ΓΕΝ: Πρόγραμμα προληπτικής ιατρικής στα νησιά του Αιγαίου από το πλοίο γενικής υποστήριξης «ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ»

Από το Γενικό Επιτελείο Ναυτικού ανακοινώνεται ότι από 11 έως 17 Οκτωβρίου 2017, με το πλοίο γενικής υποστήριξης (ΠΓΥ) ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ και την επιβαίνουσα διευρυμένη Διακλαδική Υγειονομική Ομάδα, υλοποιείται το πρόγραμμα προληπτικής ιατρικής αναβαθμισμένης δυνατότητας, για την πρωτοβάθμια περίθαλψη των κατοίκων νησιών του Αιγαίου. 

Η επιβαίνουσα Διακλαδική Υγειονομική Ομάδα, αποτελείται από ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό διαφόρων ειδικοτήτων (Παθολόγο, Χειρούργο Καρδιολόγο, Ακτινολόγο, Ορθοπεδικό, Οφθαλμίατρο, Οδοντίατρο, ΩΡΛ και Νοσηλευτικό προσωπικό).

Ο πλους του ΠΓΥ ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ έχει προγραμματισθεί ως ακολούθως:

11 Οκτωβρίου ν. Σαμοθράκη
12 – 13 Οκτωβρίου ν. Λέσβο (Πλωμάρι, επ’ ωφελεία κατοίκων Πλωμαρίου και Καλλονής)
14 Οκτωβρίου ν. Οινούσες
15 Οκτωβρίου ν. Ψαρά
16 Οκτωβρίου ν. Φούρνοι
17 Οκτωβρίου ν. Σάμο (Καρλόβασι)

πηγή

Το ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΝΑΥΤΙΚΟ δίπλα στους Ακρίτες του Αιγαίου-Φωτογραφίες από το Πρόγραμμα Προληπτικής Ιατρικής

Φωτογραφίες από τη συμμετοχή του πλοίου γενικής υποστήριξης ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ και της επιβαίνουσας διευρυμένης διακλαδικής υγειονομικής ομάδας στο πρόγραμμα προληπτικής ιατρικής αναβαθμισμένης δυνατότητας για την πρωτοβάθμια περίθαλψη των κατοίκων νησιών του Αιγαίου, που πραγματοποιήθηκε από 07 έως 11 Ιουνίου 2017, στο πλαίσιο στήριξης των κατοίκων της νησιωτικής Ελλάδας.

πηγή

Τι κάνουμε σε περίπτωση Θανάτου στο πλοίο;

Ο θάνατος μέσα στο πλοίο είναι μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης και όλοι μας ευχόμαστε να μην μας τύχει ποτέ. Σε περίπτωση όμως που έχουμε να αντιμετωπίσουμε ένα ατυχές γεγονός σαν αυτό, το πλήρωμα και ο πλοίαρχος θα πρέπει να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα που αναφέρονται μέσα στον διεθνές ιατρικό οδηγό για πλοία ή να ακολουθήσει τις συμβουλές των γιατρών (medico). Ο πλοίαρχος θα πρέπει αμέσως να ειδοποιήσει και να ενημερώσει την εταιρία.

Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει λεπτομερώς να καταγραφούν κάποιες λεπτομέρειες ως αποδεικτικά στοιχεία όπως: 

- Ημερομηνία, ώρα και τόπος όπου διαπιστώθηκε ο θάνατος.
- Αν ο θάνατος οφείλεται σε ατύχημα, τότε θα πρέπει να καταγραφεί η τοποθεσία και η ώρα κατά την στιγμή του ατυχήματος.
- Καταγραφή των ωρών εργασίας του αποβιώσαντος.
- Λεπτομέρειες σχετικά με την κατάσταση του σώματος.
- Πλήρης δήλωση αυτόπτη μάρτυρα που αντιλήφθηκε το συμβάν.
- Λεπτομέρειες του τύπου της ιατρικής περίθαλψης που δόθηκε, από τον αξιωματικό που ήταν υπεύθυνος. 
- Στοιχεία του αξιωματικού που έδωσε την ιατρική περίθαλψη.
- Αν είναι δυνατόν λεπτομέρειες για την αιτία θανάτου (δηλητηρίαση, θάνατος από εξοπλισμό, κάρδια κ.τ.λ. ).
- Φωτογραφίες από το σημείο που βρέθηκε νεκρός η έγινε το ατύχημα που ήταν η αιτία θανάτου.
- Λεπτομέρειες από την τηλεϊατρική βοήθεια, αν πραγματοποιήθηκε.
- Οποιαδήποτε άλλη λεπτομέρεια ζητηθεί από την εταιρία.

Αν ο θάνατος είναι στο λιμάνι τότε ο πλοίαρχος, θα πρέπει να ειδοποίησει τον πράκτορα, τους τοπικούς φορείς, το ιατρικό προσωπικό και τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα του P & I club. Ο πράκτορας θα ενημερώσει τον πλοίαρχο για την διαδικασία που θα πρέπει να ακολουθηθεί σύμφωνα με τους νόμους της χώρας την οποία βρίσκονται.

