Κάθε στιγμή Χριστούγεννα

Ο χρόνος της ιστορίας του κόσμου, της δικής σου, της δικής μου, των προγόνων και απογόνων μας ακροβατεί αιώνες τώρα σ’ εκείνο το μοναδικό και ανεπανάληπτο σημείο που ο Θεός γίνεται άνθρωπος. Σ’ εκείνη τη στιγμή που χώρισε μια για πάντα την ανθρωπότητα σε δύο εποχές, την προ Χριστού και την μετά Χριστόν. Την εποχή του Νόμου και την εποχή της Χάριτος. Της εκδίκησης και της συγχώρεσης. Του εγώ και του εσύ. Του μίσους και της αγάπης. Της απόγνωσης και της ελπίδας. Του πλούτου και της φτώχειας. Του πολέμου και της ειρήνης. Του θανάτου και της ζωής.

Αν επιλέξω να γιορτάζω τα Χριστούγεννα δεν τα γιορτάζω μια φορά τον χρόνο γιατί δεν πρόκειται για ένα επετειακό γεγονός αλλά για μια υπαρξιακή επιλογή που σφραγίζει κάθε στιγμή της ζωής μου, κάθε μου σκέψη, κάθε μου πράξη, κάθε προαίρεση, κάθε ανάσα. Σφραγίζει προς τα πού είναι στραμμένο το βλέμμα μου όσο βαδίζω στο κακοτράχαλο μονοπάτι του βίου μου. Κάθε στιγμή γεννιέμαι εν Χριστώ, πεθαίνω εν Χριστώ, ανασταίνομαι εν Χριστώ. Κάθε στιγμή δοξολογώ όπως οι άγγελοι, προσφέρω τα δώρα μου ως ξένος ταξιδευτής, προσκυνώ ως ταπεινός βοσκός. Φιλοξενώ στην πέτρινη καρδιά μου το θείο βρέφος. Κάθε στιγμή απομακρύνομαι και από τον άρχοντα του σκότους που θέλει να σκοτώσει τον νικητή του θανάτου. Θηλάζω την Παναγιά μητέρα μου, γίνομαι υποτασσόμενος στον ξυλουργό Ιωσήφ, έφηβος κήρυκας της Αιωνίου Βασιλείας και σταυρώνομαι στην ακμή της νεότητάς μου, την πνευματική ηλικία των τριάντα τριών χρόνων. Δεν γερνώ πνευματικά, δεν σκληραίνω, δεν παραιτούμαι από τη θυσία. Όσοι εις Χριστόν εβαπτίσθητε, Χριστόν ενεδύσασθε. Κι είναι ένα ρούχο ο Χριστός πορφυρό κι αιματοβαμμένο που δεν θέλω ποτέ να το βγάλω από πάνω μου. Κάθε στιγμή επιλέγω αν ζω προ Χριστού ή μετά Χριστόν. «Ό,τι αγαπώ γεννιέται αδιάκοπα. Ό,τι αγαπώ βρίσκεται στην αρχή του πάντα», όπως σημειώνει ο Ελύτης.

Χρόνια πολλά!

Ν.Β

Ο μεγάλος ανατροπεύς ΤΟΥ ΧΑΡΙΔΗΜΟΥ Κ. ΤΣΟΥΚΑ*

Ο μεγάλος ανατροπεύς

Αν και γενικά δεν έχω καλή μνήμη, αυτή την ομιλία τη θυμάμαι ακόμα. Ανακαλώ και τον ακριβή τίτλο της:

«Ακίνδυνος και επικίνδυνος Χριστός».

Η κεντρική ιδέα της σώζεται μέσα μου σα φλόγα που σιγοκαίει. [...]

Δεν είχα σκεφτεί, μέχρι τότε, τη διάκριση μεταξύ «ακίνδυνου» και «επικίνδυνου» Χριστού. Έκτοτε, δεν μπορώ να τη βγάλω από το μυαλό μου. Δεν είμαι θεολόγος ή φιλόσοφος, αλλά, για να παραφράσω ελαφρώς τον Βίτγκενστάϊν, δεν μπορώ να αποφύγω να προσεγγίζω τη ζωή θεολογικά-φιλοσοφικά[...]

Ο ακίνδυνος Χριστός είναι το ψυχολογικό καρύκευμα της τακτοποιημένης ζωής. Αυτός ο Χριστός είναι ιδεολογικό συμπλήρωμα πνευματικής διατροφής, μια άνωθεν εξουσία για την ηθική νομιμοποίηση επίγειων εξουσιών, μιντιακή κατασκευή για μαζική κατανάλωση «αγάπης», ηθικό προκάλυμμα της

υπολογιστικής ζωής. Ο χριστιανισμός που αντιστοιχεί στον ακίνδυνο Χριστό είναι κρατική θρησκεία, ευσεβιστική πρακτική, ιδεολογικό στήριγμα των εξουσιαστών, εξαργυρώσιμη μετά θάνατον επιταγή, πυλώνας της ιδεολογίας «πατρίς,θρησκεία, οικογένεια, συμφέροντα», και συμβολικώς απονεκρωμένα έθιμα. Ένα πράγμα δεν είναι: πυξίδα αυθεντικής ζωής.

