτσικος-"Εμπάργκο"
  

"...δεν ξέρεις πια, σαν ανάβουν τα τσακμάκια τους, αν είναι ν’ ανάψουν το τσιγάρο τους ή αν είναι ν’ ανάψουν το φιτίλι του δυναμίτη"

οι γερόντοι ( Γιάννης Ρίτσος )

 "τυφλός γέρος κιθαριστής" Pablo Picasso 1903

Κάθε τόσο Μας έρχονται καινούριες καραβιές γερόντοι 
απ’ το Μοριά, απ’ τη Ρούμελη
Και πιο πάνω απ’ τα Τρίκαλα και τη Μακεδονία
Λιγνοί γερόντοι χοντροκόκκαλοι μ’άσπρα μουστάκια και φλοκάτες
Μυρίζουν σβουνιά και χωράφι
Μέσα στα μάτια τους βελάζουν τα πρόβατα του απόβραδου
Στα τσουλούφια τους κρέμονται οι σκιές των πλατανόφυλλων

Μιλάνε λίγο δεν μιλάνε καθόλου ωστόσο πότε πότε το βλέπεις
Πού’χουν συμπεθεριάσει με τα ελάτια
Μια στιγμή που σηκώνουν τα μάτια απ’ το χώμα
Και τηράνε πίσω απ’ τους ώμους μας
Όταν γαλανίζει το βράδυ τις τέντες
Κι ο αγέρας μπλέκει τα μουστάκια του στο θυμάρι
Όταν ο ουρανός κατεβαίνει απ’ τα βράχια
Δρασκελώντας τη θύμηση με τις προκαδούρες των άστρων
κι ο θάνατος κόβει βόλτες αμίλητος έξω απ’ το συρματόπλεγμα,
τότες τους βλέπουμε που συνάζονται τρείς-τρείς, πέντε-πέντε,
σα στα παλιά τα χρόνια στις μπαρουταποθήκες του Μεσολογγιού 

Και τότες πια δεν ξέρεις- έτσι συναγμένοι στον αυλόγυρο της βραδιάς
αξούριστοι, άλαλοι,
δεν ξέρεις πια, σαν ανάβουν τα τσακμάκια τους,
αν είναι ν’ ανάψουν το τσιγάρο τους
ή αν είναι ν’ ανάψουν το φιτίλι του δυναμίτη. 

Τούτοι οι γερόντοι δε μιλάνε.
Τα παιδιά τους βγήκαν στο κλαρί.
Ετούτοι χώσαν την καρδιά τους στο βουνό
σαν ένα βαρέλι με μπαρούτι.

Δίπλα στα μάτια τους έχουν ένα δεντράκι καλοσύνη,
ανάμεσα στα φρύδια τους ένα γεράκι δύναμη,
κι ένα μουλάρι από θυμό μες στην καρδιά τους
που δε σηκώνει τ’ άδικο
Και τώρα κάθονται εδώ στη Μακρόνησο
στο άνοιγμα του τσαντιριού, αγνάντια στη θάλασσα,
σαν πέτρινα λιοντάρια στη μπασιά της νύχτας,
με τα νύχια μπηγμένα στην πέτρα. Δε μιλάνε. 

Κοιτάνε πέρα την αντιφεγγιά της Αθήνας,
κοιτάνε τον ποταμό του Ιορδάνη,
σφίγγοντας μια πέτρα στη χωματένια φούχτα τους,
σφίγγοντας μες στα μάτια τους τα σκάγια των άστρων,
σφίγγοντας μες στο φυλλοκάρδι τους μια δυνατή σιωπή,
εκείνη τη σιωπή που γίνεται πριν απ’ τ’ αστροπελέκι.

από την "Καντάτα για τη Μακρόνησο" 

χιονίζει μες στη νύχτα (Ναζίμ Χιχμέτ)

Εσύ που λες "No passaran" μπροστά στην πύλη   της Μαδρίτης…

ηη

Χιονίζει μες στη νύχτα

Κι εσύ στέκεις μπροστά

Στην πύλη της Μαδρίτης

Αντίκρυ σου έχεις

Μια στρατιά ολάκερη από πολιτείες

Μια στρατιά που σκοτώνει

Ό,τι πιο ωραίο έχουμε

Την ελπίδα, τα παιδιά, τη λευτεριά, την νοσταλγία

Χιονίζει μες στη νύχτα

Απόψε θα κρυώνουνε

Τα μουσκεμένα πόδια σου

Χιονίζει και τώρα

Που σε σκέφτομαι

Την ίδια τούτη την στιγμή

Μπορεί μια σφαίρα εκεί να σε σκοτώνει

Και τότε

Μήτε χιόνι πια μήτε άνεμος

 Χιονίζει

Εσύ που λές «No passaran »

 μπροστά στην πύλη της Μαδρίτης..

