Από την ληστεία της ζωής στην υπηρεσία της αγάπης ο γιγαντόσωμος Ρέπροβος

ΑΓΙΟΣ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ...Από την ληστεία της ζωής στην υπηρεσία της αγάπης ο γιγαντόσωμος Ρέπροβος.
Ο Θείος Κυνηγός τρέχει, τρέχει και τελικά συλλαμβάνει και οδηγεί στην Ποίμνη του το πολύτιμο θήραμα.
Χριστόφορος πλέον και διάκονος αγάπης. Αξιώνεται να μεταφέρει στους ώμους του και τον Ιησού. Γνωρίζει τον Χριστό, ομολογεί τον Χριστό, υπηρετεί τον Χριστό και μαρτυρεί για τον Χριστό.
Ενας ανθρωποφάγος, με την Χάρη του Θεού και την αγαθή προαίρεσή του, Μεγαλομάρτυρας ΄Αγιος.

Ελ.Α.Κλ.

«Δεν έχει σημασία πώς ήσουν. Σημασία έχει Ποιον κρατάς τώρα στους ώμους σου».

 Πρίν από κάποιες ημέρες, το πρόσωπο του Αγίου τον οποίον τιμά σήμερα η Εκκλησία μας, του Αγίου Χριστοφόρου, βρέθηκε απροσδόκητα στο επίκεντρο της δημοσιότητας, όχι λόγω της αρετής του αλλά εξαιτίας του θέματος με τα βέβηλα «έργα» που αναρτήθηκαν στην Εθνική Πινακοθήκη.
Κάποιοι, προσπαθώντας να δικαιολογήσουν τις βλάσφημες εκείνες εικόνες, επικαλέστηκαν την Εκκλησία, λέγοντας:
«Μα κι εσείς δεν αγιογραφείτε αγίους με κεφάλι σκύλου; Εκείνη η απεικόνιση δεν σας προσβάλλει;»

 Σκεφτόμουν λοιπόν σήμερα μετά τη Θεία Λειτουργία, πόση άγνοια υπάρχει, πόσο λίγο γνωρίζουμε τη γλώσσα και τους συμβολισμούς της Εκκλησίας μας και δεν το λέω επιτιμητικά, μα με λύπη. Και το πρόβλημα δεν έγκειται βέβαια στους καλοπροαίρετους (αν αυτοί υπάρχουν ανάμεσά τους) που ρωτούν με ειλικρίνεια αλλά σε εκείνους που το παίζουν ειδήμονες, χωρίς να ξέρουν τι λένε. Που πετάνε μισές φράσεις και πρόχειρα επιχειρήματα για να δικαιολογήσουν τα αδικαιολόγητα.

Ο Άγιος Χριστοφόρος, προφανώς, δεν ήταν σκύλος. Ήταν άνθρωπος. Όπως όλοι οι άγιοι. Ένας άνδρας με τρομερή σωματική δύναμη, καταγόμενος κατά την παράδοση από λαό βάρβαρο και άγριο. Ήταν τραχύς στην όψη και σιωπηλός στη φύση. Κι όμως, πίστεψε. Μεταστράφηκε. Φωτίστηκε.

Η εικονογραφική απόδοσή του με κεφαλή κυνός δεν είναι κατασκεύασμα φαντασίας ή κάποια εσκεμμένη προσβολή. Είναι αποτέλεσμα παραδόσεων που χάνονται στα βάθη της Ανατολής, της Αιγύπτου, της Συρίας αλλα και της Κρήτης και της Κύπρου.
Η εικόνα αυτή έχει πίσω της έναν πολιτισμικό και συμβολικό πλούτο. Σε μερικές περιπτώσεις, φαίνεται να προέκυψε από παρερμηνεία των λέξεων «Κανάναιος» και «Κυνόκεφαλος».
Σε άλλες, λειτούργησε καθαρά συμβολικά: Ως υπόμνηση της απολίτιστης φύσης του Αγίου πριν την έλευσή του στον Χριστό.

Η μορφή του λοιπόν δεν εικονίζεται έτσι για να υποτιμηθεί αλλά για να τονιστεί το μεγαλείο της μεταμόρφωσης που φέρνει η Θεία Χάρις. Ο άγριος γίνεται ειρηνικός. Ο βάρβαρος γίνεται άγιος. Ο «κυνόμορφος» φέρει Τον Χριστό.