Ο επικίνδυνος Χριστός είναι ανατρεπτικός. Απαιτεί εξουθενωτική αφοσίωση. Ζητά η σχέση μας μαζί Του να είναι τέτοια που να μας προσδιορίζει εσαεί («μείνατε εν εμοί», Ιω. ιε ́, 4). Η διαρκής μαθητεία κοντά Του συνιστά δια βίου εκπαίδευση, παρατηρεί ο Ρόουαν Γουίλιαμς, πρώην Αρχιεπίσκοπος της Αγγλικανικής Εκκλησίας.

Ο μαθητής βρίσκεται διαρκώς σε εγρήγορση: τελεί εν αναμονή του έκτακτου – ασυνήθιστου - και πρέπει να είναι έτοιμος γι αυτό. Η διαρκής μαθητεία τον μεταμορφώνειεσωτερικά. Η εγρήγορσή του τον κάνει να ρωτά διαρκώς: τι μου προσφέρει ο Χριστός μέσα από τον συνάνθρωπό μου;

Να ακολουθείς τον Ιησού σημαίνει να συναναστρέφεσαι αυτούς που ίδιος προτιμά: τους αδύναμους, του αποκλεισμένους, τους περιφρονημένους. Τον πρόσφυγα που εκλιπαρεί τη βοήθειά σου, τα ανθρώπινα «σκουπίδια» που οι πολλοί αποστρέφονται, τον «περίεργο» Άλλο που ζητά την αποδοχή σου. Σε αυτούς δίνεις ακόμη κι όταν σε προδίδουν, όπως ο Επίσκοπος Μυριήλ χαρίζει στον Γιάννη Αγιάννη τα κηροπήγια που του είχε κλέψει, χωρίς να περιμένεις ανταπόδοση – «ουκ έχουσι ανταποδούναι σοι» (Λκ. ιδ ́

14). Μαθαίνεις να αγαπάς τον πλησίον, ακόμη και τον εχθρό, μη ανταποδοτικά, δηλαδή αυθυπερβατικά. Δεν μπορώ να σκεφθώ κάτι πιο ανατρεπτικό. Η διαρκής υπέρβαση του εγώ χάριν του Άλλου ξεβολεύει - ανασκάπτει διαρκώς την ύπαρξη. Δεν μπορείς να πεις ‘‘δώσαμε, δώσαμε’’, ‘‘δεν χωράμε άλλους πρόσφυγες’’,‘‘είναι ευθύνη άλλων’’, ‘‘χτύπα τη διπλανή πόρτα’’, ‘‘έκανα ό,τι έπρεπε’’. Δεν μπορείς να κλειστείς στην εγωτική αυτάρκειά σου. «Υπάρχω άρα οφείλω», γράφει ο Στέλιος Ράμφος. Αυτή η οφειλή είναι υπαρξιακή: μετέχοντας στο δώρο της ζωής, έχω, άνευ όρων και προϋποθέσεων, ευθύνη για τον συνάνθρωπό μου και την κτίση. Ακόμα κι αν τηρώ τις χριστιανικές εντολές, δεν έχω εκπληρώσει την οφειλή μου. Οι εντολές δεν παύει να είναι λεκτικά σχήματα που με καθοδηγούν, αλλά η εκτέλεσή τους δεν εξαντλεί την ηθική ευθύνη μου απέναντι στον Άλλο. Θα την εξαντλούσαν, αν ήμουν ρομπότ ή αλγόριθμος, όχι ένσαρκο, έλλογο ον.

Οι ηθικοί κώδικες μού υποδεικνύουν κατεύθυνση, αλλά η δράση θα είναι δική μου, εν τόπω και χρόνω. Εγώ πρέπει να κάνω κάθε φορά το άλμα, να νοιώσω τον τρόμο της αβεβαιότητας, να στροβιλιστώ στο κενό, να διακινδυνεύσω. Για να το κάνω όπως ο επιδέξιος ακροβάτης, πρέπει η διαρκής μαθητεία μου στο Δάσκαλο να με έχει προετοιμάσει: να πασχίζω για την αλλοκεντρική εγρήγορση και ευαισθησία, να επιδιώκω διαρκώς την πνευματική μου ανακαίνιση.

Ο Χριστός είναι ακίνδυνος όταν ανοίγουμε το σπίτι μας μόνο σε αυτούς που επιλέγουμε. Γίνεται επικίνδυνος όταν πρέπει να κάνουμε χώρο για τον απρόσκλητο επισκέπτη.