Αν ο θάνατος λάβει χώρα εν πλω τότε θα ακολουθηθεί η διαδικασία όπως αυτή προβλέπεται από την πολιτική της εταιρείας. Θα πρέπει το σώμα να τοποθετηθεί στην ψύξη μέχρι το πλοίο να καταφθάσει στο λιμάνι. Επίσης θα πρέπει να ειδοποιηθεί ο πράκτορας του επόμενου λιμανιού όσο το δυνατόν γρηγορότερο ώστε να ενημερώσει τις τοπικές αρχές, το προξενείο του κράτους, την σημαία του κράτους, καθώς κ το P & I club. 

Όλες οι λεπτομέρειες και η διαδικασία που ακολουθήθηκε θα πρέπει να καταγράφει στο επίσημο ημερολόγιο του πλοίου.

Σημειώστε ότι αυτό είναι μόνο μια γενική επισκόπηση της πρακτικής που ακολουθείται σε αυτές τις περιπτώσεις, η πλήρης διαδικασίες / κατευθυντήριες γραμμές που πρέπει να ακολουθούνται σε περίπτωση θανάτου επί των πλοίων θα ποικίλλει ανάλογα με τις πολιτικές της εταιρείας και τους νόμους της χώρας στην οποία επήλθε ο θάνατος.

πηγή

Νέα οικολογικά πλοία στην πορεία της ναυτιλίας.

Τέταρτη γενιά εφοπλιστικής οικογένειας και μάλιστα από τη Θεσσαλονίκη, εκπροσωπεί με χαρακτηριστικό τρόπο τη νέα… «φουρνιά» Ελλήνων πλοιοκτητών στην άκρως ανταγωνιστική παγκόσμια ναυτιλιακή βιομηχανία.

Από τον Λευκό Πύργο με θέα το Θερμαϊκό Κόλπο, ο Σταύρος Τσολάκης, στα 33 του χρόνια, διοικεί από τη θέση του αντιπροέδρου τον στόλο της ναυτιλιακής DST Shipping Group, που είναι η μεγαλύτερη της Μακεδονίας, ακολουθώντας τα βήματα του πατριάρχη της οικογένειας και προέδρου της εταιρείας Δημήτρη Τσολάκη.
To όνομα της οικογένειας Τσολάκη ήρθε πρόσφατα στο προσκήνιο λόγω της συμφωνίας που έκλεισε η εταιρεία DST Shipping για τη ναυπήγηση δύο πλοίων τύπου eco-type supramax με τα ιαπωνικά ναυπηγεία IHI Marine United με έδρα το Τόκιο.
Τα πλοία αναμένεται να παραδοθούν τον Ιανουάριο και τον Ιούνιο του 2014 αντίστοιχα.
«Τα νέα αυτά πλοία έχουν ιδιαίτερα χαμηλές καταναλώσεις, ελάχιστη εκπομπή ρύπων, ενώ είναι εφοδιασμένα και με σύστημα διαχείρισης θαλασσίου έρματος (ballast water treatment system).Το γεγονός ότι αγοράζονται σε μια ιδιαίτερα ανταγωνιστική τιμή που αντιπροσωπεύει χαμηλά επταετίας για το συγκεκριμένο τύπο πλοίου, μας κάνει πιο αισιόδοξους για το μέλλον καθώς ευελπιστούμε ότι θα επωφεληθούμε τα μέγιστα» επεσήμανε στο «Πρώτο ΘΕΜΑ» ο δρ Σταύρος Τσολάκης:
«Ο στόχος είναι να μειωθεί η εκπομπή ρύπων αλλά και η κατανάλωση καυσίμων. Οι Ιάπωνες ρυθμίζουν τις μηχανές κατά τέτοιο τρόπο ώστε να είναι φιλικές στο περιβάλλον. Έχουν συστήματα με χαμηλότερη εκπομπή ρύπων, μπογιές υδατοδιαλυτές, ενώ το μεγαλύτερο μέρος του πλοίου είναι ανακυκλώσιμο» και προσέθεσε:

« Το πιο σημαντικό είναι το ballast water treatment system το οποίο στην ουσία ελέγχει και εξουδετερώνει βλαβερούς μικροοργανισμούς στο έρμα του πλοίου, το θαλασσινό νερό που φορτώνεται για την ευστάθεια του σκάφους και το οποίο αποδεικνύει με τον καλύτερο τρόπο την ευαισθησία και την πρόληψη της διεθνούς εμπορικής ναυτιλίας σε θέματα προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Στις ΗΠΑ είχε δημιουργηθεί τεράστιο θέμα με τον ασιατικό κυπρίνο, ένα ψάρι που μεταφέρθηκε με κάποιο τρόπο από την Ασία μέσω του Μισισιπή και εξαπλώνεται ταχύτατα, τρώγοντας τα πάντα, διαταράσσοντας έτσι τη διατροφική αλυσίδα στο οικοσύστημα των ποταμών της χώρας, ενώ έχει φτάσει να απειλεί το ιδιαίτερα ευαίσθητο οικοσύστημα των Μεγάλων Λιμνών σε ΗΠΑ και Καναδά. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που όσα πλοία χτίζονται από το 2013 και μετά θα πρέπει να έχουν το σύστημα water ballast treatment για να προσεγγίζουν τα λιμάνια των ΗΠΑ».