ΑΓΙΟΣ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ Ο ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΣ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - Καθηγητού

Τοιχογραφία από τον Ιερό Ναό Αγ.Πέτρου και Παύλου.Βέλικο Τίρνοβο Βουλγαρίας

Αγίους της Εκκλησίας μας συναντάμε σε όλους τους λαούς και όλες τις φυλές, διότι ο Σωτήρας και Λυτρωτής μας Χριστός ήρθε στον κόσμο για να σώσει ολόκληρο το ανθρώπινο γένος. Ακόμα και οι βάρβαρες φυλές ανάδειξαν αγίους. Ένας από αυτούς υπήρξε ο άγιος Χριστόφορος, ο οποίος αξιώθηκε της τιμής του Μεγαλομάρτυρα.

Καταγόταν από κάποια άγνωστη σε μας ημιβάρβαρη φυλή και το όνομά του ήταν Ρεμπρόβος, που σημαίνει απόβλητος, αποδοκιμασμένος, αδόκιμος, κολασμένος. Έζησε, κατά πάσα πιθανότητα τον 3ο αιώνα, στα χρόνια που αυτοκράτορας της Ρώμης ήταν Δέκιος (249 - 251), ο γνωστός θρησκομανής, αιμοβόρος και θανάσιμος εχθρός των Χριστιανών, στην βασιλεία του οποίου εγέρθηκε ένας από τους πιο σκληρούς διωγμούς και που βρήκαν τραγικό θάνατο μυριάδες Μάρτυρες της Εκκλησίας μας. Την ίδια χρονική περίοδο ήταν Επίσκοπος στην Αντιόχεια ο άγιος Ιερομάρτυρας Βαβύλας.

Στο ιερό συναξάρι του αναφέρεται πως ήταν σωματώδης και τρομερά δύσμορφος, τόσο που έμοιαζε το πρόσωπό του με σκύλο και γι’ αυτό τον αποκαλούσαν «κυνοπρόσωπο». Παρ’ όλη όμως την βαρβαρική του καταγωγή ήταν άνθρωπος αγαθών διαθέσεων. Σε κάποια μάχη που διεξήγαγε η χώρα του με τα ρωμαϊκά στρατεύματα είχε πιαστεί αιχμάλωτος και παρέμεινε στον ρωμαϊκό στρατό ως μισθοφόρος. Μάλιστα πολέμησε γενναία κατά των Περσών επί Γορδίου και Φιλίππου.

Προφανώς από στρατιώτες Χριστιανούς πληροφορήθηκε για το Χριστό και ενθουσιάστηκε από την χριστιανική πίστη. Και ενώ ήταν κατηχούμενος, αποφάσισε να κάνει κάτι καλό για να ευχαριστήσει το Χριστό. Εγκαταστάθηκε κοντά σε πέρασμα κάποιου ορμητικού και επικίνδυνου ποταμού για να περνά τους διαβάτες στους δυνατούς ώμους του, δωρεάν. Ας σημειωθεί πως παλιά, που δεν υπήρχαν γέφυρες, αναλάμβαναν το πέρασμά τους επαγγελματίες περάτηδες, με αμοιβή.

Μια ημέρα του παρουσιάστηκε ένα παιδί και τον παρακάλεσε να τον περάσει στην αντίπερα όχθη του ποταμού. Ο Ρεμπρόβος δέχτηκε με χαρά και το έθεσε στους ώμους του και με τη βοήθεια της ράβδου του μπήκε στο ορμητικό ρεύμα του ποταμού. Όμως διαπίστωσε πως όσο προχωρούσε το παιδί βάραινε όλο και περισσότερο, ώστε με πολύ δυσκολία έφτασε στην απέναντι όχθη. Όταν το κατέβασε από τους ώμους του του είπε πως και όλον τον κόσμο να είχε στην πλάτη του θα ήταν ελαφρύτερος από εκείνο.

 Το παιδί του απάντησε: «Μην απορείς για το βάρος μου, δεν σήκωσες μόνο όλο τον κόσμο, αλλά και τον Πλάστη του κόσμου. Είμαι Εκείνος που τέθηκες στην υπηρεσία Του. Για να πειστείς στα λόγια μου, φύτεψε το ραβδί σου και αυτό αύριο θα βλαστήσει». Αμέσως εξαφανίστηκε.

