Από τη Γέννηση του Χριστού στη γέννηση των Χριστουγέννων.

Τα πρώτα χριστιανικά χρόνια η γέννηση του Χριστού δεν αποτελούσε ιδιαίτερη γιορτή και οι χριστιανοί την γιόρταζαν μαζί με τη βάφτιση στις 6 Ιανουαρίου. Μάλιστα σύμφωνα με την παράδοση πρώτος ο Μέγας Βασίλειος στην Καισάρεια της Καππαδοκίας το έτος 376 μ.Χ εκφώνησε την πρώτη ομιλία για τη γιορτή των Χριστουγέννων.

ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ (Ομιλία)

«Πρό αἰώνων κεκαλυμ­μέ­νον μυστήριον ἐπ᾽ ἐσχάτων ἐφανέρωσεν ἡ φρικτή σου μεταμόρφωσις».

Αὐτό τό «κεκαλυμμένο μυ­στήριο» τῆς θεότητος τοῦ Ἰη­σοῦ ἀποκαλύπτει ἡ σημερινή ἑορτή ὄχι μό­νο στούς μαθητές τοῦ Κυρίου πού τόν συνόδευσαν στό ὄρος Θαβώρ ἀλλά καί σέ ὅλους ἐ­μᾶς πού τιμοῦμε καί πανη­γυ­ρίζουμε τή μεγάλη αὐ­τή δε­σπο­τική ἑορτή.

Σήμερα ἀποκαλύπτεται τό μυ­στήριο τῆς θεότητος τοῦ Θεανθρώπου πού γιά χάρη μας κάλυψε τή δόξα καί τή λάμψη τῆς θεότητός του μέ τό ἔνδυμα τῆς ἀνθρώπινης σαρκός. Ταυτόχρονα ὅμως ἀπο­καλύπτεται καί τό μυ­στή­ριο τῆς θεώσεως τοῦ ἀν­θρώ­που, τῆς δυνατότητος δηλαδή πού τοῦ προσφέρει ὁ Θεός νά γίνει καί αὐτός θεός κατά χάριν.

Αρχιμ. Γεώργιος Καψάνης: Η Μεταμόρφωση του Κυρίου μας.

 (Ὁμιλία τοῦ ἀειμνήστου Ἁγιορείτου Ἡγουμένου π. Γεωργίου Καψάνη)

Ὅπως ὅλα τά γεγονότα πού μᾶς διηγοῦνται οἱ ἅγιοι Εὐαγγελισταί ἔγιναν διά τήν σωτηρίαν ἡμῶν, ἔτσι καί ἡ Θεία Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου ἔγινε δι’ ἡμᾶς καί διά τήν σωτηρίαν ἡμῶν. Δέν ὑπάρχει κάτι στή ζωή τοῦ Κυρίου μας, πού νά μήν ἔχει σωτηριολογική σημασία, πού νά μήν ἀφορᾶ τήν σωτηρία μας. Γι’ αὐτό ἄλλωστε ἐνηνθρώπισε ἔγινε ἄνθρωπος διά τήν σωτηρία μας.

Καί ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου μας μᾶς ὑποδεικνύει ὄχι μόνον τήν θεότητα τοῦ Κυρίου καί τήν δόξαν τήν ὁποίαν εἶχε πλησίον τοῦ Οὐρανίου Πατρός Του, πρό τῆς δημιουργίας τοῦ κόσμου, προαιωνίως -καί τήν ὁποίαν ἐπ’ ὀλίγον ἐφανέρωσε εἰς τούς Μαθητάς του, δέν ἐφανέρωσε τήν πλήρη δόξα Του, ἀλλά κάτι ἀπ’ τή δόξα Του, καθώς ἠδύναντο, ὅπως λέει ἡ ὑμνολογία τῆς Ἐκκλησίας-, ἀλλά κι ἔτσι μᾶς ὑπέδειξε ποιός εἶναι καί ὁ σκοπός τῆς δικῆς μας ζωῆς.