Σύμφωνα με τον νεαρό Θεσσαλονικιό πλοιοκτήτη η επόμενη μέρα της ναυτιλίας στην αγορά ξηρού φορτίου θα περιλαμβάνει μια αγορά δύο ταχυτήτων όπου τα οικολογικά πλοία θα έχουν πολλά συγκριτικά πλεονεκτήματα έναντι των πλοίων παλαιάς τεχνολογίας.


«Τα οικολογικά πλοία τα λεγόμενα ecofriendly θα αποδώσουν στο άμεσο μέλλον. Και αυτό γιατί γίνονται πιο ελκυστικά στους ναυλωτές λόγω της χαμηλότερης κατανάλωσης καυσίμων, το λειτουργικό κόστος μειώνεται συνεχώς, ενώ σου δίνουν τη δυνατότητα μεγαλύτερης επιχειρηματικής ευελιξίας για τις χώρες που μπορείς να τα πας. Οι διεθνείς κανονισμοί γίνονται όλο και πιο πολύπλοκοι και αυστηροί και σε συνδυασμό με μια άσχημη ναυλαγορά καθιστούν τα νεότευκτα, οικολογικά και σύγχρονα πλοία πιο ανταγωνιστικά » και συμπλήρωσε;

« Αυτό που δεν γνωρίζει ο κόσμος είναι ότι τα πλοία είναι ο πιο οικολογικός, ασφαλής και οικονομικός τρόπος μεταφοράς φορτίων.
Το πετρέλαιο που καταλήγει στη θάλασσα από θαλάσσια ρύπανση κάθε χρόνο είναι πολύ λιγότερο από το πετρέλαιο που καταλήγει στη φύση από ….αλλαγή λαδιών στα συνεργεία αυτοκινήτων!
Η ναυτιλία πάσχει στο θέμα του image γιατί δεν υπάρχουν συντονισμένες ενέργειες διεθνώς να αναδείξουν τα οικολογικά της πλεονεκτήματα και τη συμβολή της στην παγκόσμια οικονομία και την προστασία του περιβάλλοντος. Εάν μόλις το 10% των φορτίων που μεταφέρεται στις εθνικές οδούς της Ευρώπης με φορτηγά γινόταν με πλοία, τότε θα είχαμε τουλάχιστον 20-30% χαμηλότερους ρύπους και κατανάλωση καυσίμων».

Όσο αφορά το μέλλον της ναυτιλιακής βιομηχανίας ο δρ. Σταύρος Τσολάκης είναι αισιόδοξος: «Η ναυτιλία εξαρτάται από το παγκόσμιο εμπόριο. Εάν υπάρχει εμπόριο υπάρχει ναυτιλία, εάν δεν υπάρχει εμπόριο δεν υπάρχει ναυτιλία. Από τη στιγμή που υπάρχει οικονομική κρίση και στάση εμπορίου δεν υπάρχει ανάπτυξη της ναυτιλίας.
Η παγκόσμια οικονομική κρίση σε συνδυασμό με το μεγάλο πρόβλημα της υπερπροσφοράς χωρητικότητας, συνέπεια των πολλών παραγγελιών από τα προηγούμενα ‘καλά’ χρόνια λόγω των μεγάλων προσδοκιών των πλοιοκτητών για συνεχή καλή ναυλαγορά που δυστυχώς διαψεύστηκαν, έφεραν πολλά περισσότερα πλοία στο νερό από τα φορτία προς μεταφορά και άρα χαμηλά ναύλα.
Επίσης, η έλλειψη χρηματοοικονομικής σταθερότητας και χρηματοδότησης της αγοράς από τις τράπεζες λόγω των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι τελευταίες δυσχεραίνει τη λειτουργία της πρωτογενούς (νεότευκτα) και δευτερογενούς (μεταχειρισμένα) αγοράς πλοίων.» και καταλήγει:

«Επειδή η ναυτιλία είναι μία κυκλική αγορά πιστεύω ότι με τις διαρκώς μειούμενες παραγγελίες σε συνδυασμό με τις προβλέψεις ότι σε δύο χρόνια θα υπάρξει σταθεροποίηση της οικονομικής ανάπτυξης καθώς και η χαμηλή ναυλαγορά μαζί με τους ολοένα και πιο αυστηρούς κανονισμούς που θα οδηγήσουν στα διαλυτήρια πολλά πλοία, ο λόγος ζήτησης- προσφοράς θα βελτιωθεί και η ναυτιλία θα ανακάμψει. Και αυτό ελπίζουμε ότι θα συμβεί από το 2014 και μετά».

