Σκοτώθηκε ἢ δολοφονήθηκε ὁ Καραϊσκάκης;

Προσωπικῶς ἔχω ἀπαντήσει στὸ ἐρώτημα ἐδῶ καὶ χρόνια. Καλὸ ὅμως εἶναι νὰ μοιραζόμαστε τὶς σκέψεις μας.

Εἶναι σημαντικὸ νὰ θυμόμαστε πὼς ὁ ἐχθρός συνήθως εἶναι δίπλα μας. Οἱ Κερκόπορτες ἀνοίγουν ἀπὸ μέσα συνήθως… Τοὐλάχιστον στὴν δική μας ἱστορία. 

Γιὰ ἐτοῦτο καὶ τώρα, παρὰ τοῦ γεγονότος πὼς ἔχουμε γεμίσει ἐφιᾶλτες, προσέχουμε. Ἐτούτην τὴν μάχη θὰ τὴν κερδίσουμε μὲ κάθε τρόπο. Δὲν ἔχουμε περιθώρια..

Φιλονόη.

ΣΚΟΤΩΘΗΚΕ Ή ΔΟΛΟΦΟΝΗΘΗΚΕ Ο ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ;

ΣΚΟΤΩΘΗΚΕ Ή ΔΟΛΟΦΟΝΗΘΗΚΕ

Ο ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ;

Δημήτρη Φωτιάδη

    ΑΠΟ πολλά τώρα χρόνια με τραβούσε η καταπληχτικιά μορφή του Γιου της Καλογριάς. Πολλές φορές έλεγα ν’ αρχίσω να γράφω τη ζωή του και πάλι το ξαποφάσιζα. Οι πιότεροι δισταγμοί μου είχαν αιτία, πως δε μπορούσα ναδώσω μια ξεκάθαρη απάντηση σε τούτο το πρόβλημα: Ο Καραϊσκάκης σκοτώθηκε ή δολοφονήθηκε : Τώρα είμαι κ’ εγώ σίγουρος, όπως κι ο Βλαχογιάννης, πως το βόλι που του πήρε τη ζωή δε ρίχτηκε από τούρκικο, μ’ από δολοφονικό χέρι. Αυτή όμως η γνώμη μας δε φτάνει, βέβαια, στον αναγνώστη. Γι’ αυτό και θ’ ανιστορήσουμε, με κάθε λεπτο­μέρεια, το πως χτυπήθηκε.

Χαραχτηριστικό στέκεται πως κανείς άπ’ όσους γράψανε για τα περι­στατικά όπου πληγώθηκε ο Καραϊσκάκης δε συμφωνάει ο ένας με τον άλλον. Τούτο φανερώνει πως κάτι έτρεξε. Για να πάρουμε μια ιδέα στα­χυολογούμε μερικές αφηγήσεις, που οι περισσότερες είναι από ανθρώ­πους που είταν στο στρατόπεδο τού Πειραιά όταν λαβώθηκε ο Καραϊσκάκης.

Ο Δ. Αινιάνας λέει πως ο Κιουταχής έστειλε ενάντια στον Καραϊσκάκη όλο το ιππικό του : «Oι περί τον Καραϊσκάκη λοιπόν μη δυνάμενο ν’ ανθέξουν εις τοσούτον ανωτέραν δύναμιν τρέπονται εις φυγήν¹ ο δε Καραϊσκάκης μένων ύστερος εις την αναχώρησιν δια να ενθαρρύνη και τους λοιπούς και να μην αφήση να γένη επιβλαβής η καταδίωξις, πληγώνεται και πίπτει από τον ίππον του˙ αλλά την αυτήν στιγμήν αναλαμβά­νει πάλιν τας δυνάμεις του, ανεβαίνει εις τον ίππον του και διαμένει ενθαρρύνων το ιππικόν εις το να περιμένη και βοηθή τους πεζούς οπισθοδρομούντας».² Και παρακάτω γράφει: «Λέγουν ότι εν παρόδω τρόπον τινά ανέφερεν εις αυτούς (τον Χριστόδουλο Χατζηπέτρο και τον Γαρδικιώτη Γρίβα) ότι επληγώθη από το μέρος των Ελλήνων, ότι εγνώριζεν τον αί­τιον και ότι, αν ήθελε ζήση, ήθελε τον κάμει γνωστόν και εις το στρατόπεδον».³

Ο Αινιάνας τύπωσε τη βιογραφία τού Καραϊσκάκη το 1833 στη Χαλ­κίδα. Την εποχή εκείνη είταν ξανά παντοδύναμος ο Μαυροκορδάτος και θα το συλλογίστηκε πολύ να μνημονέψει, ακόμα και μ’ αυτόν τον τρόπο, τα όσα είπε ο ετοιμοθάνατος ήρωας πως σκοτώθηκε από δικό μας κι όχι από τούρκο.

Ο Γενναίος Κολοκοτρώνης μας δίνει μια ολότελα διαφορετική περι­γραφή : «Ήδη δε ακούσας τον ανωτέρω ακροβολισμόν και μαθών ότι έλαβε μέρος εις αυτόν και ο Νικήτας, έδραμεν έφιππος και περί το τέλος της σκηνής έφθασεν εκείσε. Τότε δε δύο Τούρκοι γνωρίσαντες τον Καραϊσκάκην από τους δουλαμάδας του εξήλθον της μάνδρας και ενεδρεύσαντες δεξιά προς την θάλασσαν, ένθα κείται μικρόν τι κτίριο και τι δένδρον, επυροβόλησαν κατ’ αυτού και τον επλήγωσαν κατά την γαστέρα»⁴