Προσευχόμαστε να έλθει ο Χριστός κοντά μας, αλλά, όταν ξαφνικά έλθει – ξένος, ταλαιπωρημένος και καταφρονημένος-, τότε είμαστε έτοιμοι να τον υποδεχθούμε;

ΤΟΥ ΧΑΡΙΔΗΜΟΥ Κ. ΤΣΟΥΚΑ*

*Καθηγητής στην Έδρα Columbia Ship Management και Κοσμήτορας της Σχολής Μεταπτυχιακών Σπουδών, στο Πανεπιστήμιο Κύπρου

*Μας το έστειλε ο π.Βασίλειος Χριστοδούλου

Μεγάλη Εβδομάδα - Σε τέμπο κόκκινο - Βασιλική Νευροκοπλή

 https://youtu.be/ArW6_2HF_vw

Ο λόγος και ο Λόγος Michel Sérres (1930-2019)

Σ’ έναν τόπο πολύ μικρό ανάμεσα στις ακτές της Ασίας και κάποια μεσογειακά νησιά μια ανακάλυψη έπεσε σαν κεραυνός πριν από δυο χιλιετίες. Αυτή η ανακάλυψη συνδέεται με μια μοναδική λέξη. 

Όταν μιλάμε σήμερα για επιστήμη λέμε πχ. Βιολογία, η επιστήμη της ζωής, Κοσμολογία, η επιστήμη του κόσμου, λέμε Τυπολογία, η επιστήμη των τύπων. Σε κάθε περίπτωση όμως λέμε «λογία» πυο σημαίνει την σαφή ομιλία, που οι Έλληνες την έλεγαν «λόγο».

Προσθέτουμε το «-λογία» για να υποδηλώσουμε μια επιστήμη. 

«Λόγος» σε απλά ελληνικά θα πει λεκτική έκφραση ή ομιλία, μα στη γλώσσα της επιστήμης σημαίνει τη σχέση του α προς το β. Ή ακόμα καλύτερα τη διπλή σχέση α/β=γ/δ. Αυτό το ονόμαζαν αναλογία. Και ο λόγος, αυτή η σχέση, επινοήθηκε σ’ αυτόν ακριβώς τον τόπο, και ιδού πώς...

Ας πάμε στη νήσο Σάμο κοντά στα σημερινά τουρκικά παράλια. Στη Σάμο γεννήθηκε ο Πυθαγόρας που επινοεί την Αριθμητική και στα πλάσιά της επινοεί τη σχέση 2/4=α/β. Επινοεί ακριβώς τη σχέση 2/4=8/16. Επινοεί τη σχέση ανάμεσα σε ακέραιους αριθμούς και αριθμούς που κάποτε θα ονομαστούν κλάσματα ή λόγοι... και όλη η θεωρία των αριθμών θα εκπορευθεί απ’ αυτό.

Στην απέναντι ελληνική πλευρά που σήμερα κατέχει η Τουρκία, θα γεννηθεί ένας άλλος άντρας. Ο Θαλής, γεννημένος στη Μίλητο, επινοεί το περίφημο θεώρημα του Θαλή, περί ομοίων τριγώνων. Και πάλι ο «λόγος» γιατί αυτή προς εκείνη την πλευρά ισούται με αυτήν προς εκείνη, οπότε έχουμε τον ίδιο «λόγο».

Κοντά στη Μίλητο βρίσκεται μια άλλη μεγάλη ελληνική πόλη, η Έφεσος. Εκεί γεννέται ο Ηράκλειτος.

Ο Ηράκλειτος είναι φυσικός. Ο πρώτος πολύ σπουδαίος φυσικός στην Ιστορία. Περιγράφει τα φυσικά φαινόμενα, την εξέλιξη των πραγμάτων, το πέρασμα του χρόνου, ό,τι είναι ορατό. Και πίσω από κάθε φαινόμενο αναζητά την αιτία. Αυτή την αιτία την ονομάζει «λόγο».

Αριθμητικό λόγο, γεωμετρικό λόγο, φυσικό λόγο.

Αν κατεβούμε κι άλλο στα παράλια φτάνουμε σ’ ένα κατεστραμμένο σήμερα λιμάνι, την Κνίδο, όπου ο Εύδοξος ο Κνίδιος επινοεί ξάνα τον λόγο, και αυτός ο κάπως πιο περίπλοκος λόγος θα γεννήσει τη σύγχρονη Αλγεβρική θεωρία και είναι ο Αλγεβρικός λόγος. 

Ας ανεβούμε τώρα την ακτή κι ας γυρίαοσυμε στα νησιά. Δίπλα στη Σάμο, βρίσκεται ένα νησί που λέγεται Πάτμος, όπου πολλά χρόνια μετά την εποχή των Ελλήνων, ο ευαγγελιστής Ιωάννης γράφει στην αρχή του βιβλίου του και πάλι: «εν αρχή ην ο «Λόγος». Και ο Λόγος γι’ αυτόν είναι πάλι μια σχέση, η ίδια σχέση που είχαν βρει οι Έλληνες, αφού λέει «Ο Θεός είναι με τον Υιό Του και ο Υιός για τον άνθρωπο».

