Εκλογικεύσεις - Superstar

Ας πάμε λοιπον σε μια φιγούρα που όλοι γνωρίζουμε(;):

  Βεβαιως επιτρέπουμε στον καλλιτέχνη να έχει την γνώμη του και να αποτυπώνει μια φιγούρα όπως θέλει, αλλά είναι αστεία η αντίληψη πως το όποιο ιστορικό πρόσωπο Ιησούς ήταν ξανθός ή καστανόξανθος, με ρωμαϊκή μύτη και στυλάκι κώμης που παραπέμπει σε άλλες εποχές και πολιτισμούς. Αν μιλάμε για ένα προϊον φαντασίας δεν έχουμε πρόβλημα. Τρέχα γύρευε τώρα τί φάτσα είχε ο Δίας. Το πρόβλημα είναι όταν αναφερόμαστε σε ιστορικά πρόσωπα. Κανένας δεν είπε ποτέ πως ο Ναπολέοντας είχε ύψος 2,20 ή πως ο Σωκράτης ήταν εκπάγλου καλλονής σούπερ γκόμενος.


Η αντίληψη για την "ιστορική" παρουσία αυτού του προσώπου είναι γενικά πως:

* Γεννήθηκε γύρω στο έτος 1 της χρονολογία μας (αν και πιθανότερο είναι γύρω στο -6),
* εξαφανίστηκε για καμιά 30αριά χρόνια, επανεμφανίστηκε χριόμενος (βασιλιας;) από τον Ιωάννη τον Βαπτιστή (και μας έμεινε από τοτε το χούι στας Ευρώπας όλοι οι Βασιλιάδες να "χρίονται" όπως οι βασιλείς του Ισραήλ),
* έκανε ένα ειρηνικό κίνημα και πολλά θαύματα,
* ήταν ο (παγκόσμιος) Μεσσίας του Ισραήλ (οξύμωρο πάντως να χρησιμοποιούνται οι "προφητείες" για έναν εθνιστή Μεσσία ως "σωστές" για έναν παγκόσμιο. Αλλά ξέχασα, οι Εβραίοι για 2000+ χρόνια ήταν μαλάκες, και παραμένουν φαίνεται ακόμα, ο Παύλος όμως τα ήξερε τα σωστά από το "όραμα"),
* περιστοιχιζόταν από "καλούς" ανθρώπους,
* τον ακολουθούσαν παντού όπου πήγαινε πλήθη,
* έκανε θριαμβευτική είσοδο στην Ιερουσαλήμ,
* είχε ένα βίαιο επεισόδιο στο Ναό,
* μετά ο κόσμος "μεταστράφηκε"
* και οι Δικαστές-Ιερείς του Ισραήλ πίεσαν τον Ρωμαίο διοικητή να τον σταυρώσει, παρόλο που ο ίδιος διαφωνούσε (πχ φανταστείτε κατοχή στην Αθήνα, να θέλει (!) ο όχλος να εκτελέσουν κάποιον οι Γερμανοί , ο διοικητής τους να μην θέλει αλλά πιεζόμενος να τους κάνει το χατήρι ενώ δηλώνει πως ο ίδιος είναι αθώος από το αίμα του ανθρώπου αυτού.... μάλιστα....ρε ούτε στον κινηματογράφο!!!) ,
* όταν πέθανε "σχίστηκε το πέπλο του ναού", έγινε σκοτάδι και νεκροί περπάτησαν και
* μετά από καμιά 33αριά ώρες (και όμως το έχουν υπολογίσει!) αναστήθηκε, επέστρεψε στους μαθητές του, κατόπιν ανελήφθει στους ουρανούς και από τότε περιμένουμε να ξανάρθει.

Ας ξεπεράσουμε το συνολικό επίπεδο απιθανότητας για όλα αυτά μαζί και ας δούμε πως μας ήρθαν.
Πηγή όλων αυτών είναι τα "κανονικά" Ευαγγέλια, τα οποία όμως πήραν την τελική τους μορφή (και "κρίθηκαν" ως κανονικά) στην Σύνοδο της Νίκαιας το 325 (ή και αργότερα)! Tα δε "ακανόνιστα" ευαγγέλια τα έφαγε το μαύρο σκοτάδι και η ανυποληψία. Πιστεύουμε δε πως η γενική μορφή της πίστης και της λατρείας έμεινε η ίδια ανά τους αιώνες με μερικές μόνο βελτιώσεις μέσα από διαμάχες οπου "πάντα" επικρατούσε το...ορθόδοξο και βεβαίως τα γραπτά των ηττημένων γινόντουσαν παρανάλωμα του πυρός.

Εχουν γραφτεί τόνοι εργασιών γύρω από το θέμα "Ιησούς" και είναι βέβαιο πως θα γραφτούν ακόμα περισσότεροι. Στα γρήγορα ας κάνω και εγώ μια σύνοψη, ξεκινώντας από τα γεγονότα και το ιστορικό πλαίσιο. Τα πιο πολλά από αυτά είναι ευρέως γνωστά εις τας Ευρώπας, αλλά εδώ είναι, ως γνωστόν, Βαλκάνια!
Αν δεν γνωρίζει κάποιος, έστω και μέσες άκρες, την εποχή και το τι γινόταν τότε δεν μπορεί να έχει κριτική άποψη για το όποιο ζήτημα. Ακόμα και ιπτάμενους δίσκους να είχαν μέσα τα όποια κείμενα θα μπορούσε άνετα να το δεχτεί. Το έχω γράψει και άλλες φορές. Δεν μπορείς να βάζεις σε μια εποχή πράγματα άσχετα και να έχεις την απαίτηση να το χάψουμε από πάνω. Δεν μπορείς πχ να πετάς θέατρο και δημοκρατία στους Ίνκας, διαστημόπλοια στους αρχαίους ΈΛληνες κτλ, χωρίς καμία απόδειξη και να περιμένεις να το φάμε. Λ.χ. τον ειρηνισμό του Γκάντι μπορούμε να τον "φάμε" σε μια περιοχή που είχε χρόνια και χρόνια το κατάλληλο υπόβαθρο (βουδισμός, ινδουισμός) "μαλακότητας" συν την επίγνωση πως η Αγγλία ήταν μια υπερδύναμη που δεν μπορούσε να νικηθεί με την δύναμη των όπλων.

Ας κάνουμε λοιπόν μια ανασκόπηση της περιόδου. Λάθη (ή μάλλον λαθάκια χεχεχε) θα έχω κάνει σίγουρα, οι γνώμες σας στο παρατηρησιακό μέρος ευπρόσδεκτες. Στο συμπερασματικό επίσης, αλλά υπό το κλασικό αξίωμα πως
α) όποιος έχει κώλο μπορεί να έχει και γνώμη
β) και ακόμα καλύτερα όταν αυτή η γνώμη πατάει και σε μερικά δεδομένα πέραν του "αυτό πιστεύω"
γ) δεν ισχυρίζομαι πως αυτά που γράφω είναι πλήρη ή όλα σωστά, αλλά τουλάχιστον 5-6 ιστορικά βιβλία τα διάβασα

Κατανοητό; Πάμε λοιπόν!

* Το Ισραήλ είναι ρωμαϊκή κτήση υπό διπλή εξουσία, των άραβων(;) Ιδουμαίων (Ηρώδης ) και των Ρωμαιων σε μια περίεργη συνύπαρξη

* Οι Εβραίοι είναι σε καθεστώς συνεχόμενης κατοχής τουλάχιστον 300 χρόνια και -προς τιμήν τους- έχουν κάνει πολλές προσπάθειες βίαιης αποτίναξης των ξένων ζυγών (μετρήστε: Πέρσες, Μακεδόνες, Ρωμαίοι).

* Τα μέρη που λέγεται πως κατάγεται ο Ιησούς (Γαλιλαία) έχουν παράδοση να βγάζουν αρχηγούς επαναστάσεων σε σημείο μάλιστα που το "γαλιλαίος" έφτασε να σημαίνει επαναστάτης (πως λεμε "από τα Ζωνιανά, άρα χασισέμπορας"; :Ρ): "Απεκρίθησαν και είπον προς αυτόν· Μήπως και συ εκ της Γαλιλαίας είσαι;" Ιωαννης 7,52) . Σαφεστερες αποδείξεις περί Γαλιλαίας, επαναστάσεως κτλ παρακάτω

* Οι αρχηγοί των επαναστάσεων αυτών πολύ συχνά καλούνταν "Μεσσίες" μιας και για το Ισραήλ ο Μεσσίας (θα ήταν απόγονος της βασιλικής γενιάς που) θα τους έκανε ξανά ελεύθερο -ελέω Θεού- κράτος. Ας μην ξεχνάμε πως (όπως μερικοί δικοί μας περιμένουν ακόμα τον "μαρμαρωμένο βασιλιά") έτσι και οι Ιουδαίοι είχαν μεγαλώσει με την αντίληψη πως το κράτος τους το έκανε δώρο ο Θεός και πως ο Μεσσίας θα τους το επιστρέψει και θα αποκαταστήσει το status τους ως "εκλεκτός και περιούσιος" λαός. Αυτό ήταν το κυρίαρχο πνευματικό background και η βασική επαναστατική ιδεολογία. Συν το γεγονός πως η Ρώμη ήταν τότε παντοδύναμη, κάτι που οδήγησε πολλούς (κυρίως τους Φαρισαίους) στην πεποίθηση πως μόνο με τις δικές τους δυνάμεις ήταν αδύνατο να απελευθερωθούν άρα αναγκαστικά περίμεναν και "άνωθεν" βοήθεια και για να "γίνει" αυτό προσηλώθηκαν στον Νόμο με φανατική πίστη.

* Την εποχή που ο Ιησούς ήταν παιδί, στα μέρη που γεννήθηκε και μεγάλωσε, έγινε επανάσταση από τον Ιούδα τον Γαλιλαίο (ο οποίος θεωρήθηκε Μεσσίας), η οποία και κατεστάλλει με βιαιότητα από τις ρωμαϊκες αρχές.

* Μία γενιά μετά τον Ιησού, νέα, μεγαλύτερη επανάσταση ξεσπάει, πάλι με πηγή την Γαλιλαία υπό τον Μεναχέμ (ο οποίος θεωρήθηκε Μεσσίας και ...γιος του Ιούδα του Γαλιλαίου αν και τους χωρίζουν κάμποσα χρόνια παραπάνω από το αναμενόμενο, δεν βρήκα καλύτερη αναφορά από αυτήν) αυτήν την φορά. Εδώ όποιος θέλει μπορεί να προβληματιστεί με τα λόγια του Ιησού όπως υπάρχουν στα Ευαγγέλια. Παντού λέει πως "η Βασιλεία των Ουρανών" θα έρθει "σε αυτή την γενεά" ή πως πολλοί από τους τότε παρόντες θα την προλάβουν ζωντανοί. Αν το συνδυάσουμε με τον Μεναχέμ (που το όνομά του σημαίνει "Παράκλητος", δηλ "παρηγορητής" αν και κατόπιν "Παράκλητος" θεωρήθηκε το...άγιο πνεύμα: Ιωάννης: 14:16: Κἀγὼ ἐρωτήσω τὸν πατέρα καὶ ἄλλον παράκλητον δώσει ὑμῖν ἵνα μεθ’ ὑμῶν εἰς τὸν αἰῶνα) μια ενναλακτική ερμηνεία βγαίνει μια χαρά. Το μοναδικό της πρόβλημα είναι πως ο Παράκλητος αναφέρεται μόνο στον Ιωάννη, εκτός και αν μου έχει ξεφύγει κάτι.

* Το ....έθιμο των επαναστάσεων συνεχίζεται αμείωτο μέχρι την τελική ήττα του Simon bar Kokhba (ο οποίος θεωρήθηκε...καταλαβαίνετε) και την ολοκληρωτική καταστροφή του κράτους του Ισραήλ το 132 το οποίο τότε δεν ευτύχησε να έχει "προστάτιδες δυνάμεις" σαν μερικούς μερικούς

* Αλλά και στα χρόνια του Ιησού τα πράγματα δεν ήταν ήρεμα, αλλιώς δεν θα υπήρχε ανάλογη συνέχεια της επανάστασης του Ιούδα σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα. Οι Ζηλωτές κυρίως [1] και οι δολοφόνοι τους οι Σικάριοι [2] προσπαθούσαν είτε με κινήματα είτε με τρομοκρατία να φέρουν το Ισραήλ στο "δρόμο του Θεού" και στην "Βασιλεία των Ουρανών", την δημιουργία δηλαδή ενός ελεύθερου Ισραηλιτικου κράτους (εξ' ου και το "ως εν ουρανώ και επί της γης"). Αυτό είναι και το νόημα της φράσης. Η "πνευματική" της απόδοση έγινε πολύ αργότερα, όταν τα κινήματα είχαν αποτύχει. Ακόμα και στοιχεία των γενικά ειρηνόφιλων και αποτραβηγμένων Εσσαίων (ή Ναζαρηνών, είπατε τίποτα;) εγκατέλειπαν ενίοτε την έρημο, γινόμενοι κυρίως σικάριοι (κάτι δηλ σαν κομάντος αυτοκτονίας όπως οι μεταγενέστεροι ασσασίνοι) και προσπαθούσαν να διώξουν τον κατακτητή, κρατούσαν όμως τα έθιμα που είχαν στην έρημο: κοινοκτημοσύνη, απαξίωση του πλούτου, φανατική προσήλωση στο Θεο και πίστη στον "ερχόμενο" Μεσσία που θα έφερνε όχι μόνο δόξα στο Ισραήλ αλλά και κοινωνική δικαιοσύνη. Οι Εσσαίοι είχαν "άπαντα κοινα" και για να μπει κάποιος στην κοινότητα έπρεπε να ρευστοποιήσει την περιουσία του και να δώσει τα πάντα στο κοινό ταμείο. Συνήθως πολλοί φτωχοί, απεγνωσμένοι και καταχρεωμένοι κατεφευγαν στις Εσσαϊκές κοινότητες.