Πηγή : Marinews.gr

ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΗΛΕΪΑΤΡΙΚΗΣ ΣΤΑ ΠΛΟΙΑ.

Του Δρ. Μ. Μπουρούνη

Αρχιπλοιάρχου (ΥΙ), Χειρουργού-Ουρολόγου, Προέδρου ΑΝΥΕ

Δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Περίπλους», τ. 77,

σ. 56, έκδοση του Ναυτικού Μουσείου Ελλάδος,

ΟΚΤ-ΔΕΚ. 2011. Αναδημοσίευση στο Περί Αλός

με την έγκριση του ΝΜΕ.

ΦΩΤΟ: futurity.org

Εισαγωγή

Η διάγνωση νόσων και παθήσεων, όπως και η θεραπεία πασχόντων και τραυματιών εν πλω, εξακολουθεί να παραμένει μια πρόκληση για τη Nαυτιλία και τη Ναυτική Ιατρική ειδικότερα. Στις περιπτώσεις μάλιστα που στο πλοίο δεν υπάρχει γιατρός είτε νοσηλευτικό προσωπικό (πράγμα που συμβαίνει στο σύνολο των εμπορικών πλοίων), ένα μέλος του πληρώματος αναλαμβάνει την ευθύνη παροχής ιατροφαρμακευτικής φροντίδας στα υπόλοιπα μέλη, οσάκις αυτό απαιτηθεί. Ο αναλαμβάνων την ευθύνη αυτή, θα πρέπει να βασισθεί στην όποια ιατρική/υγειονομική εκπαίδευση διαθέτει, σε υπάρχουσες γραπτές οδηγίες, πληροφορίες και εγχειρίδια και τέλος, στις ραδιο-ιατρικές και τηλε-ιατρικές συμβουλές και οδηγίες, που μπορεί να πάρει από τη στεριά. Οι δυνατότητες αυτές θα του επιτρέψουν την αξιοποίηση τόσο του ιατροφαρμακευτικού υλικού όσο και του ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού που υπάρχει στο πλοίο. Το σημαντικότερο εγχειρίδιο που αποτελεί οδηγό άσκησης ιατρικής και παροχής υγειονομικής φροντίδας στα πλοία, είναι ο Διεθνής Ιατρικός Οδηγός για Πλοία [1], που εξέδωσε το 1967 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) και τον οποίο επανεξέδωσε το 1988 και το 2007. Ο οδηγός αυτός που έχει μάλιστα μεταφρασθεί και έχει εκδοθεί στα ελληνικά από το Ίδρυμα Ευγενίδου, μολονότι δεν είναι υποχρεωτικός, χρησιμοποιείται εντούτοις ευρέως από τον κόσμο της ναυτιλίας. Περιέχει 33 κεφάλαια που προβλέπουν το χειρισμό και αντιμετώπιση των ιατρικών και υγειονομικών προβλημάτων, που μπορεί να τύχουν στα πλοία, αλλά και πίνακες με το κατά κατηγορία πλοίου απαιτούμενο ιατροφαρμακευτικό υλικό και ιατροτεχνολογικό εξοπλισμό.

Το 2009, τα συνεργαζόμενα με τον WHO κέντρα για την υγεία των ναυτικών και η Διεθνής Εταιρεία Ναυτικής Υγείας, εξέδωσαν συμπληρωματική κατευθυντήρια οδηγία [2] για την καλύτερη χρήση του ιατροφαρμακευτικού φόρτου των πλοίων και τη συμπλήρωση του πίνακα των κατά κατηγορία πλοίου απαιτουμένων φαρμάκων, του Διεθνούς Ιατρικού Οδηγού για Πλοία.

Στην Ελλάδα, το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο [3], προβλέπει την ταξινόμηση των πλοίων σε πέντε κατηγορίες, ανάλογα με τη χωρητικότητα, τη διάρκεια των πλόων και τον αριθμό των επιβαινόντων, όπως και τις κατά κατηγορία πλοίου ποσότητες ιατροφαρμακευτικού υλικού και ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού.

Συνοψίζοντας, θα μπορούσαμε να πούμε ότι, στα πλοία και ειδικότερα στα πλοία που δε διαθέτουν ιατρό, η καταλληλότητα της με κάθε μέσον παρεχόμενης πληροφορίας στο υπεύθυνο παροχής ιατροφαρμακευτικής φροντίδας μέλος του πληρώματος, όπως και η ποιότητα και επάρκεια του ιατροφαρμακευτικού φόρτου και ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού, είναι το κλειδί για τη διαφύλαξη της υγείας των ναυτικών εν πλω.

