Ο Άγιος Νεκτάριος για τον όρκο

ΜΙΑ ΑΓΝΩΣΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΥ

Φέτος, λίγους µῆνες πρίν τήν ἑορτή του (τόν Αὔγουστο), ὁ ἅγιος Νεκτάριος µᾶς ἐπεφύλαξε µιά εὐχάριστη ἔκπληξη-δωρεά του. Μᾶς φανέρωσε µέ ἀπροσδόκητο τρόπο µιά ἄγνωστη ἀλλά καί πολύ σηµαν­τική ἐπιστολή του, ἡ ὁποία, βεβαίως, εἶχε µείνει ἀδηµοσίευτη µέχρι σήµερα.

Ἡ µητέρα ἑνός πνευµατικοῦ µου παιδιοῦ εἶχε –χωρίς νά τό γνωρίζη– στήν κατοχή της ἐπί ἑξῆντα καί πλέον χρόνια, στή Λα­µία, φωτογραφία χειρογράφου ἐπιστολῆς τοῦ ἁγίου Νεκταρίου πρός τόν τότε Μητροπολίτη Ἀθηνῶν κυρό Γερµανόν Καλλιγᾶν. Ἡ ἐπι­στολή ἦταν ἀναµεµειγµένη µέ ἔγγραφα καί συµβόλαιά της καί πρό δεκαετίας τά ἔγγραφα αὐτά τά παρέλαβε ἡ κόρη της στήν Ἀθήνα πρός φύλαξη.

Τόν περασµένο Αὔγουστο ἡ κόρη της ἔκανε διαλογή τῶν ἐγγρά-φων καί πρός µεγάλη της ἔκπληξη εἶδε µέσα σ’ αὐτά καί τήν ἐν λόγῳ ἐπιστολή τοῦ ἁγίου! Ἔσπευσε νά µοῦ δώση τήν ἐπιστολή αὐτή καί, µέ τήν σειρά µου ἐξεπλάγην καί εὐχαρίστησα τόν ἅγιο γιά τήν ἀπρόσµενη ἐπίσκεψή του µέ ἕνα δικό του ἀδηµοσίευτο κείµενο.

Ἀπό τήν ἐν συνεχείᾳ σύντοµη ἔρευνά µου βεβαιώθηκα ὅτι πράγ­µατι ἡ ἐπιστολή, πού δηµοσιεύουµε στό τεῦχος µας αὐτό, οὔ­τε ἔχει ἄλλοτε δηµοσιευθεῖ, οὔτε ἔχει γίνει γνωστό τό περιεχόµενό της σάν προϊόν προφορικῆς πληροφορίας.

Ὁ ἐρευνητής φιλόλογος, κ. Σοφοκλῆς Δηµητρακόπουλος ἀνα­φέ­ρει στήν πολύ τεκµηριωµένη καί ἐµπλουτισµένη βιογραφία τοῦ ἁγίου, πού ἔχει συγγράψει*, ὅτι ἀπό τό σύγγραµα τοῦ µακαριστοῦ Μητροπολίτου Τίτου Ματθαιάκη γιά τόν ἅγιο Νεκτάριο ἄντλησε τήν πληροφορία ὅτι ὑπάρχει ἐπιστολή τοῦ ἁγίου πρός τόν Μητροπολίτη Γερµανό. Ἀλλά ὁ Ματθαιάκης δέν διευκρινίζει γιά ποιά ἐπιστολή πρόκειται, προφανῶς, γιατί ἀγνοοῦσε τό περιεχόµενό της.