* Οι ίδιοι οι κάτοικοι της περιοχής δεν συνιστούν συμπαγή πληθυσμό, καθώς εκτός από τους Άραβες, τους Έλληνες και τους Ρωμαίους, οι ίδιοι οι Εβραίοι/Ισραηλίτες είναι χωρισμένοι σε αυτούς της Ιερουσαλήμ και αυτούς της Σαμάρειας, οι οποίοι "θεωρούνται" μίξη ντόπιων Ισραηλιτών και εποίκων που έφεραν οι Ασσύριοι, καθώς τότε μεγάλο μέρος του ντόπιου πληθυσμού εξαναγκάστηκε σε εξορία (οι χαμένες 10 φυλές, τα "απολωλότα πρόβατα" του Ισραήλ, εννοείται στην κυριολεξία και όχι σε κάποια θεόπνευστη "μεταφορά" (βλ. Ματθαίος 10, 6))

* Ήταν αναμφίβολα μια βίαιη και ταραγμένη εποχή, ο δε μεσσιανικός/ζηλωτικός εθνικισμός ήταν μια φωτιά που έκαιγε συνεχώς και εναντιωνόταν όχι μόνο ενάντια στους Ηρωδιανούς και στους Ρωμαίους αλλά και στους ντόπιους συνεργάτες τους, δηλαδή την αρχουσα τάξη, τους ιερείς και τους Σαδδουκαίους οι οποίοι, ως συνήθως, τα είχαν βρει με τον κατακτητή. Σαν φαινόμενο δεν είναι σπάνιο. Πάντα οι "αποκάτω" εκτός από ελευθερία ζητούν και κοινωνική δικαιοσύνη και -πρωτίστως- άρση των χρεών, όπως έγινε πχ με την νομοθεσία του Σόλωνα. Αποκρυσταλλωμένες πολιτικές απόψεις δεν υπήρχαν και ο Θεός έπαιρνε τον εκάστοτε χρειαζούμενο ρόλο. Έτσι ο αρχικά ιμπεριαλιστής Ιεχωβάς (όταν το Ισραήλ ήταν ισχυρό), πολύ λογικά έγινε κατόπιν Θεός του "δικαίου". Και η δικιά μας εθνική επανάσταση είχε και αρκετή δόση κοινωνικης (και θρησκευτικής) εξέγερσης.

* Οι επαναστάσεις αυτές, τα ονόματα, τα γεγονότα, οι κοινωνικές ομάδες, οι αρχηγοί και οι μάχες απαντώνται σε πάμπολλους χρονικογράφους της εποχής σε τέτοιο βαθμό συμφωνίας και μεταξύ τους και με τα αρχαιολογικά ευρήματα ώστε μπορούμε να είμαστε αρκετά σίγουροι για τα περισσότερα από τα παραπάνω. Σαν εποχή είναι αρκετά καλά γραμμένη από διάφορους ιστορικούς. Κανείς όμως δεν αναφέρει τα πεπραγμένα του Ιησού, ο οποίος ανάστησε νεκρούς, έκανε καλά αρρώστους, έκανε μεγαλοπρεπή είσοδο στην Ιερουσαλήμ, σταυρωθηκε μπροστα στα μάτια πολλών μαρτύρων οι οποίοι και παρακολούθησαν την μετά θάνατον του φασαρία, αναστηθηκε και κατόπιν εξαφανίστηκε. Δεν αναφέρει κανένας ιστορικός τίποτε από όλα αυτά, ενώ πολλοί αναφέρουν την εποχή και άλλες, πιο ασήμαντες κινήσεις με λεπτομέρειες. Και όχι μόνο αυτό, αλλά αρκετοί εξ αυτών αναφέρουν κατόπιν τους οπαδούς ενός αναστημένου Χριστού (η Χρηστού/Χρήστου) και το τι πίστευαν αυτοί για τον σωτήρα τους κτλ κτλ με τον ίδιο τρόπο πάνω κάτω που αναφέρονται οι οπαδοί του Μίθρα, του Σεράπη και άλλων, σαφώς μη ιστορικών (πόσω μάλλον χρονικά κοντινών) προσώπων, αλλά θεοτήτων που λατρεύονται. Το όνομα Ιησούς αγνοείται, ενώ ο τίτλος/ιδιότητα Χριστός (Christ, Christus->κεχρισμένος->Μεσσίας (σταλμένος απ τον Θεό)->Βασιλιάς επί της γης) ή Χρηστός/Χρήστος (Chrestus->χρήσιμος) χρησιμοποιείται αρκετά ακόμα και από τους ίδιους τους χριστιανούς. Υπ όψιν πως το όνομα Χριστός/Χρηστός είναι ελληνικό και όχι Ιουδαϊκό, άρα κανείς από τους δικούς του δεν θα τον αποκαλούσε έτσι. Η αρχική λέξη είναι Μεσσίας ή όπως στο καλό προφέρεται.

* Τα ίδια τα Ευαγγέλια (για τους πιο αισιόδοξους) ξεκίνησαν να γράφονται γύρω στο 65, και εννοείται όχι από μαθητές του Ιησού (ακόμα και αυτά που η πατρότητα τους θεωρητικά είναι μαθητών του Χριστού όπως πχ του Μάρκου, δεν έχουν γραφεί από τον αναφερόμενο. Αυτό σημαίνει το "κατά", αλλιώς θα ήταν το Ευαγγέλιο "του" τάδε. Το "κατά" σημαίνει σχολή ή/και άποψη (αίρεση) και όχι συγγραφέα. Η δε προγενέστερη μορφή τους πρέπει να ήταν στα Εβραϊκά/Αραμαϊκά/κάτι τέτοιο και όχι στα Ελληνικά μιας και ακόμα τότε η πλειοψηφία των Χριστιανών (η Χρηστείων/Χρηστών κατά μερικούς μεταγενέστερους Ρωμαίους συγγραφείς) ήταν Εβραίοι. Το να φτιάξει μια ομόγλωσση κοινότητα, που δεν ζει σε κάποια ξενιτιά, βιβλίο σε ξένη γλώσσα για να συνεννοούνται τα μέλη της....μεταξύ τους είναι τουλάχιστον φαιδρό να το υποστηρίξει κανείς. Πολλές δε λέξεις πρέπει να μεταφράστηκαν λάθος (όπως έγινε και με την μετάφραση των εβδομήκοντα για την Π.Διαθήκη. Λέξεις όπως Ισκαριώτης, (Ιωσήφ) Καϊάφας, Αριμαθεια, Βαρθολομαίος, Βοανεργές, Βαραββας, Ναζαρετ, Ναζωραίος, Θωμάς κ.α. δεν είναι ελληνικές και πιθανότατα είχαν πολύ διαφορετική σημασία από αυτήν που πέρασε στην μετάφραση, κάτι που μας οδηγεί στο συμπέρασμα πως οι συγγραφείς τους δεν είχαν παρακολουθήσει τα γεγονότα από πρωτο χέρι, άρα μιλάμε για χριστιανούς της "επόμενης γενεάς"). Λάθος στην μετάφραση είναι και η φράση "αφήστε τους νεκρούς να θάψουν τους νεκρούς τους" διότι απλούστατα δεν βγάζει νόημα! Κάπου είχα διαβάσει μια πολύ καλή εξήγηση (με λέξεις που ακούγονται παρόμοια αλλά σημαίνουν διαφορετικά πράγματα όπως πχ όμως και ώμος), αλλά δεν μπορώ να την θυμηθώ ρε γμτ!

* Το γεγονός πως η επανάσταση του Μεναχέμ (και η αποτυχία της), πέφτει αρκετά κοντά στην πρωτη καταγραφή των Ευαγγελίων μας επιτρέπει να υποψιαστούμε ...διάφορα πράγματα, όπως και το γεγονός πως (νωρίτερα) ο Παύλος κατέληξε στην Ρώμη (όπως λέγεται και για τον Πέτρο ο οποίος φαίνεται να πέθανε το 64), ή πως ο εμπρησμός της έγινε το 64 ο οποίος και αποδόθηκε στους Χριστιανούς. Η ίδια η Αποκάλυψη λέγεται πως είναι αφιερωμένη στην πτώση της Ρώμης (η οποία πολύ έξυπνα αναφέρεται ως "Βαβυλώνα". Οι ρασταφαρι το συνεχίζουν το χούι εννοώντας "Βαβυλώνα" την αποικιοκρατική Ευρώπη σε ευθεία αναλογία) και οι εικόνες της (απ' ότι έχω διαβάσει στα πολύ πεταχτά, ΟΚ;) είναι στην ουσία τα όνειρα του τι θα κάνουν οι νικητές Ισραηλίτες στους ηττημένους Ρωμαίους και τους συνεργάτες τους. Αν σας φαίνεται παράξενο, διαβάστε ολόκληρο τον εθνικό μας ύμνο να δείτε πως πάει γόνα το σπληνάντερο και οι συκωταριές. Άντε γιατί μερικοί νομίζουν πως οι επαναστάσεις γίνονται με βεντάλιες, μυγοσοτώστρες, πουπουλα και δεν "σπάνε οι βιτρίνες" των νοικοκυραίωνε αμα λάχει να ' ούμε! Τα χρόνια της επανάστασης (και της τελικής της αποτυχίας) του Μεναχέμ (που οι -Ιουδαίοι- χριστιανοί είχαν ρόλο ή καλύτερα δεν κατηγορήθηκαν πως δεν είχαν όπως έγινε αργότερα) πρέπει να θεωρηθούν κομβικό σημείο, μιας και στην επανάσταση του Μπαρ Κοχμπα, κάμποσα χρόνια αργότερα, οι χριστιανοί απείχαν μιας και είχε πλέον περάσει η γραμμή πως η "Βασιλεία των Ουρανών" ηταν πνευματική και πως ο Μεσσίας τους είχε ήδη έρθει (http://en.wikipedia.org/wiki/Early_Christianity: "the Christians, believing Jesus to be their Messiah, rejected Bar Kokhba and refused to join the revolt. The revolution turned against the Jewish Christians and some were killed. The failure of the revolt had serious consequences. Jews and Jewish Christians were barred entry into Jerusalem, leaving the church in Jerusalem without a Jewish identity. Many historians believe this revolt was the most notable event in the split between Judaism and Christianity."). Κάποιος κυνικός, όπως εγώ καλή ώρα, θα έλεγε πως μετά την αποτυχία του κινήματος του Μεναχέμ, απλά απογοητεύτηκαν και το έριξαν στο θεοτικό όπως και οι Φαρισαίοι πριν από αυτούς. Αυτή η περίοδος (ανάμεσα στον Μεναχέμ και στον Μπαρ Κοχμπα) συνδυάζει κομβικά την πτώση της Ιερουσαλήμ, την ρήξη Ιουδαιοχριστιανών και Εβραίων και την κυριαρχία στο χριστιανισμό των εθνικοχριστιανών - Παυλιανιστών που δεν είχαν κάν πατήσει το πόδι τους στην Ιερουσαλήμ και δεν μπορούσαν να ξέρουν τα ιστορικά γεγονότα από πρώτο ή δεύτερο χέρι. Εδώ (λογικά λίγο μετά την λήξη της επανάστασης του Μεναχέμ) ξεκινάνε και οι χοντροί διωγμοί κατά των χριστιανών, την εποχή δηλαδή που άφησαν την επανασταση και έπιασαν την πνευματικότητα!


Μερικά ακόμα πραγματάκια που βοηθάν να ξεδιαλυθεί λίγο το κουβάρι:

* Οι Ιουδαίοι διοικούνταν και από τους ιερείς, οι οποίοι συνεργάζονταν με τους κατακτητές και μπορούσαν να απονείμουν -θρησκευτικό- δίκαιο στους δικούς τους για αδικήματα που σχετίζονταν με τους νόμους τους, αλλά όχι στους ρωμαίους πολίτες (βλ Παύλος). Η παραβίαση θρησκευτικών νόμων στο Ισραήλ είχε ως ανώτατη ποινή τον λιθοβολισμό και μόνο. Αν θυμάμαι καλα έπρεπε να συναινέσει ο Ρωμαίος διοικητής, ο οποίος, μεταξύ μας και πολύ λογικά, τους έκανε τα χατήρια (δηλ έδινε την άδεια εκτέλεσης χωρίς πολλά πολλά) για δύο λόγους. Πρώτον, σιγά μην νοιαζόταν για ένα βάρβαρο πάνω ή κάτω και δεύτερον, είπαμε ήδη πως το ιερατείο με τους Ρωμαίους τα είχε βρει. Αυτό δεν σημαίνει πως ο Ρωμαίος διοικητής αγονταν και φέρονταν από την θέληση του όχλου, ή ήταν κανένας νερόβραστος τύπος όπως ο Πιλάτος όπως περιγράφεται στα Ευαγγέλια. Απεναντίας δεν θα είχε πρόβλημα να σφάξει καμιά πενηνταριά για να μην του μπαίνουν στο ρουθούνι. Η λογική λέει πως αν δεν ήθελε ο ρωμαίος διοικητής να θανατωθεί κάποιος (ειδικά με ρωμαϊκή ποινή, άρα σαν κατάδικος κατά το ρωμαϊκό δίκαιο), ε τότε αυτός δεν θα θανατωνόταν, τουλάχιστον από τους ρωμαίους.

* Ο Μωσαϊκός νόμος δεν επέτρεπε άλλο είδος θανάτωσης από την κοινότητα. Η σταύρωση ήταν η έσχατη ρωμαϊκή ποινή και προοριζόταν μόνο για τους εχθρούς του κράτους, δηλαδή τους επαναστάτες ενάντια στην αυτοκρατορία. Η δε σταύρωση γινόταν είτε στο μέρος σύλληψης του εχθρού είτε σε δημόσιο δρόμο κοντά για παραδειγματισμό. Όσοι επαναστάτες πιάνονταν σταυρώνονταν και μόνο αυτοί (και έτσι εξηγείται επακριβώς η ρήση προς τους μαθητές: "ει τις θελει οπισω μου ελθειν απαρνησασθω εαυτον και αρατω τον σταυρον αυτου και ακολουθειτω μοι". Ή είστε αποφασισμένοι για επανάσταση όπου και θα παίξουμε τα κεφάλια μας ή αφήστε το καλύτερα) Συνήθως δε ο εσταυρωμένος είχε μια ταμπέλα στο σταυρό για να ξέρουν οι διαβάτες για ποιο λόγο τιμωρήθηκε. Στο δε σταυρό ο θάνατος ήταν μαρτυρικός και αργός (συνήθως έπαιρνε μέρες) και συνήθως για να επιταχυνθεί έσπαγαν τα πόδια του κατάδικου, ο οποίος στηριζόμενος πλέον μόνο στα χέρια του σύντομα πέθαινε από ασφυξία. Α, στην αρένα με τα θηρία κατά κανόνα ρίχνονταν οι ...μάγοι.