Αναφέρει, λοιπόν, πάλι τη σχέση και την ισότητα δύο σχέσεων. Κι έτσι, σ’ έναν τόπο τόσο δα σαν το μαντίλι της τσέπης που με βαρκούλα με πανί τον γυρίζεις σε δυο μέρες ανάμεσα στις ακτές της σημερινής Τουρκίας και κάποια ελληνικά νησιά διάσπαρτα κατά μήκος αυτών των ακτών βρίσκεται εκεί όπου πριν δυο χιλιετείες αυτό που όξυνε το πνεύμα μας, δηλαδή ο «λόγος», η σχέση στην ελληνική γλώσσα.

......

Ο λόγος και ο Λόγος

Βιντεοσκοπημένη ομιλία ενός Γάλλου επιστήμονα που δυστυχώς δεν αναφέρεται το όνομά του και την οποία κατέγραψα επειδή δεν ήταν δυνατόν να  ανασύρω το βίντεο προς δημοσίευση. Αν κάποιος γνωρίζει το όνομα του επιστήμονα θα χαρούμε να μας το αναφέρει σε ένα σχόλιο.
...
Ευχαριστούμε τον Μάρκελλο Πιράρ που μας έδωσε το όνομα του Γάλλου φιλοσόφου.

....

Η επόμενη μέρα

Πολλά μας δίδαξε και μας διδάσκει η ανατροπή της καθημερινότητάς μας. Το θέμα είναι πόσο καλοί μαθητές θα αποδειχθούμε, όχι μόνο για τους άλλους, αλλά και για τον εαυτό μας. Ακροβατούμε πάνω σε μια κοφτερή λεπίδα που απ’ τη μια έχει τη ζωή κι απ’ την άλλη τον θάνατο. Εκεί ακροβατούσαμε πάντοτε, απλώς μια αίσθηση τεχνητής ασφάλειας, μας έκανε να το λησμονούμε και να εφησυχάζουμε. Παραμελημένα υπαρξιακά ερωτήματα αναδύθηκαν από τα έγκατα της συνείδησής μας και ζητούν απαντήσεις. Άλλοι καταφεύγουμε σε ιδεολογήματα που αφήνουν για μια ακόμη φορά αμέτοχη την καρδιά μας, και άλλοι επιχειρούμε το μέγα άλμα που μόνο ψυχικό και πνευματικό μπορεί να είναι ως ενάντιο στη βόλεψη μας, στα θέλω μας, στο Εγώ μας, χάριν του άλλου. 

Ναι, δεν έγινε ο άνθρωπος για το Σάββατο, αλλά το Σάββατο για τον άνθρωπο. Δεν έγινε ο άνθρωπος για την Λατρεία, αλλά η Λατρεία για τον άνθρωπο. Αν ο άνθρωπος χαθεί, η Λατρεία παύει να έχει νόημα. Αν δεν χάσεις την ψυχή σου δεν θα την βρεις. Με άλλα λόγια αν δεν αφήσεις στην άκρη το Εγώ σου χάριν του άλλου, δεν θα τη βρεις την ψυχή σου. Θα χαθεί και θα είσαι εσύ που θα την οδήγησες στον χαμό.

Η επόμενη μέρα δεν επιτρέπεται να είναι ούτε καταθλιπτική ούτε κυριευμένη από τον φόβο. Δεν μπορεί να ειδωθεί ως ήττα ούτε ως καταστροφή επί των πεδίων της κοινωνικής και της προσωπικής ζωής μας. Μπροστά μας ανοίχτηκε ένα απέαντο στάδιο μεγάλου αγώνα. Σώθηκαν πολλές ζωές μέχρι σήμερα στην πατρίδα μας και οφείλουμε να κάνουμε τα πάντα για να σωθούν κι άλλες. Αντί να σκεφτόμαστε τι χάσαμε ο καθένας μας προσωπικά, θα εστιάσουμε στις ζωές που θα κερδηθούν κι ας τα χάσουμε εμειίς όλα. Πάντα θα είναι πιο σημαντικός ο άλλος και η ζωή του, από εμάς τους. ίδιους και τη ζωή μας, τη βόλεψή μας, τις επιθυμίες και συνήθειές μας. Μόνο χαρά μπορούμε να έχουμε που καλούμαστε να συμμετέχουμε σ’ αυτόν τον αγώνα. Μόνο χαρά. Χαρά πεισματική, περήφανη, ακατάλυτη, ανεμπόδιστη, απροσκύνητη σε πάθη και μικρότητες που μας χωρίζουν, μας κάνουν μίζερους, τυπολάτρες, μικρόψυχους, θλιβερούς εγωκεντρικούς ατομιστές.

