Η παλίρροια του πορθμού του Ευρίπου

Ο πορθμός του Ευρίπου έχει πλάτος 39 μέτρα, μήκος 40 μέτρα και βάθος 8,5 μέτρα. Σε αυτόν παρουσιάζεται το εξής περίεργο φαινόμενο: τα νερά του κινούνται συνεχώς, ενώ ταυτόχρονα αλλάζουν φορά κινήσεως. Άλλοτε κατευθύνονται προς τον Βόρειο και άλλοτε προς τον Νότιο Ευβοϊκό. Μετά από συστηματικές παρατηρήσεις διαπιστώθηκε ότι 22 - 23 ημέρες κάθε μήνα το ρεύμα παρουσιάζει μια κανονικότητα και αλλάζει φορά κάθε 6 ώρες περίπου, με αποτέλεσμα να συμπληρώνει τέσσερις εναλλαγές κάθε 24 ώρες και 50 λεπτά όπως ακριβώς η παλίρροια.

Από τις ημέρες του κανονικού ρεύματος 11-12 αντιστοιχούν στην περίοδο της Νέας Σελήνης και άλλες τόσες στην περίοδο της Πανσελήνου. Πολλές φορές παρουσιάζεται μια αρρυθμία, οπότε το φαινόμενο ολοκληρώνεται σε 22 ώρες και 22 λεπτά. Τις υπόλοιπες 6 ή 7 ημέρες, από τις οποίες 3 ημέρες αντιστοιχούν στην περίοδο του πρώτου και οι υπόλοιπες στην περίοδο του τελευταίου τετάρτου, το ρεύμα είναι ακανόνιστο.

Η ταχύτητα του ρεύματος ανέρχεται σε 5-6 μίλια την ώρα, ενώ μερικές φορές μπορεί να ανέρχεται και στα 9 μίλια την ώρα. Όταν δε το ρεύμα ενισχύεται από τους ισχυρούς βορείους ανέμους, που πνέουν κατά καιρούς στην περιοχή η ταχύτητά των ανωτέρων υδάτινων μαζών προς το Νότιο Ευβοϊκό γίνεται ακόμη μεγαλύτερη. Λέγεται, μάλλον υπερβολικά, ότι στην περίπτωση αυτή θα δυσκολευόταν και ένας καρχαρίας να κολυμπήσει κατά την αντίθετη φορά.

Γιατί Εύριπος;

Το τοπωνύμιο «Εύριπος» (εύ + ριπή) παραπέμπει στην ορμητική φορά την οποία εμφανίζει στο σημείο αυτό, όπως ήδη αναφέρθηκε, η παλίρροια. Συναντάται δε και στη διεθνή βιβλιογραφία με την ονομασία euripus για να περιγράψει κάθε φυσικό αλλά και τεχνητό πορθμό ή στένωμα στον οποίο παρουσιάζονται ισχυρά παλιρροϊκά ρεύματα.

Πού οφείλεται όμως το φαινόμενο αυτό;

Σήμερα δεχόμαστε την ακόλουθη εξήγηση: Το κύμα της παλίρροιας γεννιέται από την έλξη της Σελήνης στην Ανατολική Μεσόγειο και κατευθύνεται προς τα δυτικά. Όταν φθάνει στο νότιο Αιγαίο προχωρεί προς τα βόρεια και φθάνει στις ανατολικές ακτές της Εύβοιας τρεις ώρες περίπου μετά τη στιγμή που κατά την οποία η Σελήνη διέρχεται από το μεσημβρινό της Χαλκίδας.

Εντούτοις το κύμα που μπαίνει στο Νότιο Ευβοϊκό Κόλπο φθάνει στο στενό του Ευρίπου 1 ώρα και 15 λεπτά νωρίτερα από το κύμα που φθάνει από το βορρά γιατί η διαδρομή που ακολουθεί είναι μικρότερη. Αλλά και ο όγκος του θαλάσσιου ύδατος του νοτίου κύματος είναι μεγαλύτερος από τον αντίστοιχο όγκο του βορείου κύματος, γιατί το βόρειο εμποδίζεται στη διαδρομή του από τη στενή βόρεια είσοδο του Βορείου Ευβοϊκού κόλπου στην περιοχή των Ωρεών. Έτσι, οι περισσότεροι υδάτινοι όγκοι φθάνουν από τα νότια νωρίτερα, με αποτέλεσμα να ανεβάζουν τη στάθμη στο μέρος εκείνο κατά 30 ως 40 εκατοστά, οπότε δημιουργείται το ρεύμα από τα νότια προς τα βόρεια.