ποίηση : Ναζίμ Χικμέτ

Δίσκος: Πολιτικά τραγούδια-1976

μουσική: Θάνος Μικρούτσικος- πρώτη ερμηνεία: Μαρία Δημητριάδη

ημέρες παρελθόντος, γενικώς...

"γέμισε ο τόπος με κηλίδες απουσίας" (Γαμμαγραφία)

 
Lantern clock 

 "Να σκεπάσουμε καλά τα παιδιά. Γιατί κάνει πολύ κρύο ακόμα. Ν' αφήσουμε τις πόρτες μισόκλειστες. Ν' ανάψουμε ύστερα τους θύρσους. Απόψε να φωτιστούν οι ερανισμοί εκατομμυρίων ωρών και τα εξαίσια πανιασμένα πρόσωπα αυτών που αγαπήσαμε πριν ή μετά το χαμό τους. Και με το που θα ξημερώνει νάρθουν οι κάθε λογής θεονήστικοι να βυζάξουν από το φαγωμένο στήθος της κοπερατίβας μας κρασί λαϊκό.
Κύριε Ναμπόκοφ τι μυξοκλαίς έγλειστος στην 63η λεωφόρο της Νέας Υόρκης. Αφού ξέρεις. Εμπάργκο απ' την ανάποδη θα πει αιχμαλώτισέ με."

Το έργο αυτό αφιερώνεται στον Κωστή Μοσκώφ.
Χειμώνας του 81-82
Θάνος Μικρούτσικος-Άλκης Αλκαίος

το παραπάνω κείμενο υπήρχε στο εσώφυλλο του LP "Εμπάργκο"

 Το σημερινό ασμάτιο, με τον τίτλο Γαμμαγραφία, κυκλοφόρησε το 1982 στη συλλογή "Εμπάργκο" σε μουσική Θάνου Μικρούτσικου. Η ποίηση είναι του Άλκη Αλκαίου και ερμηνευτές ήταν  οι Μαρία Δημητριάδη, Μανώλης Μητσιάς, Κώστας Καράλης και Βλάσης Μπονάτσος.

Αναφέρεται στα γεγονότα του Ελ Σαλβαντόρ στα 1980 και η ανατριχιαστική ερμηνεία της Μαρίας Δημητριάδη μας θυμίζει για μια ακόμη φορά το πόσο μας λείπει η φωνή της.

Παρελθόν ε;

Πάντως εδώ υπάρχει και μια πρόσφατη επανεκτέλεση από τα "Υπόγεια Ρεύματα". Οι συγκρίσεις δικές σας. Καλή ακρόαση.

Γαμμαγραφία

Το μπάντζο σφίγγανε στα χέρια οι μιγάδες
δέκα ρεπόρτερ καταγράφαν τα συμβάντα
πριν στο χορό τους μας τραβήξουν οι μαινάδες
οι ανεμώνες μας βρεθήκαν μείον σαράντα.

Πού πας χλομός καλέ μου Μιγκέλ
γέμισε ο τόπος κίτρινες τουλίπες
και στην πλατεία Χόρχε ντ’ Αλβαράδο
περιπολούν δεινόσαυροι και γύπες.

Ο σεισμολόγοι στο Παλάσιο Νασιονάλ
τα βάζανε με τους κρατήρες της Σάντα Άννα
φοράς σομπρέρο κι έχεις πρόσωπο οβάλ
κι ούτε που πρόλαβες να παίξεις στην αλάνα.

Πού πας γυμνός καλέ μου Μιγκέλ
γέμισε ο τόπος με κηλίδες απουσίας
τις τεφροδόχους κλείσαν σε κρυφή σπηλιά
και μας πουλάν ενέσεις ευθυμίας.