Ο Ρεμπρόβος σάστισε από το γεγονός αυτό και υπακούοντας στην προτροπή του, φύτεψε την ξερή ράβδο του και εκείνη όντως βλάστησε! Αμέσως παράτησε την στρατιωτική καριέρα και έφυγε για την Αντιόχεια, για να λάβει το Άγιο Βάπτισμα. Συνάντησε τον σεβάσμιο Επίσκοπο άγιο Βαβύλα, ο οποίος τον κατήχησε, τον βάπτισε και τον ονόμασε Χριστόφορο, από το θαυμαστό γεγονός, ότι αξιώθηκε να μεταφέρει στους ώμους το Χριστό. Αλλά την ώρα του Αγίου Βαπτίσματος έγινε και άλλο μεγάλο θαύμα. Αγγίζοντάς τον η θεία χάρις, δεν μεταμόρφωσε μόνον την ψυχή του, αλλά και το σώμα του. Η δύσμορφη μορφή του μεταμορφώθηκε σε φωτεινή και αγγελική. Μεταμορφώθηκε σε έναν λαμπρό, όμορφο και ρωμαλέο νέο.

Η μεταστροφή του στο Χριστό συνέπεσε με την κήρυξη, όπως προαναφέραμε, του τρομερού διωγμού κατά των Χριστιανών από τον Δέκιο. Τα αδίστακτα και σκοταδιστικά ιερατεία είχαν πείσει τον θρησκομανή αυτοκράτορα πως η τόνωση της κρατικής ειδωλολατρικής θρησκείας θα επανέφερε και πάλι το αρχαίο μεγαλείο της Ρώμης. Πως έπρεπε να εκλείψει ο Χριστιανισμός, ο οποίος ήταν για το ρωμαϊκό κράτος «απαγορευμένη λατρεία», αυτό απαιτούσαν οι «θεοί». Τα δαιμόνια, που λατρεύονταν ως «θεοί» (Ψαλμ.95,5) στην ειδωλολατρική θρησκεία, απαιτούσαν την εξαφάνιση της Εκκλησίας, διότι η χάρις του αληθινού Θεού, τους εμπόδιζε να παρασέρνουν τους ανθρώπους στην απώλεια. Η διαταγή προέβλεπε πως όλοι οι υπήκοοι ήταν υποχρεωμένοι να θυσιάσουν δημόσια στους «θεούς». Στην αντίθετη περίπτωση θα συλλαμβάνονταν, θα βασανίζονταν και θα θανατωνόταν αν δεν υπάκουαν στην αυτοκρατορική διαταγή. Χιλιάδες Χριστιανοί συλλαμβάνονταν και οδηγούνταν σε φρικτά βασανιστήρια και έχαναν τη ζωή τους.

 Ο Χριστόφορος έβλεπε με λύπη και αγανάκτηση τις βίαιες συλλήψεις και τις κακοποιήσεις των Χριστιανών από τους ειδωλολάτρες και χάρις στο γιγαντιαίο παράστημά του και την ηράκλεια δύναμή του επενέβαινε βίαια και τους απελευθέρωνε. Για τις πράξεις του αυτές καταγγέλθηκε στις αρχές και συνελήφθη από απόσπασμα διακοσίων στρατιωτών. Επειδή ήταν πεινασμένοι, του ζήτησαν φαγητό, με αντάλλαγμα τη μη κακοποίησή του. Όμως είχε ένα μικρό τεμάχιο ψωμιού. Τότε ο άγιος γονάτισε προσευχήθηκε και το ψωμί πολλαπλασιάστηκε, ώστε να χορτάσουν όλοι οι στρατιώτες! Βλέποντας το θαύμα τον παρακάλεσαν να τους μιλήσει για το Θεό του. Έτσι τους κατήχησε και τους οδήγησε στον άγιο Βαβύλα, για να βαπτιστούν.

Ο Δέκιος πληροφορήθηκε το συμβάν με τους στρατιώτες και διέταξε τον αποκεφαλισμό τους, τον δε Χριστόφορο προσπάθησε με κολακείες να τον μεταστρέψει στην ειδωλολατρία. Μετά την άρνησή του, έστειλε δύο διεφθαρμένες γυναίκες, την Ακυλίνα και την Καλλινίκη, να τον παρασύρουν στην ακολασία με τα θέλγητρά τους. Άλλωστε ο διάβολος μεταχειρίζεται τέτοια τεχνάσματα για να παρασύρει τους ανθρώπους στην αμαρτία και την απώλεια. Ο Χριστόφορος, όχι μόνον δεν ενέδωσε στην αμαρτία, αλλά κατόρθωσε να τις κατηχήσει και να τις κάνει Χριστιανές, οι οποίες βρήκαν μαρτυρικό θάνατο.