Μετά 6 ώρες αντιστρέφονται οι συνθήκες γιατί εν τω μεταξύ φθάνει στο στενό το κύμα που μπήκε στο Βόρειο Ευβοϊκό Κόλπο και έτσι ανεβαίνει η στάθμη στο βόρειο μέρος του στενού με αποτέλεσμα να αντιστρέφεται το ρεύμα. Κατά την Πανσέληνο και τη Νέα Σελήνη, οπότε οι παλίρροιες είναι περισσότερο έντονες, έχουμε μεγαλύτερη διαφορά στάθμης μεταξύ Βορείου και Νοτίου Ευβοϊκού Κόλπου και, επομένως, ισχυρότερο ρεύμα. Η περίοδος των 22 ωρών και 22 λεπτών πρέπει να αποδοθεί στη διαμόρφωση των ακτών των δύο πλευρών του Ευβοϊκού κόλπου.

Κατά την εποχή του πρώτου και τελευταίου τετάρτου της Σελήνης οι παλίρροιες δεν είναι έντονες και επομένως και τα κύματα που εισέρχονται στους δύο κόλπους είναι εξασθενημένα. Όλα αυτά συν η μορφολογία των ακτών, του βυθού και η φορά των ανέμων συμβάλλουν ώστε η ροή των υδάτων να είναι εντελώς ακανόνιστη.

Ποιοι ασχολήθηκαν με το φαινόμενο

Το πρόβλημα της παλίρροιας του Ευρίπου ερεύνησαν πολλοί αρχαίοι και νέοι επιστήμονες, όπως ο Αριστοτέλης, ο Πλίνιος, ο Μάνσελ και ο Μιαούλης. Την τελική εξήγηση έδωσε ο καθηγητής Δ. Αιγινήτης, που στηρίχθηκε σε πλούσιο υλικό παρατηρήσεων.

Πηγή: Estiagnosis.gr

Πού βρίσκεται η «μέση του Ωκεανού;»

Το σημείο της Γης που απέχει περισσότερο από τη στεριά, βρίσκεται στον Ειρηνικό Ωκεανό και είναι γνωστό ως «Point Nemo». Πήρε το όνομά του από το διάσημο καπετάνιο του υποβρυχίου «Ναυτίλος» στα μυθιστορήματα του Ιουλίου Βερν «Είκοσι χιλιάδες λεύγες κάτω από τη θάλασσα» και «Η μυστηριώδης νήσος».

Μέχρι πρόσφατα δεν υπήρχε τρόπος προσδιορισμού της «μέσης του ωκεανού». Το 1992, ο Κροάτης μηχανικός έρευνας Hrvoje Lukatela που ζει και εργάζεται στον Καναδά, χρησιμοποίησε ένα γεωχωρικό πρόγραμμα δικού του σχεδίου που ονομάζεται «Ίππαρχος ο Ρόδιος», προς τιμήν του μεγαλύτερου αρχαίου Έλληνα αστρονόμου που ανακάλυψε τα γεωγραφικά πλάτη και μήκη προκειμένου να υπολογίσει τις αποστάσεις στην επιφάνεια της Γης, για να εντοπίσει με τη σειρά του τη «μέση του ωκεανού». Ο Hrvoje Lukatela σκέφτηκε πως επειδή η επιφάνεια της Γης είναι τρισδιάστατη, θα πρέπει το πλέον απομακρυσμένο σημείο των ωκεανών της να καθορίζεται στην ίδια απόσταση από το πλησιέστερες τρεις ακτές. Το πρόγραμμα «Ίππαρχος ο Ρόδιος» εντόπισε το σημείο αυτό, το οποίο έλαβε την ονομασία «Point Nemo».

