Ἡ 15η Σεπτεμβρίου, σύμφωνα μέ τό Ὀρθόδοξο Ἡμερολόγιο, εἶναι ἡ μνήμη τοῦ ἁγίου ἡγεμόνος Νεάγκου Μπασαράμπη. Στήν Ἱερά Σύνοδο τοῦ Πατριαρχείου τῆς Ὀρθοδόξου Ρουμανικῆς Ἐκκλησίας, πού συνεδρίασε στήν πόλι του Βουκουρεστίου τήν 8-9ην Ἰουλίου τοῦ σωτηρίου ἔτους 2008, ἀποφασίσθηκε ἡ ἁγιοκατάταξις τοῦ ἁγίου ἱεράρχου Ὑακίνθου τῆς Βίκινα, πρώτου μητροπολίτου τῆς Ρουμανικῆς Χώρας (Οὐγγροβλαχίας), τοῦ ἁγίου μοναχοῦ Διονυσίου Ἐξίγκου, πατρός τῆς παλαιᾶς χριστιανικῆς ἐποχῆς καί τοῦ ἡγεμόνος τῆς Οὐγγροβλαχίας, Νεάγκου Μπασαράμπη, πού ἦταν ἄνθρωπος τῆς ἡσυχαστικῆς παραδόσεως καί ὑπέρμαχος τῆς οἰκουμενικῆς εἰρήνης.
Τό γεγονός τῆς ἐπισήμου ἀγιοκατατάξεώς του ἔλαβε χώραν στόν δικό του περικαλλέστατο κτιτορικό ναό τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου, στήν πόλι Κούρτεα τῆς ἐπαρχίας Ἄρντζες. Ἦλθαν ἀπό τό Βουκουρέστιο ὅλη ἡ Σύνοδος τοῦ Πατριαρχείου μέ ἐπικεφαλῆς τόν πατριάρχην τῆς Ρουμανικῆς Ἐκκλησίας Μακ. κ. Δανιήλ. Μετά τήν πανηγυρικήν θείαν Λειτουργίαν, ἀκολούθησε ὅλη ἡ τελετή, στήν ὁποίαν συμμετεῖχαν χιλιάδες πιστοί ἀπό ὅλη τήν Ρουμανία.
Ὅσον ἀφορᾶ τήν καταγωγή του μερικοί ἱστορικοί λέγουν ὅτι ἦταν υἱός τοῦ ἄρχοντος Πίρβου Κραγιοβέσκου καί τῆς συζύγου του Νεάγκας. Ἄλλοι λέγουν ὅτι ἦταν υἱός τοῦ ἡγεμόνος Μπασαράμπη τοῦ 4ου τοῦ ἐπονομαζομένου Νέου ἤ Τεπέλη. Ὁ ἴδιος αὐτοδηλώθηκε ὅτι ὑπῆρξε υἱός τοῦ Μπασαράμπη τοῦ 4ου καί τῆς Νεάγκας, ἡ ὁποία καταγόταν ἀπό τήν πόλι Χωταράνη.
Ἡ μητέρα του Νεάγκα ἦταν πρίν σύζυγος τοῦ Πίρβου Κραγιοβέσκου. Ἐκεῖ εἶδε τόν ἥλιο τῆς ἡμέρας. Καί ἡ μητέρα του τόν ἐδίδαξε τήν εὐσέβεια καί ἄνοιξε τά μάτια στόν μικρό γυιό της Νεάγκο πρός τά μεγαλεῖα τῆς Ὀρθοδόξου Πίστεως τῶν προγόνων μας. Τόν πληροφόρησε ὅτι οἱ πρόγονοί του Κραγιοβέστι, ἦταν οἱ κτίτορες τῆς Μονῆς Μπίστριτσα τῆς ἐπαρχίας Βίλτσεα, μιᾶς ἐκ τῶν μεγαλυτέρων μονῶν τῆς Ρουμανικῆς Χώρας. Κι ἐδῶ ἠμποροῦμε νά ἀναφέρουμε ὅτι ἡ μονή αὐτή ἦταν ἡ πρώτη ἑστία, ὅπου ὁ μικρός Νεάγκος, θά μάθη νά διαβάζει νά προσεύχεται καί νά προοδεύει στήν ἀρετή.