* Έθιμο (ιουδαϊκό ή ρωμαϊκο) "απόλυσης" καταδίκου λόγω εορτής δεν αναφέρεται πουθενά, απεναντίας η λογική λέει πως σε αυτές τις εποχές μπορεί στις γιορτές να....καθάριζαν μερικούς παραπάνω σαν εξτρα ψυχαγωγία

* Η Ηρωδιανή δυναστεία γενικά είχε βγάλει...αρκετά κουμάσια. Τύπους που "δεν το 'χαν σε τίποτε" να διατάξουν ομαδικούς φόνους, αιμομιξίες, παιδοκτονίες και άλλα χαριτωμένα, ακόμα και μεταξύ των συγγενών τους. Παρόλο όμως που αυτές οι πράξεις αναφέρονται λεπτομερώς, σε καμία πηγή δεν αναφέρεται καμία μα καμία"προληπτική" ή μή ομαδική σφαγή βρεφών. Η όλη ιστορία φαίνεται να είναι ανάμνηση από την Παλαιά Διαθήκη, όπως και πολλά εδάφια που πετάχτηκαν στο κείμενο "για να πληρωθούν οι Γραφές", ακόμα και ασχέτων κομματιών ή κακομεταφρασμένων πχ:

• Η γέννηση στην Βηθλεέμ μπήκε σφήνα για να πληρωθεί η προφητεία πως ο Μεσσίας θα γεννηθεί εκεί. Άσε που απόγονος του Δαβίδ αναφέρεται πως ήταν ο Ιωσήφ και όχι η Μαρία και αυτός ονομάζεται στα Ευαγγέλια ως τέτοιος. Οι κατοπινοί θεολόγοι έκαναν χοντρό αγώνα για να "δείξουν" πως τελικά και η Μαρία ήταν δαβιδική απόγονος από ...σπόντα (νομίζω πως αυτό πλέον πιστεύεται γενικότερα. Ζητάω διόρθωση αν κάνω λάθος)

• Μέρος Ναζαρέτ δεν έχει βρεθεί ακόμα και δεν αναφέρεται πουθενά στα τότε κιτάπια, τα οποία υπάρχουν και δεν είναι καθόλου "χαμένα". Μάλλον είναι παραλλαγή του έλληνα/ελληνιστή Ιουδαίου μεταφραστή με τις λέξεις Ναζιραίος (αφιερωμένος στον Θεό) ή Ναζαρηνός (δηλαδή Εσσαίος), αν και κανείς δεν είναι σίγουρος. Ο Ιησούς αναφέρεται στα Ευαγγέλια και σαν Ναζαρηνός και σαν Ναζωραίος (ειδικά στα μεταγενέστερα). Για να καλυφθεί δε η γκάφα, δημιουργήθηκε και η πόλη Ναζαρετ σαν μέρος καταγωγής του Ιησού παρόλο που στην δράση του, όπως είναι γραμμένη στα Ευαγγέλια, δεν αναφέρεται να έχει περάσει από εκεί ούτε μία φορα ( και πάλι διορθώστε με αν κάνω λάθος)

• Η άσπιλη σύλληψη προέρχεται από (πιθανόν) κακομεταφρεσμένο εδάφιο: "The Hebrew word almah that appears in this verse, and the Greek word parthenos that Jews used to translate it in the Greek Septuagint that Matthew quotes here, have been the subjects of dispute for almost two millennia, since almah simply means young woman, rather than virgin betulah would be an unambiguous translation). " Η δε αειπαρθενία της Μαρίας...αποφασίστηκε τον τέταρτο, νομίζω, αιώνα. Λεπτομέρειες εδώ

• Η είσοδος του Ιησού σε γαϊδούρι στην πόλη προέρχεται από "προφητεία" που θέλει τον Μεσσία περίπου ...σαλτιμπάγκο καθώς γράφει πως μπαίνει στην πόλη καβάλα σε γαϊδούρι και σε μουλάρι! ( χαιρε σφοδρα θυγατερ σιων κηρυσσε θυγατερ ιερουσαλημ ιδου ο βασιλευς σου ερχεται σοι δικαιος και σωζων αυτος πραυς και επιβεβηκως επι υποζυγιον και πωλον νεον (Ζαχ. 9:9). Υπάρχει και παραλλαγή με ένα ζώο νομίζω, αλλά γιατί να μην πιάσουμε την πιο αστεία; και αυτή θεόπνευστη είναι!)

* Πολλοί Μεσσίες/σωτήρες της εποχής μοιράζονταν τα ίδια χαρακτηριστικά. Λογικά το μυθολογικό πλαίσιο του Χριστού - Μεσσία πρέπει να κατάγεται από την Αίγυπτο και τον Ώρο. Αργότερα εμπλουτίστηκε με στοιχεία του Σεράπι , του Άδωνη, του Μίθρα και άλλων συν κάμποση δόση νεοπλατωνισμού. Αν τώρα θέλουμε να βγάλουμε λίγη ιστορία από τα Ευαγγέλια, πολύ λογικά, πρέπει να πετάξουμε έξω όλα τα συγκριτικά μυθολογικά στοιχεία και να δούμε τι μένει. Α, να πετάξουμε επίσης και το μεγαλύτερο μέρος του "κατά Ιωάννην" που γράφτηκε κυρίως για να διαφημιστεί ο Πέτρος και ...ο Ιωάννης για αυτό και περιέχει πάμπολλες ιστορίες - σφήνες που διαφημίζουν αυτούς τους δύο [3].

Αυτό που μένει στο δικό μου απαίδευτο μάτι διαφέρει πολύ από την ιστορία που θεωρείται δεδομένη, αν και παραμένει ένα κουλουβάχατο ολκής μιας και υπάρχουν τουλάχιστον 2-3 Χριστοί εκεί μέσα (από δω και πέρα κουράστηκα πλέον να βρίσκω λινκς και ευαγγελικές παραπομπές. Στην διάθεσή σας για περαιτέρω εξηγήσεις)

* Υπάρχει ο κήρυκας της αγάπης γενικώς και ειδικώς ("το άλλο μάγουλο", "μάχαιραν έδωσες, μάχαιραν θα λάβεις") ο οποίος και κυκλοφορεί ευρέως. Μάλιστα, όσο πιο πολύ απομακρυνόμαστε χρονικά από τα γεγονότα τόσο πιο πολύ τονίζεται. Είναι διάσπαρτος στα Ευαγγέλια αλλά πολλές φορές οι ρήσεις του δεν βγάζουν νόημα αν συντεθούν σε μια ιστορία, άσε που πολλές θεωρούνται κατοπινές προσθήκες (όπως πχ η σκηνή με την λιθοβολισμό της "αμαρτωλής", η ιστορία των Γαδαρηνών Χοίρων, κ.α.)

* Υπάρχει ο τιμητής και τηρητής του Μωσαϊκού νόμου. Του ίδιου νόμου που θεωρεί τους μη Ιουδαίους υπάνθρωπους, είναι ακραία μονοθεϊστής και ηθικολόγος σε υπερβολικό βαθμό. Αυτός χωρίζεται σε δυο υποκατηγορίες. Επαναστάτης (ζηλωτής) ή όχι ("τα του Καίσαρος τω Καίσαρι"). Ο δε επαναστάτης (όπως και ο κήρυκας της αγάπης) ......ξαναχωρίζεται. Από την μία θέλει ελεύθερο Ισραήλ, το οποίο και θα γίνει χάρις στις προσπάθειες των Ιουδαίων και μόνο μιας και οι ξένοι είναι "σκυλιά" και από την άλλη ένας άλλος Χριστός, πιο ρεαλιστής προτρέπει τους αποστόλους του να πάνε στα έθνη (με κύριο μέλημα βεβαίως την καταστροφή της Ρώμης. Εδώ ας κάνουμε μια στάση και ας θυμηθούμε πως ποτέ δεν μίλησε σε αλλόφυλους, εκτός από τον απαξιωτικό του τόνο σε μια γυναίκα (τα "σκυλιά" που λέγαμε) πριν "της κάνει την χάρη". Μπορεί το "υπάγετε στα έθνη" τελικά να σήμαινε "υπάγετε στους Εβραίους της διασποράς", ξέρω γω;), κάτι που πέρασε τελικά μέσω της γραμμής του Παύλου, παρόλο που οι πρώτοι και αυθεντικοί χριστιανοί (με αρχηγό τους τον Ιάκωβο τον Δίκαιο, τον "αδελφόθεο" ο οποίος αναφέρεται και σε ανεξάρτητες πηγές) δεν ήταν καθόλου υπέρ αυτής της άποψης. Βεβαίως μπορούμε να πιστεψουμε πως οι πιστοί που ήταν πιο κοντά στην "πηγή" ήταν "πλανημένοι" και αιρετικοί και πως ο Παύλος με το όραμά του είχε δίκιο, αλλά η λογική μας λέει πως μάλλον ισχύει το ανάποδο

* Υπάρχει ο Ιησούς - Εσσαίος, που προτρέπει τους πάντες να πουλήσουν την περιουσία τους και να τα δώσουν στους φτωχούς (δηλαδή στην κοινότητα των φτωχών, δηλαδή στους Εσσαίους, δηλαδή σε μας) και να τον ακολουθήσουν (δηλαδή τους Εσσαίους, τους φτωχούς, εμάς). Αυτός ο Ιησους ταυτίζεται συχνά και με τον Ζηλωτή-επαναστάτη και με τον καθαρό κήρυκα της αγάπης (για τους "δικούς μας" όμως), όπως και οι ίδιοι οι Εσσαίοι ήταν μεν ειρηνιστες, αποτραβηγμένοι και τα λοιπά αλλά.....όχι συνέχεια:)

* Υπάρχουν οι εξόφθαλμες παρεμβολές, προϊον ανταγωνισμού μεταξύ πρωτοχριστιανικών ομάδων. Έναν τυφλό κάνει καλά ο δικός σας; Δύο ο δικός μας. Δύο και εκ γεννετής ο δικός μας και πάει λέγοντας. Όσο ερχόμαστε προς "νεότερα" κείμενα τα θαύματα...μεγαλώνουν. Ο δε Ιησούς του Ιωάννη πιθανόν να έβγαζε και λαγούς από καπέλα

* Και σαφέστατα υπάρχει και ο Χριστός - όργανο της μεταγενέστερης και εξουσιαστικής οργανωμένης εκκλησίας, που του έβαλε στο στόμα πράγματα για το συμφέρον της (το πλέον κουλό είναι μια "ερμηνεία" της προτροπής του Ιησού προς τους μαθητές του να αγοράζουν μαχαίρια πως ....συμβόλιζε την κοσμική εξουσία της παπικής εκκλησίας, ή ακόμα η ολοφάνερη, κατ εμέ, προσθήκη πως όλες οι αμαρτίες μπορούν να συγχωρεθούν εκτός από το να αρνηθείς το Άγιο Πνεύμα)

** Στα Ευαγγέλια δεν υπάρχει ο Χριστός-διεθνιστής γενικώς και γενικα που κύρηξε ο Παύλος. Η σταύρωση του δεν είναι το κυρίαρχο σημείο στα τεκταινόμενα, ούτε και η Ανάσταση του, αλλά το γεγονός πως η "Βασιλεία των Ουρανών" επίκειται. Η όλη δογματολογία επικεντρώθηκε εκεί από τον Παύλο, που είναι μεν μεταγενέστερος και δεν είχε δει από πρώτο χέρι τα γεγονότα, αλλά οι επιστολες του προϋπάρχουν (άρα και επηρέασαν λογικά) τα Ευαγγέλια.


** Κανένας από όλους αυτούς τους Μεσσίες πουθενα δεν παραδέχεται σε τρίτους πως είναι ο γιος του Θεού, κάτι πολύ λογικό μιας και αυτό θα σήκωνε ποινή λιθοβολισμού από τους τηρητές του νόμου. Αυτό τουλάχιστον (λογικά) είναι μια απόχρωση ιστορικότητας. Άλλο ο "ουράνιος πατέρας", "ο πατέρας μας" και άλλο "ο πατέρας μου". Τα Ευαγγέλια πρωτογράφτηκαν από Ιουδαίους, οι οποίοι ακόμα είχαν/δεν είχαν αποσκιρτήσει από τον Ιουδαϊσμό, αλλά ήταν μια σέκτα-απόγονος των Εσσαίων [4], οποτε δεν θα μπορούσαν να αναφέρουν κάτι διαφορετικό. Ο Χριστός είτε ρωτάει τι πιστεύουν οι άλλοι γι αυτόν, είτε αναφέρεται σε τρίτο πρόσωπο στον "Υιο του Ανθρώπου". Όταν οι άλλοι τον ρωτάνε ευθέως είτε αποφεύγει να απαντήσει είτε λέει "συ είπας".

** Συν κάποια γεγονότα που δεν βγάζουν νόημα με καμία δύναμη μιας και αποκλείει το ένα το άλλο. Πχ: Ο Ιωάννης πρώτα αναγνωρίζει και κατόπιν βαφτίζει τον Ιησού, σκίζονται τα ουράνια και ακούγεται η φωνή του Θεού, και όμως αργότερα (στο ίδιο Ευαγγέλιο), όταν ο Ιωάννης είναι στην φυλακή στέλνει μήνυμα στον Ιησού και τον ρωτάει αν είναι αυτός που περιμένανε!

** Ένα άλλο πρόβλημα είναι η εμφανέστατα λανθασμένη χρήση όρων [5] από μεταγενέστερους θεολόγους/αντιγραφείς/συγγραφείς, όπως πχ η έννοια του "πλησίον". Ο Ιησους την πλάτυνε μέχρι να σημαίνει "και ο Σαμαρείτης" και μέχρι εκεί. Άιντε να πούμε πως είχε και την (βουδιστική) τάση της "μή αντίστασης" στο κακό γενικώς. Πολλές λέξεις-έννοιες χρωματίστηκαν πολύ διαφορετικά και απέκτησαν εντελώς διαφορετικό νόημα από αυτό που είχαν τότε. Εύκολα παραδείγματα στα οποία έχω ήδη αναφερθεί: "Βασιλεια των Ουρανών", "Μεσσίας", "Παράκλητος", "Βαραββάς", "οφειλήμματα" (->χρέη), "δεν ήρθα να βάλω ειρήνη αλλά μαχαίρα" κτλ

**Ας μην ξεχνάμε πως πολλά στοιχεία των κυρίαρχων δογμάτων παγιώθηκαν πολύ πολύ αργότερα από τα γεγονότα τα οποία έχουν ως σημείο αναφοράς, πολλά μάλιστα σε καταφανή διαφωνία με τα προηγούμενα πιστευομενα. Αρκετοί αντιγραφείς είχαν παραδεχτεί πως "όταν κάτι δεν συμβάδιζε με την πίστη" στα αρχαία κείμενα το άλλαζαν.

