Καίρια ερωτήματα για το «αλφάβητο» των Βλάχικων...

Συνεχίζοντας τον διάλογο σχετικά με την απόπειρα γραπτής αποτύπωσης της «Βλάχικης Γλώσσας», ο οποίος έχει λάβει πανελλήνιες προεκτάσεις, η εκπαιδευτικός Λίτσα Αναστασίου και ο υποστράτηγος ε.α. Μιλτιάδης Πιτούλης, με κοινή επιστολή τους απαντούν στον εκδότη Σταύρο Τάχη με αφορμή το σχετικό εξώδικο που έστειλε προς τον «Π.Λ.». Aναφέρουν δε τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:

Είδαμε χωρίς έκπληξη το εξώδικο - απάντηση της εκδοτικής εταιρείας που έχει εκδώσει την μέθοδο της εκμάθησης των βλάχικων, η έκπληξη θα ήταν να υπήρχαν και απαντήσεις επί της ουσίας στα ερωτήματα που τέθηκαν με το άρθρο που δημοσιεύτηκε στον «Πρωϊνό Λόγο»14/01/2021 καθώς και με τις επιστολές αναγνωστών στον ενδιαφέροντα και ουσιαστικό διάλογο που ξεκίνησε η εφημερίδα σας για τα βλάχικα.

Θα ήταν πολύ ενδιαφέρον να είχαμε και απαντήσεις στις πολύ καίριες ερωτήσεις οι οποίες τέθηκαν από τον παλιό δημοσιογράφο καταγόμενο από την Αετομηλίτσα κ. Χρήστο Καρανίκα και για τις χρηματοδοτήσεις της πολυέξοδης διαφημιστικής καμπάνιας όπως ανέφερε, η οποία σύμφωνα με πληροφορίες φίλων έφτασε μέχρι την γερμανική «Ντόϋτσε Βέλε» (DW) και την γαλλική «Le Monde»!

Προσωπικά εάν ο εκδοτικός οίκος ταυτίζεται με τον συγγραφέα κ. Θωμά Τάχη δεν μας ενοχλεί, ίσως αυτό να βοηθούσε να λάβουμε απαντήσεις στα ερωτήματα που βρίσκονται στα χείλη πολλών και έχουμε λάβει και πολλά μηνύματα:

- Ποιος, με ποια εμπειρία και σε ποιο εργαστήριο κατασκεύασε το αλφάβητο στο οποίο στηρίχτηκε η μέθοδος της εκμάθησης των βλάχικων του κ. Τάχη; Αυτά δεν είχε κάνει και η ρουμάνικη προπαγάνδα πριν από έναν και πλέον αιώνα;

- Είναι δυνατόν ο οποιοσδήποτε φιλόλογος να κατασκευάζει αλφάβητο και να εγγραμματίζει μια προφορική «γλώσσα» αν παραδεχτούμε ότι τα βλάχικα είναι αυτόνομη γλώσσα γιατί κατά τις αρχές της εθνολογίας και ανθρωπολογίας αυτόνομη θεωρείται για μια φυλή ή λαό η θρησκευτική, η πολιτική και η εμπορική του γλώσσα και όχι οι τυχόν ξένες λέξεις που χρησιμοποιεί;

- Με ποια πιστοποίηση, με ποιους τίτλους σπουδών που να εγγυώνται το αποτέλεσμα και με ποιο δικαίωμα αποφασίζει κάποιος να εισάγει ξένες λέξεις ακόμα και στο ιδίωμα του χωριού του; Όλοι γνωρίζουμε ότι ο χαρακτηρισμός ενός γλωσσικού κώδικα ως γλώσσα αυτόνομη είναι και πολιτική απόφαση!

-Ο συγγραφέας του βιβλίου, εάν πραγματικά ενδιαφέρεται για την διάσωση των βλάχικων, ήδη δεν έπρεπε να έχει διευκρινίσει αυτά τα απλά πράγματα λύνοντας τις απορίες πριν καν αρχίσει την διαφήμιση ενός ομολογουμένως καλοφτιαγμένου ελκυστικού βιβλίου με το οποίο στην ουσία προχωρούν στον εγγραμματισμό των βλάχικων χωρίς την συμμετοχή της συντριπτικής πλειοψηφίας των Συλλόγων Βλάχων; Η πρωτοβουλία ελάχιστων Συλλόγων σε επίπεδο 120 και πλέον Συλλόγων Βλάχων πανελληνίως είναι αμελητέα αλλά ταυτόχρονα είναι και περίεργη όταν φαίνεται να επικροτείται κυρίως από άτομα του εξωτερικού.