Αυτά σκέφτομαι όταν περπατώ κάθε απόγευμα στο δασάκι της γειτονιάς μου. Δεν είναι δικές μου οι σκέψεις. Τις τραγουδούν κάθε απόγευμα τα πουλιά. Εγώ απλώς μια μετάφραση κάνω...

  

Κραταιά ως θάνατος αγάπη

Ενώ εισήλθαμε πλέον στην Μεγάλη Εβδομάδα, ολόκληρος ο πλανήτης μας εδώ και πολλές εβδομάδες βιώνει μια παρατεταμένη Μεγάλη Παρασκευή. Ο πλανήτης της χαράς, της ελευθερίας, της ευμάρειας, αλλά και πλανήτης της πείνας, της προσφυγιάς, του ξεριζωμού και της αβάσταχτης θλίψης, έχει μεταμορφωθεί για όλους μας αδιακρίτως σε έναν γιγαντιαίο Επιτάφιο. Επάνω του τα καμιόνια ξεφορτώνουν κάθε μέρα νεκρούς που δεν τους χωρούν τα κοιμητήρια. Αναρίθμητοι άνθρωποι στις εντατικές παλεύουν να πάρουν ανάσα και πολλοί απ’ αυούς δεν το καταφέρνουν.

Όσοι είμαστε ακόμα ζωντανοί παραμένουμε κλεισμένοι στα σπίτια μας όπως οι ερημίτες στα κελιά τους, κι ο κόσμος γίνεται έρημος δίχως αμμόλοφους και ανελέητο λιοπύρι. Η Άνοιξη προβάλλει και δεν μπορούμε να βγούμε σαν πρώτα στους δρόμους με ξεκούμπωτο πουκάμισο και ξεκλείδωτη καρδιά για να τη συναντήσουμε. Μας λείπουν οι συγγενείς, μας λείπουν οι φίλοι, οι γείτονες, η δουλειά μας, ακόμη και τα βασανιστικά της ωράρια και τα ασφυκτικά γεμάτα λεωφορεία. Μας λείπει η πάλλουσα ζωή των δρόμων, τα χρήματα, η άνεση, οι πολυάριθμες επιλογές μας. Μας λείπουν τα «ανυπόφορα» κουδούνια των σχολείων, οι «τσιρίδες» των παιδιών, και οι εκκωφαντικά «ηχηρές» καμπάνες των ναών, οι «κουραστικές» ακολουθίες. Μας λείπει κυρίως η ποθητή μετοχή μας στα Άχραντα Μυστήρια.

 Όλα μας λείπουν και παλεύουμε για να μη λείψουμε κι εμείς από όσα μας λείπουν. Κι όσο αφαιρείται κάθε σημείο αναφοράς μιας σε μια πραγματικότητα που χρόνια τώρα συνηθίσαμε, τόσο αξιολογούμε από την αρχή σε πόσα λάθος πράγματα, πρόσωπα και ενέργειες σπαταλήσαμε το ασύλληπτο δώρο της ζωής, και άλλο τόσο αναρωτιόμαστε τι την κάναμε μέχρι τώρα τη ζωή μας. Πόσο στ’ αλήθεια χριστιανοί ήμασταν, πόσο παρόντες εντός της Θείας Λειτουργίας και πόσο απόντες από την αγάπη στον Χριστό και στον κάθε άνθρωπο.

Τα λόγια του εκ δεξιών ληστή που απαντά στα ερωτήματά μας όπως απάντησε κι εκείνος στον εξ αριστερών του Κυρίου: και ημεις μεν δικαιως αξια γαρ ων επραξαμεν απολαμβανομεν ...

Βαριά κουβέντα και πώς να την πούμε μαζί του εμείς που εξαντλήσαμε το είναι μας στην αδιάκοπη ικανοποίηση της υπερηφάνειας μας, την απαιτητική εκζήτηση των δικαιωμάτων μας, και την αλόγιστη κατανάλωση των αγαθών; Εμείς που όλα τα θέλαμε δικά μας, χωρίς να δώσουμε τίποτα με ανιδιοτελή αγάπη; Είδωλα του εαυτού μας σαν τον Νέρωνα κι εμείς απαιτούσαμε οι άλλοι να μας θαυμάζουν και να μας προσκυνούν. Και αίφνης εμφανίζεται ένας ιός που δεν θαυμάζει και δεν προσκυνά κανέναν μας αδιακρίτως. Και μπροστά στον γιγάντιο πλανητικό Επιτάφιο, τα είδωλα μας συντρίβονται και γίνονται σκόνη. Γυμνοί κι ανήμποροι θρηνούμε τους νεκρούς μας, σχίζονται τα σπλάχνα μας για όσους παλεύουν στις εντατικές, σχοινοβατούμε στο κοφτερό λεπίδι της ζωής τρέμοντας πως ανά πάσα στιγμή μπορεί να γλιστρήσουμε κι εμείς στον Άδη. Και ενώ άλλων θρυμματίζεται η πέτρινη καρδιά, κάποιων άλλων γίνεται πιο πέτρα κι απ’ την πέτρα. Και καταρρέουν οι κοσμοθεωρίες, οι φιλοσοφίες και οι πλάνες μας και άλλες ξεπηδούν σαν αδηφάγες Λερναίες Ύδρες. Αναδύονται και φωνασκούν οι φανατισμένοι, αναδύονται όμως και κρυφίως σιωπηλά και οι άγιοι. Μα για όλους ισχύει το ίδιο: «και ημεις μεν δικαιως αξια γαρ ων επραξαμεν απολαμβανομεν», απλώς οι άγιοι το γνωρίζουν ήδη.