σύνδεσμοι της ανάρτησης:

• αφιέρωμα στο Ελ Σαλβαντόρ (Εξάντας)
• όταν τα Υπόγεια Ρεύματα συνάντησαν το Θάνο Μικρούτσικο.
• " μνήμη Νίκου Πουλαντζά"...
• 1982-Θάνος Μικρούτσικος-"Εμπάργκο"
  

"κι ήθελε ακόμη πολύ φως να ξημερώσει / όμως εγώ δεν παραδέχτηκα την ήττα."

κι ήθελε ακόμη...  (Μανώλης Αναγνωστάκης)

Κι ήθελε ακόμη πολύ φως να ξημερώσει
όμως εγώ δεν παραδέχτηκα την ήττα,
έβλεπα τώρα πόσα κρυμμένα τιμαλφή έπρεπε να σώσω
πόσες φωλιές νερού να συντηρήσω μέσα στις φλόγες.

Μιλάτε, δείχνετε πληγές, αλλόφρονες στους δρόμους.
Τον πανικό που στραγγαλίζει την καρδιά σας σαν σημαία
καρφώσατε σ’ εξώστες, με σπουδή φορτώσατε το εμπόρευμα.
Η πρόγνωσή σας ασφαλής: Θα πέσει η πόλις.

Εκεί, προσεκτικά σε μια γωνιά μαζεύω με τάξη,
φράζω με σύνεση το τελευταίο μου φυλάκιο.
Κρεμώ κομμένα χέρια στους τοίχους, στολίζω
με τα κομμένα κρανία τα παράθυρα, πλέκω
με κομμένα μαλλιά το δίχτυ μου και περιμένω
όρθιος και μόνος σαν και πρώτα περιμένω.

ο Θάνος Μικρούτσικος μιλάει για τη Μαρία Δημητριάδη

Στις 9 Φεβρουαρίου το εξαιρετικό μουσικό (και όχι μόνο) blog μουσικά προάστια δημοσίευσε την παρακάτω συζήτηση με το Θάνο Μικρούτσικο, με αφορμή τον θάνατο της Μαρίας Δημητριάδη. Μια σημαντική γνώμη για την Μαρία και τη φωνή της , ενός μεγάλου μουσικού που δούλεψε πολύ μαζί της. Επιπλέον ενδιαφέρον έχουν και οι αναφορές του συνθέτη στο κλίμα μιας εποχής, που μάλλον πέρασε ανεπιστρεπτί για την ελληνική μουσική σκηνή.


Ο ΘΑΝΟΣ ΜΙΚΡΟΥΤΣΙΚΟΣ ΜΙΛΑΕΙ ΣΤΑ ΜΟΥΣΙΚΑ ΠΡΟΑΣΤΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΑΡΙΑ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗ

Συνάντησα πρόσφατα τον Θάνο Μικρούτσικο για τις ανάγκες ενός άρθρου για το περιοδικό "Δίφωνο". Μόλις είχαμε τελειώσει την κουβέντα όταν του ζήτησα να πει δυο λόγια για τη στενή του συνεργάτιδα και φίλη Μαρία Δημητριάδη. Πάντα ευγενής αλλά και φανερά συγκινημένος, ο Θάνος Μικρούτσικος δέχτηκε να μιλήσει στα Μ.Π. για την μεγάλη Ελληνίδα τραγουδίστρια. Τον ευχαριστώ θερμά.
Ηρ. Οικ.

Λυπάμαι που αυτή την κουβέντα δεν την κάναμε πριν δύο, πριν τρία, πριν έξι χρόνια. Η Μαρία Δημητριάδη είναι ίσως η μεγαλύτερη Ελληνίδα τραγουδίστρια, από τη Μεταπολίτευση και μετά. Αν πάρετε αυτή τη στιγμή μια οποιαδήποτε ηχογράφησή της από τη δεκαετία του ’70, ας πούμε από τις κοινές μας δουλειές για να μη μιλήσω για άλλους, και δείτε μια οποιαδήποτε ερμηνεία της, και τη συγκρίνετε με τις ηχογραφήσεις εκείνης της εποχής σπουδαίων Ελληνίδων τραγουδιστριών - που όντως είναι σπουδαίες, όχι δήθεν σπουδαίες - είναι 100 προς 1 το αποτέλεσμα, είναι σαν να ηχογραφήθηκε σήμερα, δηλαδή η ερμηνεία της είναι εντελώς σημερινή. Το ίδιο συμβαίνει με τις, λιγότερες βέβαια σε ποσότητα, ερμηνείες της Φλέρυ Νταντωνάκη, επίσης αδικοχαμένης τραγουδίστριας, μεγάλης.