Βέβαια, εἶναι πολύ φυσικό νά ἀντηλλάγησαν ὄχι µία ἀλλά ἀρκε-τές ἐπιστολές µεταξύ τοῦ ἁγίου Νεκταρίου καί τοῦ Μητροπολίτου Γερµανοῦ Καλλιγᾶ, ἀφοῦ ἀπό τῆς ἀποποµπῆς του ἀπό τήν Ἀλεξάν-
δρεια ὁ ἅγιος εὑρίσκετο σέ διαρκῆ σχέση µέ τόν Μητροπολίτη Ἀθη­νῶν λόγῳ καί τῆς διπλῆς ἰδιότητος τοῦ Γερµανοῦ καί ὡς Προέδρου τῆς Ἱερᾶς Συνόδου. Ὅµως καµµιά ἐπιστολή µεταξύ τῶν δύο αὐτῶν Ἱε­ραρ­χῶν δέν ἔχει δεῖ µέχρι σήµερα τό φῶς τῆς δηµοσιότητος, τοὐ­λά­χιστον καθ’ ὅσον γνωρίζω, πλήν τῆς ἐπιστολῆς–Παραιτήσεως τοῦ ἁγίου ἀπό τά καθήκοντα τοῦ ἱεροκήρυκος τοῦ νοµοῦ Εὐβοίας, πού ἀπέστειλε ἀπό τήν Χαλκίδα στίς 9 Ἰουλίου 1892.

Ὡστόσο ἡ ἐπιστολή τοῦ ἁγίου Νεκταρίου, πού ἐµφανίζεται δη­­µό­σια γιά πρώτη φορά µέσῳ τοῦ περιοδικοῦ µας, δέν εἶναι µιά ἁ­πλῆ ἐπιστολή, πού ἀναφέρεται σέ ὑπηρεσιακά θέµατα ἤ ἀκόµη καί στά γνωστά προβλήµατα πού ἀντιµετώπιζε ὁ ἅγιος Νεκτάριος σάν ἀπο­τέλεσµα τῆς ἀντικανονικῆς καί ἄδικης ἀπολύσεως καί διαγραφῆς του ἀπό τά Δίπτυχα τοῦ Πατριαρχείου Ἀλεξανδρείας. Πρόκειται γιά µιά πολύ σηµαντική ἐπιστολή, πού, ἀφ’ ἑνός µέν ἐµφανίζει µέ ἰδιαίτερο τρόπο τό ἀπαράµιλλο ἐκκλησιαστικό ἦθος τοῦ ἁγίου Νεκταρίου καί, ἀφ’ ἑτέρου, µᾶς παρέχει πολλές πληροφορίες γιά τήν συγγραφική πορεία τῶν µέχρι τό 1893 ἡµιτελῶν συγγραφικῶν ἔργων του, τόν τρόπο πού ἀκολουθοῦσε γιά τήν συγγραφή τῶν βιβλίων του ἀλλά καί µᾶς ἀποκαλύπτει τήν ἐφηµερίδα στήν ὁποία εἶχε ἤδη δηµοσιεύσει κάποια ἀπό τά ἔργα του.

Παραθέτουµε εὐθύς τήν ἐπιστολή αὐτή τοῦ ἁγίου Νεκταρίου µέ τήν φωτογραφία τοῦ χειρογράφου του καί ἐν συνεχείᾳ θά τήν σχολιάσουµε. Προκαταβολικῶς ἐπισηµαίνουµε ὅτι ἀπό τήν πρώτη παράγραφο τῆς ἐπιστολῆς φαίνεται καθαρά αὐτό πού καί οἱ βιογράφοι τοῦ ἁγίου ἔχουν ἤδη καταγράψει χωρίς ὅµως, νά τεκµηριώνεται σέ γραπτά: ὅτι ὁ Μητροπολίτης Γερµανός ἔτρεφε µεγάλη ἐκτίµηση καί ἀγάπη στό πρόσωπο τοῦ ἁγίου Νεκταρίου :

                                                Ἐν Λαμίᾳ τῇ 1ῃ Ὀκτωβρίου 1893

Πρός τήν Αὐτοῦ Σεβασμιότητα

Τόν Μητροπολίτην Ἀθηνῶν

καί Πρόεδρον τῆς Ἱερᾶς Συνόδου κ. Γερμανόν

Εἰς Ἀθήνας.

Σεβασμιώτατε ἐν Χριστῷ ἀδελφέ κ. Γερμανέ,

Τήν Ὑμετέραν Πανίερον Κορυφήν ἥδιστα προσαγορεύω ἀδελφικῶς.

