Στιγμιότυπα από τον ονειρικά αλλόκοτο κόσμο των Αδερφών Κοέν.

Coenesque είναι μια νέα λέξη της αγγλικής γλώσσας, συγκεκριμένα πρόκειται για επίθετο που προσδιορίζει ο,τιδήποτε θυμίζει το έργο των σκηνοθετών, παραγωγών, σεναριογράφων, Τζόελ και Ήθαν Κοέν, με στοιχεία όπως το αλλόκοτο και περίτεχνο σενάριο, τη χρήση της ειρωνείας και του μαύρου χιούμορ, υπαινιγμούς κι αναφορές σε παλιές κλασικές ταινίες.

Το γεγονός ότι δημιουργήθηκε μια τέτοια λέξη είναι η σφραγίδα που αποδεικνύει πόσο μοναδικοί είναι οι Αφοί Κοέν, δηλαδή οι ταινίες τους. Όσοι έχουμε εντρυφήσει στο κοενικό σύμπαν ξέρουμε περί τίνος πρόκειται. Πόσο καλά και με μαεστρία χειρίζονται την ειρωνεία και τον σαρκασμό, την ανθρώπινη βλακεία, τη ματαιοδοξία, τους εφιάλτες μας, πόσο εύστοχα σχολιάζουν τα κακώς κείμενα της χώρας τους με μια διακριτικότητα και διαφορετικότητα χαρακτηριστική, με σενάρια εξαιρετικά, λεπτοδουλεμένα από τα οποία βγαίνει ένας ιδιότυπος μαγικός ρεαλισμός. Δεν ξέρω πόσο δημοφιλείς είναι στη χώρα τους ή εδώ- τα φεστιβάλ παρεμπιπτόντως τους λατρεύουν- αλλά από την εποχή που πρωτοείδα το "Miller's Crossing", βούτηξα στο κοενικό σύμπαν και συνεχίζω μέχρι σήμερα- φανατικά- να περιμένω πώς και πώς να βρεθώ ανάμεσα στους πιο ιδιόρρυθμους, αξιαγάπητους ήρωες, σε ένα κόσμο ποτέ βαρετό, ενίοτε ονειρικό ή εφιαλτικό.

Αποσπασματικά, κάνω μια βόλτα σε χαρακτηριστικά στιγμιότυπα, στοιχεία ή χαρακτήρες από τις ταινίες τους:

Το καπέλο μες το δάσος στην ταινία Miller's Crossing

Η πυρκαγιά στο ξενοδοχείο -με έναν εφιαλτικό John Goodman-  στην ταινία Barton Fink

Το ρολόι με το οποίο σταματά ο χρόνος στην ταινία The Hudsucker Proxy

Η εγκυμονούσα αστυνομικός με τη βαριά βορειοαμερικάνικη προφορά. Το μονότονα ολόλευκο χιονισμένο τοπίο. Η απύθμενη βλακεία των ανθρώπων. Όλα αυτά στην ταινία Fargo

Η ενδυματολογική άποψη του Dude. To white russian του Dude. Το χαλί του Dude. Η παρέα του Dude. Το κομμένο δάχτυλο. Ο διαστροφικός Jesus. Το γερμανικό συγκρότημα. Ο πάμπλουτος, η γυναίκα του, η κόρη του. Η σκηνή με τη στάχτη του εκλιπόντος Donny. Όλη η ταινία. The Big Lebowski. The Dude abides.

 Η σκηνή της πλημμύρας στο O Brother, Where Art Thou?

Η μικρή και μοιραία Scarlett στην ταινία The Man Who Wasn't There

Μια σκηνή από την συγκεκριμένη ταινία, στην οποία εντοπίζουμε κάποια από τα χαρακτηριστικά στοιχεία του κοενικού σύμπαντος!

Το μαλλί του Javier Bardem στην ταινία No Country For Old Men

Η απίστευτη συσσωρευμένη βλακεία της- τελικά γενναίας- παρέας από το γυμναστήριο στην ταινία Burn After Reading

Ο τεράστιος μαυροπίνακας στην ταινία A Serious Man

Η γάτα στην ταινία Inside Llewyn Davis

Ρομάν Πολάνσκι: μια κινηματογραφική ιδιοφυία !!!