Βλαχόφωνος Ελληνισμός: Προσφορά και σκόπιμη αμφισβήτηση - Του Αντώνη Μπέζα

Βλάχοι της Σμίξης Γρεβενών

Οι θεωρίες περί ξεχωριστής εθνικότητας των Βλάχων στα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη αποδείχτηκε ότι δεν είχαν καμία επιστημονική βάση και τις καλλιεργούσαν «στρατευμένοι» επιστήμονες

Η συμπλήρωση των 200 χρόνων από την εθνική παλιγγενεσία με τον απελευθερωτικό αγώνα του 1821, ξαναφέρνει στο προσκήνιο το ιστορικά αποδεδειγμένο γεγονός πως για ό,τι σοβαρό μπορεί να υπερηφανευθεί ο Ελληνισμός, την εκπαιδευτική, οικονομική ή επαναστατική δραστηριότητα, τουλάχιστον από τα τέλη του 18ου αιώνα έως την κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, αυτό οφείλεται σε καθοριστικό βαθμό στην ουσιαστική συμβολή των Βλάχων.

Από τις τάξεις τους προήλθε μεγάλο μέρος των Ορθόδοξων ιεραρχών, των δασκάλων και λογίων, των πολεμιστών του γένους στην Ήπειρο, τη Μακεδονία και τη Θεσσαλία αλλά και πλήθος από εμποροβιοτέχνες που στελέχωσαν τις ελληνορθόδοξες κοινότητες των αστικών κέντρων της νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Παρόλα αυτά, μια σειρά από θέματα έχουν προκύψει κατά καιρούς από τα οποία θα εστιάσω στα τρία σοβαρότερα: Στην καταγωγή των Βλάχων και την ταυτότητά τους, τη λατινοφωνία τους και τον πολιτισμός τους.

Η καταγωγή και ταυτότητα των Βλάχων

Οι Βλάχοι στη συντριπτική τους πλειοψηφία αυτοπροσδιορίζονται ως Έλληνες.

«Στράτευση» επιστημόνων και ερωτήματα για το «Βλάχικο»...

• Κύριε Διευθυντά,

Συγχαρητήρια για το γεγονός ότι αναδεικνύετε προς συζήτηση το βλάχικο θέμα. Προσωπικά θεωρώ ότι υφίσταται ακόμα βλάχικο ζήτημα και έχω αρθρογραφήσει σχετικά και επανειλημμένα. Καταρχάς συμφωνώ με τις ανησυχίες που έχουν διατυπωθεί από τους Λίτσα Αναστασίου και Μιλτιάδη Πιτούλη στην επιστολή τους στην εφημερίδα σας. Θεωρώ ότι οι ανησυχίες δεν πρέπει να απαξιώνονται, ιδιαίτερα από επιστήμονες. Θα σας «ενοχλήσω» με δύο σημειώματά μου, τα οποία αποστέλλω σε δυο δόσεις για να μην κουράσουν τον αναγνώστη. Έρχομαι στο πρώτο μου σημείωμα.

• Η προσφορά των επιστημόνων στα βλαχολογικά θέματα είναι ιδιαίτερα σημαντική και όπως μας είπε σωστά ο μακαρίτης καθηγητής Γλωσσολογίας στο ΑΠΘ, Νίκος Κατσάνης, από τη 10ετία του 70 και μετά έχουν γίνει πολλές μελέτες σε υψηλό επιστημονικό επίπεδο (διδακτορικά, μεταπτυχιακά, μελέτες, βιβλία κλπ).