Μετά από αυτό ο άγιος υποβλήθηκε σε φρικτά και απάνθρωπα βασανιστήρια, τα οποία υπόμεινε με πρωτοφανή ηρωισμό. Στο τέλος θανατώθηκε διά αποκεφαλισμού το έτος 251. Η μνήμη του εορτάζεται στις 9 Μαΐου και θεωρείται ο προστάτης των οδηγών.    

Άγιος Χριστόφορος! Τι ευλογία να έχει κανείς αυτό το όνομα τιμής,

«Ο γιορτάρης Άγιος Χριστόφορος»
Κάθε που κάποιος, μας προσφωνεί με το ευλογίας μικρό όνομα της βαφτίσεώς μας, τιμές μνημόνευσης αποδίδονται στο βίο και το Αγιομαρτύριό του Αγίου μας του οποίου το όνομά του φέρουμε. Παίρνει έπειτα σειρά το επώνυμό μας όπου σ αυτό ιστορείται η πορεία της γενεάς του καθενός μας!

Γιορτή κι επέτειο ονομαστική πανηγυρίζουμε με τα καμπαναριά να διαλαλούν στον εσπερινό από την προηγούμενη ημέρα, του Αγίου μας το βίο και την παρουσία του στου χριστιανισμού μας την πορεία, αν άφησε διδαχές ή το δικό του λιθαράκι, αν συναναστράφηκε τον Κύριό μας, αν κάθισε μαζί του στον Μυστικό Δείπνο, αν νηστικός ή διψασμένος υπήρξε και του έδωσε ποτέ την πείνα ή τη δίψα της αφιερωματικής αγάπης να χορτάσει!

Μας αγιάζει στου Παραδείσου της ψυχής τα σαλόνια ακόμα και δια των καλών μας πράξεων, της ελεημοσύνης, της φιλευσπλαχνιας μας, της δοτικότητάς μας, σε αυτό που ο χριστιανισμος μας, μας ορίζει ως ενάρετους καλούς χριστιανούς και σε αυτό που η επιστήμη της Ψυχολογίας, το ορίζει ως ενσυναίσθηση!

Συναισθάνομαι τον πόνο και τη λύπη των άλλων, τη χαρά και την ευτυχία τους, λυπάμαι με τη λύπη τους και χαίρομαι με τη χαρά τους, ανταποκρίνομαι στο μέτρο που δύναμαι στη δική τους ανάγκη, το ένα της δεκάτης των δικών μου απολαβών να είναι το μερτικό του φτωχού, του διψασμένου και του πονεμένου!
Αρκούν αυτά μας τα χαρίσματα ώστε να εισέλθει Αγιοτάτη η ψυχή μας καθώς θα πορεύεται της μακαρίας οδού, από τις διάπλατα ορθάνοιχτες θύρες στου Παραδείσου το γαλήνιο!

«Ελάτε, οι ευλογημένοι του Πατέρα μου, κληρονομήστε τη βασιλεία, που είναι ετοιμασμένη σε σας από τη δημιουργία του κόσμου. επειδή, πείνασα, και μου δώσατε να φάω. δίψασα και μου δώσατε να πιω. ξένος ήμουν, και με φιλοξενήσατε. γυμνός ήμουν, και με ντύσατε. ασθένησα, και με επισκεφθήκατε. σε φυλακή ήμουν, και ήρθατε σε μένα»

Άγιος Χριστόφορος!
Τι ευλογία να έχει κανείς αυτό το όνομα τιμής, το οποίο στον Άγιο δόθηκε για την υπεροχή της ψυχής του να ανταποκριθεί πρόθυμα στου μικρούλι Χριστού μας, την ανάγκη!
Άλλοτε θα ´ρθει ο Χριστός μας στη στράτα μας νηστικός, άλλοτε διψασμένος, στου Αγίου Χριστοφόρου τη στράτα, μικρούλη αγοράκι εμφανίστηκε ο Κύριός μας και κλαψιάρικα αναζήτησε από την ψυχή του Αγίου την κατανόηση και την καλωσύνη!

Άγιος Χριστόφορος! Τι ευλογία να έχει κανείς αυτό το όνομα τιμής, το οποίο στον Άγιο δόθηκε για την υπεροχή της ψυχής του

Άγιος Χριστόφορος!
Τι ευλογία να έχει κανείς αυτό το όνομα τιμής, το οποίο στον Άγιο δόθηκε για την υπεροχή της ψυχής του να ανταποκριθεί πρόθυμα στου μικρούλι Χριστού μας, την ανάγκη!