Τηλεϊατρική

Τα τελευταία χρόνια, η αλματώδης βελτίωση της τεχνολογίας των τηλεπικοινωνιών, σε συνδυασμό με τις νέες ανακαλύψεις στον τομέα των ιατρικών μηχανημάτων, έδωσαν τεράστια ώθηση στην ανάπτυξη της τηλεϊατρικής, που έχει διάφορες εφαρμογές, μία από της οποίες είναι και η παροχή υψηλού επιπέδου ιατρικών και υγειονομικών υπηρεσιών στους επιβαίνοντες στα πλοία.

Σύμφωνα με τον WHO, με τον όρο τηλεϊατρική εννοούμε την: “Παροχή υπηρεσιών από επαγγελματίες υγείας, εκεί όπου η απόσταση είναι κρίσιμος παράγοντας, με τη χρήση τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών, για ανταλλαγή έγκυρων πληροφοριών, για τη διάγνωση, θεραπεία και πρόληψη ασθενειών, για τη συνεχή εκπαίδευση των λειτουργών υγείας, καθώς επίσης και για την έρευνα, αξιολόγηση, αλλά και για κάθε τι που αφορά την αναβάθμιση των υπηρεσιών υγείας των ατόμων και της κοινωνίας”.

Πιο απλά, η τηλεϊατρική θα μπορούσε να ορισθεί ως: “Η χρήση τεχνολογιών επικοινωνίας και ηλεκτρονικής πληροφόρησης, για την παροχή και υποστήριξη της φροντίδας υγείας, όταν η απόσταση χωρίζει τους συμμετέχοντες”.

Τηλεπικοινωνιακός δορυφόρος VSAT. ΦΩΤΟ: scpc.ro

Ακόμα απλούστερα, η ετυμολογία του όρου “τηλεϊατρική” αποδίδει και το περιεχόμενό του. Το πρόθεμα “τηλε” δηλαδή, που σημαίνει “εξ αποστάσεως”, όταν προστίθεται στη λέξη “ιατρική”, νοηματοδοτεί την εξ αποστάσεως άσκησή της.

Τα συστήματα τηλεϊατρικής επομένως, αναπτύχθηκαν για να καλύψουν τις ανάγκες της εξ αποστάσεως άσκησης της ιατρικής και έχουν τις εξής μορφές [4]:

α) Της τηλεσυμβουλευτικής, που ορίζεται ως η από απόσταση πρόσβαση στις γνώσεις ή την εξειδίκευση ειδικού ιατρού.

β) Της τηλεδιάγνωσης, που ορίζεται ως η από απόσταση διάγνωση του προβλήματος υγείας ενός ασθενούς.

γ) Της τηλεπαρακολούθησης, που είναι η από απόσταση ιατρική παρακολούθηση ενός ασθενή, που δε βρίσκεται στο νοσοκομείο.

δ) Της τηλεφροντίδας, που είναι η χρήση των δεδομένων της τηλεπαρακολούθησης, για την παροχή ιατρικής βοήθειας.

ε) Της τηλεκπαίδευσης, που ορίζεται ως η από απόσταση εκπαίδευση επαγγελματιών υγείας, αλλά και ασθενών.

στ) Της συνεργατικής διάγνωσης, κατά την οποία μια ομάδα επαγγελματιών υγείας, που βρίσκονται σε διαφορετικούς χώρους, συνεργάζεται για την έκδοση ενός πορίσματος και τέλος

ζ) Της πρόσβασης σε μια βάση ιατρικών δεδομένων.

Τα τηλεϊατρικά συστήματα βρίσκουν πρακτική εφαρμογή σε απομεμακρυσμένες περιοχές, όπως νησιά ή ορεινά χωριά, που διαθέτουν χαμηλή ποιότητα παροχής ιατρικών υπηρεσιών, στη ναυσιπλοΐα, για τη διάγνωση και ιατρική βοήθεια σε ασθενείς που βρίσκονται σε πλοία, στην κατ’ οίκον νοσηλεία, για ασθενείς που είτε δεν έχουν πρόσβαση είτε δε μπορούν να μεταφερθούν σε νοσοκομεία, σε κινητούς υγειονομικούς σταθμούς, σε ασθενοφόρα δηλαδή με τον κατάλληλο τεχνολογικό εξοπλισμό, για την παροχή έγκυρων ιατρικών οδηγιών προς αντιμετώπιση επειγόντων και οξέων περιστατικών, στις ένοπλες δυνάμεις, για την παροχή ιατρικής φροντίδας σε στρατεύματα προκεχωρημένων βάσεων είτε σε πολεμικά πλοία, στην τηλεκπαίδευση ιατρικού, νοσηλευτικού προσωπικού και ασθενών, στην τηλεσυμβουλευτική μέσω τηλεσυσκέψεων, στην κάλυψη σπάνιων ειδικοτήτων γιατρών και τελευταίως στην τηλεχειρουργική, όταν ο ασθενής ευρίσκεται σε σημείο όπου υπάρχει κατάλληλος χειρουργικός ρομποτικός μηχανισμός, καθοδηγούμενος εξ’ αποστάσεως από κατάλληλα εκπαιδευμένο χειρουργό, ο οποίος έχει οπτική επαφή μέσω κάμερας.