Είναι προφανές ότι όλοι οι επιστήμονες παγκοσμίως δεν πρέπει να είναι «στρατευμένοι» στο πλευρό ιδεολογιών, πολιτικών συστημάτων, δογμάτων κ.ά. Αν μελετήσουμε, όμως, προσεκτικά εργασίες κάποιων επιστημόνων, δυστυχώς θα διαπιστώσουμε τέτοιου είδους «στρατεύσεις». Και για να γίνω πιο συγκεκριμένος σας παραθέτω μερικά παραδείγματα από το βλάχικο θέμα:

Ο γνωστός ποιητής Κ. Κρυστάλλης στο βιβλίο του με τον τίτλο «Οι Βλάχοι της Πίνδου», εκδόσεις Δαμιανός, γράφει στη σελίδα 191: «...ο Γερμανός κ. G. Weigand, καθηγητής εν Λειψία, περιηγηθείς τους Βλάχους της Πίνδου, αλλά μισθωτός της ρουμανικής προπαγάνδας...».

Ο βαλκανολόγος-ρομανιστής, Αχιλλέας Λαζάρου, γράφει πολλές φορές στο τετράτομό του «Ελληνισμός και Λαοί της ΝΑ Ευρώπης» ότι ο G. Weigand χρηματοδοτείτο από τις Ρουμανικές κυβερνήσεις. Ως αποδεικτικό στοιχείο αναφέρει ρουμανικές εγκυκλοπαίδειες. Ενδεικτικά αναφέρω τον τόμο Β', σελ. 94: «Μεταξύ αυτών (ενν. οργάνων της ρουμανικής προπαγάνδας) αναφέρεται και ο Γερμανός G. Weigand, καθηγητής του πανεπιστημίου της Λειψίας, μνημονευόμενος και σε εγκυκλοπαίδειες (σημ. 137) της Ρουμανίας για τις χρηματοδοτήσεις από τις ρουμανικές κυβερνήσεις. [σημ. 137: βλ εγκυκλοπαίδειες: Diaconovich III, 1246, Minerva, 963, Predescu, 916]...».

Απάντηση των Παμμακεδονικών Ενώσεων Υφηλίου στον κ. Βασίλη Νιτσιάκο

WORLD PAN-MACEDONIAN ASSOCIATIONS

Nina Gatzoulis

Coordinator of the World Pan-Macedonian Associations

Email: ninagatz@comcast.net

Tel: +603-742-0466

28 Ιανουαρίου 2021

Προς κ. Βασίλη Νιτσιάκο

Καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων.

Οι Παμμακεδονικές Ενώσεις ανά την Υφήλιο καταδικάζουν απερίφραστα και με κατηγορηματικό τρόπο τις εκφράσεις του κ. Βασίλη Νιτσιάκου στο άρθρο του με τίτλο: «Δικαίωση; Το Μακεδονικό και όλοι εκείνοι οι υπερπατριώτες που φώναζαν». Ποιους εννοεί ο ποιητής; Ποιοι είναι οι «υπερπατριώτες»; …και ποιος είναι αυτός ο κύριος που ονομάζει χλευαστικά και σαρκαστικά «υπερπατριώτες» την πλειοψηφία του ελληνισμού που δεν δέχεται την κατάπτυστη Συμφωνία των Πρεσπών;

Εφ’ όσον ο κ. Νιτσιάκος, όπως λέει είναι επιστημονικά καταρτισμένος σε ότι έγινε αναφορικά με την Μακεδονία, πώς είναι δυνατόν να μην γνωρίζει πως σε μια ευνομούμενη και δημοκρατική πολιτεία η γνώμη της πλειοψηφίας πρέπει να είναι σεβαστή;

Όσο για τους διοργανωτές των συλλαλητηρίων, δηλαδή οι Παμμακεδονικές Ενώσεις ανά τον κόσμο, θέλουμε να υπενθυμίσουμε στον κ. Νιτσιάκο πως είμαστε Έλληνες και πιστεύουμε στην δημοκρατία, χωρίς κομματισμούς, και με ευαισθησία στα δικαιώματά μας τα ιστορικά και τα πολιτισμικά. Θέλουμε η Μακεδονία μας να είναι κληρονομιά των παιδιών, των εγγονών και των δισεγγόνων μας.