Η Μεταμόρφωση είναι η γιορτή της αλήθειας, της αποκάλυψης της δόξας του Χριστού.

Ὅλες οἰ δεσποτικὲς ἑορτὲς εἶναι ἑορτὲς τοῦ φωτός. Ἡ παρουσία τοῦ Χριστοῦ στὸν κόσμο μας εἶναι φῶς ἀληθινὸ ποὺ φωτίζει καὶ ἁγιάζει κάθε ἄνθρωπο καὶ ὁδηγεῖ στὴν ἀλήθεια, στὴν αὐτογνωσία καὶ θεογνωσία. Μέσα στὸ φῶς, μέσα στὴν ἐν Χριστῷ ζωή, ἀνοίγουν τὰ μάτια μας καὶ ἀποκαλύπτονται τὰ ὄντα, ἀποκαλύπτονται τὰ πάντα. Μία ἀποκάλυψη εἶναι καὶ ἡ σημερινὴ ἑορτὴ γιὰ τοὺς τρεῖς μαθητές, ποὺ ἐκστατικοὶ βλέπουν τὸν Διδάσκαλό τους λάμποντα σὰν ἥλιο, ἐξαστράπτοντα, καὶ οἱ ἀκτῖνες Του μεταμορφώνουν καὶ τὰ δικά τους αἰσθητήρια.

Ὅταν μιλοῦμε γιὰ μεταμόρφωση, συνήθως ἐννοοῦμε τὴν ἀλλαγὴ τῆς μορφῆς ἑνὸς πράγματος. Ὁ Σωτήρας Χριστὸς στὸ ὄρος Θαβὼρ δὲν μεταμορφώνεται σὲ κάτι ποὺ δὲν ἦταν. Ἀφήνει νὰ φανῇ ἕνα ἐλάχιστο σημεῖο τῆς κρυμμένης γιὰ λόγους οἰκονομίας ἐνέργειας τῆς θεότητός Του. Ἡ Σελήνη δὲν μεταμορφώνεται· ἁπλῶς ἡ κάθε φάση της ἀφορᾶ στὴν ἀνάκλαση τοῦ ἠλιακοῦ φωτὸς ἐπάνω στὸ σημεῖο ποὺ φαίνεται σὲ ἕνα παρατηρητὴ στὴ γῆ, διαφορετικὸ κάθε μέρα ἐξαιτίας τῆς περιστροφῆς της γύρω ἀπὸ αὐτήν.

Πεντηκοστή

Σε μια εποχή τού «τέλους τού λόγου» (M. Horkeimer), όπως είναι η δική μας, η Εκκλησία γιορτάζει την προσέγγιση του Λόγου ως παύσης ή Σιγής (κάθε έννοιας). Είναι γεγονός ότι ο άνθρωπος δεν ζει μόνο με ψωμί (Ματθ. 4, 4). Στις μέρες μας ζούμε πραγματικά μια «επιδημία Πνεύματος», έναν Νέο-Μοντανισμό. Αλλά, το ερώτημα είναι ποιου Πνεύματος. Μήπως αντί τού Αγίου, κατακλυζόμαστε από το ακάθαρτο (πνεύμα), και τότε η «πνευματικότητά» μας αυτή δεν είναι τίποτα άλλο παρά μια «βλασφημία τού Αγίου Πνεύματος» (Ματθ. 12, 31);

Η κοινωνία μας σήμερα έχει «εν πολλοίς» μεταβληθεί σε «θέατρο του Παραλόγου». Η βία, η Παραψυχολογία, ο Πνευματισμός (Mediums), η New Age και ο Okkultismus (para-normal, Spuk-, Ψ- φαινόμενα, poltergeist) βρίσκονται σε ημερήσια διάταξη. Φωτισμένες, οραματίστριες, μάγοι, «προφήτες», «τρελοί», hooligans και αναρχικοί απασχολούν τις μεγάλες μάζες και τα τηλεοπτικά κανάλια. Κι’ όμως, τι τραγική ειρωνεία! Aπ’ τη γονυκλισία (lig < inclinaison) τού Εσπερινού τού Αγίου Πνεύματος ο πατέρας τού Αναρχισμού, Γάλλος σοσιαλιστής και πολιτικός φιλόσοφος Pierre-Joseph Proudhon (1809–1865), ετυμολόγησε την ίδια τη Θρησκεία.