Αἱ πρός τήν Ἐπισκοπικήν Ἐπιτροπήν συστάσεις τῆς Ὑμετέρας φίλης Σεβασμιότητος μοί ἐπιβάλλουσι τό καθῆκον νά Σᾶς εὐχαριστήσω διά τήν εὐγέ­νειάν Σας καί τά πρός ἐμέ ἀγαθά Σας αἰσθήματα καί νά διαβεβαιώσω τήν Ὑ. Σεβασμιότητα ὅτι ἔσομαι αὐτῇ εὐγνώμων καί πρόθυμος εἰς ὅ,τι τό τῆς Ἐκκλησίας συμφέρον ἤθελεν ὑπαγορεύσῃ.

Ὁ Ἅγιος Νεκτάριος Αἰγίνης μᾶς ἀποτρέπει:ΤΟ ΔΗΛΗΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΜΗ ΚΑΤ’ ΕΠΙΓΝΩΣΙΝ ΖΗΛΟΥ ( π. Πασχάλης Γρίβας )

Ὁ Ἅγιος Νεκτάριος Αἰγίνης μᾶς ἀποτρέπει

ΤΟ ΔΗΛΗΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΜΗ ΚΑΤ’ ΕΠΙΓΝΩΣΙΝ ΖΗΛΟΥ

Πρόσφατα, μέ ἀφορμή τίς διαμαρτυρίες χριστιανῶν γιά τήν ἀπαράδεκτη θεατρική παράσταση «Corpus Christi», στήν ὁποία ὑβρίζεται χυδαῖα τό πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ μας καί τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων, δημιουργήθηκε ἕνας προβληματισμός γιά τό ἄν πρέπει, καί το πῶς πρέπει, νά ἀντιδροῦν οἱ χριστιανοί ὅταν προσβάλλεται ἡ πίστη τους.

Μεταξύ ἄλλων γεννᾶται καί τό ἐρώτημα: Ὁ ζῆλος πού ἐπιδεικνύουν ὁρισμένοι διαμαρτυρόμενοι ἁρμόζει σέ χριστιανούς; Ὁ ζῆλος τους εἶναι ἀξιέπαινος, καί ἄρα ἄξιος μιμήσεως; Ἤ εἶναι κατακριτέος καί ἄρα ἄξιος περιφρονήσεως;

Ἐμεῖς δέν θά κρίνουμε συγκεκριμένα πρόσωπα οὔτε θά περιοριστοῦμε σέ συγκεκριμένα γεγονότα, ἀλλά θά ἐπιδιώξουμε νά συμβάλλουμε στόν γενικότερο προβληματισμό περί τοῦ ἱεροῦ ζήλου, παραθέτοντας ἀποσπάσματα ἀπό τό βιβλίο τοῦ Ἁγίου Νεκταρίου Αἰγίνης «ΤΟ ΓΝΩΘΙ ΣΑΥΤΟΝ»(Θά παραθέσουμε αὐτούσια τά νοήματα τοῦ Ἁγίου, μέ μιά μικρή τροποποίηση μόνο στήν γλῶσσα).

Ὁ Ἅγιος Νεκτάριος, λοιπόν, στά κεφάλαια «Περί ζήλου ἀγαθοῦ» καί «Περί τοῦ κατ’ ἐπίγνωσιν ζηλωτοῦ»(Ἐκδόσ. Νεκτάριος Παναγόπουλος, σελ. 235, 236) ἀναφέρει μεταξύ ἄλλων ὅτι ὁ ζῆλος εἶναι ἀγαθός ὅταν κατευθύνεται πρός τήν ἐργασία τοῦ ἀγαθοῦ, καί εἶναι πονηρός ὅταν κινῆται πρός τά φαῦλα. Ὁ ζῆλος ὁ ἀγαθός ἐπιζητεῖ τήν ἐπικράτηση τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ ἐπί τῆς γῆς, ἐπιζητεῖ τήν τελειότητα τῆς ἀρετῆς, μιμεῖται τό καλό, ἐπιποθεῖ τό ἀγαθό καί εἶναι ἀπαλλαγμένος ἀπό τόν φθόνο.

