Της
Βαγγελιώς Δερμιτζάκη, μέλους των Αγωνιστικών Κινήσεων Εκπαιδευτικών
Δεν έχουν γραφτεί πολλά για το βιβλίο Ιστορίας της ΣΤ΄ Δημοτικού. Οι εξελίξεις στο χώρο της εκπαίδευσης είναι τόσο σοβαρές, που δεν επέτρεψαν μια σοβαρή ενασχόληση με το περιεχόμενο των νέων βιβλίων.
Το καινούργιο βιβλίο της Ιστορίας πήρε τη θέση του αποσυρθέντος βιβλίου Ιστορίας της κ. Ρεπούση. Είχαμε γράψει τότε, πως το συγκεκριμένο βιβλίο, που του είχαμε ασκήσει έντονη κριτική λόγω του αντιδραστικού περιεχομένου του, αποσύρθηκε, τελικά, όχι λόγω της κριτικής προοδευτικών φωνών, αλλά λόγω της επικράτησης των πιο συντηρητικών απόψεων. Έτσι, κάτω από το βάρος της φασιστικοποίησης που επιχειρείται να επιβληθεί σε όλες τις πλευρές της κοινωνικής ζωής, δεν είναι παράξενο που το νέο βιβλίο, εκτός από απαράδεκτο διδακτικά εγχειρίδιο, χαρακτηρίζεται από το βαθιά αντιδραστικό του περιεχόμενο. Προστίθεται με τη σειρά του στα υπόλοιπα βιβλία του δημοτικού, τους καρπούς των οποίων δρέπουμε, ενισχύοντας τα αντιδραστικά ιδεολογικά χαρακτηριστικά του σχολείου.
Το συγκεκριμένο βιβλίο επιλέγει να διηγηθεί την Ιστορία πέρα κι έξω από τα γεγονότα. Ακόμα κι όταν αναφέρεται σε αυτά, το κάνει επιλεκτικά και ασυνάρτητα, ώστε να είναι αδύνατο να εξάγει κάποιος συμπεράσματα. Τα σημεία που αποκαλύπτουν την αντιδραστικότητα του είναι πολλά. Θα αναφερθούμε σύντομα μόνο στην περίοδο του μεσοπολέμου και του β’ παγκόσμιου πολέμου και ειδικότερα στα σημεία που αναφέρεται στον Ιωάννη Μεταξά. Αξίζει να διαβάσει κάποιος τα κείμενα, για να δει τη μεγάλη προσπάθεια των συγγραφέων να τον αποκαταστήσουν ως «ηγέτη». Είναι φανερό, πως έχουν δουλέψει πολύ προσεκτικά τις εκφράσεις τους.
Κατ’ αρχάς, το βιβλίο κάνει αναφορά στο Μεταξά σε τρία διαφορετικά κεφάλαια. Η πρεμούρα να τον προβάλουν στα μάτια των μικρών μαθητών είναι κραυγαλέα. Εννοείται πως από πουθενά δεν φαίνεται ότι ο εν λόγω κύριος ήταν φασίστας. Με εξαίρεση μια αναφορά στο γεγονός ότι «διέλυσε τη βουλή και επέβαλε δικτατορία» και «άσκησε διώξεις εναντίον των πολιτικών τους αντιπάλων», όλες οι υπόλοιπες είναι κολακευτικές. Τον παρουσιάζει να αναλαμβάνει την εξουσία μετά από «κοινωνική αναταραχή που εκφραζόταν με πορείες, διαδηλώσεις και απεργίες». Η αφήγηση δίνει στους μαθητές να καταλάβουν πως ήταν κάτι σαν από μηχανής θεός που είχε έρθει για να επιλύσει «την πολιτική αστάθεια» από την οποία «η Ελλάδα ταλανιζόταν».
Αγγίζει τη γελοιότητα η αναφορά του βιβλίου ότι «προσπάθησε, χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα, να προσεγγίσει τους αγρότες και τους εργάτες με διάφορα κοινωνικά μέτρα». Δεν ξέρουμε αν οι συγγραφείς στηρίζονται στη γνωστή φασιστική ρητορεία του περί εργασίας και στο γεγονός ότι αυτοπροβαλλόταν ως ο «πρώτος εργάτης». Ίσως να θεωρούν κοινωνικά μέτρα τις εξορίες, τις φυλακές, τις διώξεις και την τρομοκρατία που επέβαλε στον λαό. Σίγουρα, ανοίγουν μια μεγάλη χαρακιά, για να εισχωρήσει η προπαγάνδα που παρουσιάζει το φασιστικό μαντρόσκυλο του συστήματος ως θεμελιωτή του κοινωνικού κράτους. Άλλωστε, είναι σύνηθες, τις υποχωρήσεις του συστήματος μετά από όξυνση των ταξικών λαϊκών αγώνων, να τις παρουσιάζουν ως παροχές πεφωτισμένων ηγετών. (βλ. δημιουργία ΙΚΑ, νομιμοποίηση οργανώσεων της αριστεράς μετά τη Χούντα). Μάλλον, ό,τι από τα παραπάνω φυτευτεί στα μυαλά των παιδιών, τους βολεύει.