Αν όλον αυτόν τον ζόφο δεν τον ζήσουμε σε συνάρτηση με τον άνθρωπο που αγαπάμε και τον Μεγαλομάρτυρα του Γολγοθά που πιστεύουμε, θα έχουμε πεθάνει προτού πεθάνουμε και μαλιστα με έναν θάνατο που αδυνατεί να ελπίσει στην Ανάσταση και γι’ αυτό και δεν θα αναστηθεί.

Οι ερμηνείες μας αποβαίνουν σφαλερές, οι υποθέσεις μας ριψοκίνδυνες, οι δικαιολογίες μας υπερφύαλες. Η μοναδική σωτήρια επιλογή που έχουμε εν ελευθερία, ταπεινώσει και μετανοία είναι να ακολουθήσουμε το παράδειγμα των αγίων μας. Να αποδεχθούμε, όπως εκείνοι, το μαρτύριο του εγκλεισμού μας και της αποχής μας από τα Μυστήρια, αντλώντας ελπίδα και δύναμη, φως ανέσπερο από Εκείνον που είναι το Μέλλον μας. Αυτός που πάντα φώτιζε το παρόν μας, το οδηγούσε και με τρόπο που μόνο Εκείνος μπορεί και γνωρίζει «έθρεψε» για αιώνες αγίους έγκλειστους σε φυλακές, εξορίες, ερημιές. Αν εμείς το θέλουμε με όλη μας την καρδιά, τίποτα δεν μπορεί να μας χωρίσει από την αγάπη του Χριστού. Αν εμείς Τον ποθούμε και δεν μπορούμε να  Τον πλησιάσουμε, αδιαμφισβήτητα μπορεί Εκείνος να έρθει σ’ εμάς. Χωρίς τη Βασιλεία του Θεού στο σήμερα, το σήμερα είναι ανύπαρχτο, δεν έχει νόημα, δεν αξίζει τίποτα. Με τη Βασιλεία του Θεού να λούζει την κάθε μας στιγμή, ο πόνος γίνεται χαρά, η μοναξιά συντροφιά, η καρδιά μας ναός, ο θάνατος αιώνια ζωή πλημμυτισμένη αγάπη. Αγάπη κραταιά ως θάνατος. Αγάπη ανιδιοτελή που έχει μόνο μία πηγή. Η πηγή του ουράνιου Θεού Πατέρα, ενσαρκωμένη από τον Υιό Του και εκχεόμενη στον κόσμο διά του Αγίου Πνεύματος. Αγάπη επώδυνη και αιμοτοκυλισμένη, μοναδική ως ο αποκλειστικός κινητήριος μοχλός όλου του σύμπαντος. Ο Εσταυρωμένος υψώνεται μπροστά μας. Αγάπη που δεν σταυρώνεται δεν είναι αγάπη. 

Κι εμείς για πρώτη ίσως φορά στη ζωή μας, έχουμε τη μοναδική ευκαιρία να σταυρωθούμε από αγάπη για τον άλλον και να μην ικανοποιήσουμε κανένα από τα θελήματά μας προκειμένου να μην διακινδυνεύσουμε την ζωή του άλλου. Μετά από τόσες Μεγάλες Πέμπτες της ζωής μας που σταυρώναμε και ξανασταυρώναμε τους συνανθρώπους μας, τον πλανήτη μας, τον Θεό, ήρθε η και Μεγάλη Παρασκευή για να θρηνήσουμε πρώτα τις αμαρτίες μας και μετά τους απανταχού πονεμένους. Κάποτε θα ερχόταν... 

Πιστεύουμε και ελπίζουμε όμως πως ο μόνος αδίκως Σταυρούμενος, δε θα μας στερήσει ούτε την δύναμη να διανύσουμε τον ανηφορικό Γολγοθά μας ούτε το Φως της Αναστάσεώς του. Ας βουβαθούν οι καμπάνες, ας παύσουν τα κουδούνια των σχολείων, ας μην ψηλαφήσουν τα χέρια μας την Άνοιξη. Πέρα από όλα, μέσα σ’ όλα και πάνω απ’ όλα, ζει Κύριος ο Θεός. Ακόμα και νερκός στον Άδη, θα αναστηθεί και θα μας αναστήσει με τον τρόπο που μόνο Εκείνος ξέρει και μπορεί. 