Χριστούγεννα σημαίνει: ΘΕΑΝΘΡΩΠΟΣ.

Πολλοί άνθρωποι ομιλώντας για τα Χριστούγεννα λέγουν ότι είναι μία ευκαιρία να δούμε τις ανάγκες του συνανθρώπου μας, να σκύψουμε στις πληγές του διπλανού μας και να τον βοηθήσουμε, μιας και «οι ημέρες το απαιτούν».

Χριστούγεννα όμως δεν σημαίνει: άσκηση ελεημοσύνης. Χριστούγεννα δεν σημαίνει παρηγοριά στους πονεμένους και φτωχούς.

Η Ανάληψη του Χριστού και η ανάληψη του χριστιανού.

Τὴν τεσσαρακοστὴ ἡμέρα ἀπὸ τὴν Ἀνάστασή Του ὁ Κύριος ὡδήγησε τοὺς μαθητές Του στὴ Βηθανία. Σήκωσε τὰ χέρια Του καὶ τοὺς εὐλόγησε. Καθὼς τοὺς εὐλογοῦσε, ἀποχωρίστηκε ἀπὸ αὐτοὺς καὶ ἀνελήφθη στὸν οὐρανό, ὁλοκληρώνοντας τὸ ἐπὶ γῆς ἔργο Του. Κατάπληκτα τὰ ἀγγελικὰ τάγματα, κραυγάζουν «Ἄρατε πύλας», δοξολογοῦν τὸν Θεό, τὸν Βασιλέα τῆς Δόξης, τὸν «κραταιὸν καὶ δυνατὸν», τὸν «ἰσχυρὸν ἐν πολέμοις», καθὼς Τὸν βλέπουν ὡς ἄνθρωπο νὰ εἰσοδεύῃ στὸν οὐρανό.

Η ζωή του χριστιανού μέσα από τους λειτουργικούς κύκλους της Εκκλησίας.

Η ζωή του χριστιανού είναι άμεσα συνδεδεμένη με την θεία λατρεία. Κατανοώντας αυτήν την κεφαλαιώδη αλήθεια η Αγία μας Εκκλησία καθιέρωσε τους λειτουργικούς κύκλους του εκκλησιαστικού έτους.

Γέροντας Ιωσήφ Βατοπαιδινός: Ομιλία για τα Χριστούγεννα (ΒΙΝΤΕΟ)

Ο μακαριστός Γέροντας Ιωσήφ ο Βατοπαιδινός στο Συνοδικό της Μονής Βατοπαιδίου μιλά στους μοναχούς και τους προσκυνητές για την σημασία των Χριστουγέννων.

Χριστούγεννα: Η εορτή της Ταπείνωσης.

Η μεγάλη εορτή της Χριστιανοσύνης μόλις πέρασε. Χριστούγεννα εορτάσαμε, και γι’ αυτό τον λόγο χαιρόμαστε. Χαιρόμαστε που ο Θεός έγινε άνθρωπος, χαιρόμαστε που μπορούμε και εμείς να ελπίζουμε, όχι απλά στην αποκατάσταση της φύσης μας αλλά στην μεταμόρφωσή της από ανθρώπινη σε κατά χάριν θεανθρώπινη.

Και όμως…πόσοι από εμάς αυτές τις ημέρες χαιρόμαστε γι’ αυτόν τον λόγο; Γιατί εορτάζουμε και πανηγυρίζουμε; Γιατί λέμε ευχές ο ένας στον άλλο; Επειδή απλά οι ημέρες το απαιτούν;

Δυστυχώς, πολλές φορές, σχεδόν όλοι μας χανόμαστε μέσα στην παραζάλη του πανηγυριού και βάζουμε στην άκρη τον λόγο του πανηγυριού! Ξεχνούμε τον λόγο της εορτής και κρατάμε μόνο την εορτή.