Χρήστου Ζ. Καρανίκα, Βλάχικη γλώσσα και ανθελληνική προπαγάνδα

Από τον παλιό δημοσιογράφο και έμπειρο ερευνητή κ. Χρήστο Ζ. Καρανίκα, Εκδότη της ιστοσελίδας «Το Εμμελές» - www.emmeles.gr, λάβαμε την ακόλουθη επιστολή, σχετικά με τη βλάχικη γλώσσα, θέμα που ανέδειξε πρόσφατα ο «Πρωινός Λόγος»:

«Κύριε Διευθυντά,

Συγχαρητήρια για το αφιέρωμά σας στην παρουσίαση της ανθελληνικής προπαγάνδας, με αφορμή την έκδοση του βιβλίου για την βλάχικη γλώσσα· τα άρθρα της Λίτσας Αναστασίου και του Μιλτιάδη Πιτούλη («Πρωινός Λόγος», 14 Ιανουαρίου 2021), δείχνουν εξαιρετική γνώση του προβλήματος, των πιθανών κινήτρων και των κινδύνων για την χώρα. Επιθυμώ μόνο να αναφέρω, μερικά πρακτικά προβλήματα και να κάνω λίγες ιστορικές αναφορές.

Το πρώτο, με ποιες δυνατότητες και διευκολύνσεις είχε τόση προβολή το βιβλίο, όταν το διαφήμιζαν πολύ συχνά σε πάρα πολλές ιστοσελίδες, ακόμη και ακριβών ημερησίων εφημερίδων, ή και διεθνών ιστοσελίδων; Ποιος πλήρωσε την διαφήμιση αυτή; Ο συγγραφέας του Θωμάς Τάχης, ή ο χρηματοδότης του, όπως αναφέρει, Όμιλος Νιτσιάκου; Κρίνεται αναγκαία η απάντηση στο ερώτημα και για λόγους εθνικής ασφαλείας.

Ο συγγραφέας επιχειρεί την ένταξη ρουμανικών και λατινικών λέξεων ή και συντάξεως στην βλάχικη γλώσσα, όπως το ομολογεί στην εισαγωγή του. Αλλά, δεν καταγράφει τις διαμαρτυρίες των ηλικιωμένων Βλάχων, ακόμη και των συγχωριανών του, ότι «αυτές οι λέξεις δεν είναι δικές μας», γιατί ελάχιστοι νέοι, αν όχι ουδείς την χρησιμοποιεί. Ποια σκοπιμότητα υπηρετεί η μέθοδος αυτή; Απαντούν ολοκάθαρα οι αρθρογράφοι σας. Αλλά είναι αναγκαία η αναφορά και στην αντίδραση των Βλάχων, που το 1992, κατά των ίδιων με τους σημερινούς υποκινητές της Βέροιας, με την συμμετοχή τού Αλέκου Καχριμάνη και των μεγάλων οικογενειών των παλαιών καπετανάτων, απέτρεψαν τον διχασμό. Αλλά, αυτοί επανήλθαν πρόσφατα με την ίδρυση, βλάχικων, ρουμανικών δηλαδή, σχολείων.

Από το βιβλίο του Θωμά Τάχη «Μαθαίνουμε τη Βλάχικη γλώσσα»

Ύποπτα παιχνίδια με τα «Βλάχικα»!

- Ποιοι, πώς και γιατί θέλουν να επιβάλλουν μειονότητα Βλάχων στην Ελλάδα

- Η χρήση της Λατινικής για τον εγγραμματισμό της Βλάχικης Γλώσσας ανησυχεί τους θεσμικούς φορείς του Βλάχικου Ελληνισμού

Αποκαλυπτικό άρθρο της Εκπαιδευτικού Λίτσας Αναστασίου και του Υποστρατήγου ε.α. Μιλτιάδη Πιτούλη

• Αν και από πολλών ετών, κάθε απόπειρα δημιουργίας «Βλάχικης Μειονότητος» στην Ελλάδα κατέρρεε σχεδόν εν τη γενέσει της, μερικοί ακόμη ονειρεύονται μια Βλάχικη Εθνότητα (!) ξεχωριστή από τον κορμό του Ελληνικού Έθνους.

Έτσι επιχειρούν με κάθε αφορμή και με διάφορους τρόπους, άμεσα ή έμμεσα, να… επαναφέρουν από το πουθενά (!) ένα ανύπαρκτο θέμα, δημιουργώντας μικρές αλλά επικίνδυνες εθνικιστικές εστίες που κάποιοι -και κυρίως οι Ρουμάνοι- προσπαθούν να εκμεταλλευτούν.

Τελευταία θέλουν να επαναφέρουν το θέμα με την έκδοση βιβλίων για τη «Βλάχικη Γλώσσα», του έως σήμερα προφορικού αυτού ξεχωριστού γλωσσικού ιδιώματος, που αναπαράγεται και διατηρείται με την μεταφορά του από γενιά σε γενιά, αλλά και διαφοροποιείται ανάλογα με την περιοχή.