Ψάχνοντας σε ανύποπτο χρόνο, όχι τώρα, να δω γιατί συμβαίνει αυτό, πώς είναι δυνατόν να συμβαίνει αυτό - διότι έχουμε σπουδαίες φωνές στην Ελλάδα, γεμάτες φωνές, φωνές με φοβερό χρώμα - έβγαλα ένα συμπέρασμα: ότι δηλαδή η Μαρία δεν ήταν μόνο επική τραγουδίστρια ή μόνο λυρική τραγουδίστρια. Την ίδια στιγμή που τραγουδούσε ας πούμε το «Αν η μισή μου καρδιά» ή την ίδια στιγμή που τραγουδούσε κάτι από τη «Καντάτα για τη Μακρόνησο» ή από τα «Τροπάρια για Φονιάδες», την ίδια στιγμή είναι σαν να εξέφραζε ερμηνευτικά τη δραματική συγκυρία. Ο όρος «δραματική τραγουδίστρια» δεν υπάρχει στο έντεχνο νεοελληνικό τραγούδι· τον δανειζόμαστε για πολύ μεγάλες φωνές της όπερας. Βεβαίως δεν είχε την τεχνική μιας μεγάλης φωνής της όπερας, είχε όμως την έκφραση αυτής της δραματικότητας που δεν την είχε καμία άλλη Ελληνίδα τραγουδίστρια. Μπορούσαμε να πούμε «θαυμάσια λυρική τραγουδίστρια η τάδε», «θαυμάσια επική τραγουδίστρια η τάδε», ή και η ίδια θαυμάσια λυρική σε κάτι άλλο. Ταυτοχρόνως να κρύβονται όλα αυτά τα επίπεδα και να απορρέει μια δραματικότητα, αυτό υπήρχε μόνο στη Μαρία Δημητριάδη.

Τώρα, γιατί θα της οφείλω μέχρι τέλους της Μαίρης (Μαίρη την λέγαμε); Διότι μαζί φτιάξαμε τον τρόπο μας· αυτή τον τρόπο να τραγουδάει κι εγώ τον τρόπο να συνθέτω. Είναι περίεργο πράγμα. Αν δείτε πώς εκφέρει τις συλλαβές, πώς γεμίζει αυτό το στόμα με μία συλλαβή... κι αυτό δεν βγήκε κατόπιν διδασκαλιας, βγήκε κατόπιν μίας πολύ κοντινής επαφής. Εγώ τη γνώρισα το 1972, και δουλεύαμε καθημερινά από το ’72, μετά έγινε και η σχέση με τον αδερφό μου και πια είμαστε μια οικογένεια. Αλλά ανεξάρτητα από αυτό δουλεύαμε κάθε μέρα, δεν υπήρχε μία μέρα που να μην γίνει πρόβα σπίτι, από μια στιγμή και μετά δεν υπήρχε μία μέρα που να μην υπάρχει μια συναυλία, μερικές μέρες και τρεις συναυλίες. Όλη αυτή η δεκαετία του ’70 ήταν μια ηρωική περίοδος, υπήρχαν πολλοί δίσκοι, υπήρχαν πολλές συναυλίες, υπήρχε πολλή πρόβα, όπου εκεί οι συλλαβές γίνονταν ένα οικοδόμημα, λειτουργούσε η σιωπή, η κατάρρευση των συλλαβών. Δηλαδή, μάθαμε μαζί να συλλαβίζουμε τους τρόπους μας, αυτή τον τρόπο του να ερμηνεύει, κι εγώ τον τρόπο του να γράφω εκείνες τις συλλαβές που αυτή θα ερμήνευε. Αν μ’ ακούσεις να τραγουδώ και προ του ’72 - υπάρχουν κάποιες ηχογραφήσεις αστείες σε κάτι μαγνητόφωνα - ο τρόπος που λέω τις συλλαβές ή τις λέξεις δεν θα σου φανεί παράξενος, γιατί μετά θα τον δεις στη Μαρία Δημητριάδη. Δηλαδή, τον φτιάξαμε μαζί αυτό το πράγμα. Της οφείλω λοιπόν τον τρόπο μου, της οφείλω όλο τον τρόπο με τον οποίο ξεκίνησε η περίπτωση του Θάνου Μικρούτσικου. Όλη αυτή τη δεκαετία του ’70 μέχρι το ’82 την περάσαμε μαζί, χέρι-χέρι.