 

Το «Point Nemo» βρίσκεται στις γεωγραφικές συντεταγμένες 48° 52,6΄ νότια, 123° 23.6΄ δυτικά και απέχει 1.670 μίλια (2.688 χιλιόμετρα) από τρία σημεία ξηράς: Από το Ducie Island, μια ακατοίκητη ατόλη στο Pitcairn Island προς τα βόρεια, το Motu Nui στα βορειοανατολικά, το μεγαλύτερο από τα τρία νησιά στο νότιο άκρο της Νήσου του Πάσχα και του Maher Island ανοικτά των ακτών της Marie Byrd Land στην Ανταρκτική, νότια.

Hierve el Agua - Οι «απολιθωμένοι καταρράκτες» του Μεξικού

Η φύση κάποιες φορές αρέσκεται σε δημιουργίες που δίνουν την εντύπωση στον παρατηρητή τους ότι προσπαθεί να παίξει. Είναι δημιουργήματα που ξεγελούν το ανθρώπινο μάτι, που δεν είναι αυτά που εκ πρώτης όψεως νομίζουμε, αλλά κάτι εντελώς διαφορετικό, μια πλαστή ανορθογραφία της φύσης.

Στο Μεξικό, στην πόλη Oaxaca, ένα τέτοιο δημιούργημα αποτελούν οι περίφημοι «απολιθωμένοι καταρράκτες» Hierve el Agua, οι οποίοι αποτελούν ένα από τα πιο σπάνια φυσικά τοπία στον κόσμο. Βρίσκονται περίπου 70 χιλιόμετρα ανατολικά της πόλης, στο εσωτερικό ενός καταπράσινου πάρκου με πολλά φυτά και μικρές θερμές λίμνες αλλά και αρκετές πηγές. Στο κέντρο δεσπόζουν μεγάλα λευκά βράχια, η εμφάνιση των οποίων θυμίζει ορμητικούς… καταρράκτες.

Αν ειδωθεί από απόσταση αυτός ο τεράστιος βράχος μοιάζει ακριβώς όπως ένας παγωμένος καταρράκτης, κάτι που έρχεται σε έντονη αντίθεση με τις, συνήθως, υψηλές θερμοκρασίες που σημειώνονται στο San Lorenzo Albarradas, στην πόλη που βρίσκεται πλησιέστερα προς το βράχο.

Πλησιάζοντας κανείς το βράχο συνειδητοποιεί σταδιακά πως όλο το φαινόμενο είναι απλά μια οφθαλμαπάτη. Το νερό στην πραγματικότητα είναι πετρώματα του βουνού, που δίνουν την ψευδαίσθηση του καταρράκτη.

Ο «cascada chica», ο μικρός καταρράκτης, έχει ύψος 12 μέτρα και είναι κατακόρυφος, ενώ ο «cascada grande», ο μεγάλος καταρράκτης, που φτάνει τα 30 μέτρα, είναι μεγαλύτερος και πιο πλατύς. Και οι δύο μαζί συνθέτουν τους περίφημους «cascadas pétreas» ή «πέτρινους καταρράκτες», όπως είναι ευρέως γνωστοί.

Στις προεξοχές του βουνού σχηματίζονται δύο πισίνες γλυκού νερού, οι οποίες είναι γνωστές για τις φαρμακευτικές τους ιδιότητες, οι οποίες αποδίδονται στα μέταλλα που εμπεριέχει το νερό τους, που δεν είναι άλλα από ανθρακικό ασβέστιο, μαγνήσιο, βάριο, σίδηρο και ασήμι. Στη συνέχεια, το νερό από τις πισίνες στάζει κάτω από τα βράχια, αφήνοντας τα μέταλλά του πάνω στην πλαγιά του βουνού. Με την πάροδο του χρόνου και μόνο σε περιόδους ξηρασίας, αυτές οι εναποθέσεις μετάλλων, που συσσωρεύονται σε κλιμακωτές στήλες σχηματίζουν ένα κατάλευκο στρώμα στην πλαγιά  που δίνει την εντύπωση ενός παγωμένου καταρράκτη.