Το γλωσσικό αυτό ιδίωμα θα έλεγε κανείς ότι πάντα αποτελούσε έναν τρόπο προφορικής «ενδοσυνεννόησης», αφού ούτε είχε ούτε έχει στηριχθεί σε ξεχωριστό, δικό του αλφάβητο, αλλά και για την αποτύπωσή του θα πρέπει να χρησιμοποιεί την Ελληνική Γραφή.

Τώρα έρχονται κάποιοι και χρησιμοποιώντας την Λατινική Γραφή και με την ομογενοποίηση των Βλάχων θέλουν ετσιθελικά να επιβάλουν γραπτή «Βλάχικη Γλώσσα», προκειμένου έτσι να επαναφέρουν από την «πίσω πόρτα» θέμα «Βλάχικης Μειονότητας» στην Ελλάδα!

Bιβλίο για τα Βλάχικα

Γι’ αυτό και αντιδράσεις έχει προκαλέσει η κυκλοφορία του βιβλίου του Θωμά Τάχη με τίτλο «Μαθαίνουμε τη Βλάχικη Γλώσσα» που κυκλοφόρησε πρόσφατα και απευθύνεται -σύμφωνα με το συγγραφέα- σε όσες και όσους επιθυμούν να μάθουν τα βλάχικα καθώς και σε Συλλόγους ή Πανεπιστημιακά Ιδρύματα που υποτίθεται ότι θα αναλάβουν τη διδασκαλία τους!

Στο συγκεκριμένο βιβλίο και στο πλαίσιο του εγγραμματισμού της βλαχικής, γίνεται μάλιστα χρήση του λατινικού αλφαβήτου με παράλληλη προφορά των λέξεων στα Ελληνικά, γεγονός που δημιουργεί αμφιβολίες και πολλά ερωτηματικά, με δεδομένο ότι οι Βλάχοι, από τα προεπαναστατικά χρόνια μέχρι σήμερα, έχουν στηρίξει και αναδείξει τα ελληνικά γράμματα!

Η χρήση της λατινικής για τον εγγραμματισμό της λεγόμενης βλάχικης γλώσσας αποτελεί σημείο τριβής τα τελευταία χρόνια και έχει προκαλέσει την έντονη ανησυχία και τις διαμαρτυρίες των θεσμικών φορέων του βλαχόφωνου ελληνισμού, όπως η Πανελλήνια Ομοσπονδία Πολιτιστικών Συλλόγων Βλάχων (Π.Ο.Π.Σ.Β.), ο Σύλλογος Βλάχων Επιστημόνων και η Παγκόσμια Βλάχικη Αμφικτιονία.

Χρήστος Πιτούλης

Γράφει ο Μιλτιάδης Πιτούλης,

Υποστράτηγος ε.α.

Τα τέσσερα αδέλφια, οπλαρχηγοί στη Φιλιππιάδα, στον πόλεμο του 1910-12. Από αριστερά: 

Γιώργης (ο υστερότοκος γιός), Χρήστος (δευτερότοκος), Ντίνας (πρεσβύτερος), Θωμάς (τριτότοκος).

Oι Πιτουλαίοι, ήταν μεγάλη βλάχικη φάρα και ανήκει στην υποομάδα των Βλάχων που ονομάζονται Αρβανιτόβλαχοι. Η ονομασία αυτή δηλώνει τους Βλάχους που προέρχονται από την περιοχή της Βόρειας Ηπείρου κυρίως της περιοχής Κολώνιας και Φράσερης. Ήταν χριστιανοί με ελληνική συνείδηση. Οι επιθέσεις των Τούρκων και Αλβανών εναντίων των χριστιανών Βλάχων, η καταστροφή της μεγάλης κοιτίδας τους, της Μοσχόπολης, και των υπολοίπων χριστιανικών οικισμών, τους οδήγησαν σε καθαρά νομαδικό βίο.