Ξεχωρίζετε κάποια στιγμή της συνεργασίας σας;
Ξανάκουσε την Ρόζα Λούξεμπουργκ απ’ τα "Τροπάρια για Φονιάδες", και θα σου σηκωθεί η τρίχα. Αυτά.

ας ξανακούσουμε λοιπόν την Μαρία στο τραγούδι που προτείνει ο συνθέτης...

η ζωή είναι ωραία, όντως !

και διαθέτει πολλούς τρόπους να μας υπενθυμίζει την ομορφιά της....

η πιο όμορφη θάλασσα

Στίχοι: Ναζίμ Χικμέτ
Μουσική: Θάνος Μικρούτσικος
Πρώτη εκτέλεση: Μαρία Δημητριάδη

Να γελάσεις απ' τα βάθη των χρυσών σου ματιών

είμαστε μες στο δικό μας κόσμο

Η πιο όμορφη θάλασσα

είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει

Τα πιο όμορφα παιδιά δεν έχουν μεγαλώσει ακόμα

Τις πιο όμορφες μέρες μας

δεν τις έχουμε ζήσει ακόμα

Κι αυτό που θέλω να σου πω

το πιο όμορφο απ' όλα,

δε στο 'χω πει ακόμα.

καλώς σας ξαναβρίσκω !!

το "λάθος" (2)

ένα ποίημα και λίγα λόγια, μόνο.

Μακρόνησος 1950 "ο ...νέος Παρθενών "

οι γερόντοι

Κάθε τόσο Μας έρχονται καινούριες καραβιές γερόντοι
απ’ το Μοριά, απ’ τη Ρούμελη
Και πιο πάνω απ’ τα Τρίκαλα και τη Μακεδονία
Λιγνοί γερόντοι χοντροκόκκαλοι μ’άσπρα μουστάκια και φλοκάτες
Μυρίζουν σβουνιά και χωράφι
Μέσα στα μάτια τους βελάζουν τα πρόβατα του απόβραδου
Στα τσουλούφια τους κρέμονται οι σκιές των πλατανόφυλλων

Μιλάνε λίγο δεν μιλάνε καθόλου ωστόσο πότε πότε το βλέπεις
Πού’χουν συμπεθεριάσει με τα ελάτια
Μια στιγμή που σηκώνουν τα μάτια απ’ το χώμα
Και τηράνε πίσω απ’ τους ώμους μας
Όταν γαλανίζει το βράδυ τις τέντες
Κι ο αγέρας μπλέκει τα μουστάκια του στο θυμάρι
Όταν ο ουρανός κατεβαίνει απ’ τα βράχια
Δρασκελώντας τη θύμηση με τις προκαδούρες των άστρων
κι ο θάνατος κόβει βόλτες αμίλητος έξω απ’ το συρματόπλεγμα,
τότες τους βλέπουμε που συνάζονται τρείς-τρείς, πέντε-πέντε,
σα στα παλιά τα χρόνια στις μπαρουταποθήκες του Μεσολογγιού

Και τότες πια δεν ξέρεις- έτσι συναγμένοι στον αυλόγυρο της βραδιάς
αξούριστοι, άλαλοι,
δεν ξέρεις πια, σαν ανάβουν τα τσακμάκια τους,
αν είναι ν’ ανάψουν το τσιγάρο τους
ή αν είναι ν’ ανάψουν το φιτίλι του δυναμίτη.

Τούτοι οι γερόντοι δε μιλάνε.
Τα παιδιά τους βγήκαν στο κλαρί.
Ετούτοι χώσαν την καρδιά τους στο βουνό
σαν ένα βαρέλι με μπαρούτι.

Δίπλα στα μάτια τους έχουν ένα δεντράκι καλοσύνη,
ανάμεσα στα φρύδια τους ένα γεράκι δύναμη,
κι ένα μουλάρι από θυμό μες στην καρδιά τους
που δε σηκώνει τ’ άδικο
Και τώρα κάθονται εδώ στη Μακρόνησο
στο άνοιγμα του τσαντιριού, αγνάντια στη θάλασσα,
σαν πέτρινα λιοντάρια στη μπασιά της νύχτας,
με τα νύχια μπηγμένα στην πέτρα. Δε μιλάνε.