    Ὁ κατ’ ἐπίγνωσιν ζηλωτής εἶναι ἀφοσιωμένος στόν Θεό και φυλάσσει τόν νόμο Του. Ἐργάζεται μέ θέρμη γιά τήν δόξα τοῦ ὀνόματος τοῦ Θεοῦ, βαδίζει μέ προθυμία τήν ὁδό τῆς ἀρετῆς, διακαίεται ἀπό τόν πόθο γιά τήν διάδοση τοῦ Θείου Λόγου, γιά τήν στερέωση τῆς πίστεως, γιά τήν εὐόδωση τοῦ ἔργου τῆς Ἐκκλησίας. Ὁ κατ’ ἐπίγνωσιν ζηλωτής πάντοτε ἐργάζεται, πάντοτε κινεῖται, πάντοτε δρᾶ. Κοπιάζει, ἀλλά δεν ἐξαντλεῖται, δέν ἀπογοητεύεται, δεν δυσθυμεῖ. Εἶναι πάντοτε ἀκμαῖος, ζωηρός, εὔθυμος καί θαρραλέος. Ὁ κατ’ ἐπίγνωσιν ζηλωτής, ὁρμώμενος ἀπό τήν ἀγάπη του γιά τον Θεό καί τόν πλησίον, ἐργάζεται μέ αὐταπάρνηση, καί δέν κάνει τίποτε πού θά μποροῦσε νά προκαλέσει θλίψη στόν ἀδελφό του. Χαρακτηριστικά γνωρίσματα τοῦ κατ’ ἐπίγνωσιν ζηλωτοῦ εἶναι ἡ θερμή ἀγάπη πρός τον Θεό καί τόν πλησίον, ἡ πραότης, ἡ ἀνεξικακία καί ἡ εὐγένεια στους τρόπους.

    Ἄς δοῦμε, τώρα, τόν χαρακτήρα τοῦ μή κατ’ ἐπίγνωσιν ζηλωτοῦ, ὅπως μᾶς τόν περιγράφει ὁ Ἅγιος Νεκτάριος στό σχετικό κεφάλαιο:

 «Χαρακτήρ τοῦ μή κατ’ ἐπίγνωσιν ζηλωτοῦ».

Ὁ μή κατ’ ἐπίγνωσιν ζηλωτής βρίσκεται σέ πλάνη καί μέ τίς σκέψεις καί μέ τίς ἐνέργειές του, κι ἐνῶ ἐργάζεται δῆθεν γιά τήν δόξα τοῦ Θεοῦ παραβαίνει τόν νόμο τῆς πρός τόν πλησίον ἀγάπης. Αὐτά πού πράττει εἶναι ἀντίθετα μέ αὐτά πού ὁρίζει ὁ νόμος τοῦ Θεοῦ. Ὁ μή κατ’ ἐπίγνωσιν ζηλωτής γιά νά φέρει τό ἀγαθό, ὅπως αὐτός τό καταλαβαίνει, διαπράττει τό κακό. Ἡ προσευχή του πρός τόν Θεό εἶναι νά ρίξει πῦρ ἐξ’ οὐρανοῦ, καί νά κατακαύσει ὅλους, ὅσοι δεν δέχονται τίς δικές του πεποιθήσεις καί ἀρχές.

Χαρακτηριστικά γνωρίσματα τοῦ μή κατ’ ἐπίγνωσιν ζηλωτοῦ εἶναι τό μῖσος πρός τούς ἑτεροθρήσκους καί ἑτεροδόξους, ὁ φθόνος και ὁ ἐπίμονος θυμός,ἡ ἐμπαθής ἀντίσταση πρός τό ἀληθινό πνεῦμα τοῦ Θείου Νόμου, ἡ παράλογη ἐπιμονή στήν ὑπεράσπιση τῶν δικῶν του φρονημάτων, ὁ παράφορος ζῆλος ὥστε ὅλοι οἱ ἄλλοι νά ὑποταχθοῦν, ἡ φιλοδοξία, ἡ φιλονικία, ἡ ἔριδα καί τό φιλοτάραχον. Τελικά, ὁ μή κατ’ ἐπίγνωσιν ζηλωτής εἶναι ἄνθρωπος ὀλέθριος.

        Ὅλα αὐτά πού μᾶς διδάσκει ὁ Ἅγιος Νεκτάριος εἶναι βέβαιον ὅτι ἀφοροῦν ὅλους μας, κληρικούς καί λαϊκούς. Ὅλοι κινδυνεύουμε να πλανηθοῦμε, ὄχι μόνο διαμαρτυρόμενοι γιά κάποιο θέμα, ἀλλά ἀκόμη καί ὅταν ἐπιτελοῦμε τό πιό ἱερό ἔργο. Ἀκόμη καί τότε, ὑπάρχει ὁ κίνδυνος το δηλητήριο τοῦ μή κατ’ ἐπίγνωσιν ζήλου νά μᾶς ὁδηγήσει στήν παράβαση τοῦ νόμου τοῦ Θεοῦ. Ὀφείλουμε, λοιπόν, ὅλοι νά ἐξετάσουμε τούς ἑαυτούς μας, τίς σκέψεις μας καί τίς πράξεις μας, καί μέ γνώμονα ὅλα ὅσα ὁ Ἅγιός μας μᾶς παραθέτει, νά βγάλουμε τά κατά Θεόν συμπεράσματα, πού στή συνέχεια θά μᾶς βοηθήσουν νά διορθώσουμε τά κακῶς κείμενα. Διότι, ἀδελφοί μου, ἀλλοίμονο ἄν οἱ πιστοί χριστιανοί δέν διαφέρουμε στη ζωή μας καί στό ἦθος μας ἀπό τούς ἄλλους ἀνθρώπους, εἴτε ἀπίστους, εἴτε ἀλλοθρήσκους. Κατά τόν λόγο τοῦ Χριστοῦ μας, ὅσοι πιστεύουμε σ’ Αὐτόν, εἴμαστε, ἤ πρέπει να εἴμαστε, «το ἅλας τῆς γῆς».   «Ἐάν δέ το ἅλας μωρανθῆ, ἐν τίνι ἁλισθήσεται; Εἰς οὐδέν ἰσχύει ἔτι εἰ μή βληθῆναι ἔξω καί καταπατεῖσθαι ὑπό τῶν ἀνθρώπων» (Ματθ.4,13).

Μή γένοιτο!

π. Πασχάλης Γρίβας

ΕΝΟΡΙΑΚΗ ΕΥΛΟΓΙΑ Τεῦχος 123

Ένα σύγχρονο θαύμα του Αγίου Νεκταρίου στην Ρουμανία

Σε ένα χωριό της Ρουμανίας δεν υπήρχε ιερέας, και οι κάτοικοι πήγαιναν συχνά στον Πατριάρχη με το αίτημα, την πλήρωση της κενής θέσης.Όμως ο Πατριάρχης δεν είχε την δυνατότητα να ικανοποιήσει το αίτημα των ανθρώπων.Πήγαιναν και ξαναπήγαιναν οι κάτοικοι, αλλά, τίποτε ο Πατριάρχης τους έλεγε τα ίδια λόγια, ότι δεν έχω ιερέα να σας στείλω στο χωριό.Εν τω μεταξύ άλλοι πέθαιναν αδιάβαστοι, άλλοι είχαν γυναίκες και παιδιά χωρίς γάμο, τα παιδιά και οι μεγάλοι ήταν αβάπτιστοι.Μια μέρα σταμάτησε έξω από τον Ναό ένα αυτοκίνητο και κατέβηκε ένας ιερέας όλο το χωριό ανάστατο ήρθε παπάς φώναζαν.Πήγαν εκεί οι κάτοικοι, τον καλωσόρισαν και του είπαν: πως ήρθες στο χωρίο αφού ο πατριάρχης μας είχε πει ότι δεν έχει παπά να μας στείλει; Τότε ο ιερέας τους είπε αυτό δεν θέλατε; δεν θέλατε ιερέα; Να ήρθα. Όλο το χωριό χάρηκε στην παρουσία του νέου ιερέα. Ο Ιερέας άρχισε αμέσως δουλειά πήγε σε όλους τους τάφους και διάβαζε την εξόδιο ακολουθία, βάπτισε και πάντρεψε όλους στο χωριό λειτουργούσε τους κοινωνούσε. Μια μέρα καλεί του χωρικούς και τους λέγει ότι: θα φύγω τελείωσε η αποστολή μου. Τότε το χωριό αναστατώθηκε, τώρα που ήρθε θα φύγεις; Όμως ο ιερέας δεν άκουγε τους κατοίκους και ενέμενε στην απόφασή του. Αφού οι χωρικοί κατάλαβαν ότι δεν γινόταν τίποτε τον ευχαρίστησαν για την προσφορά του και τον κατευόδωσαν. Μετά από μέρες πήγαν στον Πατριάρχη να τον ευχαριστήσουν που τους έστειλε παπά και να του πουν όταν μπορέσει να τους ξαναστείλει κάποιον ιερέα, αλλά ο πατριάρχης δεν ήξερε τίποτε. Τους είπε ότι εγώ δεν έστειλα κανέναν παπά γιατί δεν έχω, όμως περιμένετε μήπως ο πρωτοσύγκελος, σας έστειλε κάποιον για να σας εξ υπηρετήσει. Πήρε τηλέφωνο τον πρωτοσύγκελο αλλά ούτε αυτός είχε στείλει κανέναν. Ο πατριάρχης τους είπε τι έκανε αυτός ο ιερέας στην ενορία;οι χωρικοί είπαν μας πάντρεψε, μας βάπτισε, μας έκανε τις κηδείες των γονέων, μας έκανε ότι κάνει ένας παπάς. Καλά είπε ο πατριάρχης δεν σας έδινε χαρτιά δεν έγραφε τα μυστήρια; -βεβαίως είπαν οι χωρικοί μας έδινε χαρτιά και τα καταχώρισε στα βιβλία του Ναού.- δεν είδατε τι έγραφε; και πως υπέγραφε με τι όνομα; -όλα τα στοιχεία δέσποτα τα έγραφε στα ρουμανικά πολλά γράμματα δεν ξέρουμε γιατί την υπογραφή την έβαζε σε άλλη γλώσσα που δεν έχουμε ξαναδεί.Ο πατριάρχης παρακάλεσε να πάνε να φέρουν τα βιβλία για να δει ποιος ήταν αυτός ο κληρικός. Όταν του πήγαν τα βιβλία ο πατριάρχης έμεινε έκθαμβος δεν πίστευε στα μάτια του όντως όλα τα στοιχεία ήταν γραμμένα στα ρουμανικά ενώ το όνομα του ήταν γραμμένο στα Ελληνικά με το όνομα της υπογραφής Νεκτάριος επίσκοπος Πενταπόλεως.

πηγή: Δημήτριος Βελαώρας και π. Χρυσόστομος Μυλωνάς Αρχιμανδρίτης (ειπώθηκε από Ρουμάνες μοναχές στον Οικουμενικό Πατριάρχη κατά την επίσκεψή του στην Κρήτη)

πηγή

Προσευχή στην Δέσποινα Παναγία (του Αγίου Νεκταρίου )

Παναγία  Φοβερά Προστασία . Πάτμος

Δέσποινα παντευλόγητε, Υπέραγνε Παρθένε,

Παράδεισε πανθαύμαστε, κήπε καλλωπισμένε,

Σε δυσωπώ, Πανάχραντε, χαρίτωσον τον νουν μου,

κατεύθυνον τας σκέψεις μου, φώτισον την ψυχήν μου.

Κόρη με ποίησον αγνόν, πράον, σεμνόν, ανδρείον,

ησύχιον και κόσμιον, ευθύν, όσιον, θείον,

επιεική, μακρόθυμον, των αρετών δοχείον,

άμεμπτον, ανεπίληπτον, των αγαθών ταμείον.

Δος μοι σοφίαν, σύνεσιν και μετριοφροσύνην,

φρόνησιν και απλότητα και ταπεινοφροσύνην.

Δος μοι νηφαλιότητα, όμμα πεφωτισμένον,

διάνοιαν ολόφωτον, πνεύμα εξηγνισμένον.

Απέλασον την οίησιν, την υπερηφανίαν,

τον τύφον, την φυσίωσιν, και την αλαζονείαν,

την ύβριν, το αγέρωχον, την υψηλοφροσύνην,

γλώσσα μεγαλορρήμονα, ισχυρογνωμοσύνην.

Την αστασία την φρικτήν, την περιττολογίαν,

την πονηρία την πολλήν, και την αισχρολογίαν.

Χάρισαί μοι, Πανάχραντε, την ηθικήν ανδρείαν,

το θάρρος, την ευστάθειαν, δος μοι την καρτερίαν.