Τα θρησκειοποιημένα Χριστούγεννα.

Aλλο η θρησκεία και άλλο (στους αντίποδες) το εκκλησιαστικό γεγονός. H θρησκεία δεν μεταγγίζει «νόημα» της ύπαρξης και της συνύπαρξης. Yπηρετεί την ατομική ψυχολογία, το ένστικτο αυτοπροστασίας. Aν είναι οργανωμένη, συλλογική η θρησκευτικότητα, ενδέχεται και να παράγει αρρώστια, απανθρωπία – εφιάλτες όπως οι σέκτες πουριτανών, πιετιστών, «γνησίων ορθοδόξων»: πολυώνυμες εξαμβλωματικές μονοτροπίες στο κοινωνικό περιθώριο.

Για τη θρησκευτική προοπτική τα Xριστούγεννα είναι αφορμή ευφραντικών του ατόμου ψυχολογικών καταστάσεων και ηθικοδιδακτικής ωφελιμότητας: Συναισθηματικός διάκοσμος, παιδαριώδη ασμάτια, ευχές, δώρα, γευστικές ηδονές, όλα κουρασμένα από τον φόρτο της συνήθειας. H θρησκεία δεν κομίζει απαντήσεις για «νόημα» της ζωής και του θανάτου….

Η Ανάληψη του Χριστού.

Ένα γεγονός δόξας και χαράς που ολοκληρώνει την Πασχαλινή περίοδο είναι η Ανάληψη του Χριστού μας στους ουρανούς. Έρχεται η στιγμή που ο Νικητής του θανάτου δείχνει τον τελικό προορισμό του ανθρώπου. Μέσα σε μία υπερκόσμια δόξα ο Κύριος αποχαιρετά την ανθρωπότητα και επιστρέφει στον ουρανό. Τέλειος Θεός και τέλειος άνθρωπος σπαργανώνεται ως βρέφος στη Βηθλεέμ.

 Ως Θεάνθρωπος ζει τα τριάντα τρία χρόνια Του πάνω στη γη, διδάσκει, θαυματουργεί, ευεργετεί, αποκαλύπτεται, αποκρύπτεται, διαλέγεται, σιωπά, χαίρεται, δακρύζει, πονάει, προδίδεται, ματώνει, σκανδαλίζει, συγχωρεί, πεθαίνει, ανασταίνεται και αναστημένος δεν εξαφανίζεται, αλλά ζει και φανερώνεται άλλοτε καθαρά και άλλοτε «εν ετέρα μορφή», για να καταλήξει που; Γιατί όλ’ αυτά; Γιατί φοράει τη σάρκα μας ο Θεός; Γιατί ντύνει την υπέρφορτη λαμπρότητα της Θεότητός Του με την παχυλότητα του ανθρωπίνου σώματος; Γιατί κάνει φίλους Του εμάς, που είμαστε έτοιμοι με κάθε ευκαιρία να Τον προδώσουμε; Όλ’ αυτά τα κάνει ο Χριστός για να καταλήξει στο μεγάλο γεγονός της Αναλήψεως.

Θα πάμε στη Βηθλεέμ και θα πάρουμε...

Βηθλεέμ: ο τόπος που γεννήθηκε ο Θεάνθρωπος Χριστός

«Τα Χριστούγεννα είναι εορτή θαυμαστή και δια το μεγαλείον της και δια το μυστήριόν  της και δια το νόημά της» (πατήρ Ιουστίνος Πόποβιτς). Σε μια βαθύτερη αλλά και πλατύτερη έκταση κι έννοια, θα λέγαμε πως με τα Χριστούγεννα έχουμε φανέρωση του μυστηρίου του ανθρώπου’ αλλά και όλης της κτίσεως: Του ουρανού και της γης.                       