Κοιτάνε πέρα την αντιφεγγιά της Αθήνας,
κοιτάνε τον ποταμό του Ιορδάνη,
σφίγγοντας μια πέτρα στη χωματένια φούχτα τους,
σφίγγοντας μες στα μάτια τους τα σκάγια των άστρων,
σφίγγοντας μες στο φυλλοκάρδι τους μια δυνατή σιωπή,
εκείνη τη σιωπή που γίνεται πριν απ’ τ’ αστροπελέκι.

( από τον "πέτρινο χρόνο" του Γιάννη Ρίτσου. )

Αφιερωμένο σε αυτούς που κάνανε όλο το δύσκολο δρόμο. Μία μεγάλη και ηρωική πορεία, ακολουθώντας "λάθος" ανθρώπους. Κατοχή, αντίσταση και εμφύλιος δηλαδή κι ύστερα για χρόνια κυνηγημένοι. Μέλη της "άλλης" Ελλάδας κι όχι μέλη μιας παρασιτικής νομενκλατούρας και ασφαλείς στις χώρες του ανύπαρκτου. Με νοσταλγία για την εποχή που οι αφηγήσεις τους με κράτησαν , για μερικά χρόνια ακόμη, στην παιδικότητα του κόσμου των ηρώων. Αλλά και με την πικρή σκέψη ότι αυτοί που δεν πρόλαβαν να πεθάνουν και άκουσαν τους εκκωφαντικούς θορύβους από την κατάρρευση των "υπαρκτών" κόσμων τους, είναι πρόσωπα μιας σύγχρονης τραγωδίας.

Το ποίημα αυτό, μαζί με άλλα 3 από τον "πέτρινο χρόνο", μελοποίησε το '76 ο Θάνος Μικρούτσικος στην "καντάτα για την Μακρόνησο". Από τους ειδικούς θεωρήθηκε πρωτοποριακό έργο και "πειραματισμός στην ατονική μουσική". Εγώ , να επαναλάβω , δεν είμαι ειδικός . Να πω μονάχα ότι εξακολουθώ να το ακούω  και να ανατριχιάζω ακόμα και πως η Μαρία Δημητριάδη, δίνει για μία φορά ακόμη ερμηνευτικά ρέστα.

λίγα ακόμη για την Μαρία... ( απο την Ελευθεροτυπία )

«Δεν έκανα ποτέ μισή υποχώρηση στη δουλειά μου», έλεγε η Μαρία Δημητριάδη. Κι αλήθεια...

«Totale voice» την έχουν χαρακτηρίσει. Δηλαδή «ολοκληρωτική φωνή», τεράστιου εύρους, ταυτισμένη με τα μεγάλα τραγούδια του αντιδικτατορικού αγώνα, αλλά και της Μεταπολίτευσης, τα τραγούδια των ποιητών και των συνθετών.

Η ύστατη επιθυμία της ήταν να αποτεφρωθεί και η τέφρα της να σκορπιστεί στο Αιγαίο. Ετσι, μια που η ελληνική νομοθεσία δεν προβλέπει αυτή την περίπτωση, αποφασίστηκε από τους οικείους της η μεταφορά της σορού της στη Βουλγαρία, μια περίπλοκη, χρονοβόρος διαδικασία - γι' αυτό και δεν έγινε άμεσα γνωστή η ακριβής μέρα της καύσης της.
Ορκισμένη αριστερή, η Δημητριάδη παρέμεινε ιδεολόγος στη ζωή και στις επιλογές της. «Οι συνεργασίες μου είχαν πάντα και κάποιον άλλο λόγο, εκτός από τον καλλιτεχνικό. Υπήρχε ταύτιση, έστω σε κάποιο βαθμό, ιδεολογική, αισθητική. Και χωρίς να υπερηφανεύομαι, δηλώνω ότι δεν έχω κάνει ποτέ ούτε μισή υποχώρηση στη δουλειά μου. Και αυτό το πληρώνω. Υπήρξαν φορές που δεν είχα ούτε τσιγάρο. Αλλά υποχώρηση δεν έκανα», έλεγε η ίδια στη Ρουμπίνη Σούλη και στον «Ριζοσπάστη».