Στα ισπανικά, το όνομα του τόπου σημαίνει στην κυριολεξία «το νερό που βράζει», και προέρχεται από τον τρόπο με τον οποίον φαίνονται οι φυσαλίδες του νερού στις πισίνες την άνοιξη. Η φυλή των Zapotec που έζησαν στην περιοχή περισσότερα από 2.000 χρόνια πριν, έτρεφε ιδιαίτερο σεβασμό σ’ αυτές τις πισίνες και χρησιμοποιούσε τα νερά των πηγών για την άρδευση των φυτών τους. Τα κανάλια που δημιουργήθηκαν από αυτούς τους ανθρώπους έχουν πετρώσει και έχουν δημιουργήσει αυτό το ασυνήθιστο θέαμα στο πέρασμα του χρόνου. Το αποτέλεσμα αυτό, το οποίο πήρε χιλιάδες χρόνια για να δημιουργηθεί, είναι στην ουσία ένας σταλακτίτης, ο οποίος κρέμεται πάνω από 50 μέτρα από τον πυθμένα της κοιλάδας.

 

Lake Retba (Lac Rose) - Senegal

H λίμνη Retba ή Lac Rose (ροζ λίμνη, όπως την αποκαλούν οι ντόπιοι) βρίσκεται βόρεια της χερσονήσου Cap Vert της Σενεγάλης, περίπου 30 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της πρωτεύουσας, Ντακάρ, στη βορειοδυτική Αφρική. Έχει έκταση 3 τετραγωνικά χιλιόμετρα και το μέγιστο βάθος της είναι 3 μέτρα. Η λίμνη χωρίζεται από τον Ατλαντικό Ωκεανό μόνο με ένα στενό διάδρομο από αμμόλοφους από τερακότα, στους οποίους κυριαρχούν κόκκινοι θάμνοι.

Η λίμνη πήρε το όνομα με το οποίο τη γνωρίζουν οι ντόπιοι από τα ροζ νερά της, ο χρωματισμός των οποίων προκαλείται από τα φύκια Dunaliella salina που αφθονούν στα νερά της. Τα φύκια αυτά παράγουν μια κόκκινη χρωστική ουσία που τα βοηθάει στην απορρόφηση του φωτός. Το ροζ χρώμα είναι ιδιαίτερα ορατό στη διάρκεια της ξηρής περιόδου (από Νοέμβριο έως Ιούνιο) και είναι λιγότερο ορατή στη διάρκεια της εποχής των βροχών (Ιούλιο έως Οκτώβριο). Η λίμνη είναι ακόμη γνωστή για την υψηλή περιεκτικότητά της σε αλάτι, που φτάνει έως και το 40% σε ορισμένες περιοχές και που οφείλεται, κυρίως, στην εισροή του θαλασσινού νερού στη λίμνη και την επακόλουθη εξάτμισή του. Η ύπαρξη υψηλής περιεκτικότητας αλατιού, σχεδόν 1,5 φορές υψηλότερη από ό, τι στη Νεκρά Θάλασσα, ίση με 380 γραμμάρια ανά λίτρο, κάνει την πλευστότητα πιο εύκολη και, όπως και στη Νεκρά Θάλασσα, οι άνθρωποι μπορούν να επιπλέουν εύκολα.