Σταθμοί στην ιστορία της τηλεϊατρικής

Για να φθάσουμε στις σύγχρονες και προηγμένες εφαρμογές της τηλεϊατρικής, η εξ αποστάσεως άσκηση της ιατρικής έκανε μια διαδρομή διάρκειας άνω των εκατό ετών, κυριότεροι σταθμοί της οποίας ήσαν [5]:

• Το 1906, όταν έγινε ιατρική διάγνωση εξ αποστάσεως μέσω τηλεφώνου, με μετάδοση φωνοκαρδιογραφήματος και ήχων αναπνοής, από τον Einthoven (εφευρέτη του ηλεκτροκαρδιογραφήματος).

• Το 1920, όταν εδόθησαν ιατρικές συμβουλές σε πλοία με σήματα Morse (Σουηδία, Παν/κό Νοσοκομείο Γκέτενμπουργκ).

• Το 1960, όταν έγινε τηλεμετρία βιοσημάτων αστροναυτών (ΝΑΣΑ, ΗΠΑ)

• Το 1967, όταν έγινε η πρώτη εφαρμογή τηλεϊατρικής με αλληλεπίδραση ιατρού-ασθενή (Βοστόνη-ΗΠΑ), μεταφορά ακτινολογικής εικόνας σε video-monitor και συζήτηση κλινικού ιατρού και ακτινολόγου, μέσω τηλεφωνικής γραμμής (Αεροδρόμιο Logan- Γενικό Νοσοκομείο Μασαχουσέτης).

• Το 1976, όταν έγινε τηλεϊατρική παρακολούθηση βιοσημάτων σε ασθενή στο Βόρειο Οντάριο, μέσω του Καναδικού δορυφόρου Hermes. Τέλος,

• Το 1988, έτος κατά το οποίο ολοκληρώνεται το σύστημα τηλεϊατρικών υπηρεσιών, με την τηλεπαθολογία, τηλεακτινολογία και τηλεκπαίδευση.

Τεχνολογίες εξοπλισμού και τηλεπικοινωνιών στην τηλεϊατρική.

Για την αποτελεσματική λειτουργία των τηλεϊατρικών συστημάτων στις διάφορες εφαρμογές τους, απαιτείται η κατάλληλη υποδομή και ο ανάλογος εξοπλισμός (υλικός και λογισμικός), που χρησιμοποιείται στη συλλογή, μετάδοση, αποθήκευση, επεξεργασία και παρουσίαση ήχου, εικόνας και άλλων δεδομένων. Ειδικότερα απαιτούνται:

α) Συσκευές λήψης (ψηφιακές μηχανές, βιντεοκάμερες, ακτινολογικά μηχανήματα) και συσκευές παρακολούθησης (monitors).

β) Δίκτυα υπολογιστών και τηλεπικοινωνίας.

γ) Λογισμικό τηλεπικοινωνιών, συμπεριλαμβανομένου του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και των προγραμμάτων πλοήγησης (browsers), στον παγκόσμιο ιστό.

δ) Υποστήριξη διαφόρων μορφών επικοινωνίας, όπως η εικονοδιάσκεψη (video-conferencing), η εξ αποστάσεως παρακολούθηση δεδομένων και η μεταφορά αρχείων. Τέλος

ε) Συσκευές αποθήκευσης ψηφιακών δεδομένων, για την αποθήκευση ιατρικών δεδομένων και ψηφιακών εικόνων ασθενών.

Κρίσιμο συστατικό του εξοπλισμού αυτού, σε σχέση πάντα με την εξ αποστάσεως άσκηση της ιατρικής, είναι η τεχνολογία των τηλεπικοινωνιών, που τις δύο τουλάχιστο τελευταίες δεκαετίες, γνώρισε μια πραγματική επανάσταση. Αιτία ήταν η μετάβαση από τα αναλογικά συστήματα και δίκτυα τηλεπικοινωνιών στα ψηφιακά, πράγμα που είχε σαν αποτέλεσμα την αλματώδη βελτίωση των παραμέτρων της επικοινωνίας, αλλά και τη μείωση του κόστους της. Οι τεχνικές μάλιστα δυνατότητες σήμερα, επιτρέπουν τη μετατροπή σημάτων που παράγονται από αναλογικές πηγές σε ψηφιακά και ακολούθως την ψηφιακή τους μετάδοση.