Άλλοτε θα ´ρθει ο Χριστός μας στη στράτα μας νηστικός, άλλοτε διψασμένος, στου Αγίου Χριστοφόρου τη στράτα, μικρούλη αγοράκι εμφανίστηκε ο Κύριός μας και κλαψιάρικα αναζήτησε από την ψυχή του Αγίου την κατανόηση και την καλωσύνη!

 Προσευχόταν γονατιστός, ένα βράδυ ο Άγιος Χριστόφορος, ενώ έξω από το καλύβι του, είχε ξεσπάσει σφοδρή καταιγίδα και το παρακείμενο ποτάμι είχε φουσκώσει από τα ορμητικά νερά. Άκουσε τότε μες την νύχτα κλάματα ενός μικρού παιδιού. Βγαίνοντας έξω αντίκρυσε ένα παιδί στην απέναντι όχθη του ποταμού το οποίο έκλαιγε και του ζητούσε να το μεταφέρει κοντά του ώστε να μην μείνει έξω στο κρύο και την βροχή.
Τότε ο Άγιος πήρε ένα κομμάτι κλαδί από κάποιο δέντρο και στηρίζοντας το σώμα του σε αυτό μπήκε στο ποτάμι.
Πέρασε στην απέναντι όχθη και πήρε το παιδί στους ώμους του. Σε κάθε βήμα του που έκανε μέσα στο ποτάμι, αισθανότανε πως το παιδί στους ώμους του βάραινε όλο και πιο πολύ.
Όσο δυσκολευόταν τόσο κατέβαλε περισσότερη προσπάθεια να μην παρασυρθεί από το φουσκωμένο ποτάμι. Όταν κατάφερε παρ´ όλη την δοκιμασία να φτάσει ασφαλής απέναντι, άφησε προστατευτικά κάτω το παιδί και του είπε:
«Παιδί μου, μικρόσωμο είσαι αλλά βαρούσες τόσο πολύ που τον κόσμο όλον αν σήκωνα, δεν θα ήταν τόσο βαρύς όσο εσύ»

Τοιχογραφία του 1473 που απεικονίζει το Άγιο Χριστόφορο

Ο καθεδρικός ναός του Guardiagrele

Τοιχογραφία του 1473 που απεικονίζει το Άγιο Χριστόφορο και  δημιουργήθηκε από τον Andrea De Litio

''Καρδίας ευφραινομένης πρόσωπον θάλλει''(Από την υμνογραφία του Αγ.Χριστοφόρου)

Ο εκκλησιαστικός ποιητής στον κανόνα του για τον άγιο Χριστοφόρο δεν κάνει καθόλου λόγο ούτε για τη δυσμορφία του προσώπου του αγίου ούτε και για το περιστατικό της μεταφοράς στους ώμους του του παιδίου Χριστού.

  Εκείνο που τον ενδιαφέρει είναι η ωραιότητα της ψυχής του αγίου, η οποία πλημμύριζε από την αγάπη προς τον Χριστό και την αδιάκοπη μελέτη για την απόλαυση της βασιλείας Του, μελέτη μάλιστα που αποτελούσε και την τροφή του αγίου Χριστοφόρου. ῾

 Η θεοφιλής σου ψυχή τρεφόταν με την αγάπη, καθώς μελετούσε, Χριστοφόρε, την απόλαυση της βασιλείας του Χριστού᾽

῾Η θεοφιλής σου ψχή, δι᾽ αγάπης ετρέφετο, μελετώσα της βασιλείας, Χριστοφόρε, την απόλαυσιν᾽ (ωδή γ´).

 Η επικέντρωση στην ομορφιά της ψυχής του αγίου αποτελεί προφανώς και την απάντηση για τις παραπάνω δύο ῾ελλείψεις᾽: η δυσμορφία του προσώπου του αγίου εξαφανίζεται από την εσωτερική ωραιότητα, κατά το λόγιο της Γραφής ''καρδίας ευφραινομένης πρόσωπον θάλλει'': το πρόσωπο του ανθρώπου ζωντανεύει και ομορφαίνει, όταν η καρδιά ευφραίνεται· η μεταφορά του παιδίου Χριστού στους ώμους του αγίου ερμηνεύεται είτε ως μή αποδοχή από τον υμνογράφο της πραγματικότητας του περιστατικού είτε ως συμβολική αποδοχή, με την έννοια ότι ο άγιος Χριστοφόρος, όπως δηλώνει και το όνομά του, έφερε στην καρδιά του πάντοτε τον Χριστό, ως πράγματι λοιπόν και ονόματι Χριστοφόρος.

π.Γεώργιος Δορμπαράκης