Ρομάν Πολάνσκι (1933) Πολωνία

Πίσω από αυτό το έξυπνο μουτράκι νομίζω πως κρύβεται μία από τις σημαντικότερες  κινηματογραφικές ιδιοφυίες. Εγώ πιστεύω ότι αυτή τη στιγμή ο Πολάνσκι είναι ο μεγαλύτερος εν ζωή σκηνοθέτης του παγκόσμιου κινηματογράφου. Η τέχνη του διακρίνεται από το δικό του ιδιαίτερο στίγμα και οι ταινίες του, παρ’ ότι ασχολούνται με τα μεγάλα κοινωνικά, υπαρξιακά και φιλοσοφικά ζητήματα της ζωής μας, δεν κουράζουν ποτέ το θεατή. Συναρπαστικές από την πρώτη σκηνή σε καθηλώνουν μέχρι το τέλος χωρίς να σε βάζουν να λύσεις ασκήσεις τριγωνομετρίας και διαφορικών εξισώσεων. Ο Πολάνσκι κάνει κινηματογράφο για όλο τον κόσμο και αυτό για μένα είναι και το μεγαλύτερο ίσως ζητούμενο της 7ης Τέχνης. Και για να μη σας κουράζω με λόγια θα αναφερθώ σε ένα τρανταχτό δείγμα της κινηματογραφικής του τεχνοτροπίας. Η προτελευταία ταινία του: «Ο Θεός Της Σφαγής» πιστεύω ότι αποτελεί ένα μεγάλο στοίχημα που έβαλε με τον εαυτό του και τους θεατές: Αν μπορεί δηλαδή ένα έργο χωρίς δράση, με δυο αντρόγυνα  σε ένα διαμέρισμα να γίνει συναρπαστικό θίγοντας ταυτόχρονα και τα μεγάλα υπαρξιακά προβλήματα της ζωής τους. Ένα στοίχημα, δηλαδή, για τους παλαιότερους και με τον μεγάλο αμερικανό σκηνοθέτη Μάϊκ Νίκολς που το 1966 μετέφερε στον κινηματογράφο το παρόμοιας υπόθεσης θεατρικό έργο του Έντουαρτ Άλμπυ: «Ποιος Φοβάται τη Βιρτζίνια Γούλφ» που παρ’ όλο το φοβερό καστ (Ρίτσαρντ Μπάρτον, Λιζ Ταίηλορ, Τζωρτζ Σήγκαλ, Εύα Μαρί Σεντ) βγήκε μια κουραστική ταινία. Και τον κέρδισε κατά κράτος, αν επιτρέπονται τέτοιοι χαρακτηρισμοί! 

 Η Φιλμογραφία του:

1. Μαχαίρι Στο Νερό - Noz W Wodzie - Knife in the Water-

     1962. Πολωνία

   Η πρώτη ταινία μεγάλου μήκους του Παλάνσκι. Ήταν υποψήφια για το Όσκαρ καλύτερης ξένης ταινίας. Τρείς ανθρώπινοι χαρακτήρες βουτηγμένοι  στην ένταση της ζήλειας και του ερωτικού πάθους. Το ύμνησε  εξ’ αρχής η παγκόσμια κριτική και από πολλούς θεωρείται και σήμερα ως η καλύτερη του ταινία.

 

2. Les plus belles escroqueries du monde - The World's Most Beautiful Swindlers

    1964. Γαλλία

  Μια σπονδυλωτή ταινία από πέντε διαφορετικές ιστορίες που τις σκηνοθέτησαν οι: Πολάνσκι,  Σαμπρόλ,  Γκοντάρ,  Γκρεγκορέτι και  Χορικάβα.

 

 

3. Repulsion – Αποστροφή
    1965. Βρετανία

     Η δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία του και η πρώτη βρετανική. Πρόκειται για ταινία τρόμου που αποτελεί και το πρώτο μέρος της τριλογίας του: «Διαμέρισμα». Για να ακολουθήσουν: «Το Μωρό της Ρόζμαρι(1968)» και «Ο Ενοικιαστής(1976)». Μια κοπέλα που μένει μόνη της όταν η συγκάτοικος αδελφή της φεύγει σε διακοπές, ξαναζεί  τα τραύματα του παρελθόντος της με φρικτούς τρόπους

 

4. Cul-de-sac – Νύχτα Δολοφόνων

    1966. Βρεετανία

    Η δεύτερη βρετανική ταινία του.  Πρόκειται για ψυχολογικό κωμικό θρίλερ. Ένα πάντρεμα αγωνίας και χιούμορ που θα το επαναλάβει στην επόμενη ταινία του με τον τρόμο!

