Το ιστορικό σύμπαν του Άλκη Αλκαίου
Πηγή: μουσικά προάστια
(Θάνος Μικρούτσικος - Άλκης Αλκαίος)
Οδηγίες χρήσης Δεν μας ενδιαφέρει εδώ η φιλολογική αξία του έργου του Αλκαίου, ούτε το ήθος και η σεμνότητά του, ούτε καν το πόσο μεγάλο κενό αφήνει ο θάνατός του· υπάρχουν άλλοι απείρως καταλληλότεροι να μιλήσουν γι’ αυτά. Άξονας της παρούσας απόπειρας είναι η ιστορική πραγματικότητα· τα γεγονότα, οι ήρωες, οι δυνάμεις που λειτουργούν εντός της. Εδώ μας ενδιαφέρει μόνο η ιστορία και η πολιτική, μέσα στη διαλεκτική τους αλληλεξάρτηση, ως πηγές έμπνευσης ενός εκ των κορυφαίων ελλήνων στιχουργών. Πυρήνας αυτής της σύζευξης ιστορίας και ποίησης είναι το «Εμπάργκο», ο κορυφαίος και με διαφορά δίσκος σε στίχους του Αλκαίου.
Δεν χρειάζεται να κάνει κάποιος την ποίηση «νιανιά», αναλύοντάς τη στίχο-στίχο και λέξη-λέξη για να απομονώσει το υποτιθέμενο μήνυμα. Μία τέτοια κίνηση εγκυμονεί τον κίνδυνο της απλούστευσης, της μονομέρειας και της εν τέλει αποστέρησης του τραγουδιού από την πολλαπλότητά του. Όμως, όταν ο ίδιος ο ποιητής προσκαλεί τον αναγνώστη σε ένα διάλογο με συγκεκριμένους ιστορικούς ήρωες, εποχές και κινήματα, δεν υπάρχει λόγος να αρνηθούμε τη συνομιλία αυτή. Προφανώς και ο υπότιτλος του παρόντος κειμένου είναι μεταφορικός· δεν νοείται «χρήση» στην ποίηση ή στην τέχνη. Νοείται όμως χρήση στην ιστορία. Εφόσον δεν μπορούμε να ζήσουμε το παρελθόν, καλούμαστε τουλάχιστον να το χρησιμοποιήσουμε για να εμπλουτίσουμε την ιστορική μας μνήμη και να εντάξουμε τα όποια διδάγματα της ιστορίας στην καθημερινή μας σκέψη και πράξη. Ο ίδιος ο Αλκαίος μας είχε προϊδεάσει για την επιβίωση της ιστορίας ως υλικής δύναμης μέσα στο παρόν και το μέλλον: «Ο χρόνος άλογο με γυρισμένα πέταλα / το παρελθόν μας δείχνοντας / τραβάει στο μέλλον». Έτσι και ο ποιητής επέλεξε να μας δείξει στιγμές από ένα πολιτικά φορτισμένο παρελθόν, σκιαγραφώντας το όραμα αλλά και τους κινδύνους του μέλλοντος.