** Ένα συμπέρασμα που μπορεί να βγει είναι πως, ανάμεσα στις άλλες ιστορίες, κάποια επαναστατική κίνηση θα έγινε. Κάποιος (κάποιοι, δηλ τι κάποιοι, πολλοί) καταδικάστικε ως επαναστάτης και όχι αδίκως. Το επεισόδιο στο Ναό (στον οποίο "έπρεπε" να χριστεί κάθε βασιλιάς του Ισραήλ), το γεγονός πως οι μαθητές του δεν ήταν παρόντες στην σταύρωση αλλά κρύβονταν(;), οι αρνήσεις του Πέτρου, τα πολλά ονόματα/παρατσούκλια, οι συχνες αναφορές σε μαχαίρια και η Εσσαϊκή οργάνωση της ομάδας παραπεμπουν εκεί, αν και κανείς δεν μπορεί να είναι σίγουρος.

Συμπέρασμα βγάλατε; Αν το κάνατε πέστε το και σε μένα, θα με υποχρεώσετε! Η λογική πάντως λέει πως διάφορες (διαφορετικές) ιστορίες για διάφορες (διαφορετικές) προσωπικότητες αναμείχθηκαν μεταξύ τους καθώς και με πολλά συγκριτικά μυθολογικά στοιχεία (update: δείτε και αυτό από τον hades) και γνωστικές επιρροές (εδώ ομολογώ πως είμαι ψιλοχοντροάσχετος) και το άθροισμα είναι τόσο μπαχαλοειδές που κανείς μπορεί να βρει ό,τι θέλει να βρει εκεί μέσα, ίσως και την σωτηρία!

---

1. Ζηλωτές: εβραϊστί Καναϊμ (ή Καναϊν, θα σας γελάσω), ελληνιστί Καναϊτες ή Κανανίτες, σας θυμίζει τίποτε το όνομα; ("Cana of Galilee is not mentioned in any other book of the Bible, nor in any other contemporary source.") Ένας απόστολος ονομάζεται σε ένα Ευαγγέλιο ως Σίμων ο Ζηλωτής και σε άλλο ως Σίμων ο Κανανίτης. Οι ιστορικοί και οι εκκλησιαστικοί πατέρες τους θεωρούν το ίδιο πρόσωπο. Κάποιοι πιο προχωρημένοι λένε πως ο Σίμων Κηφας (->βράχος->Πέτρος) είναι το ίδιο πρόσωπο με τους προηγούμενους.

2. Σικάριοι: από το μαχαίρι τους "σικα" (ρωμαϊκή ονομασία), ο μαχαιροβγάλτης εξεβραϊσμένα γίνεται και σικαριοθ, μεταφορά στα "ελληνικά" ->σικαριώτης (ξαναθυμίζει τίποτε;)

3. Ο Πέτρος διαφημίζεται με το όνομα του και ο Ιωάννης ως ο "αγαπημένος" μαθητής. Πολλά μάλιστα είναι τραβηγμένα από τα μαλλιά όπως η σκηνή που ο Ιησούς στον σταυρό αναθέτει την φροντίδα της μητέρας του στον Ιωάννη. Οι υπόλοιποι (και παλιότεροι) Ευαγγελιστές ούτε καν έχουν ακούσει για το συμβάν

4. Αναφέρεται και στις Πράξεις πχ πως "είχαν άπαντα κοινά" ή πως κάποιος έπρεπε να ρευστοποιήσει την περιουσία του και να την δώσει "στους φτωχούς" για να μπει στο κλαμπ. Η δε "θείκή" τιμωρία όσων δεν το έκαναν ήταν ο θάνατος....από ντροπή.

5. Ένα κείμενο, και ειδικά αυτά τα κείμενα, μπορεί να αλλάξει νόημα αν αλλάξουν οι καταστάσεις στις οποίες τοποθετείται. Φανταστείτε κάποιον που γράφει σε κάποιον άλλο "μην το ξανακάνεις αυτό στο παιδί μου, δεν είναι σωστό, θα σε σκοτώσω". Ανάλογα με το τι μαθαίνουμε από αλλού πως είναι η πράξη μπορεί να μας φανεί λογικό, παράλογο, υπερβολικό ή λασνθασμένο. Εδώ το πρόβλημα ήταν πως από κάποιο σημείο και μετά υπήρχαν παγιωμένα τα κείμενα και "έπρεπε" να δημιουργηθεί το κατάλληλο εννοιολογικό πλαίσιο για να βγάζουν νόημα και να συνδυάζονται και με την σκοπιμότητα της στιγμής. Το αν αυτό πλέον θα "πάταγε" πάνω στα ιστορικά γεγονότα ή όχι ήταν ήσσονος σημασίας.

Εκλογικεύσεις - Άτιμη ιστορία!

Προλογάκι:

Υπάρχουν μερικά βιβλία που όλοι μιλάνε γι αυτά, αλλά ελάχιστοι τα έχουν διαβάσει. Ένα από αυτά είναι και η λεγόμενη Αγία Γραφή. Αυτό που γνωρίζει ο πολύς κόσμος είναι είτε σκόρπια εδάφια αποκομμένα από τα υπόλοιπα, είτε ερμηνείες στα εδάφια αυτά, είτε σκηνές από ταινίες γύρω από αυτά. Πολλές, ή μαλλον τις περισσότερες, φορές όμως οι ερμηνείες/μεταφορες/περικοπές είναι τελείως μα τελείως άσχετες με το εδάφιο αλλά σχετικότατες με την ηθική και την αναγκαιότητα της στιγμής.
Ένα καλό παράδειγμα είναι η "ερμηνεία" των 10 εντολών (που όπως είδαμε σε προηγούμενο δεν είναι δέκα, ούτε είναι οι τελικές "εντολές", αλλά τέλος πάντων) από τον Άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά εδώ

Επειδή έχω αλλεργία στην ηθελημένη χαζομάρα, δεν είναι εύκολο να πάω πέρα από τις πρώτες γραμμές:
Εντολή νούμερο ούνο:

Εγώ ειμί Κύριος ο Θεός σου, ουκ έσονται σοι θεοί έτεροι πλην εμού.

Ξεκίνημα ερμηνείας: "Ένας Κύριος είναι ο Κύριος ο Θεός σου, Αυτός που φανερώνεται (με τρία πρόσωπα, δηλ.) σαν Πατέρας και σαν Υιός και σαν Άγιο Πνεύμα. Σαν Πατέρας μεν αγέννητος, σαν Υιός δε γεννητός (μεν, αλλά και αυτό πάλι) χωρίς αρχή, και πέρα από τον χρόνο, και χωρίς να πάθει καμμία αλλοίωση, σαν Λόγος (του Θεού Πατρός). Αυτός δε ονομάζεται Χριστός, γιατί έχρισε (δηλ. αγίασε) με το να αναλάβει ο ίδιος το δικό μας (ανθρώπινο) είδος. Και σαν Άγιο Πνεύμα, που και Αυτό προέρχεται από τον Πατέρα, όχι γιατί γεννήθηκε απ΄ Αυτόν, αλλά γιατί Αυτός Το στέλνει. Αυτός μόνο είναι Θεός. Και μάλιστα ο αληθινός Θεός, ο ένας Κύριος, που εμφανίζεται με τρεις υποστάσεις."

Που τα λέει όλα αυτά ρε παιδιά; Που στο κείμενο αυτό, πριν ή μετά αναφέρεται η τριαδικότητα του Κυρίου; Διαβάστε όλη την Έξοδο αν θέλετε να γελάσουμε παρέα. Μήπως οι Εβραίοι, όπως φαίνονται στην Παλαιά Διαθήκη τουλάχιστον, δεν ήταν (σωστότερα: έπρεπε να ήταν) αυστηρότατα μονοθεϊστές; Ή μήπως αυτοί ήταν μαλάκες για 2000+ χρόνια και δεν κατάλαβαν το κρυμμένο νόημα της φράσης, το οποίο και ερμήνευσε ο Παλαμάς με μια μικρή καθυστέρηση; Τι είναι αυτά τα περί Λόγου, Υιου, Αγίου (οινο)πεύματος και λοιπά και λοιπά; Αν αυτά τα έλεγε ο Παλαμάς στους τότε αποδέκτες των εντολών, αυτοί πιθανότατα θα τον πετροβολούσαν - και μεταξύ μας καλά θα του έκαναν. Τέτοια εργαλειοποίηση κειμένου, τόσο αναίσχυντη και μολαταύτα "δικαιωμένη" μόνο σε επίπεδο θρησκείας θα μπορούσε να βρει κανείς. Το αστείο είναι πως η "ερμηνεία" του Παλαμά θεωρείται "σωστή" από τους θρησκευτικούς ταγούς μας και το ποιμνιο τους. Το αντίστοιχο σε μη θρησκευτικό επίπεδο θα ήταν να ψάχναμε τον Πλάτωνα για να βρούμε τις...ρήσεις του Μάρξ ή ....του Μπούς! Ή, για να θυμηθούμε και τα δικά μας, να προσπαθούμε να πείσουμε πως σε ένα ποίημα γεμάτο αιματηρές περιγραφές, σφαξίματα και τα λοιπά, ο ποιητής στην πρώτη στροφή μιλά για.....βιασύνη της κόψης του σπαθιού και όχι για βία :)
(ηθικό δίδαγμα καρατζεφερειας ρητορικής: τρέχτε να λευτερωθούμε!)

Ένα από τα προβλήματα, πέραν της μη ανάγνωσης/κατανόησης των ιερών βιβλίων είναι και η ηθελημένη ή μη αγνόηση και παρανόηση της ιστορίας (έτσι ώστε να μην βγαίνει λάθος η "ερμηνεία" επί των βιβλίων αυτών, δηλαδή πετάμε άσχετα πράγματα στην ιστορία για να κολλήσει η "Παλάμειος" ερμηνεία - βοήθειά σας οι αβοήθητοι). Το ίδιο θα παθαίναμε αν προσπαθούσαμε να βγάλουμε "με το ζόρι" την Θεογονία του Ησίοδου αληθή μέχρι την τελευταία της γραμμή. Θα γινόμασταν γραφικοί σε όσους ξέρουν ιστορία, βιολογία, γεωγραφία και άλλα τέτοια μη θεόπνευστα. Η αν προσπαθούσαμε να αποδείξουμε πως τελικά η Θεογονία εξηγείται με βάση τις σύγχρονές μας γνώσεις.

Για να φανούμε σωστοί θα έπρεπε είτε να αλλάξουμε άρδην το περιεχόμενο της Θεογονίας (ή της Ιλιαδας ή....) είτε (συνηθέστερα) να προσπαθήσουμε να αναμορφώσουμε την ιστορία έτσι ώστε η εικόνα που προβάλλει (ή που θελουμε να προβάλει) μέσα από τα ιερά βιβλία να είναι η σωστή, να κάνουμε δηλαδή προβολή του δικού μας "θέλω" στο "τότε", ε και αν το "τότε" δεν ταιριάζει με το "θέλω" τόσο το χειρότερο γι αυτό, είτε ακόμα να....απαγορεύσουμε την μόρφωση για να μην μπορεί κανένας να μας βγάλει μαλάκες.

Ας πάμε σε μια φιγούρα που όλοι γνωρίζουμε:


......σε επόμενο, για να μην σας πέσει και βαρύ :))

Εκλογικεύσεις - Η ηθική μας

«Η μεγαλύτερη τραγωδία σε ολόκληρη την ιστορία της ανθρωπότητας ίσως να είναι ο σφετερισμός της ηθικής από τη θρησκεία.»
—Arthur C. Clarke (Άρθουρ Κλάρκ) (1917-2008) Άγγλος συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας
(Το βρήκα στον Διαγόρα)

Ένα από τα θεωρούμενα μεγαλύτερα ατού της θρησκείας στον διάλογο είναι πως μας δίνει έναν τυφλοσούρτη του "τι είναι καλό". Είμαστε καλοί όταν ακολουθούμε τα ηθικά της διδαγματα ακόμα και όταν δεν είμαστε πιστοί του δόγματος. Από μικρός έβρισκα αυτήν την δικαιολογία κομματάκι ζαβή, μιας και είχα χόμπι να διαβάζω ιστορία ...από κούνια. Ούτε στην ιερά εξέταση έβρισκα κάτι το ηθικό, ούτε στο μισογυνισμό που έχουν όλες οι μεγάλες θρησκείες, ούτε και στον διαχωρισμό ανθρώπων σε πιστούς και απιστους. Παρόλ' αυτά κάθε θρησκεία εξακολουθεί να θεωρεί πως (πρέπει) να έχει τον πρώτο λόγο στο πως πρέπει να ζει κανείς και όχι μόνο αυτό, αλλά με το δικαίωμα της αλάθητης "θεοπνευστίας" έκαναν την όποια διαφωνούσα άποψη αυτόματα...κακή και καταδικαστέα.