ελευθεροτυπία

για να είμαστε δίκαιοι η tv αποδίδει μεταθανάτιες τιμές : η μητέρα του γιου του Αντρέα Μικρούτσικου , μας λένε και μας ξαναλένε ... οποία τιμή !

το τραγούδι που ακολουθεί είναι " ο μικρόκοσμος " σε ποίηση Ναζίμ Χικμέτ και μουσική Θάνου Μικρούτσικου , απο τα " πολιτικά τραγούδια " του 1975

Αντίο Μαρία .....

δίκοπη ζωή

Μα πως να μην ξεχάσεις την αυλή σου
και την παλιά τη γνώμη καθενός,
όσους κρυφά περπάτησαν μαζί σου
να σημαδεύουν πάλι τη ζωή σου
και να σαι το πουλί κι ο κυνηγός
στις μαύρες λαγκαδιές του παραδείσου...

( από τα τροπάρια για φονιάδες σε ποίηση Μάνου Ελευθερίου μουσική Θάνου Μικρούτσικου )

στο οπισθόφυλλο του δίσκου με ημερομηνία, 15 / 11 / 1977 , ο θάνος γράφει : " Όμως ο θαυμασμός μου σε σένα Μαρία Δημητριάδη , που , αν και μου έχεις κάνει τη ζωή μαρτύριο , θα το πω. Είσαι η μεγαλύτερη τραγουδίστρια "

μιά μεγάλη τραγουδίστρια έφυγε απο την ζωή ...

" Πέθανε από πνευμονική νόσο η τραγουδίστρια Μαρία Δημητριάδη.
Έφυγε σήμερα από τη ζωή η Μαρία Δημητριάδη, σε ηλικία 58 χρόνων, στο νοσοκομείο «Ευαγγελισμός», όπου νοσηλευόταν χτυπημένη από σπάνια πνευμονική νόσο, η ερμηνεύτρια που συνέδεσε τη ζεστή φωνή της με τα έργα του Μίκη Θεοδωράκη, του Θάνου Μικρούτσικου, του Γιάννη Μαρκόπουλου.
Η Μαρία Δημητριάδη γεννήθηκε στην Αθήνα, στον Ταύρο, όπου διετέλεσε και δημοτικός σύμβουλος, στη δεκαετία του ’70. Άρχισε το τραγούδι από πολύ νωρίς, αλλά στις δεκαετίες του ’80 και του ’90 έμεινε εκτός παραγωγής, κυρίως επειδή επέλεξε να μεγαλώσει το γιο της. Το 1996 έκανε μια προσπάθεια επιστροφής με το ροκ δίσκο, «Αύριο», παραγωγής του Βασίλη Παπακωνσταντίνου.
Μετά το 1996, συμμετείχε σε αρκετές συναυλίες, του Γιάννη Μαρκόπουλου, του Ηλία Ανδριόπουλου και άλλων, όμως δεν είχε ηχογραφήσει νέο δίσκο.
Η Μαρία Δημητριάδη ξεκίνησε την καριέρα της στη δισκογραφία μ’ ένα ιστορικό ερωτικό τραγούδι που ακουγόταν στην ταινία «Κορίτσια στον ήλιο», με τον Γιάννη Βόγλη και την Αν Λόμπεργκ. Ο μικρός δίσκος που κυκλοφόρησε με αυτό το τραγούδι γράφει μόνο το όνομά της, «Μαρία», και ελάχιστοι γνωρίζουν ότι πρόκειται για τη μετέπειτα ερμηνεύτρια πολιτικών τραγουδιών Μαρία Δημητριάδη. Το 2004 επανήλθε στις συναυλίες επιλέγοντας να εμφανίζεται κυρίως σε δήμους της Αττικής "

( απο το madata.gr )

.....ταξιδέψαμε μουσικές και θα ταξιδέψουμε με την φωνή σου Μαρία. Ας είναι όμορφο και το δικό σου ταξίδι.
Αααχ ... Ας υπήρχε ζωή στους ουρανούς.....
να μας τραγουδήσεις και ένα του Μάνου του Λοίζου , που το του χρωστάς.
να ακούσεις κανένα καθυστερημένο ευχαριστώ , έτσι που βιάστηκες να φύγεις πρώτα από το τραγούδι κι ύστερα από την ζωή....

( το βίντεο που ακολουθεί για όσους επιμένουν να χαρακτηρίζουν " επική " την φωνή της...)