 

5. Dance of the Vampires – Η Νύχτα των Βρυκολάκων

    1967. Βρετανία – ΗΠΑ

    Το πρώτο δειλό πέρασμα του Ατλαντικού. Πρόκειται για ένα ξεσαλωτικό φιλμ διακωμώδησης των ταινιών τρόμου. Πρωταγωνιστεί ο ίδιος μαζί με τη μέλλουσα σύζυγο του Σάρον Τέϊτ. Στο θερινό του Τριανόν που το είδα έγινε ο χαμός! Όταν σε κάποια σκηνή με ουρλιαχτά λύκων, ξεσηκώθηκαν τα σκυλιά των γύρω πολυκατοικιών και δεν σταματούσαν με τίποτα.

 

6. Rosemary's Baby – Το Μωρό της Ρόζμαρι

                                                  1968. ΗΠΑ

     Η πρώτη καθαρά αμερικάνικη ταινία του. Πρόκειται για ψυχολογική ταινία τρόμου που το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κιμηματογράφου την έχει κατατάξει στην 9^η θέση των 100 καλύτερων ταινιών τρόμου του 20^ου  αιώνα. Μια έγκυος γυναίκα φοβάται μήπως ο άντρας της προσφέρει το μωρό για ανθρωποθυσία. Συμπρωταγωνιστής της Μία Φάροου  ο μετέπειτα μεγάλος σκηνοθέτης Τζον Κασσαβέτης.

 

7. Macbeth

    1971. ΗΠΑ-ΒΡΕΤΑΝΙΑ

    Κινηματογραφική μεταφορά της γνωστής τραγωδίας του Σέξπιρ. Η ιστορία ενός ανθρώπου που μέσα από ραδιουργίες προδοσίες και φόνους κατορθώνει να αναρριχηθεί στον βασιλικό θρόνο της Σκωτίας.

Σημείωση: το κενό που παρατηρείται στη συνεχή ροή της δημιουργίας του οφείλεται στο φοβερό γεγονός της 9^ης Αυγούστου 1969 που συγκλόνισε την ανθρωπότητα, όταν η έγκυος σύζυγος του Σάρον Τέϊτ δολοφονήθηκε άγρια σε ένα πάρτι από τη συμμορία κάποιου Μάνσον.

 

8. Weekend of a Champion

    1972. Βρετανία

    Πρόκειται για ντοκιμαντέρ που γυρίστηκε στο Μονακό. Παρακολουθεί την προσπάθεια τού και φίλου του βρετανού οδηγού της Φόρμουλα Τζάκι Στιούαρτ στη διάρκεια του Γκράν Πρι του Μόντε Κάρλο(1971).

 

9. Quoi? – Tι;

    1972. Ιταλία – Γαλλία - Γερμανία.

    Κωμωδία με παραγωγό τον Κάρλο Πόντι και την πρώτη και μοναδική εμφάνιση του Μαρτσέλο Μαστρογιάννι. Φαίνεται δεν έδεσε η χημεία τους.

 

10. Chinatown

      1974. ΗΠΑ

      Η τελευταία ταινία του στην Αμερική. Ταινία μυστηρίου αλλά πολύ προφητική αφού ασχολείται με τον «πόλεμο του νερού» για τα δικαιώματα της χρήσης του στη Νότια Καλιφόρνια. Και επειδή το θέμα ήτανε …τζιζ, καταλαβαίνει κανείς γιατί από τις 11 υποψηφιότητες για Όσκαρ …κατόρθωσε να πάρει μόνο ένα: αυτό του καλύτερου πρωτότυπου σεναρίου!!!

                                                                               

 

11. The Tenant - Le Locataire – Ο Ένοικος

      1976. Γαλλία

     Ψυχολογικό θρίλερ με το οποίο κλείνει η τριλογία «Διαμέρισμα».  Αξίζει να σημειωθεί ότι στη διεύθυνση φωτογραφίας ήταν ο διάσημος και μόνιμος φωτογράφος του Μπέργκμαν: Σβεν Νίκβιστ.