Σύμφωνα με την πολύ ανθρώπινη λογική μας σκέψη, ο Υιός και Λόγος του Θεού γεννάται στη Βηθλεέμ τον ταπεινό τόπο. Μέσα στο υγρό και ακάθαρτο σπήλαιο, το ταπεινότερο σημείο της Βηθλεέμ, «ανακλίνεται» ο Θεός στη φάτνη των ζώων, την ταπεινότερη γωνιά του σπηλαίου, ως σημείο αναφοράς της ύψιστης θεϊκής εκούσιας πτωχείας και ταπείνωσης.

Χριστούγεννα είναι ο ερχομός του Λυτρωτή, και η ολόψυχη αποδοχή Του απο εμάς, που αυτό πρακτικά συνεπάγεται πως «δεν τρεμοσβήνουμε άφωνοι , ούτε παγώνουμε αντικρύζοντας τον θάνατο και όλο το χάος της ζωής». 

Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΚΑΙ Η ΜΥΘΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

 π. Γεωργίου Μεταλληνού

     Ο σκοπός της ενανθρωπήσεως είναι η θέωση του ανθρώπου. «Άνθρωπος γίνεται Θεός, ίνα Θεόν τον Αδάμ απεργάσηται» (τροπάριο Χριστουγέννων). «Αυτός ενηνθρώπησεν, ίνα ημείς θεοποιηθώμεν» (Μ. Αθανάσιος). «Άνθρωπος γαρ εγένετο ο Θεός και Θεός ο άνθρωπος» (Ι. Χρυσόστομος). Στη λογική ενός ηθικιστού ο όρος «θεοποιηθώμεν», που χρησιμοποιούν Πατέρες, όπως ο Μ. Αθανάσιος, είναι σκάνδαλο. Γι’ αυτό μιλούν για «ηθική θέωση». Διότι φοβούνται να δεχθούν ότι με τη θέωση μεταβάλλεται «κατά χάριν» αυτό που ο Τριαδικός Θεός είναι «κατά φύσιν» (άκτιστος, άναρχος, αθάνατος). Τα Χριστούγεννα είναι, γι’ αυτό, άμεσα συνδεδεμένα και με τη Σταύρωση και την Ανάσταση, αλλά και την Ανάληψη και την Πεντηκοστή.

Ανάληψη - μια κάπως άγνωστη δεσποτική γιορτή

    Μια γιορτή, που επειδή πέφτει πάντοτε σε καθημερινή εργάσιμη μέρα, δεν έχει την ανάλογη θέση στη συνείδηση του λαού, όπως οι μεγάλες γιορτές των Χριστουγέννων, Θεοφανίων, Ευαγγελισμού, Αναστάσεως, Πεντηκοστής. Το ίδιο συμβαίνει και με τη γιορτή της Μεταμορφώσεως. Ειδικά στην Ανάληψη απέχει μόνιμα η μαθητιώσα νεολαία της χώρας μας. Είναι ημέρα που συνήθως τα σχολεία έχουν εισέλθει στην περίοδο των εξετάσεων, μ’ αποτέλεσμα ν’ αδυνατεί και ο πιο καλοπροαίρετος εκπαιδευτικός να φέρει τους μαθητές στην Εκκλησία. Έτσι μεγαλώνουν τα παιδιά μας, εισέρχονται μετά στο χώρο της βιοπάλης, και μπορεί να περάσουν δεκαετίες ολόκληρες και να μην έχουν την ευκαιρία ν’ απολαύσουν και να βιώσουν λατρευτικά τη μεγάλη αυτή γιορτή.

έρχομαι ταχύ

   Η εορτή της Αναλήψεως του Κυρίου μας είναι μια γιορτή, που επειδή πέφτει πάντοτε σε καθημερινή εργάσιμη μέρα, δεν έχει την ανάλογη θέση στη συνείδηση του λαού, όπως οι μεγάλες γιορτές των Χριστουγέννων, Θεοφανίων, Ευαγγελισμού, Αναστάσεως, Πεντηκοστής. Το ίδιο συμβαίνει και με τη γιορτή της Μεταμορφώσεως. Ειδικά στην Ανάληψη απέχει μόνιμα η μαθητιώσα νεολαία της χώρας μας.