Το αλάτι είναι το βασικό εξαγώγιμο προϊόν της περιοχής και στις αλυκές εργάζονται περίπου 3.000 συλλέκτες, άνδρες και γυναίκες, από όλη τη Δυτική Αφρική. Οι άνθρωποι αυτοί εργάζονται καθημερινά 6 - 7 ώρες συγκεντρώνοντας το αλάτι από τον πυθμένα της λίμνης με τα χέρια τους. Στη συνέχεια τοποθετούν το αλάτι σε καλάθια και από εκεί μεταφέρεται με βάρκες στην ακτή. Η πολύωρη έκθεσή τους στον καυτό ήλιο σε συνδυασμό με το αλμυρό νερό τους καθιστά ευάλωτους. Για να αποφύγουν τη βλάβη στους ιστούς του δέρματος, εξαιτίας του ήλιου, προστατεύονται με ‘’Beurre de Karité’’ (ένα είδος φυσικού βουτύρου που παράγεται από τους καρπούς του δέντρου Shea). Το αλάτι χρησιμοποιείται από τους ψαράδες της Σενεγάλης προκειμένου να διατηρήσουν τα ψάρια, ενώ αποτελεί βασικό συστατικό πολλών παραδοσιακών συνταγών, συμπεριλαμβανομένης του εθνικού φαγητού της Σενεγάλης, της κακαβιάς με το όνομα ‘’thieboudienne’’. Συνολικά από τη λίμνη εξάγονται 25.000 τόνοι αλατιού ετησίως.

Δεν είναι πολλοί οι ζωντανοί οργανισμοί που είναι σε θέση να επιβιώσουν στη λίμνη, λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς της σε αλάτι. Τα ψάρια της λίμνης έχουν προσαρμοστεί στις υψηλές τιμές του αλατιού της λίμνης και έχουν αναπτύξει έναν τρόπο που τους επιτρέπει να διατηρούν την ισορροπία στον οργανισμό τους. Σε μέγεθος όμως είναι περίπου τέσσερις φορές μικρότερα απ’ τα συγγενικά είδη τα οποία ζουν σε ένα κανονικό περιβάλλον, ένα φαινόμενο που είναι γνωστό ως ‘’αλατονανισμός’’.

Η λίμνη Retba τελεί υπό εξέταση από την UNESCO για να αναγνωριστεί ως Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Μέχρι το 2009 αποτελούσε το σημείο τερματισμού του Paris - Dakar Rally.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Από πού πήραν τα ονόματά τους τα ελληνικά νησιά; (7)

Τήλος

Σύμφωνα με τη μυθολογία η Τήλος πήρε το όνομά της από τον μικρότερο γιο της Αλίας, αδελφής των Τελχίνων και Ήλιου. Όταν η Αλία αρρώστησε βαριά, ο Τήλος ήρθε στο νησί να μαζέψει βότανα για τη θεραπεία της. Αφού η Αλία έγινε καλά, ο γιός της επέστρεψε στο νησί και από ευγνωμοσύνη έκτισε ιερό προς τιμή του Ήλιου - Απόλλωνα και του Ποσειδώνα.

Βέβαια, η δικαιολόγηση της ονομασίας του νησιού με αυτόν τον μύθο, είναι ανεπαρκής. Το ίδιο ίσχυε για όλα τα νησιά κα τόπους που έχουν προελληνικές καταλήξεις, π.χ. -νθος, -λος, -σσος, -τος και που οι αρχαίοι Έλληνες δεν καταλάβαιναν τη σημασία τους. Έτσι για το καθένα έπλασαν ένα μύθο.

Ωστόσο ο μύθος αυτός που σχετίζεται άμεσα με τη Ρόδο και τους Τελχίνες, σύμφωνα με τις νέες απόψεις των μελετητών, απηχεί την ζωντανή ανάμνηση των αρχαίων για την κατάκτηση του νησιού και της Ρόδου από τους δραστήριους θαλασσοκράτορες, τους Μινωίτες.

Από τα ρωμαϊκά χρόνια οι ιστορικοί επαναλαμβάνοντας ο ένας τον άλλον, την αποκαλούσαν εσφαλμένα Αγάθουσα και Τεύτλουσα (πρόκειται για το νησί Σεσκλί κοντά στη Σύμη). Τα λάθη συνεχίστηκαν μέχρι τον 14^ο αιώνα μ.Χ., οπότε εμφανίστηκε νέα ονομασία του νησιού ως Piscopi(a), αρχικά από λάθος των χαρτογράφων αλλά και από πολιτική σκοπιμότητα των Βενετών φεουδαρχών της Piscopi Κύπρου, των Comaro, που επιδίωκαν κυριαρχικά δικαιώματα στην Τήλο. Σ’ αυτήν τη σκόπιμη πλάνη βασίστηκαν και οι Ιταλοί από το 1912 για να υποστηρίξουν την κατακτητική τους διάθεση στο χώρο της Δωδεκανήσου. Γράφτηκαν διάφορες ανακριβείς θεωρίες, γύρω από την ερμηνεία της ονομασίας Piscopi. Ένα όμως είναι βέβαιο, ότι το νησί ονομαζόταν απ' όλους τους Έλληνες και απ’ τα βάθη των αιώνων «Τήλος» και μάλιστα σε πορτολάνους του 15^ου  αι. σημειώνεται με την τοπική προφορά ως «Ντήλος».