Οι εκπρόσωποί της ηθικολογούν ασύστολα και χωρίς αιδώ παρόλο που πολλές φορές και οι ίδιοι δεν τηρούν αυτά που ευαγγελίζονται. Το θέμα όμως δεν είναι η όποια τιμιοτης μερικών ιερέων, αλλά με ποιο δικαίωμα θεωρούν πως μπορούν να μας κυρήττουν τον "ορθό λόγο", γιατί ο λόγος τους να θεωρείται έστω και δυνητικά ορθός. Αν δηλαδή όλοι οι ιερείς ήταν πανάγιοι και ενάρετοι σύμφωνα με τα στάνταρ τους έστω, θα είχαν κάποιο δικαίωμα παραπάνω στην γνώση του καλού και του κακού; Και που το βρήκαν; Μήπως η εκκλησιαστική ηθική, στην ιδεατή της μορφή είναι κατά κάτι "ανώτερη" από κάποια άλλη; Και που την βρήκαν την ηθική αυτή ρε παιδιά;

Σίγουρα όχι στις φιγούρες που αναφέρονται στην Παλαιά, στην Καινή Διαθήκη ή στο Κοράνι. Με τα δικά μας δεδομένα καμία από τις βιβλικές ή παραβιβλικές φιγούρες δεν φαντάζει ως απόλυτο ηθικό πρότυπο. Και πως να γίνει αυτό, όταν αυτές οι ιστορήσεις αναφέρονται σε άλλες κοινωνίες με άλλους θεσμούς και έθιμα. Το να προβάλλουμε την συμπεριφορά ενός αμόρφωτου βοσκού, νομαδα εκ πεποιθήσεως ή αναγκαιότητας, που έζησε πριν δύο και τρεις χιλιάδες χρόνια, σαν πρότυπο στην σημερινή βιομηχανοποιημένη κοινωνία είναι τουλάχιστον ανόητο. Και όμως αυτό γίνεται. (Προσοχή, ο γράφων δεν θεωρεί τα κείμενα αυτά ιστορικά με καμία δύναμη. Απλά αναφέρεται στα γεγονότα και στις φιγούρες, όπως θα αναφερόταν σε κάθε βιβλίο. Το πρόβλημα είναι πως μερικοί επιλέγουν να ζουν με τέτοιες αναφορές και μάλιστα ακολουθώντας τις κατα γράμμα)

Καμία τέτοια φιγούρα, όσο "αξιοσέβαστη" και να είναι δεν μπορεί να θεωρηθεί πρότυπο ηθικής. Ο Αβραάμ με την Σάρρα ήταν ετεροθαλή αδέλφια και δύο φορές o Aβρααμ της έκανε το νταβατζή για να κονομήσει ο ίδιος. Ο Ιακώβ κορόιδεψε αναίσχυντα τον πατέρα του για να φάει όλη την οικογενειακή περιουσία και να αφήσει τον αδελφό του στην απόξω. Οι βασιλιάδες του Ισραήλ τιμωρούνταν όταν δεν έσφαζαν αρκετούς εχθρούς. Ο Μωάμεθ σήμερα θα ήταν μπουζουριασμένος σε ένα κελί ως παιδεραστής. Ακόμα και η "άμωμη" φιγούρα του Ιησού έχει κάμποσα στίγματα, αν έχει όρεξη να ψάξει κανείς (αν ενδιαφέρεστε μπορεί να αφιερώσω ενα ποστ στο θέμα). Ακόμα και η "θυσία" στον σταυρό δεν έχει τίποτε παραπάνω από αυτήν την πράξη:

απεναντίας χάνει κιόλας, γιατί ο Ιησούς αναφέρεται πως δείλιασε προς στιγμήν, ενώ ο μοναχός που καίγεται ζωντανός δεν έπαιξε ούτε βλέφαρο.

Δεν επεκτείνομαι παραπέρα, παρόλο που υπάρχει κάμποση βιβλιογραφία γύρω από την "ηθική" αυτών των βιβλίων.

Το ζήτημα είναι πως η ηθική μας ΔΕΝ προέρχεται από τα βιβλία αυτά. Ακόμα και οι "εκπρόσωποι" αυτών ΔΕΝ ακολουθούν κατά γράμμα την ηθική που περιέχουν τα βιβλία, και ευτυχώς γιατί αν το έκαναν θα ζούσαμε σε ένα νέο Μεσαίωνα, ο οποίος μπορεί και να είναι στο δρόμο.

(δεν άντεξα στον πειρασμό. Στην συνέχεια του ποστ παραθέτω μερικά εδάφια σαν συμπλήρωμα. Σας παρακαλώ, εξηγήστε μου που στο καλό είναι σωστά και χρήσιμα σήμερα!)

10 Εντολές: Version 1: (οι πρώτες με τα "ου", "τίμα" κτλ. Δεν ηταν μόνο 10 και δεν τις έγραψε ο Θεός αλλά ο Μωυσής "κατ' υπαγόρευσιν")

• ουκ αναβηση εν αναβαθμισιν επι το θυσιαστηριον μου οπως αν μη αποκαλυψης την ασχημοσυνην σου επ αυτου (Έξοδος 20, 26)
• Όστις συνευρεθή με κτήνος, θέλει εξάπαντος θανατωθή. (Έξοδος 21, 18)
• Εάν βους κερατίση άνδρα ή γυναίκα, και αποθάνη, τότε ο βους θέλει λιθοβοληθή με λίθους και δεν θέλει τρώγεσθαι το κρέας αυτού· ο κύριος δε του βοός θέλει είσθαι αθώος. Εάν όμως ο βους ήτο κερατιστής από πρότερον, και έγεινε διαμαρτυρία εις τον κύριον αυτού και δεν εφύλαξεν αυτόν, εάν θανατώση άνδρα ή γυναίκα, ο βους θέλει λιθοβοληθή και ακόμη ο κύριος αυτού θέλει θανατωθή.
  (Έξοδος 21,28-29)

Αργότερα γίνεται το επεισόδιο με το χρυσό μοσχάρι κτλ. O Μωυσής σπάει τις original πλάκες με τα πιο πάνω σοφά και προστάζει:

• και λεγει αυτοις ταδε λεγει κυριος ο θεος ισραηλ θεσθε εκαστος την εαυτου ρομφαιαν επι τον μηρον και διελθατε και ανακαμψατε απο πυλης επι πυλην δια της παρεμβολης και αποκτεινατε εκαστος τον αδελφον αυτου και εκαστος τον πλησιον αυτου και εκαστος τον εγγιστα αυτου και εποιησαν οι υιοι λευι καθα ελαλησεν αυτοις μωυσης και επεσαν εκ του λαου εν εκεινη τη ημερα εις τρισχιλιους ανδρας (Έξοδος 32, 27-28. Και μετά λέμε τους Ταλιμπαν βάρβαρους ε;)

Ακολουθεί update. 10 Εντολές: Version 1.1

• προσεχε συ παντα οσα εγω εντελλομαι σοι ιδου εγω εκβαλλω προ προσωπου υμων τον αμορραιον και χαναναιον και χετταιον και φερεζαιον και ευαιον και γεργεσαιον και ιεβουσαιον (σ. του z.: κοίτα ρε παιδί μου πόσο εύκολα γράφεται η γενοκτονία..."εκβάλλω" και καθάρισες!)
  προσεχε σεαυτω μηποτε θης διαθηκην τοις εγκαθημενοις επι της γης εις ην εισπορευη εις αυτην μη σοι γενηται προσκομμα εν υμιν
  τους βωμους αυτων καθελειτε και τας στηλας αυτων συντριψετε και τα αλση αυτων εκκοψετε και τα γλυπτα των θεων αυτων κατακαυσετε εν πυρι
  ου γαρ μη προσκυνησητε θεω ετερω ο γαρ κυριος ο θεος ζηλωτον ονομα θεος ζηλωτης εστιν
  μηποτε θης διαθηκην τοις εγκαθημενοις προς αλλοφυλους επι της γης και εκπορνευσωσιν οπισω των θεων αυτων και θυσωσι τοις θεοις αυτων και καλεσωσιν σε και φαγης των θυματων αυτων
  και λαβης των θυγατερων αυτων τοις υιοις σου και των θυγατερων σου δως τοις υιοις αυτων και εκπορνευσωσιν αι θυγατερες σου οπισω των θεων αυτων και εκπορνευσωσιν τους υιους σου οπισω των θεων αυτων (Έξοδος 34, 11-16)
  

Έψαξα και βρήκα τον τελικό (και μοναδικό για την Π. Διαθήκη) Δεκάλογο σε περιληπτική μορφή από τον Π (έχει και εδώ ένα ωραίο μάζεμα περί του "ου φονεύσεις" ):
(Έξ.34:12-26):

A. Nα μην κάνετε ποτέ συνθήκη με λαούς στη γη των οποίων εισβάλλετε (σ. του z. Με τους γείτονες η προτροπή είναι να συνάψουν ειρήνη. Οι ντόπιοι της γης Χαναάν όμως πρεπει να εξαφανιστούν από το πρόσωπο της γης)
B. Nα καταστρέψετε τους βωμούς και όλα τα σχετικά άλλων θεών, γιατί ο Kύριος είναι θεός ζηλιάρης.
Γ. Ποτέ να μην παντρευτούν τα παιδιά σας με παιδιά αλλοφύλων.
Δ. Nα μη φτιάχνετε αγάλματα θεών.
E. Nα γιορτάζετε τα άζυμα.
ΣT. Nα μην παρουσιάζεστε μπροστά μου με άδεια χέρια: δικά μου όλα τα πρωτότοκα των ζώων.
Z. Aργία η εβδόμη ημέρα και ορισμένες άλλες γιορτές.
H. Nα παρουσιάζονται στον Kύριο όλοι οι άντρες τρεις φορές το χρόνο και ο Kύριος θα εκδιώξει τους άλλους λαούς.
Θ. Nα μη γίνεται θυσία αίματος μαζί με ζύμη.
I. Tα πρωτογεννήματα της γης να τα φέρνετε στον οίκο του Kυρίου και να μη μαγειρεύετε αρνί στο γάλα της μάνας του.


Δεν το κουράζω παραπέρα, καθώς έχω αναφερθεί και παλαιότερα και τα έχουν γράψει και άλλοι πολλοί. Η βιβλική νομοθεσία ήταν η νομοθεσία μιας κλίκας που είχε εξουσία και η οποία κουμάνταρε έναν κυνηγημένο, χωρίς πατρίδα και ελαφρώς αποκτηνωμένο λαό. Λογικό είναι. Κάτσε και συ στην έρημο πεντεξι χρόνια και τα ξαναλέμε. Οι πιο σοβαρές εντολές (πέρα των αυτονοήτων ου κλέψεις, ου φονεύσεις κτλ κτλ) είναι αυτές που αρχίζουν με την λέξη "τίμα". Κοινως υπάκουε.

Και ο "πατέρας" που οφείλουμε υπακοή δεν έχει την έννοια του σημερινού πατέρα αλλά αυτήν του αρχηγού της πατριάς - γενικευμένης και πολυμελούς οικογενειακής ομάδας. Όλες οι κοινωνίες των νομάδων της ερήμου σε τέτοιες πατριές ήταν βασισμένες (κάτι παρόμοιο έχουν σήμερα οι Αφγανοί (Ταλιμπανέζοι και μή) φύλαρχοι). Κοινώς, υπάκουε στην ανωθεν εξουσία, η οποία άνωθεν εξουσία είχε μεγαλώσει με μιαν άλφα ηθική και κοσμοθεωρία(τρέχα γύρευε τώρα) την οποία επιθυμούσε να διαιωνίσει μέσω των απογόνων της.

Η λογική ήταν πολύ απλή. Αφού (επι)ζήσαμε εμείς έτσι, το ίδιο θα δουλεύει και για τους απόγονους μας. Η βούληση των "πατερων" θα συνεχιστεί από τους απογόνους τους ακόμα και όταν αυτοί είναι στον τάφο. Θα ήταν ασέβεια προς το Θεό (δηλαδή την βούληση των προγόνων και των εξουσιαστικών γερόντων) η αλλαγή αυτών των νόμων. Αν δε οι παλαιότεροι έκαναν πράξεις αποτρόπαιες ή κάτι τέτοιο τέλος πάντων, η εκλογίκευση τις έκανε θεάρεστες και παράδειγμα προς μίμηση, οι δε απόγονοι γινόντουσαν συνένοχοι και συνεχιστες για να μπορέσουν μετά να βρούν μια λογικοφανή εξήγηση.

Το κόλπο είναι συμπαγές γενικά και μπορεί να δουλεψει εσαεί σε μια κοινωνία που δεν αλλάζει. Σε μια κοινωνία όμως όπως η δική μας, της οποίας η ηθική δέχεται σαρωτικές και όχι σταδιακές αλλαγές, μεσω της πληροφορίας και της επιστήμης, η ηθική της εποχής του χαλκού ή έστω της αρχαίας Ρώμης δεν μπορεί με τίποτα να έχει πολλά κοινα στοιχεία πέρα από τα ακόμα αυτονόητα (ού έτσι, ού αλλιώς) που και σε αυτά αμα λάχει βάζουμε μπόλικο νερό μέσα.
Αυτός ο τρόπος σκέψης εκφράζεται από τους θρησκευτικούς νόμους και σήμερα. Η ηθικολογία και η συντηρητική λογική των παππούδων. (Και) Γι αυτό σε καθε καινοτομία και νεοτερισμό, η θρησκεία ήταν είναι και θα είναι κόντρα. Οι φύλαρχοι νομάδες που έκαναν τους νόμους αυτούς τους έκαναν με τους εξής στόχους:

1. Την διαιώνιση της εξουσίας τους μέσω της μη αλλαγής της κοινωνίας. Ακόμα και όταν επρόκειτο να αλλάξουν κοινωνία (από νομάδες να ζήσουν στις κατακτημένες πόλεις) κάποιοι νόμοι παράμειναν ίδιοι, κατι το οποίο είναι ελαφρώς κουλό μεν αλλά ενδεικτικό της νοοτροπίας. Είναι λογικό πχ στην έρημο να μην τρως χοιρινό γιατί χαλάει εύκολα και μπορεί να δηλήτηριαστείς, αλλά είναι παράλογο να συνεχίζεις να το ζητάς από αστους.
2. Την εκμετάλευση των πιστων από την εξουσία ("και το λοιπον απο της θυσιας Ααρων και τοις υιοις αυτου αγιον των αγιων απο των θυσιων κυριου", Λευιτικόν 2,3 , "Και ο ιερέας θα καίει το λίπος επάνω στο θυσιαστήριο· το στήθος, όμως, θα είναι του Ααρών και των γιων του". Λευιτικον 7,31)
3. Την επιβίωση της ομάδας σε πολύ αντίξοες συνθήκες, κάτι που συνεπάγεται αυστηρούς, ενίοτε χαζούς και αναλυτικούς σε βαθμό αηδίας νόμους (πχ "ΚΑΙ ο Κύριος μίλησε στον Μωυσή, και στον Ααρών, λέγοντάς τους: Μιλήστε στους γιους Ισραήλ, λέγοντας: ΑΥΤΑ είναι τα ζώα, που θα τρώτε, από όλα τα κτήνη που είναι επάνω στη γη. Κάθε δίχηλο ανάμεσα στα κτήνη, που έχει πόδι σχισμένο, και αναμασάει, θα το τρώτε. Όμως, δεν θα τρώτε αυτά από εκείνα που αναμασούν ή από εκείνα που είναι δίχηλα· την καμήλα, επειδή αναμασάει μεν, όμως δεν είναι δίχηλη· είναι σε σας ακάθαρτη· και τον δασύποδα, επειδή, αναμασάει μεν, όμως δεν είναι δίχηλος· είναι σε σας ακάθαρτος· και τον λαγό, επειδή αναμασάει μεν, όμως δεν είναι δίχηλος· είναι σε σας ακάθαρτος· και το γουρούνι, επειδή, είναι μεν δίχηλο, και έχει το πόδι σχισμένο, όμως δεν αναμασάει· είναι σε σας ακάθαρτος· από το κρέας τους δεν θα τρώτε, και το ψοφίμι τους δεν θα το αγγίζετε· είναι σε σας ακάθαρτα." Λευιτικον 11, 1-8, και α δείτε και το Λευτικον 13, 1-59 καθώς και 14 , 1-57 (!) για οδηγίες πρόληψης και θεραπείας από λέπρα)

Σιγά το πρωτότυπο. Όλοι οι κυβερνώντες τα ίδια προσπαθούν να κάνουν, οι συνθήκες αλλάζουν και αυτές δημιουργούν τις αποχρώσεις. Το κακό γίνεται όταν παγώνεις μια στιγμή της ιστορίας και έρχεσαι να την προβάλεις 3000 χρόνια μετά.