Καλή Ανάσταση! 

Ο ναός της καρδιάς μας

Όταν η Σαμαρείτιδα ρωτάει τον Χριστό ΠΟΥ πρέπει να λατρεύουν τον Θεό, ο Χριστός της απαντάει ΠΩΣ να λατρεύουν τον Θεό:

 Ιω. 4,23 ἀλλ᾿ ἔρχεται ὥρα, καὶ νῦν ἐστιν, ὅτε οἱ ἀληθινοὶ προσκυνηταὶ προσκυνήσουσι τῷ πατρὶ ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ· καὶ γὰρ ὁ πατὴρ τοιούτους ζητεῖ τοὺς προσκυνοῦντας αὐτόν.

Ιω. 4,24 πνεῦμα ὁ Θεός, καὶ τοὺς προσκυνοῦντας αὐτὸν ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ δεῖ προσκυνεῖν.

Μια φορά γεννηθήκαμε από τους γονείς μας, δεύτερη φορά ξαναγεννηθήκαμε από την εκκλησία με το βάφτισμά μας. Μεγαλώνουμε μέσα στην εκκλησία, ζούμε εντός της, είμαστε μέλη της όσο μέλη του σώματός μας είναι τα μικρά μας δαχτυλάκια. Τι σημαίνουν αυτά; Σε ελεύθερη μετάφραση σημαίνουν πως μέχρι σήμερα έχουμε εισπνεύσει τόσο θυμίαμα που κανένας χειμώνας δεν μπορεί να μας πείσει πως είναι ικανός να πολιορκήσει επιτυχώς την άνοιξη. Την οριστική και αμετακίνητη εποχή της καρδιάς μας. Σημαίνουν πως έχουμε συναναστραφεί με τόσους αγίους στα τέμπλα και τους τοίχους των εκκλησιών που έγιναν οι στενότεροι φίλοι μας με αποτέλεσμα να μην καταφέρνουμε ποτέ να αισθανθουμε μοναξιά. Σημαίνουν πως ακούσαμε τόσα σοφά τροπάρια, ποιητικούς ψαλμούς και θεόπνευστους Χαιρετισμούς, που το χτυποδάρδι μας έπαψε να είναι απλώς ρυθμικό όπως ένα κρουσστό όργανο, και μεταβλήθηκε σε κιθάρα που παίζει το ακατάπαυστο τραγούδι του Θεού. Σημαίνουν πως τα ιερά αναγνώσματα που μας ποτίζουν ηχούν μέσα μας σε κάθε μας λάθος σαν ηχητικό φανάρι για τυφλούς επαναφέροντάς μας και πάλι στον δρόμο του Θεού. Και το κυριότερο, το ασύγκριτο, το μοναδικό. Έχουμε μεταλάβει  τόσο Θεό που μπορούμε ευχαρίστως να πεθάνουμε προκειμένου  να είμαστε διαρκώς μαζί Του και μαζί με όλους όσους τον λάτρεψαν.

Η χθεσινή Κυριακή ήταν οπωσδήποτε διαφορετική από τις άλλες, αλλά αναμφισβήτητα ήταν Κυριακή. Μια Κυριακή της καρδιάς μας, όπως μπορεί να είναι και κάθε μέρα της εβδομάδας και όπως θα είναι κάποιες Κυριακές που θα επακολουθήσουν. 

Δεν μπορείτε να λέτε πως αγαπάτε τον Θεό, αν δεν αγαπάτε τον άνθρωπο, μας είπε ο Κύριος. 

Για χάρη του κάθε ανθρώπου, λοιπόν, που είναι ο δικός μας πλησίον, καλούμαστε σε έναν πρωτοφανή για τα μέτρα μας αγώνα. Ως Βασίλειον ιεράτευμα που είμαστε όλοι οι βαφτισμένοι χριστιανοί, να κάνουμε αυτό που έτσι κι αλλιώς είχαμε πάντα να κάνουμε. Δηλαδή, ναό το σώμα μας, ναό το σπίτι μας, ναό την πολυκατοικία μας και τη γειτονιά μας, τη χώρα μας, τον κόσμο όλο. Προσερχόμαστε σε αυτόν τον αγώνα με χαρά, αγάπη, πίστη και ελπίδα, παρακαλώντας τον Θεό να τον ενισχύσει παραχωρώντας μας τη Χάρη του. Τίποτα δεν μπορεί να μας χωρίσει από την αγάπη του Χριστού. Τίποτε δεν μπορεί να μας χωρήσει από την αγάπη του ανθρώπου. Και αφού καλούμαστε σε μια τόσο απαιτητική νηστεία, ο Θεός θα δώσει να την βγάλουμε εις πέρας. 