Τήνος

Η Τήνος έλαβε την ονομασία της από το βασιλιά Τήνο, τον πρώτο οικιστή του νησιού και αρχηγό μιας ομάδας Ιώνων από την Καρία της Μικράς Ασίας, που κατοίκησε εδώ κατά τα προϊστορικά χρόνια. Μία τοπική παράδοση αποδίδει το όνομα στην πριγκίπισσα Τήνο. Μεταγενέστερες φημολογίες θέλουν το νησί να έχει λάβει και τα προσωνύμια «Υδρούσα», εξαιτίας των άφθονων πηγών και νερών στο μέρος, αλλά και «Οφιούσα» ή «Φιδούσα» από το πλήθος των φιδιών. Σύμφωνα µε κάποιους μελετητές η τελευταία ονομασία έχει ερμηνευτεί λανθασμένα, αφού «φίδες» ή «εφίδες» είναι κάποιο είδος κέδρου που ευδοκιμούσε στο νησί (σήμερα το συναντούμε µόνο στην περιοχή του Πανόρμου), και όχι ερπετά. Μάλιστα, την ξεχωριστή θέση που κατέχει αυτό το φυτό - θάμνος στη ζωή των Τηνιακών, μπορούμε να τη διαπιστώσουμε από την ευρεία χρήση του σε οικοδομήματα, όπως σπίτια και στάβλους, αφού είναι γερό και ανθεκτικό σε υγρασία και σκώρο. Στην αρχαιότητα η Τήνος αναφέρεται, επίσης, από τον Αριστοφάνη ως «Σκορδοφόρος» για τα εκλεκτά της σκόρδα, από τον Καλλίμαχο ως «Αγαθούσα», από τον Αριστοτέλη ως «Υδρούσα» και από το Δημοσθένη και τον Αισχίνη ως «Ερούσα». Σήμερα, η Τήνος κατέχει και το προσωνύμιο «νησί του Αιόλου» για τους δυνατούς βοριάδες της.

Ύδρα

Οφείλει το όνομά της στα άφθονα νερά, που ανάβλυζαν από τις πλούσιες πηγές που είχε κατά την αρχαιότητα.

Φολέγανδρος

Για την προέλευση του ονόματος της Φολεγάνδρου υπάρχουν δύο εκδοχές: Σύμφωνα με την πρώτη το όνομα προέρχεται από τη φοινικική λέξη phelekgundari («helekgundari») που σημαίνει «πετρώδης γη». Κατά τη δεύτερη εκδοχή το νησί πήρε το όνομά του από τον πρώτο του μυθολογικό οικιστή, τον Φολέγανδρο, γιο του βασιλιά της Κρήτης Μίνωα.