Σε σχέση με την τηλεϊατρική, οι σύγχρονες τεχνολογίες τηλεπικοινωνιών που αξιοποιούνται είναι για τις ενσύρματες, το ISDN (Integrated Services Digital Network), το ADSL (Asymetrical Digital Subscriber Line), το ATP (Asynchronous Transfer Mode) και για τις ασύρματες το GSM (Global System for mobile Communications), το 3G, το VSAT (Very Small Aperture Terminal), το WLAN (Wireless Local Area Network).

Οι ιατρικές συσκευές τέλος, θα πρέπει να είναι ψηφιακές ή αναλογικές, με μηχανισμό όμως μετατροπής του αναλογικού σήματος σε ψηφιακό, όπως ήδη αναφέρθηκε.

Προγράμματα τηλεϊατρικής για πλοία

Η χρήση της τηλεϊατρικής στα πλοία, σε σχέση με το δυνητικό της όφελος, έχει απασχολήσει σημαντικά τις μεγάλες ναυτιλιακές εταιρίες, ενώ οι μικρές φαίνεται ότι την αγνόησαν [6]. Η χρήση ωστόσο αυτής της σχετικά νέας τεχνολογίας, είναι σημαντικά επωφελής, όχι μόνο από πλευράς προστασίας της υγείας των πληρωμάτων και των επιβαινόντων στα πλοία γενικότερα, αλλά και από οικονομικής πλευράς· κι` αυτό γιατί, οι υπεύθυνοι παροχής ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης στα πλοία, είτε δεν είναι γιατροί, οπότε δεν έχουν το αντίστοιχο επίπεδο εκπαίδευσης και εμπειρίας, είτε είναι γιατροί, αλλά σπάνια έχουν την εξειδικευμένη γνώση και εκπαίδευση για να αντιμετωπίσουν το σύνολο των περιστατικών διαφορετικών ιατρικών ειδικοτήτων. Αναγκαίες καθίστανται επομένως οι διακομιδές ασθενών από τα πλοία, οι οποίες είναι αφενός μεν δαπανηρές (λόγω του κόστους μισθώσεως ελικοπτέρου), αφετέρου,

μερικές φορές τουλάχιστον αδύνατες, λόγω των περιορισμών που μπορεί να προκύψουν από άσχημες καιρικές συνθήκες είτε μεγάλης αποστάσεως από τις ακτές. Το κόστος εξάλλου εκτροπής της πορείας του πλοίου, για αποβίβαση ασθενούς ή τραυματία είναι μεγάλο (συνυπολογιζόμενης της απώλειας κέρδους για τον πλοιοκτήτη). Νόσοι και κακώσεις εν πλω, παραμένουν η κύρια αιτία ασφαλιστικών αξιώσεων από τους πλοιοκτήτες. Μέχρι και το ένα τρίτο των ασφαλιστικών απαιτήσεων εγείρονται από τραυματισμούς, νόσους και επαναπατρισμούς μελών πληρωμάτων και επιβαινόντων στα πλοία γενικότερα. Εντούτοις, με τις δυνατότητες των σύγχρονων τηλεϊατρικών προγραμμάτων, μπορεί να γίνει ταχεία εκτίμηση της κατάστασης ασθενούς ή τραυματία, έτσι ώστε να λαμβάνεται έγκαιρα και έγκυρη απόφαση για διακομιδή (όταν αυτό απαιτείται) ή για παραμονή στο πλοίο και χορήγηση της κατάλληλης αγωγής, μετά οδηγία ειδικού ιατρού από τη στεριά. Σε ορισμένα περιστατικά μάλιστα, η απόφαση περί διακομιδής ή όχι, μπορεί να είναι κρίσιμη για τον ασθενή, γιατί η διακομιδή αυτή καθεαυτή, μπορεί να γίνει αιτία περαιτέρω ιατρικών επιπλοκών.

Δύο είναι τα προγράμματα τηλεϊατρικής που έχουν εφαρμοσθεί στα πλοία, το MEDASHIP ( Medical Assistance for Ships)[5],[7] με λειτουργία στις Ευρωπαϊκές θάλασσες και το MERMAID (Medical Emergency Aid Through Telematics), με λειτουργία σε όλους τους ωκεανούς. Το MEDASHIP ιδρύθηκε και επιχορηγήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση, με τη συνεργασία τεσσάρων Ευρωπαϊκών Κέντρων από Ιταλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία και Ελλάδα, όπου την ευθύνη λειτουργίας είχε το Εθνικό Κέντρο Έρευνας Φυσικών Επιστημών “Δημόκριτος”.

Σκοπός του προγράμματος ήταν να καλύψει κατά τα τρία πρώτα χρόνια λειτουργίας του, το 0,5% των εμπορικών πλοίων και το 4% των επιβατηγών

και κρουαζιερόπλοιων, δηλαδή περί τα 65 εμπορικά και 80 επιβατηγά ή κρουαζιερόπλοια. Το πρόγραμμα δυστυχώς δε συνέχισε τη λειτουργία του [8], ενώ δεν υπάρχουν βιβλιογραφικά δεδομένα από τα ιατρικά πεπραγμένα του διαστήματος που λειτούργησε. Ευρωπαϊκής χορηγίας είναι επίσης και το πρόγραμμα MERMAID [9], [10], με χαρακτηριστικά ανάλογα του MEDASHIP, που καλύπτει όμως όλους τους ωκεανούς.