Ας μη λησμονούμε πως υπήρξαν μεγάλοι άγιοι και αγίες της εκκλησίας μας που μετέλαβαν των Αχράντων Μυστηρίων μόνο μία φορά στη ζωή τους, όπως η Οσία Μαρία η Αιγυπτία, της οποίας την μνήμη θα εορτάσουμε σε λίγο καιρό.

Αφήνω ως επίλογο το ποίημα του Ιωάννη Φρουδαράκη.

Εἶναι σαρακοστή.

Ἄς νηστέψω. 

Ἄς νηστέψουμε τ' ἀπόδειπνα,

τούς κατανυχτικούς ἑσπερινούς.

Ἀς νηστέψω Τετάρτες καί Παρασκευές. 

Ἄς νηστέψουμε τίς Κυριακές, 

Ἄς νηστέψω τόν Κύριό μου.

Ἄς στερηθῶ τήν ἴδια μου τή ζωή,

Ἄς θυσιάσω ἐπιτέλους τόν πόθο μου.

Ἄς μείνω θεονήστικος

Ἄς θυσιαστοῦμε γιά τόν συνάνθρωπό μας.

Τοῦ Χριστοῦ νηστεύω.

Σαρακοστή εἶναι.

https://palimpsiston.blogspot.com/2020/03/blog-post_89.html

Είναι η Ευρώπη χριστιανική; - Σταύρος Ζουμπουλάκης

Η ​​απάντηση στο ερώτημα αν είναι ή δεν είναι χριστιανική η Ευρώπη παίρνει ως δεδομένο ότι εννοούμε όλοι το ίδιο όταν κάνουμε λόγο για χριστιανισμό. Συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο, εξ ου και οι αντικρουόμενες απαντήσεις στο ερώτημα. Αν ως χριστιανισμό εννοούμε πολιτιστική κληρονομιά και ταυτότητα, τότε, ναι, η Ευρώπη, με τόσα χριστιανικά μνημεία και μια απέραντη χριστιανική γραμματεία, είναι πράγματι χριστιανική. Αν όμως εννοούμε την προσωπική πίστη στον Χριστό ως Θεό και Λυτρωτή του κόσμου –μια πίστη που ενεργείται διά της αγάπης προς τον πλησίον– και στην Ανάστασή του ως εγγύηση και απαρχή της κοινής ανάστασης, τότε ποιος θα μπορούσε να απαντήσει καταφατικά στο ερώτημα;

Χριστιανός είναι ο άνθρωπος που θέτει διαρκώς τον εαυτό του ενώπιον του Θεού και αναρωτιέται αν πορεύεται στον δρόμο του και αν τηρεί το θέλημά του. Σε μια γνωστή εκκλησιαστική ευχή η κοινή αμαρτία των ανθρώπων ορίζεται ως εξής: «Κατελίπομεν την οδόν της δικαιοσύνης σου και επορεύθημεν εν τοις θελήμασι των καρδιών ημών». Σήμερα οι πάντες προτρέπουν τους πάντες να κάνουν ό,τι ποθεί η καρδιά τους, να ακολουθήσουν την καρδιά τους. Ο χριστιανισμός δεν εμπνέει την καθημερινή ζωή των ανθρώπων, δεν ορίζει τις κεντρικές σημασίες και αξίες της ύπαρξης και της συνύπαρξής τους.

Αυτό βεβαίως δεν σημαίνει πως δεν υπάρχουν χριστιανοί στην Ευρώπη. Υπάρχουν, ασφαλώς, αλλά αποτελούν μειονότητα – σε ορισμένες χώρες μάλιστα πολύ μικρή μειονότητα. Ούτε σημαίνει, πολύ περισσότερο, πως έχουν πάψει να υπάρχουν άνθρωποι που επιτελούν καθημερινά τα έργα της αγάπης. Υπάρχουν εκατομμύρια τέτοιοι άνθρωποι, αλλά δεν τα επιτελούν πια στο όνομα του Χριστού, δεν υποψιάζονται καν ότι αυτό που αυτοθυσιαστικά πράττουν έχει την πηγή του στο Ευαγγέλιο.

Ας μην ανησυχούν πάντως οι χριστιανοί με την ιστορική ήττα του χριστιανισμού στην Ευρώπη: ο χριστιανισμός σήμερα τα πάει καλύτερα από ποτέ στην ιστορία του. Κάθε μέρα που περνάει χιλιάδες άνθρωποι στον πλανήτη προσέρχονται στη χριστιανική πίστη, στην υποσαχάρια Αφρική, στην Ασία, στη Λατινική Αμερική. Ο χριστιανισμός σήμερα ζει και ανθεί σε άλλα κλίματα, κάτω από άλλους ουρανούς. Και είναι να θαυμάζει κανείς την ικανότητα αυτής της δισχιλιόχρονης διδασκαλίας να ανακαινίζεται και να σαγηνεύει τις ψυχές των ανθρώπων.

Σταύρος Ζουμπουλάκης


*Το κείμενο μας το έστειλε ο π.Βασίλειος Χριστοδούλου