 

 

12. Tess – Tες, Γλυκιά μου Ξαδέλφη

      1979. Γαλλία – Βρετανία

     Κοινωνικό δράμα με το Γολγοθά μιας νεαρής κοπέλας από την αγγλική επαρχία του προηγούμενου αιώνα που προσλαμβάνεται ως υπηρέτρια μιας αριστοκρατικής οικογένειας. Τώρα το Χόλυγουντ για να τον γλυκάνει να επιστρέψει, από τις 6  υποψηφιότητες του έδωσε 3 Όσκαρ.

 

13. Pirates – Οι Πειρατές

      1986. Γαλλία - Τυνησία

     Κωμωδία περιπέτειας εποχής.

 

14. Frantic

      1988. Γαλλία – ΗΠΑ

     Θρίλερ μυστηρίου. Τη μουσική επιμέλεια έχει ο Ένιο Μορικόνε.

 

15. Bitter Moon – Τα Μαύρα Φεγγάρια του Έρωτα.
     1992. Γαλλία – Βρατανία - ΗΠΑ

     Πρόκειται για τη μεταφορά στην οθόνη του σκληρού ερωτικού θρίλερ του Πασκάλ Μπρυκνέρ με τον ομώνυμο τίτλο.

 

 

16. Death and the Maiden – Ο Θάνατος και η Κόρη.

      1994. ΗΠΑ – Βρετανία – Γαλλία

 Δράμα μυστηρίου.

 

 17.  The Ninth Gate – Η Ένατη Πύλη

        1999. Γαλλία – Ισπανία – ΗΠΑ

       Θρίλερ μυστηρίου πάνω στην αναζήτηση κάποιου παλιού βιβλίου για την επίκληση του Σατανά.

 

 18. The Pianist – Ο Πιανίστας

       2002. Γαλλία – Γερμανία – Πολωνία - Βρετανία

      Ιστορικό δράμα. Που εκτός από το Χρυσό Φοίνικα των Καννών τιμήθηκε και με τρία Όσκαρ.

 

 

19. Oliver Twist

      2005. Βρετανία – Τσεχία – Γαλλία – Ιταλία

      Κινηματογραφική μεταφορά του πασίγνωστου μυθιστορήματος του Καρόλου Ντίκενς.

 

20. The Ghost Writer – Ο Αόρατος Συγγραφέας

      2010. Βρετανία – Γαλλία – Γερμανία

      Πολιτικό θρίλερ στο οποίο αν και δεν αναφέρεται ρητά, φωτογραφίζεται ο πρώην βρετανός πρωθυπουργός Τόνι Μπλερ. Αυτός ο αμοράλ και περίεργος τύπος.

 

21. Carnage – Ο Θεός της Σφαγής

      2011. Γαλλία – Γερμανία – Πολωνία – Ισπανία

     Κάτι σαν μαύρη κωμωδία και δράμα μαζί. Δύο αντρόγυνα σε ένα διαμέρισμα ξεκινώντας να λύσουν ένα επεισόδιο με τους γιούς τους στο σχολείο μπλέκονται –σταυρωτά και χιαστί- σε ένα ατέλειωτο μακελειό αντεγκλήσεων βγάζοντας απωθημένα χρόνων. Συναρπαστική σκηνοθεσία σε ένα φαινομενικά στατικό έργο.

22. Venus in Fur – Η Αφροδίτη με τη Γούνα

      2013. Γαλλία – Πολωνία

      Μια γκροτέσκα μεταφορά του ομώνυμου βιβλίου του Λεοπόλντ φον Ζάχερ-Μαζόχ.

Roy Andersson: αυτός ο απίθανος Σουηδός!!!