Άρα αναγκαστικά οι πιστεύοντες αλλάζουν το νόημα ή παραλείπουν φράσεις από τα Κείμενα αυτά, με τέτοιον τρόπο ώστε να μπορούν κάπως να εφαρμοστούν και σήμερα. Και με αυτόν τον τρόπο αυτοαναιρούνται γιατί αν θεωρείς κάποια πράγματα θεόπεμπτα, τα οποία όμως δεν έρχονται με λυσσάρι, και επιλέγεις ποιο από αυτά θα θέσεις σε ισχύ, τότε είναι ο άνθρωπος αυτός που καθορίζει την τρέχουσα ηθική και όχι ο Θεός. Αυτό βεβαίως δεν θα μας πείραζε αν τα "σοφά και αλάθητα" βιβλία μπορούσαν να τεντωθούν όσο χρειάζεται. Το γαμώτο όμως είναι πως αυτοι οι αμόρφωτοι νομάδες δεν είχαν προβλέψει ούτε σχετικότητες, ούτε ηλιοκεντρισμό, ούτε δημοκρατίες και τέτοια κουλά, ούτε αμβλώσεις, ούτε ισότητα αντρών-γυναικών, ούτε καν την πιθανότητα οι "άλλοι" να μην είναι "αλλόφυλοι" αλλά απλά..άλλοι άνθρωποι, οπότε η δυνατότητα παραχάραξης του αρχικού νοήματος είναι ελαφρώς περιορισμένη με αποτέλεσμα ως επί το πλείστον, η θρησκευτική ηθικολογία να ξεπέφτει εύκολα σε μια μπουρδολογία άνευ προηγουμένου για κάποιον σύγχρονο άνθρωπο.

Πώς αλλιώς εξηγείται ακόμα η αντίληψη της παπικής εκκλησίας για το προφυλακτικό; (Μην χαίρεστε και οι Ορθόδοξοι τα ίδια πιστεύουνε, αλλά πιο....διακριτικά)
Πως αλλιως εξηγείται ακόμα η πίστη σε μάγους και μάγισσες;
Πως αλλιώς ακόμα το προγαμιαίο σεξ θεωρείται βδέλυγμα σε πολλές κοινωνίες; (και μην πάμε στο ομοφυλοφιλικό γιατί θα πέσει το γέλιο της αρκούδας)
Πώς εξηγείται το κόλλημα των πολέμιων της έκτρωσης (οι γιατροί βαφτίζονται babykillers) στην "ψυχή" των "μωρών" (γονιμοποιημένων κυττάρων για να καταλαβαινόμαστε), την ίδια ώρα που πολλοί από αυτούς δεν έχουν κανένα πρόβλημα να σκοτώσουν μερικούς τέτοιους γιατρους για το καλό των υποτιθέμενων "ψυχών" αυτών των γονιμοποιημένων κυττάρων.




Συμπέρασμα: Η ηθική μας ΔΕΝ απορρέει από κανένα ιερό ή μη βιβλιο αλλά είναι αποτέλεσμα διαφορων κοινωνικών και οικονομικών παραγόντων (εύκολο πχ. αν η πληθυσμιακή αναλογία ανδρών-γυναικών δεν ήταν περίπου 1-1 αλλά 1-10 (ή ανάποδα) η μονογαμία δεν θα μπορούσε να σταθεί πουθενά). Τα ιερά βιβλία μεσα στις αντιφάσεις και την πολυλογία τους έχουν ψήγματα που μπορούν να σταθούν και σήμερα, αν τα απομονωσουμε από τα υπόλοιπα με κάποιο αυθαίρετο δικαίωμα επιλογής όσων ανταποκρίνονται μερικώς στα σημερινά πρότυπα, αλλα η ίδια η πίστη αφαιρεί το δικαίωμα επιλογής (που κάνουμε όμως!) μιας και το Βιβλίο είναι ΟΛΟ θεόπνευστο!!! Κοινως βραστα!


Αυτά με το δικαίωμα των ιερέων να ηθικολογούν και το δικαίωμα της όποιας εκκλησίας να το παίζει θεματοφύλακας των αξιών μας. Το επόμενο επιχείρημα είναι πως "αν δεν υπήρχε Θεός και θρησκεία δεν θα είχαμε λόγο να είμαστε καλοί στον άλλο". Εδώ όμως πρέπει να πιάσουμε χαρτί και μολύβι γιατί το θέμα είναι σοβαρό και η παρανόηση σοβαροτερη.

0. Θα το ξέχναγα! Οι περισσότεροι από τους "πιστούς" δεν έχουν κάν διαβάσει τα κείμενα τα οποία θεωρούν ως ιερά και απαυγασμα ηθικής! Οι λόγοι του κάθε τράγου και οι ταινίες γύρω από αυτά είναι αυτό που ξέρουν οι περισσότεροι. Οι Μωαμεθανοί που ομολογουμένως διαβάζουν το Κοράνι ισως και γι αυτό να έχουν μια παραπάνω ακραία τάση...
1. Έδειξα νομίζω αρκετά πειστηκά πως η "καλοσύνη" δεν ξεχειλίζει έτσι a priori σε καμία θρησκεία. Αν νομίζετε πως έβαλα εδάφια από την Π. Διαθήκη γιατί μόνο αυτά παίζουν κάνετε λάθος, απλά δεν θέλω να βγει το ποστ 300 σελίδες.
2. Σε κάθε θρησκεία, όπως και σε κάθε κοινωνία το "καλός" έχει να κάνει με την ημέτερη ομάδα και όχι γενικά. Αυτή είναι η έννοια του "πλησίον" και δεν πα να τραβάνε τα βυζιά τους όλοι οι θεολόγοι μαζί. Απλά ο Χριστός εμπλούτισε τον "πλησίον" από τον Εβραίο του κράτος της Ιερουσαλήμ στον Εβραίο και της Σαμάρειας (εδώ για όποιον ενδιαφέρεται υπάρχει ολόκληρη ιστορία από πίσω) και μέχρι εκεί. Ακόμα και ο διεθνιστής Παύλος ασχολούνταν με τους δικούς του και όχι με όλο το Σύμπαν (θυμηθείτε τον Μπους και την κάργα θεϊστική του ρητορική περί "άξονα του κακού", όπου κακό ήταν τελικά οι....άλλοι). Γι αυτό και οι πρώτοι βίαιοι εκχριστιανισμοί γίνονταν με απειλη θανάτου. Μόλις κάποιος "έμπαινε" στην ομάδα δεν υπήρχε λόγος να θανατωθεί. Όσοι αρνιούνταν τους έτρωγε το μαύρο σκοτάδι. Η πρωτοτυπία πως "όλοι" οι άνθρωποι αξίζουν και είναι ισότιμοι ΔΕΝ είναι χριστιανική αλλά μάλλον προϊον του Διαφωτισμού, ίσως και ακόμα αργότερα μιας και συμπαγείς πληθυσμιακές ομάδες όπως οι νέγροι ή οι Aboriginals θεωρήθηκαν....άνθρωποι πολύ πρόσφατα. Ακόμα και οι Έλληνες που ήταν πολλά χρόνια μπροστά από τους υπόλοιπους, μπορεί να θεωρούσαν ντροπή να έχουν δούλο Έλληνα, αλλά όχι βάρβαρο. Αυτό που έφερε τελικά την συνειδητοποίηση (σε όσους την έφερε) αυτή δεν ήταν τίποτε άλλο παρά ο συγχρωτισμός πολλών διαφορετικών ομάδων στο ίδιο χώρο για μεγάλο χρονικό διάστημα και η βελτίωση της παρεχόμενης πληροφόρησης. Όταν βλέπεις πως και ο άλλος κάνει πάνω κάτω τα ίδια με σένα, τότε το λογικό επακόλουθο είναι να τον θεωρείς ίδιο με σένα. Πριν 200 χρόνια αν σου έλεγε κάποιος να δώσεις λεφτά για να βοηθήσεις κάτι κίτρινους που τους έφαγε ένα μεγάλο κύμα θα τον έστελνες γραμμή στον γιατρό.
3 . Η ευκολία που έχουν οι ζηλωτές κάποιας θρησκείας να σκοτώσουν τον "άπιστο", τον "αλλόφυλο", τον "ξένο" ή να του φερθούν γενικότερα με "μή καλό" τρόπο δεν είναι νομίζω κάτι καινούργιο στον αναγνώστη. Και μην ακούσω τις παραδοσιακές πίπες πως "αυτοί δεν ήταν γνήσιοι" και τέτοια κουλά. Μια χαρά γνήσιοι ήταν και έκαναν ότι νόμιζαν σωστό. Οι πρώτοι αρχηγοί του Ισλάμ, οι σταυροφόροι, οι ιεροεξεταστές, οι μισοί τουλάχιστον Ρεπουμπλικάνοι εν Αμέρικα, οι Ταλιμπάν, οι έχοντες ακόμα το λιθοβολισμό ως ποινή σε βιασμένες κοπέλες(!), βαθιά μέσα τους ήταν και είναι πεισμένοι πως αυτό που κάνουν είναι το σωστό και πως θα επιβραβευτούν για την πράξη τους αυτή. Αλλιώς με καμία δύναμη ο άλλος, πχ φοιτητής στο Λονδίνο και μη έχων καμία σχέση με κατακτήσεις ,υποδουλους γονεις και τα τοιαυτα, δεν ζώνεται μια μαούνα εκρηκτικά και πάει να τιναχτεί στον αέρα μαζί με άλλους 50. Δεν ξέρω αν το έργο των πιστών αυτών είναι "θεάρεστο" αλλά ξέρω πως δεν μπορεί να θεωρηθεί "καλό" με τα δικά μας δεδομένα, αν και μπορεί να γίνει κατανοητό κάτω από μια καλή πολιτική/κοινωνική ανάλυση.
4. (Να πιάσουμε και το εξελικτικό του πράγματος). Γιατι είμαστε καλοί στον άλλο (όχι πάντα, αλλά λέμε τώρα); Και γιατί δεχόμαστε πολλές φορές να εκτεθούμε σε παράλογους κινδύνους είτε για χάρη κάποιων άλλων είτε έτσι (όπως πχ σε έναν πολεμο ή σε κάτι παντελώς ανούσιο όπως οι καβγάδες χουλιγκάνων); Αν παρατηρήσουμε τα ζώα που ζουν σε ομάδες ειναι εύκολο να δούμε πως έχουν καθορισμένους ρόλους μέσα στην ομάδα τους. Υπάρχουν κάποιοι που κινδυνεύουν πιο πολύ από τους άλλους καθώς στέκονται βιγλάτορες (άρα πρώτοι στόχοι) όταν τρώει η αγέλη. Η δε προσωπική έκθεση στον κίνδυνο γενικά εκτιμαται, όταν δεν γίνεται χωρίς λόγο (συνήθως οι εκτιθέμενοι σε περιττούς (δηλ χωρίς κάποιον λόγο) κινδύνους τελειώνουν γρήγορα μέσω της φυσικής επιλογής). Τα αρσενικά πχ συνήθως προσπαθούν να τραβήξουν τα θηλυκά με διάφορους τρόπους, οι οποίοι όμως μπορεί να είναι επικίνδυνοι (έως αυτοκτονικοί) για την επιβίωση τους όπως πχ εδώ:

Πολλά αρσενικά παγώνια έχουν τόσο μεγάλη ουρά που δεν μπορούν

να πετάξουν εύκολα με αποτέλεσμα να γίνονται ευκολότερη βορά στα αρπακτικά

Η απάντηση είναι πως γενικά ο αλτρουισμός και το θάρρος, η αψήφιση του κινδυνου για κάποιο "στόχο" είναι υποπροϊοντα της εξέλιξης καθώς αποτελούν καλή γενετική διαφήμιση για τον έχοντα (αυτό το είχαμε και ως παιδικές παρέες. Το ποιος ήταν πιο μάγκας φαινόταν αν "κώλωνε" να κάνει μια χαζομάρα - εμπνευση της στιγμής, όπως πχ να πάει να βουτήξει παγωτά από το περίπτερο) και χρησίμευε σαν άμεση αναγνώριση της αξίας του από την αγέλη (=>και το παρόν ή μελλοντικό αντικείμενο του πόθου). Σε ανθρώπινες κοινωνίες το εύκολο παράδειγμα είναι οι ινδιάνικες, όπου ο αρχηγός τους κατά κανόνα ήταν ο φτωχότερος της ομάδας μιας και υποχρεούνταν να δίνει στον καθένα ό,τι του ζητούσε από τα πράγματά του (υποχρεωτικός αλτρουισμός της εξουσίας. Καθόλου κακή ιδέα). Σε σχεδόν όλες τις παλαιότερες κοινωνίες ο αρχηγός σχεδόν πάντα ήταν αρχηγός- πολεμιστής, στο πεδίο της μάχης και όχι στα μετόπισθεν

5. Γενικότερα το όλο πλαίσιο "φοβάμαι τις μεταθανάτιες συνέπειες γι αυτό είμαι καλός" μου κάνει λίγο υποκρισία. Κατά βάθος είσαι κακός αλλά είναι ο φόβος που σε συγκρατεί και όχι η καλοσύνη σου. Ο πιστός με αυτο το επιχείρημα γίνεται ένας μπαγαπόντης Χατζηαβάτης, ένας δειλός υποκριτής και όχι φορέας καλοσύνης. Και όχι μόνο αυτό, αλλά αρνείται και στους υπόλοιπους το να είναι καλοί επειδή απλά έτσι θέλουν. Εκεί έρχεται και το αξίωμα των μεγάλων μονοθεϊστικών θρησκειών πως οι άνθρωποι γεννιούνται "εκ φύσεως" αμαρτωλοί.