Oι Αρβανιτόβλαχοι ασχολήθηκαν αποκλειστικά με την κτηνοτροφία και το εμπόριο. Οργανώνονται κατά Φάρες και Τσελιγκάτα στέλνουν τα προϊόντα τους στα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη. Η φάρα των Πιτουλαίων, οργανωμένη σε τσελιγκάτο μετακινείται μέχρι τον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο στην ενιαία Ήπειρο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, από την Μοσχόπολη και τα βουνά της Κολώνιας στην οροσειρά του Γράμμου, ως τα παράλια του Ιονίου και της Αδριατικής ζώντας ως σκηνίτες. Σύμφωνα με τον κοινωνιολόγο Irvin Sanders στο βιβλίο του The people of rural Greece -εκδόσεις Harvard university press 1962- το τσελιγκάτο των Πιτουλαίων ήταν από τα μεγαλύτερα των Βαλκανίων.

Η οικογένεια Πιτούλη την περίοδο 1910-12 στη Φιλιππιάδα, ανακατεμένη με τον ελληνικό στρατό. 

Στο κέντρο της φωτογραφίας, καθιστοί, από αριστερά: Θωμάς, Ντίνας, Χρήστος. Πίσω, όρθιες, οι σύζυγοί τους. 

Παραμονές των Βαλκανικών πολέμων αρχίζουν στον ενιαίο Ηπειρωτικό χώρο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας οι εθνοτικές συγκρούσεις. Ο Χρήστος Πιτούλης με τα άλλα τρία αδέλφια του -Ντίνας, Θωμάς και Γεώργιος, συμμετέχουν στον απελευθερωτικό αγώνα του Γιωργάκη Ζωγράφου.

Σε αναφορά του προξενείου Κορυτσάς προς το Υπουργείο Εξωτερικών στην Αθήνα σημειώνεται «Οι χριστιανικοί πληθυσμοί αισθάνονται σιγουριά με την παρουσία των αδελφών Πιτούλη» (Αρχείο Υπουργείου Εξωτερικών). Στρατεύονται στο πλευρό του Ελληνικού Στρατού. Έτσι, μετά την προσάρτηση της Β. Ηπείρου στο νεοσύστατο κράτος της Αλβανίας θεωρούνται personna non grata και επιλέγουν να εγκατασταθούν μαζί με άλλες νομαδικές μεγάλες φάρες καθώς και Έλληνες της Κορυτσάς και της Χιμάρας στον ελλαδικό χώρο, στην Ηγουμενίτσα. 

Χαμένος είσαι όταν δεν σε σέβονται. Και δεν σε σέβονται όταν δεν σε φοβούνται.

Γεώργιος Παπαδόπουλος Τετράδης

Κι αυτό δεν ισχύει μόνο στη διεθνή πολιτική. Ισχύει και στίς καθημερινές σχέσεις. Με εξαίρεση τους ελάχιστους ανθρώπους που σέβονται επειδή έχουν Παιδεία. Μια μειοψηφία που ανήκει στίς προθήκες των μουσείων.

Όσοι προσπαθούν να εξαγάγουν συμπεράσματα από τη συνάντηση Μητσοτάκη- Τράμπ πρέπει να μην ξεχνούν ότι ο κόσμος έχει δύο μεγέθη: Τον μεγάκοσμο και τον μικρόκοσμο. Για τον μεγάκοσμο η συνάντηση δεν έχει καμιά αξία. Γιατί ο μεγάκοσμος παρατηρεί το ανθρώπινο είδος να εξακολουθεί μετά από 50.000 χρόνια πάνω στη Γή να σκοτώνεται και να ζει υπο καθεστώς έμφυλου φόβου για τα ίδια πράγματα. Τις πηγές και τα εδάφη. Τήν κατοχή για την επιβίωση της ομάδας και όχι του συνόλου. Και σ αυτό δεν έχει αλλάξει νοοτροπία ούτε κατ ελάχιστο.Έχει αλλάξει τεχνικές. Διαχείρισης της ίδιας νοοτροπίας. Πρόκειται για ένα πρωτόγονο είδος. Ένας εξελιγμένος πίθηκος.

Κανείς δεν ξέρει αν ο πίθηκος αυτός θα καταφέρει να σηκωθεί στό ύψος των δυνατοτήτων που του δίνει η νόηση. Γιατί του το δίνει. Και κανείς δεν ξέρει αν το "αν" συμβεί "πότε" θα συμβεί. Πάντως, σε χρόνο πολύ μακρυνό από τον δικό μας. Αν.