 

Ο γεννημένος στο Γκέτεμποργκ σουηδός σκηνοθέτης Roy Andersson (1943), με τις τρεις και μόνο ταινίες που γύρισε –στοιχηματίζω ότι δεν πρόκειται να γυρίσει άλλη- ολοκλήρωσε ένα μοναδικό και πρωτοφανές κινηματογραφικό σύμπαν: Μια υπαρξιακή τριλογία χωρίς προηγούμενο στην 7^η Τέχνη. Με την πρώτη σκηνή που βλέπεις στα έργα του λες: όπα εδώ κάτι γίνεται! Σαν να μπαίνεις σε γκαλερί με πίνακες μιας εκπληκτικής ζωγραφικής τεχνοτροπίας. Σκηνές ανθρώπων με πανιασμένα πρόσωπα όπου χωρίς καθόλου γέλιο συμπλέκεται το κωμικό με το δράμα. Ταινίες υψηλής αισθητικής τελειότητας στην εικόνα, χωρίς περίπλοκη και δυσνόητη νοηματική σύλληψη και αυτό το στοιχείο είναι που τον εξαγριώνει εναντίον των συμπατριωτών του που τις θεωρούν πολύ εγκεφαλικές και δύσκολες. Τις ταινίες μου τις καταλαβαίνουν και τα μικρά παιδιά, λέει. Με καθηγητή στη σχολή του τον Μπέργκμαν που, όντας πολιτικά συντηρητικός, όλο τον μάλωνε γιατί έτρεχε συνέχεια στις διαδηλώσεις κατά του πολέμου στο Βιετνάμ και θα σπαταλούσε το ταλέντο που είχε διακρίνει πάνω του. Μετά βγήκε στο κουρμπέτι για την τέχνη και το ψωμί. Ξεκίνησε από την εμπορική διαφήμιση με μαγιονέζες και μαρμελάδες όπου τα πήγε πολύ καλά και σημειώνει ότι οι διαφημίσεις του έμαθαν την λιτότητα του νοήματος. Κάπου στα μέσα του 70 γύρισε και μια σουηδική ιστορία αγάπης που δεν του άρεσε. Και μετά -πολύ αργά το 2000- ξεκίνησε την τριλογία που προαναφέραμε και με το σκεπτικό, όνειρο θα μπορούσε να το πει κανείς, να δημιουργήσει ένα κινηματογραφικό είδος με απόλυτη προτεραιότητα στην εικόνα. Γιατί όπως λέει: οι Ευρωπαίοι σκηνοθέτες ενώ χρησιμοποιούν πολύ καλά σενάρια παραμελούν τελείως την εικόνα.

Η τριλογία του απαρτίζεται από τις ταινίες:

1.  Τραγούδια από το δεύτερο όροφο(2000).

Ο τίτλος προέκυψε από τον όροφο του σπιτιού του και τίποτα άλλο, όπως λέει ο ίδιος.

 

 

 

 

 

2.  Εσείς οι ζωντανοί (2007)

Εδώ ο τίτλος κουβαλάει βαρύ φορτίο αφού προήλθε από το αριστουργηματικό ποίημα του Γκαίτε: Χαρείτε εσείς οι ζωντανοί/ πριν το κρύο κύμα της Λήθης/ γλείψει το πόδι σας.

 

 

 

 

 

 

 

 

3.  Ένα περιστέρι πήγε και έκατσε σε ένα κλαδί συλλογιζόμενο την ύπαρξη του.  (2014)

Εδώ ο τίτλος υπάρχει σε μια σκηνή της ταινίας όπου ο δάσκαλος σε κάποια γιορτή του σχολείου δεν αφήνει το παχουλό κοριτσάκι να πει ένα ποίημα δικό του και χωρίς να ακούγεται από τους συμμαθητές τη ρωτάει πιεστικά τι λέει το ποίημα και η μικρή αρθρώνει με δυσκολία τον τίτλο. Μόνο που αντί το «ύπαρξη του» λέει «πως δεν έχει λεφτά».

Paolo & Vittorio Taviani: Κινηματογράφος Σεμιναρίου!!!