6. Η απάντηση κατ' εμέ είναι πολύ πιο απλη. Είμαστε, όταν είμαστε τέλος πάντων, καλοί με τους γύρω μας όχι από κάποια θεϊκή επιταγή αλλά επειδή έχουμε τέτοιο γενετικό hardware και κοινωνικό software. Όσα άτομα ή κοινωνίες/ομάδες δεν βασίστηκαν σε αυτά συνήθως εξαλείφθηκαν γρήγορα, πάλι μέσω της φυσικής επιλογής. Η ίδια η σύσταση μιας ομάδας-αγέλης απαιτεί κάποιο μίνιμουμ βαθμο συνεργατικότητας και αλτρουισμού για να λειτουργήσει, ακόμα και όταν υπάρχουν έντονες εξουσιαστικές δομές και τάσεις. Οι θρησκευτικοί νόμοι δεν έκαναν τίποτε άλλο παρά να ντύσουν με θεϊκό ένδυμα αυτά τα προφανή, γιατί πάντα και σε κάθε κοινωνία θα υπάρχει κάποιος που θα θέλει να υπερβεί τις υπάρχουσες δομές προς ιδίον όφελος. Ακόμα και στα ζώα ο εκάστοτε ωμέγα της αγέλης κοιτάζει πως και πως να αλλάξει κατηγορία. (ορίστε και ένα πολύ καλό εδάφιο για να μην λέτε πως γκρινιάζω συνέχεια: "Όταν θερίζεις τον θερισμό σου στο χωράφι σου, και λησμονήσεις κάποιο χειρόβολο στο χωράφι, δεν θα γυρίσεις για να το πάρεις· θα είναι για τον ξένο, για τον ορφανό και για τη χήρα· για να σε ευλογεί ο Κύριος ο Θεός σου σε όλα τα έργα των χεριών σου.", Δευτερονόμιον 24, 19. Παρόμοιο έθιμο είχαν και οι αρχαίοι Αθηναίοι. Μετα τους θεριστές, ό,τι έπεφτε ή έμενε το μάζευε η φτωχολογιά)




Η ερώτηση είναι αν τώρα χρειαζόμαστε όλο αυτό το παραμύθι, το οποίο δίνει υπερβολική δύναμη και εξουσία σε κάποιους, για να βαπτίσουμε τα προφανή με το όνομά τους.



love&kisses
zaphod

Υ.Γ. Α, στην γενική φιλοσοφική ερώτηση "τι είναι καλό" νομίζω πως τελικά η απάντηση είναι απλή. Αυτό που βοηθά συνολικά και μακροπρόθεσμα στην μακροημέρευση της όποιας ομάδας

Εκλογικευσεις- Και γιατί έγιναν όλα αυτά κύριος;*

Το νέο tag "εκλογικεύσεις" αναφέρεται σε δικαιολογίες και προφάσεις που χρησιμοποιούν οι οπαδοί κάθε θρησκείας προκειμένου να αιτιολογίσουν τον θεϊσμό τους, και ακόμα καλύτερα να δικαιολογήσουν γιατί πρέπει να τους μιμηθούμε! Θα μπορούσα να βάλω tag κάτι πιο φανφαρώδες σαν "η λογική σαν δούρειος ίππος" αλλά και έτσι καλά είμαστε... Τα άρθρα αποτελούν συνέχεια των άρθρων μου περί σκοταδισμών.


Η απόδοση κάποιου σκοπού σε ό,τι υπάρχει/συμβαίνει γύρω μας ονομάζεται τελεολογία. Συνήθως το βλέπουμε σαν φαινόμενο της παιδικής συμπεριφοράς ή το δινουμε σαν ερμηνεία στα παιδιά οταν βαριόμαστε να εξηγήσουμε ή όταν οι εξηγήσεις είναι πιο σύνθετες απ' ότι το στάδιο ωριμότητας του παιδιού επιτρέπει(ή θεωρούμε ότι επιτρέπει) να κατανοήσει.

• Γιατί υπάρχουν οι φραουλιές;
  Για να μας δίνουν φράουλες.
• Γιατί υπάρχουν τα ζώα;
  Μα για να μας τρέφουν
  κτλ κτλ

Μια άλλη μαγική λέξη που θα βοηθούσε λίγο στην κατανόηση του πράγματος είναι η εκλογίκευση όχι με την έννοια της χρήσης της λογικής αλλά ως "η χρησιμοποίηση του ψεύδους για τη δικαιολόγηση μιας πράξης". Ψεύδος είναι κάτι το οποίο εμφανίζεται ως ισχύον και αληθές είτε γιατί ο φέρων τον ισχυρισμό το θεωρεί ως αληθές, λόγω έλλειψης στοιχείων, είτε γιατί θέλει να είναι αληθές, είτε γιατί τον συμφέρει να είναι αληθές. Ο άνθρωπος χωρις το μυαλό του δεν πάει πουθενα, αλλά η λογική είναι ένα σύστημα που δουλεύει πάνω σε κάποια αξιώματα, όπως όλα τα συστήματα. Αν ξεκινήσει κάποιος από το αξίωμα "υπάρχει Θεός και επεμβαίνει στις ανθρώπινες πράξεις", όλες οι περαιτέρω εκλογικεύσεις, γενικεύσεις και συμπεράσματα είναι συνήθως μονόδρομος, παρόλο που πολλές φορές αυτοαναιρούνται. Αν ξεκινήσει κάποιος κάτω από το αξίωμα "αδιάφορο αν υπάρχει Θεός η όχι για να προσπαθήσω να κατανοήσω τι γίνεται" καταλήγει σε άλλο σύστημα σκέψης με διαφορετικούς νόμους και συμπεράσματα, παρόλο που χρησιμοποίησε τις ίδιες λογικές διαδικασίες. Απλά στην πρώτη περίπτωση αυτές αυτοαναιρούνται μιας και η πίστη είναι πρακτικά αντίθετη της λογικής παρόλο που δεν είναι μια άλογη διεργασία (τέτοια γράφω και φτύνομαι! χμμ ίσως θα πρέπει να αλλάξω ορολογία. Να βαλω λογική=διατύπωση μιας σκέψης, ακόμα και κουλής και νόηση= διατύπωση μιας....σκέψης η οποία δεν στηρίζεται σε τόσες αυθαίρετες αρχές; Ή μήπως το ανάποδο;)

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος έμαθε από νωρίς να αναγνωρίζει την αιτία κάποιων πραγμάτων προκειμένου να επιβιώσει (πχ αν ειναι κοντα μου ενα λιοντάρι και βρυχάται η αιτία είναι μαλλον πως πεινάει και πως με βλέπει σαν μεζέ. Δεν θα κάτσω να το εξετάσω, τρρρρέχουμε τώρα!), και του έμεινε η συνήθεια να αναζητά το αίτιο και το σκοπό, ακόμα και όταν αυτός δεν υπάρχει, ή συνηθέστερα όταν δεν είναι στο πεδίο αντίληψής του (φανταστείτε το λιοντάρι που λέγαμε να είχε ενα....αγκάθι στο πόδι και να παρακαλούσε τον άνθρωπο να το βοηθήσει :Ρ) και να προσπαθήσει να ερμηνεύσει την συμπεριφορά (ή την "συμπεριφορά", γιατί ο καιρός πχ δεν είναι ον για να έχει συμπεριφορά και επιθυμίες) με βάση κάποιο μοντέλο αιτίου - αιτιατού.

Και επειδή έχουμε μάθει να σκεφτόμαστε με πρώτο και κύριο αίτιο της δικιά μας συμπεριφορά την ατομική μας επιβίωση δεν είναι τυχαίο πως η πρώτη μας ερμηνεία και αντίδραση (η ερμηνεία μας για το αίτιο δηλαδή) σε κάτι νέο είναι συνήθως ο φόβος και η επιθετικότητα. Και επίσης δεν είναι καθόλου περίεργο πως η πρώτη απόπειρα ερμηνείας που δίνουμε βασίζεται στον εαυτό μας, καθώς ακόμα και οι μεταβολές του καιρού πχ (μπορούμε ενδόμυχα να) θεωρούμε πως οφείλονται σε κάτι που κάναμε ή πως ο καιρός χάλασε ...εξαιτίας μας!

(<-παρένθεση.
Το παίρνω από τον φίλτατο Διαγόρα και το αναδημοσιεύω ανευ αδείας:

Και τι γίνεται με όλα τα άλλα καράβια που πλέουν αυτή τη στιγμή στο Αιγαίο πέλαγος και παλεύουν με τούτη την κακοκαιρία; λέτε στο καθένα απ’αυτά να επιβαίνει ο Διαγόρας ο Μήλιος;»

Διαγόρας ο Μήλιος (Diagoras of Melos) (5ος αιώνας π.Χ.) Έλληνας ποιητής και φιλόσοφος.

Ο Ρωμαίος ρήτορας Cicero (Κικαίρων) έγραψε τον 1ο αιώνα π.Χ. πως την απάντηση αυτή είχε δώσει ο Διαγόρας ο Μήλιος στους ναύτες πλοίου στο οποίο επέβαινε, όταν τους έπιασε κακοκαιρία, και θεωρώντας πως είχαν προκαλέσει την οργή των θεών δεχόμενοι να τον πάρουν σαν επιβάτη, ετοιμαζόντουσαν να τον πετάξουν στη θάλασσα.

Όσοι γελάτε με την ....απλοϊκότητα των τότε "ειδωλολατρών" μάλλον δεν ξεύρετε πόσες φορές έχει γίνει και γίνεται ακόμα κάτι αντίστοιχο και από χριστιανούς και από πιστούς άλλων δογμάτων, μόνο που τα όποια θύματα δεν είχαν την ευστροφία του Διαγόρα. κλεινει παρένθεση->)

(νέα παρένθεση. Ακόμα και σήμερα ο καιρός...θεωρεται πως έχει βούληση ή πως τον ...οδηγεί κάποια ανώτερη δύναμη. Δείτε το σχετικό άρθρο του cyrus)

Τα βήματα ήταν εύκολα μετά. Αποδόθηκαν, σωστά ή συνηθέστερα λανθασμένα, προθέσεις στα πάντα, από το αν γεννήθηκε ένα παιδί με περίεργη μύτη έως τις αλλαγές του καιρού και των εποχών. Και επειδή το ανθρώπινο μυαλό δουλεύει συνήθως με αναλογίες έκρινε πως κάτι μεγαλύτερο κρύβεται πίσω από τα όποια φαινόμενα, κάτι πιο μεγάλο από αυτόν, κάτι που "δεν μπορούσε να δει", αλλά που κινούσε τα νήματα με καθορισμένο σκοπό και στόχο ως "πρωταρχική αιτία" των πάντων. Το γεγονός πως δεν μπορούσαν να καταλάβουν το πως και το γιατί δεν τους εμπόδισε στην ερμηνεία αυτή, καθώς η αναλογία ήταν εύκολη. Ούτε τα μικρά παιδιά καταλάβαιναν γιατί και πως οι μεγάλοι έκαναν αυτά που έκαναν ή πως τους εξασφάλιζαν πχ τροφή. Ούτε και χρειαζόταν να εξηγηθεί στα παιδιά, μέχρι να φτάσουν τουλάχιστον στο στάδιο να πρέπει να εξασφαλίσουν την τροφή τους μόνα τους. Η αναλογία ηταν απλή. Κάποιος αόρατος "πατέρας" ή "πατέρες" τους φρόντιζε ή τους τιμωρούσε ανάλογα με την συμπεριφορά τους και δεν τους εξηγούσε το λόγο γιατί ακόμα δεν ήταν "έτοιμοι" γι αυτό (update: Διαβάστε και αυτό με το οποίο συμπέσαμε). Με τούτη την θεώρηση σαν αξιωματική αρχή άρχισε μετα η προσπάθεια εύρεσης της όποιας αιτίας. Κάποιες συμπεριφορές κρίθηκαν απαγορευμενες (ταμπού) ή ευνοϊκές και αν τιμωρούνταν ο "ένοχος" ή επιβραβευονταν ο "σωστός" και συνέβαινε η τυχαιότητα να αποβεί θετική (πχ να σταματήσει μια καταιγίδα) τότε η άποψη αυτή ήταν σωστή και έμενε στην κοινότητα.

(παρένθεση: οι πρώτες θρησκείες του κόσμου ήταν κυρίως προγονολατρικές ή ανιμιστικές καθώς η έννοια ενός ανώτερου όντος δεν είχε εμφανιστεί ακόμα στις πρωτόγονες κοινότητες. Απλά αντικαταστήστε την έννοια του "ανώτερου πατέρα" με αυτήν του πατέρα της προηγούμενης γενεάς ή στην περίπτωση του ανιμισμού (που θεωρείται πρότερος όλων) η αιτία αναζητάται στην ψυχή κάθε οντος-αντικείμενου ξεχωριστά). Επίσης, όπως ακριβώς τα παιδιά κάνουν στους γονείς τους, έκριναν πως αν "καλόπιαναν" τον αόρατο "πατέρα" με προσφορές ή με ....νάζια και γλύκες τότε αυτός θα "μαλάκωνε" και θα τους έκανε την χάρη (εδώ κολλάει η λέξη προσευχή ως "αίτημα αναστολής των νόμων της φύσης για λογαριασμό ενός κατ’ιδίαν ομολογία ανάξιου αιτούντα." The Devils Dictionary, Ambrose Bierce)

Ως παράγωγο αυτής της σκέψης εμφανίστηκε και η εκλογίκευση πολλών γενετικών ανωμαλιών (ή "ανωμαλιών" όπως πχ το διαφορετικό χρώμα επιδερμίδας), ως κληρονομιά "άνομων πράξεων" των γονέων (ή των γονέων των γονέων ή των γονέων των γονέων των γονέων και πάει λέγοντας) αυτών που είχαν το όποιο κουσούρι ή ως ένδειξη φυλετικής κατωτερότητας. Επίσημα στο χριστιανικό δόγμα είχαμε κληρονομήσει όλοι το "προπατορικό αμάρτημα" από τον....Αδάμ μέσω του σπέρματος των πατεράδων μας... είπατε τίποτα;

"Φιλοσοφική" θεώρηση της τελεολογίας αυτής μπορούμε να βρούμε από την Γέννεση, όπου αποδόθηκε σκοπός ύπαρξης όλων των όντων να είναι υπό το κουμάντο του ανθρώπου μέσω της θεϊκής "πρώτης αιτίας" και επειδή αυτή η εξήγηση ηταν πολυ μα πολύ βολικη μας έμεινε ως χούι παρόλο που δεν υπάρχει κανένα στοιχείο που να την στηρίζει. H ιδια η δημιουργία του κόσμου έγινε χάρις σε μια αρχική αιτία, που είχε ένα σκοπό, τον οποίο όμως δεν μπορούμε να κατανοήσουμε.