Ἔλαβε μία ἐκλεκτή μόρφωσι καί ἔμαθε καί πολλές ξένες γλῶσσες, ὅπως τήν ἑλληνική, τήν λατινική καί τήν σλαβωνική. Ἀνάμεσα στούς οἰκιστές τῆς Μονῆς αὐτῆς συγκαταλέγεται τότε καί ἕνας ἐκ τῶν ἀδελφῶν τῆς οἰκογενείας τῶν Κραγιοβίστι, θεῖος τοῦ Νεάγκου. Ὠνομαζόταν Μπάρμπου Βέλ Μπάν, ἐμόνασε ἐκεῖ μέ τό μοναχικό ὄνομα Παχώμιος μαζί μέ τήν Νεαγκοσλάβα, τήν γυναῖκα του, ἡ ὁποία ἐμόνασε σέ γειτονικό μοναστήρι μέ τό ὄνομα Σαλώμη. Ἡ βιβλιοθήκη τῆς Μονῆς ἐπλουτίζετο πάντοτε ἀπό χειρόγραφα λογίων μοναχῶν, τά ὁποῖα εἶχαν τήν πρέπουσα θέσι τους δίπλα στίς ἄλλες πατερικές καί βιβλικές συγγραφές, καί ἦσαν πολύτιμα τόσο γιά τήν γνῶσι μερικῶν ξένων γλωσσῶν, ὅσο καί γιά τό ὅτι προήρχοντο ἀπό μοναχούς διδασκάλους.
Τό ἔτος 1504 κατέφυγε στήν μονή Μπίστριτσα ὁ μητροπολίτης Μάξιμος Μπρανκοβίτσι, γνωστός λόγιος ἐκείνου τοῦ καιροῦ, πού ἦταν παλαιότερα σέρβος ἡγεμών μέ τό ὄνομα Γεώργιος. Ἦλθε μέ τήν ἀνεψιά του Μιλίτσα, κόρη τοῦ ἡγεμόνος τῆς Σερβίας, Ἰωάννου Μπρανκοβίτσι. Ἐκεῖνο τόν καιρό (1504) ὁ νεαρός Νεάγκος νυμφεύθηκε μέ χριστιανικό γάμο τήν Δέσποινα Μιλίτσα, ἡ ὁποία ἦταν ἀπό σερβικό γένος καί πολύ πιστή χριστιανή. Καί ἀπέκτησαν ἕξι παιδιά. Ὁ Ἰωάννης, ὁ Πέτρος καί ἡ Ἀγγελίνα ἀπέθαναν σέ μικρή ἡλικία καί ἐπέζησαν τά ἄλλα τρία, ὁ Θεοδόσιος, ἡ Ρωξάνδρα καί ἡ Στάνα.
Ἔγραψε ἕνα βιβλίο γιά τόν υἱό του Θεοδόσιο μέ τίτλο: «Διδασκαλίες τοῦ Νεάγκου Μπασαράμπη πρός τόν υἱό του Θεοδόσιο. Γράφθηκε στήν σλαβωνική γλῶσσα. Εἶναι μία ἀνθοδέσμη σοφίας, ἀγάπης πρός τό ἔθνος καί εὐλαβείας τοῦ ἡγεμόνος, τά ὁποῖα μετεβίβασε στόν υἱόν του, σάν ἠθικές καί πνευματικές ἀξίες, τίς ὁποῖες πρέπει νά ἔχει ἕνας κρατικός κυβερνήτης. Τό βιβλίο αὐτό εἶναι σπουδαῖο τόσο γιά τό περιεχόμενό του, ὅσο καί γιά τό γεγονός ὅτι εἶναι ἕνα ἀπό τά παιλαιότερα συγγράμματα τῆς νοτιοανατολικῆς Εὐρώπης.
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