Φούρνοι

Κατά την αρχαιότητα οι Φούρνοι ονομάζονταν «Κοράσιοι νήσοι» και πήραν το όνομα τους από τον Αγκαίο τον πρώτο βασιλιά της Σάμου, ο οποίος καταγόταν από την Αρκαδία. Ο Αγκαίος έχοντας διαφωνήσει με τον πατέρα του, τον αρχηγό των Αρκάδων, μετανάστευσε αρχικά στην Κεφαλληνία και από εκεί υπακούοντας σ’ ένα χρησμό του Απόλλωνα, έφτασε στη Σάμο φέρνοντας μαζί του και πολλούς αποίκους. Εκεί παντρεύτηκε και απέκτησε πολλά παιδιά μεταξύ των οποίων και τον Σάμο. Ο Σάμος με την σειρά του έγινε βασιλιάς, παντρεύτηκε και έκανε παιδία μεταξύ των οποίων και κόρες. Στις κόρες αυτές δώρισε τους Φούρνους που από τότε ονομάστηκαν «Κοράσιοι νήσοι». Το 1537 ο Ενετός γεωγράφος B. Bordone αναφέρει το νησιώτικο σύμπλεγμα ως «Forneli» που σημαίνει «μικροί Φούρνοι». Πιθανότατα την ονομασία τους αυτή να την πήρανε από το σχήμα του λιμανιού που έμοιαζε με το κοίλο και βαθύ σχήμα ενός φούρνου αφού ο κόλπος έφτανε πολύ βαθύτερα στη στεριά απ’ ό,τι σήμερα, με αποτέλεσμα να αποτελεί ασφαλές ορμητήριο για τα καράβια σε περίπτωση θαλασσοταραχής. Κατά καιρούς εμφανίστηκαν και άλλα ονόματα σε χάρτες που σχεδιάστηκαν κατά τον μεσαίωνα και επί Τουρκοκρατίας όπως «Μελάνθη» και «Φορτιόλε».

Χάλκη

Ένα μεσαιωνικό έγγραφο μας πληροφορεί ότι η ονομασία του νησιού προέρχεται από τα μεταλλεία χαλκού που υπήρχαν στο νησί. Άλλη παράδοση μας πληροφορεί ότι το όνομα της Χάλκης προέρχεται από τη φοινικική ονομασία της «καρκί», που βρίσκονταν άφθονα σης ακτές της. Άλλη αναφορά, μυθολογική αυτή τη φορά, κάνει λόγο για άφιξη του ηρακλή στην Κω, στην προσπάθειά του να ολοκληρώσει τους άθλους του και το γάμο του με την κόρη του βασιλιά Ευρύπυλου. Ο Ηρακλής αναγνώρισε το για του Ευρύπυλου, Χάλκωνα, ως νόμιμο βασιλιά της Κως , της Νισύρου και των γειτονικών νησιών. Ίσως λοιπόν η Χάλκη να πήρε το όνομα της από το νόμιμο βασιλιά της.

Η επικρατέστερη άποψη είναι αυτή που υποστηρίζει ότι ή Χάλκη πήρε το όνομα της από τα άφθονα μεταλλεία που είχε το νησί ,παρότι δεν βρέθηκε τίποτε που να το στηρίξει. Η Χάλκη αναφέρεται και στα «Ιστορικά» του Θουκυδίδη ως βάση ή ορμητήριο για το στόλο των Αθηναίων εναντίον του Πελοποννησιακού στόλου.

Χίος

Το όνομα της Χίου πιθανόν να προέρχεται από την κόρη του Οινοπίοντα, Χίων. Αν και οι πρώτοι άποικοι του νησιού ήταν οι Πελασγοί, όπως μαρτυρούν και αρκετές περιοχές του νησιού που φέρουν το όνομά τους, το όνομα του νησιού προέρχεται από τους Σύρους, στη γλώσσα των οποίων «Χίος» σημαίνει μαστίχα. Στο νησί κατά καιρούς δόθηκαν και άλλα ονόματα, όπως «Πιτυούσα», «Αιθαλία», «Μακρίς» και «Μαυρονήσι».

Χρυσή ή Γαϊδουρονήσι

Η Χρυσή περιτριγυρίζεται από πολλές παραλίες με χρυσαφένια αμμουδιά, στις οποίες οφείλει το σύγχρονο όνομά της. Γαϊδουρονήσι ονομάστηκε για τους πολλούς της γαΐδάρους κατά τα παλαιότερα έτη.

Ψαρά

Τα Ψαρά έχουν κατοικηθεί από τη Μυκηναϊκή περίοδο και οι κάτοικοί τους ζούσαν κυρίως από τη θάλασσα και ήταν ψαράδες. Από την ασχολία τους αυτή πήραν και το όνομά τους. Το νησί ήταν γνωστό στην αρχαιότητα με το όνομα «Ψύρα» ή «Ψυρ(ρ)ίη» ή «Ψυρία».