Με τούτα και με κείνα φτάνουμε στον Ιουδαϊσμο-Χριστιανισμό-Ισλαμισμό όπου μαζί με τα προηγούμενα, η ευμάρεια και η φτώχεια, η υποδούλωση και η ελευθερία ολόκληρων λαών είναι συναρτήσεις της πίστης ή όχι που έχουν στον όποιο Θεό. Ο σκοπός της υποδούλωσης πχ των Εβραίων στους Βαβυλώνιους ήταν να τιμωρηθούν για την έλλειψη πίστης τους στον Γιαχβε. Μόλις "η πίστη τους αποκαταστάθηκε" βρήκαν την ελευθερία τους. Ακόμα και σήμερα κάποιος θρήσκος που "δοκιμάζεται" θα εκφράσει με άνεση την άποψη πως αυτά του γίνονται ως τιμωρία από το Θεό για κάποιο πραγματικό ή φανταστικό "αμάρτημα".

To κατάλοιπο αυτό της παιδιάστικης τελεολογίας εκμεταλλεύεται στο έπακρο η θρησκεία. Όταν γίνεται κάτι θετικό σε κάποιον από εμάς τότε "ο Θεός έκανε το θαύμα του", "μας πρόσεξε", "οι προσευχές μας εισακούστηκαν" ή αν δεν προσευχόμαστε πρέπει να τρέξουμε να προσευχηθούμε για να....πούμε και ένα ευχαριστώ** ρε αδερφέ!

Όταν συμβαίνει κατι αρνητικό σε κάποιον από εμάς είτε "ο Θεός μας τιμώρησε"΄για κάτι που κάναμε ή δεν κάναμε, είτε μας δοκιμάζει σαν τον Ιώβ είτε τελος πάντων "έχει ένα σχέδιο" και "he moves in mysterious ways" που λένε και τα αμερικανάκια.
(παρατηρούμε πως ό,τι και να γίνει, για τις θρησκευτικές απόψεις είναι μια win-win situation μιας και δεν χάνουν σε καμία περίπτωση. Στον πρόσφατο σεισμό στην Ιταλία το είδαμε που όσοι σώθηκαν, σώθηκαν "από θαύμα" και ευχαριστούσαν τον Θεό. Για αυτούς που δεν σώθηκαν και καταπλακώθηκαν, περί Θεού και καλοσύνης του κουβέντα)

Η περίπτωση κάποια πράγματα απλά να συμβαίνουν χωρίς αιτία ή σκοπό δεν φαίνεται να έχει περάσει από το μυαλό του μέσου πιστού, ή η περίπτωση πως αν υπάρχει αιτία και σκοπός δεν υπάρχει κανένας λόγος να είναι η ικανοποίηση ή όχι των δικών μας επιθυμιών, αλλά κάποια άλλη αιτία τελείως άσχετη με το τι νομίζουμε πως συμβαίνει.

Ο Douglas Adams διακωμωδει πολύ επιτυχημένα αυτήν την αντίληψη στο τέλος του τρίτου βιβλίου (από τα πέντε) της υπερτριλογίας "Γυρίστε", το οποίο και σας το κερνάω στα αγγλικά***. (Θυμίζει λίγο το αλήστου μνήμης "τριμελής επιτροπή από πεντέξι άτομα", σωστά; Ε, εδω έχουμε μια τριλογία από πέντε βιβλία)

One night, he said, a spaceship appeared in the sky of a planet which had never seen one before. The planet was Dalforsas, the ship was this one. It appeared as a brilliant new star moving silently across the heavens. Primitive tribesmen who were sitting huddled on the Cold Hillsides looked up from their steaming night-drinks and pointed with trembling fingers, swearing that they had seen a sign, a sign from their gods which meant that they must now arise at last and go and slay the evil Princes of the Plains.

In the high turrets of their palaces, the Princes of the Plains looked up and saw the shining star, and received it unmistakably as a sign from their gods that they must now go and set about the accursed Tribesmen of the Cold Hillsides.

And between them, the Dwellers in the Forest looked up into the sky and saw the sigh of the new star, and saw it with fear and apprehension, for though they had never seen anything like it before, they too knew precisely what it foreshadowed, and they bowed their heads in despair.
They knew that when the rains came, it was a sign. When the rains departed, it was a sign. When the winds rose, it was a sign. When the winds fell, it was a sign.


When in the land there was born at midnight of a full moon a goat with three heads, that was a sign.
When in the land there was born at some time in the afternoon a perfectly normal cat or pig with no birth complications at all, or even just a child with a retrousse nose, that too would often be taken as a sign.
So there was no doubt at all that a new star in the sky was a sign of a particularly spectacular order.
And each new sign signified the same thing - that the Princes of the Plains and the Tribesmen of the Cold Hillsides were about to beat the hell out of each other again. This in itself wouldn't be so bad, except that the Princes of the Plains and the Tribesmen of the Cold Hillsides always elected to beat the hell out of each other in the Forest, and it was always the Dwellers in the Forest who came off worst in these exchanges, though as far as they could see it never had anything to do with them

Γενικά τα επιχειρήματα της θεϊστικής τελεολογίας καταλήγουν στο υπερ-επιχείρημα της μπανάνας, το οποίο σας παραθέτω μιας και είμαστε κάτοικοι μπανανίας :)

Περί αιτιοκρατίας.

Η αιτιοκρατία βασίζεται στην λογική αρχή πως ένα αίτιο έχει και ένα αποτέλεσμα, παρόμοια αποτελέσματα έχουν παρόμοιες αιτίες, και πως το ίδιο αίτιο αν επαναληφθεί στις ίδιες αρχικές καταστάσεις οδηγεί στο ίδιο αποτέλεσμα. Η ολοκλήρωσή της είναι πως αν κάποιος έχει γνώση όλου του σύμπαντος (σε έσχατο σημείο) κάποια χρονική στιγμή μπορεί να προβλέψει τα πάντα στο μέλλον ή να κάνει αναγωγή στο παρελθόν σε όποιο βάθος επιθυμεί. Αυτό ήταν και το μηχανιστικό πρότυπο του Θεού, στο οποίο βασίζονται πολλοί ακόμα και σήμερα.

Το πρότυπο αυτό έχει χρεωκοπήσει σαν ιδέα. Τα μαθηματικά του χάους μας έδειξαν πως παρόμοιες (αλλά όχι ίδιες) αιτίες οδηγούν σε αποκλίνοντα αποτελέσματα, η κβαντική μας έδειξε πως ίδιες αιτίες οδηγούν σε διαφορετικά αποτελέσματα, και η απόλυτη αιτιοκρατία πήγε περίπατο. Η κβαντική μάλιστα πήγε και λίγο παραπέρα καθώς θεμελίωσε την άποψη πως είναι αδύνατο να προβλέψεις το αποτέλεσμα μιας δεδομένης αιτίας παρά μόνο στατιστικά. Και όχι μόνο αυτό αλλά πως η αδυναμία πρόβλεψης δεν είναι απόρροια των ελλιπών ανθρώπινων αισθήσεων αλλά εγγενής ιδιοτητα της ύλης ασχέτως του πόσο καλά μπορούμε ή όχι να παρατηρήσουμε τα φαινόμενα, του πόσο τέλειες ή όχι είναι οι αισθήσεις μας δηλαδή.

Αυτά για το φιλοσοφικό του πράγματος. Στην καθημερινότητά μας όμως εμείς, στο μέτρο μας, μπορούμε πάντα να βρίσκουμε ή να προσπαθούμε να βρούμε τις όποιες αιτίες των γεγονότων, αλλά η ερμηνεία που δίνουμε γίνεται στην βάση κάποιας αξιολόγησης. Κάποια από τα συμβαίνοντα θεωρούνται σημαντικά, κάποια όχι, και από τα σημαντικά θεωρούμε κάποια ως αίτια, κάτι που γίνεται κυρίως από συνήθεια.

Για να είμαστε όμως σωστοί πρέπει να γνωρίζουμε επακριβώς τις συνθηκες που οδηγούν στο όποιο αποτέλεσμα, αλλιώς μπορεί να πέσουμε σε μια εκλογικευτική πλάνη παρανόησης της πραγματικότητας. Το τι θα θεωρήσει ένας ερευνητής "σημαντικό" σε ένα γεγονός διαφέρει πολύ από το τι θα θεωρήσει ένας ιερέας. Σε μια πετυχημένη εγχείριση ο πιστός θα θεωρήσει πιο σημαντικό γεγονός το ..σταυρουδάκι που φόραγε ο ασθενής ή το τάμα που έχει κάνει (ή την έλλειψή τους), από την καταλληλότητα ή όχι της μονάδας και την ικανότητα του ιατρικού προσωπικού.

Ένας "μάγος" πχ μπορεί να...κόψει μια γυναίκα στα δύο και να την ξανακολλήσει. Παλαιότερα θα ήμασταν σίγουροι πως το κάνει με κάποιον υπερφυσικό τρόπο, πως έχει μαγικές, υπερφυσικές δυνάμεις, ίσως και την βοήθεια κάποιου Θεού ή Δαίμονα. Σήμερα όμως (ελπίζω) ξέρουμε πως χρησιμοποιεί διάφορα κόλπα παραποίησης της αντίληψής μας και πως η γυναίκα που κόβεται στην μέση δεν ξανακολλάει έτσι απλά.

Και οι δυο ερμηνείες χρησιμοποιούν κάποιους λογικούς κανόνες, απλά η μία επιβεβαιώνεται ανά πάσα στιγμή και η άλλη όχι. Ποτέ κανένας που κόπηκε όντως στη μέση δεν ξανακολλήθηκε και αυτό μας δίνει μια πεποίθηση πως είναι πολύ δύσκολο να γίνει στο μέλλον. Κάποτε πιστευτή στους περισσότερους ήταν η υπερφυσική εξήγηση, τώρα όμως (ακόμα ελπίζω!) όχι.

Ένα άλλο παράδειγμα για την κακή αξιολόγηση στοιχείων είναι τα διάφορετα θεραπευτικά θαύματα (ή "θαύματα") ιάσεως που συμβαίνουν σε όλες τις λατρείες. Ποτέ δεν μαθαίνουμε το πόσοστό αυτών που πήγαν και παρακάλεσαν να γίνουν καλά και έγιναν. Η εξήγηση και πάλι είναι απλή, και πάλι είναι στο win-win πλαίσιο. Όσοι δεν έγιναν καλά, "δεν πίστεψαν αρκετά". Πιστόμετρο δεν έχει βγει ακόμα και η ισχύς η όχι της πίστεως είναι καθαρά θέμα αποτελέσματος. Παρακαλώ λοιπόν να μου εξηγήσει κάποιος πως κοτζαμάν αρχιεπίσκοπος ΔΕΝ έγινε καλά, απεναντίας πέθανε υποφέροντας. Εαν η ερμηνεία είναι πως δεν πιστευε αρκετά, τότε έχουμε πρόβλημα καθώς μιλάμε για τον νο 1 Χ.Ο. στην χώρα μας, η εκλογή του οποίου από την Σύνοδο θεωρείται θεόπνευστη, όπως όλες οι συνοδικές αποφάσεις.

Το έχουν γράψει και άλλοι, θα το γράψω και εγώ. Θαύματα αυτοϊάσεως συμβαίνουν καθημερινά. Κανένας θεός όμως ποτε δεν έκανε να ξαναφυτρώσει κάποιο κομμένο χέρι από την μια μέρα στην άλλη, γιατί αυτό είναι (στον άνθρωπο τουλάχιστον) αδύνατο, αν και με τα βλαστοκύτταρα που παίζουμε μπάλα τώρα ποτέ δεν ξέρεις....

Σαν επιμύθιο ας δούμε ένα βιντεάκι που βρήκα στον estarian που το βρήκε από αλλου:

---

* Κουβέντα που μνημονεύει ο Ράνκιν στο "Armageddon II , The B Movie" πως είπε ένας οδηγός ταξί στον Μπέρτραντ Ράσελ. Δεν χρειάζεται να πούμε αν όντως την είπε ή όχι, είναι μια καλή σύνοψη έτσι και αλλιώς.
** Θυμήθηκα τώρα το πρώτο μου στουκάρισμα. Είχαμε πάρει 2-3 τούμπες με το όχημα, αλλά παραδόξως βγήκαμε έξω και οι τρεις με ένα καρούμπαλο συνολικά. Αιτία βεβαίως η έλλειψη ικανότητας/εμπειρίας του οδηγού, που χάζευε κιόλας (και ήμουν και εγώ ρε γμτ!). Οι πρώτοι που σταμάτησαν ήταν ένας παπάς με έναν φίλο του, ψιλολιώμα κιόλας από τα ούζα. Από τις πρωτες κουβέντες που μας είπε ο ιερωμένος ήταν να...φτιάξουμε ένα εκκλησάκι στον άγιο πως-τον-λένε που ήταν εκεί κοντά. Η απάντηση μου " Τι μου λες τώρα για εκκλησάκι, εδώ είδαμε το Χριστό φαντάρο", δεν πρέπει να του άρεσε καθόλου :)
*** Επειδή δεν το βρήκα σε ebook στα ελληνικά και βαριέμαι σφόδρα να αντιγράφω. Αν το έχει κανείς μου το στέλνει. Ευχαριστώ.