Συμπερασματικά θα λέγαμε ότι, με το δεδομένο ότι η αξία της ανθρώπινης ζωής είναι ανεκτίμητη, ο μόνος δυναμικά εξελισσόμενος παράγων παροχής

ιατρονοσηλευτικής φροντίδας υψηλού επιπέδου, σε ασθενείς που δεν έχουν τρόπο πρόσβασης σε Μονάδες Υγείας του επιπέδου αυτού, όπως εν προκειμένω οι ναυτικοί και επιβάτες πλοίων, είναι η τηλεϊατρική. Πρόβλημα όμως παραμένει το υψηλό κόστος των δορυφορικών τηλεπικοινωνιών, μολονότι το αντίστοιχο των ενσύρματων έχει μειωθεί σημαντικά. Είναι επομένως ευθύνη των φορέων παροχής υγείας, η παρακολούθηση και ενημέρωση επί των εξελίξεων της τηλεϊατρικής, η εκπαίδευση και ο σχεδιασμός προγραμματισμένων δράσεων για ευρύτερη και αποδοτικότερη εφαρμογή τηλεϊατρικών προγραμμάτων, τόσο στον κόσμο της ναυσιπλοΐας, όσο και στο γενικό πληθυσμό. Θα πρέπει μόνον να έχουμε κατά νου ότι η τηλεϊατρική, ναι μεν είναι η ιδεωδέστερη λύση για τους ασθενείς που δεν έχουν άλλη δυνατότητα πρόσβασης σε Μονάδες Παροχής Υπηρεσιών Υγείας υψηλού επιπέδου, σε καμία όμως άλλη περίπτωση δε μπορεί να υποκαταστήσει την κλινική άσκηση της ιατρικής, δίπλα στο κρεβάτι του αρρώστου, όχι μόνο διότι τότε οι διαγνωστικές και θεραπευτικές δυνατότητες είναι περισσότερες, αλλά και διότι η διαπροσωπική σχέση και η ψυχική επαφή που αναπτύσσεται μεταξύ ασθενούς και ιατρού, δε μπορεί να υποκατασταθεί από οθόνες και καλώδια.

πηγή Περί Αλός

Βιβλιογραφία

1. WHO. International Medical Guide for Ships, Third Ed. 2007.

2. Schlaich C, Reinke A, Sevenich C, Riemer T, Oldenburg M, Baur X, et al. Guidance to the International Medical Guide for Ships, third ed.: Interim Advice regarding the best use of the medical chest for ocean- going merchant vessels without a doctor on board. Int Marit Health 2009, 60:51-6.

3. ΠΔ 75, ΦΕΚ Τεύχος Πρώτο, Αριθμ. Φύλλου 25, Αθήνα 1994.

4. Παπακώστας Α. Αρχές Τηλεϊατρικής και Εφαρμογές της στη Σύγχρονη Ιατρική Επιστήμη. Πτυχιακή Εργασία. Ανώτατο Τεχνολογικό Ίδρυμα Κρήτης, Τμήμα Ηλεκτρονικής, Χανιά, 2010.

5. Ζερβάκη Β. Η Τηλεϊατρική στην Ελλάδα. Πτυχιακή Εργασία. Ανώτατο Τεχνολογικό Ίδρυμα Κρήτης, Χανιά,2005.

6. Patel T. Current Challenges in Maritime Telemedicine. 4th Congress on Telemedicine, Norsk Telemed, 30 Sept-2 Oct 2002, Tromso, Norway.

7. TEIS-UK. Telemedicine and E-Health Information Service. http:// www.teis.uk/jsp/project=1328.

8. Μακρόπουλος K. Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. “Δημόκριτος”. Προσωπική Επικοινωνία, Αθήνα 2011.

9. Anogianakis G, Maglavera S, Pomportsis A. Relief for maritime medical emergencies through telematics. IEEE Trans Inf Technol Biomed 1998, 2:254-60.

10.Ladas P, Giatagatzidiw P, Anogianakis G, Maglavera S. Medical liability safety and confidentiality in maritime telemedicine – the MERMAID position on issues of importance. Stud Health Technol Inform 1997: 43 Pt A:181-5.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ:

Το παρόν άρθρο είναι εισήγηση που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της Διημερίδας της Ελληνικής Εταιρείας Ναυτικής-Ταξιδιωτικής Ιατρικής που έλαβε χώρα στο Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη, στις 2 και 3 Δεκεμβρίου 2011 στον Πειραιά με θέμα «Ιατρική στη Θάλασσα».