Οι Paolo & Vittorio Taviani ( γεν. 1931 και 1929 στο San Miniato της Τοσκάνης) έχουν δημιουργήσει με την τέχνη τους μια ξεχωριστή ταυτότητα στο στερέωμα της 7ης τέχνης και όλα τα έργα τους τα διακρίνει η σκηνοθετική τελειότητα , τα κάδρα τους μοιάζουν με έργα ζωγραφικής. Οι χαρακτήρες είναι αδροί που "μιλάνε" και ενώ έχουν καταπιαστεί με δύσκολα θέματα δεν τα προσεγγίζουν ποτέ ακαδημαϊκά και σε όλες τους τις ταινίες υπάρχει έντονο το συναίσθημα. Από τις πέντε γνωστές τους ταινίες που ΄τους έχουν καθιερώσει και έχουν παιχτεί και στη Ελλάδα οι δυό πρώτες San michele και Allonsanfan καταπιάνονται με το θέμα "επανάσταση-επαναστάτης" το Padre Padrone θίγει το θέμα της οικογενειακής βαρβαρότητας μέσω του Πατέρα-Αφέντη και οι επόμενες δύο: La Notte di San Lorenzo και Kaos που είναι σπονδυλωτό και στηρίζεται σε τέσσερα διηγήματα του Λουίτζι Πιραντέλο, θίγουν πολλά θέματα ανθρώπινων χαρακτήρων και σχέσεων.
Αναλυτικά οι ταινίες αυτές είναι:

1972: San Michele Aveva Un Gallo Ελλην. Τίτλος: Ο Σαν Μικέλε είχε έναν κόκκορα ή σχέτο Σαν Μικέλε

Σενάριο: P. & V. Τaviani στηριγμένο σε μια νουβέλα του Τολστόϊ.

Φωτογραφία: Mario Masini
Μουσική: Benedetto Ghiglia
Ηθοποιοί: Giulio Brogi, Daniele Dublino, Renato Cestie.

1973: Allonsanfan ελλην. τίτλος: Αλλονζανφάν

Σενάριο: P. & V. Taviani

Φωτογραφία: Guzzepe Ruzzolini

Μουσική: Ennio Morricone

Ηθοποιοί:Marcello Mastroianni, Lea Massari, Mimsy Farmer, Laura Betti




1977: Padre Padrone ελλην. τίτλος: Πατέρας Αφέντης

Σενάριο: P. & V. Taviani

Φωτογραφία: Mario Masini

Μουσική: Egisto Macchi

Ηθοποιοί: Omero Antonutti, Severio Marconi, Marcella Michellangeli, Nanni Moretti, Fabricio Forte.






1982: La Notte di San Lorenzo ελλην. τίτλος: Η Νύχτα του Σαν Λορέντσο

Σενάριο: P. & V. Taviani, Tonino Guerra, Giuliani de Negri

Φωτογραφία: Franco Di Giacomo

Μουσική: Nicola Piovani

Ηθοποιοί: Omero Antonutti, Margarita Lozano, Claudio Bogagli, Myriam Giutelli, Massimo Bionetti.




1984. Kaos ελλην. τίτλος: Χάος

Σενάριο: Luigi Pirandello, P. & V. Taviani, Tonino Guerra

Φωτογραφία: Guseppe Lanchi

Μουσική: Nicola Piovani

Ηθοποιοί:Margarita Lozano, Omero Antonutti, Claudio Bigagli, Franco Franchi, Ciccio Ingrassia.

Τέλος για να καταλαβαινόμαστε γιατί μιλάμε: υπάρχει μια σκηνή, η τελευταία, (ε! δεν είναι και θρίλερ το έργο και σας το μαρτυράω) από το San Michele και σας την παραθέτω, που από αυτήν και μόνο οι Αφοι Ταβιάνι περνάνε στο Πάνθεον του παγκόσμιου κινηματογράφου.
Είναι η σκηνή κατά την οποία συναντώνται εν πλω σε μια λίμνη όπου υπάρχει μια φυλακή υψίστης ασφαλείας, ένας βαρυποινίτης αναρχικός που μεταφέρεται σε κάποιαν άλλη ή αποφυλακίζεται, με μιαν ομάδα κομμουνιστών που τους πάνε στην πρώτη και εκεί που διασταυρώνονται τα πλοιάρια τους ρωτάει αυτός πως πάει η επανάσταση και αυτοί του απαντούν με καμάρι: "εσείς ξοφλήσατε τώρα δημιουργήθηκε το Κομμουνιστικό Κόμμα με οργανωμένα μέλη και θα κάνει την επανάσταση!" και έκπληκτος αυτός ρωτάει: "Επανάσταση με οργάνωση;"

Για να ακολουθήσουν 82 δευτερόλεπτα (1 λεπτό και 22΄΄) που αξίζουν να δείτε γιατί περικλείουν πιστεύω την επιτομή όλης αυτής της γοητείας που λέγεται κινηματογράφος και το γιατί μας κρατάει αιχμάλωτους: