Ὑπόθεση «Βαλλιανᾶτος κατὰ Ἑλλάδος»!
ΤΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΣΥΜΒΙΩΣΗΣ:
Η ΟΔΟΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΒΙΩΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ!
Στὶς ἀρχὲς τοῦ περασμένου Ἰουνίου δόθηκε στὴ δημοσιότητα τὸ σχέδιο νόμου τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης Διαφάνειας καὶ Ἀνθρωπίνων Δικαιωμάτων γιὰ τὸ νέο «Σύμφωνο Συμβίωσης».
«Σύμφωνο Συμβίωσης» εἶναι ἡ συμφωνία ποὺ καταρτίζεται ἐνώπιον συμβολαιογράφου μεταξὺ δύο ἐνηλίκων, μέχρι σήμερα ἑτερόφυλων, προσώπων, γιὰ τὴν ἐπισημοποίηση καὶ τὴν ὀργάνωση τῆς συμβίωσής τους. Τὰ συμβαλλόμενα πρόσωπα ἀποκτοῦν δικαιώματα καὶ ὑποχρεώσεις ποὺ προσομοιάζουν μὲ αὐτὲς τῶν συζύγων.
Τὸ «Σύμφωνο Συμβίωσης» ρυθμίζεται σήμερα ἀπὸ τὸ νόμο 3719/2008 (ΦΕΚ 241 / Α / 26.11.2008), ὁ ὁποῖος φέρει τὸν τίτλο «Μεταρρυθμίσεις γιὰ τὴν οἰκογένεια, τὸ παιδὶ τὴν κοινωνία καὶ ἄλλες διατάξεις». Δὲν μπορεῖ νὰ μὴν παρατηρήσει κανείς, ὅτι ὁ τίτλος τοῦ νόμου μόνον ἔμμεση σχέση ἔχει μὲ τὸ περιεχόμενό του. Δὲν φαίνεται δηλαδὴ ἀπὸ τὸν τίτλο, ὅτι ὁ ἐν λόγῳ νόμος θεσμοθετεῖ γιὰ πρώτη φορὰ τὸ «Σύμφωνο Συμβίωσης». Φαίνεται ὅμως, εἰδικὰ ἀπὸ τὴ φράση «μεταρρυθμίσεις γιὰ τὴν οἰκογένεια» σὲ συνδυασμὸ μὲ τὸ κείμενο τοῦ νόμου, τὸ ἑξῆς σημαντικό: Ὅτι ὁ νομοθέτης τοῦ 2008 θεωρεῖ τοὺς ἑτερόφυλους συντρόφους ποὺ συνάπτουν «Σύμφωνο Συμβίωσης» ὡς οἰκογένεια. Πιθανὸν ἐπηρεάστηκε ἀπὸ τὴν κρίση τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Δικαστηρίου Δικαιωμάτων τοῦ Ἀνθρώπου (στὸ ἑξῆς ΕΔΔΑ), σύμφωνα μὲ τὴν ὁποία οἱ οἰκογενειακοὶ δεσμοὶ δὲ δημιουργοῦνται μόνο μέσα στὸ γάμο, ἀλλὰ καὶ μέσα ἀπὸ ἄλλες σχέσεις, ἀναγνωρισμένες ἀπὸ τὸ νόμο ἢ καὶ ὄχι.
Πάντως, ὁ νόμος 3719/2008 ἀφορᾶ μόνο ἑτερόφυλα ζευγάρια, τὰ ὁποῖα δὲν ἐξομοιώνει μὲ συζύγους. Ρυθμίζει κατὰ κύριο λόγο τὶς περιουσιακές τους σχέσεις καὶ τὶς σχέσεις τους μὲ τυχὸν τέκνα τους. Ἐπίσης, σὲ περίπτωση θανάτου τοῦ ἑνὸς ἀπὸ τοὺς συμβαλλομένους συντρόφους, ἀπονέμει στὸν ἐπιζῶντα κληρονομικὸ δικαίωμα, περιορισμένο ὅμως σὲ σχέση μὲ τὸ δικαίωμα τοῦ συζύγου.
Ὁ νομοθέτης τοῦ 2015 προχωρεῖ περισσότερο. Κατὰ πρῶτον, ἐπεκτείνει τὸ σύμφωνο συμβίωσης καὶ στὰ ὁμόφυλα ζευγάρια (!). Δεύτερον, ὄχι μόνο ἀναγνωρίζει τὴ δημιουργία οἰκογενειακῶν σχέσεων μεταξὺ αὐτῶν ποὺ τὸ συνάπτουν, ἀλλὰ τοὺς ἐξομοιώνει στὴν οὐσία μὲ συζύγους. Σὲ ἀνακοίνωσή του τὸ Ὑπουργεῖο Δικαιοσύνης ὀνομάζει τὶς δύο αὐτὲς ἀλλαγὲς «ἀναβάθμιση τοῦ συμφώνου συμβίωσης».
Σὲ ὅ, τι ἀφορᾶ μάλιστα στὰ ὁμόφυλα ζευγάρια ὑπογραμμίζει, ὅτι μὲ τὸ νέο νομοσχέδιο γιὰ τὸ σύμφωνο συμβίωσης ἀναγνωρίζονται θεσμικὰ σχέσεις «οἱ ὁποῖες βρίσκονταν ὡς τώρα σὲ μία γκρίζα ζώνη θεσμικῆς ἄρνησης, σὲ ἀντίθεση μὲ τὶς ἀρχὲς τῆς ἰσότητας, τῆς ἐλεύθερης ἀνάπτυξης τῆς προσωπικότητας καὶ τοῦ σεβασμοῦ τῆς προσωπικότητας ».
Πράγματι, ἐνῶ ὁ γάμος εἶναι θεσμὸς τόσο παλαιός, ὅσο καὶ οἱ ἀνθρώπινες κοινωνίες, ποτὲ δὲν ἀναγνωρίζονταν θεσμικὰ οἱ σχέσεις μεταξὺ ὁμοφύλων ζευγαριῶν. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ ὅμως ἀπὸ ὅ, τι φαίνεται δὲν προβλημάτισε καθόλου τὸ σύγχρονο νομοθέτη.
Κατὰ τὴν Ἑλληνικὴ ἀρχαιότητα, ὁ γάμος ἦταν ἡ κοινωνία ἀνδρὸς καὶ γυναικός, ἡ ὁποία ἐξυπηρετοῦσε τὸ δημόσιο συμφέρον, γι 'αὐτὸ καὶ ρυθμιζόταν ἀπὸ τὸ δίκαιο τῆς πόλεως. Τὸ οἰκογενειακὸ δίκαιο θεμελιωνόταν στὴν ἔννοια τοῦ «οἴκου», ποὺ μποροῦμε νὰ ὁρίσουμε ὡς ἕνα ἀδιάσπαστο σύνολο προσώπων, περιουσιακῶν ἀγαθῶν καὶ στοιχείων θρησκευτικῆς λατρείας. Δὲ νοοῦνταν κατὰ τὴν Ἑλληνικὴ ἀρχαιότητα οἶκος, δηλαδὴ οἰκογένεια, χωρὶς δεσμοὺς ποὺ πηγάζουν ἀπὸ τὴν κοινὴ θρησκευτικὴ λατρεία. Στὰ πρόσωπα ποὺ ἀποτελοῦσαν τὸν οἶκο περιλαμβάνονταν ὁ ἀρχηγός του, ἡ νόμιμη σύζυγος καὶ οἱ γνήσιοι κατιόντες.
Ἐπικρατεῖ στὶς μέρες μας ἡ ἄποψη, ὅτι ἡ ὁμοφυλοφιλία ἦταν ἀποδεκτὴ (καὶ ἴσως θεσμοθετημένη) στὴν Ἀρχαία Ἑλλάδα.