Κι εδώ ερχόμαστε στόν μικρόκοσμο. Στό τώρα. Στήν επιβίωση υπό αυτές τις συνθήκες. Όχι πια με κριτήρια ανθρώπινα- κατά τη δυνατότητα- αλλά πιθηκίσια. Κρητήρια ανθρωποφάγου πολέμου. Κριτήρια ψυχασθένειας.

Για να το ξεκαθαρίζουμε από την αρχή, η Ελλάδα είχε λίγες φορές στήν ιστορία της αξιοσέβαστη- για τους ξένους- εξωτερική πολιτική. Επί Ελ. Βενιζέλου, Μεταξά, Καραμανλή του Α', Παπανδρέου, Ανδρέα και Καραμανλή του Β' (λέγε με Μολυβιάτη). Και δεν είναι τυχαίο ότι όλοι οι προαναφερθέντες είχαν την ίδια πολιτική. "Αν θέλεις ειρήνη πρέπει να ετοιμάζεσαι για πόλεμο".

Το ανύπαρκτο έθνος των Armâni στη Βαλκανική

Αρμάνων Ευεργετών Σύναξις. Πίνακας του ζωγράφου 

Ιωσήφ Κόττα από την Σελενίτσα Β. Ηπείρου. 

Θεσ/νίκη 1998. Ιδιωτική Συλλογή.

Γράφει η Έφη Μακρή

Κι ενώ πολλοί θεωρούσαν πως στην εποχή μας έχει εκλείψει πια η ρουμανική προπαγάνδα που ήθελε τους βλαχόφωνους Έλληνες ως απόγονους των Ρουμάνων, τα τελευταία χρόνια διάφοροι κύκλοι ασχολούνται εντόνως και συστηματικά με το ζήτημα των Βλάχων της Βαλκανικής, προσπαθώντας να τους παρουσιάσουν ως ξεχωριστό έθνος.

Με το πρόσχημα, λοιπόν, της μελέτης της γλώσσας των Βλάχων και της γραπτής απόδοσής της, ανοίγουν τον «ασκό του Αιόλου» δημιουργώντας την εντύπωση αφενός πως οι Βλάχοι της Βαλκανικής ομιλούν μία ενιαία γλώσσα και αφετέρου πως πρόκειται για μια καταπιεσμένη εθνότητα των Βαλκανίων (!)

Η ρουμανική προπαγάνδα

Ο G. Weigand, Γερμανός ρωμανιστής – βαλκανολόγος, το 1888 τύπωσε το βιβλίο του «Η γλώσσα των Βλάχων του Ολύμπου» και στη συνέχεια κυκλοφόρησε το δίτομο έργο του «Οι Αρωμούνοι», για το οποίο δήλωσε ξαφνιασμένος Ο Γ. Χατζιδάκις, ο πατέρας της ελληνικής γλωσσολογίας: «Απορώ που εύρε τους Αρωμούνους ο κ. καθηγητής».

Ο διακεκριμένος δηλαδή Έλληνας γλωσσολόγος υποστήριζε ότι ο Weigand καταχώρισε έναν ανύπαρκτο όρο, ενώ πραγματικά επρόκειτο για τον μόνο αποδεκτό από τους Βλάχους, οι όποιοι αυτοαποκαλούνται Αρωμούνοι (πρόφ. Armâni), και συμβάλλει εξαιρετικά στην απόδειξη της ελληνικότητάς τους.

Βέβαια, ο διακεκριμένος Γερμανός ρωμανιστής – βαλκανολόγος δεν ασχολήθηκε αυθόρμητα με τη μελέτη του γλωσσικού Ιδιώματος των Βλάχων του Ολύμπου. Σε συνάρτηση με την ευρύτερη ρωμανολογική διερεύνηση της Ν.Α. Ευρώπης είχε ιδρύσει στη Λειψία το «Ινστιτούτο Ρουμανικής Γλώσσας» με αδρότατες επιδοτήσεις από το κρατικό ταμείο της Ρουμανίας, χάρη στις όποιες εκδιδόταν και το περιοδικό «Balkan Archiv» και σειρά αυτοτελών συγγραμμάτων, όπως το έργο του «Οι Αρωμούνοι».

Σχετικά βέβαια με τη δράση της Ρουμανικής προπαγάνδας για το θέμα των Βλάχων και την ελληνικότητα των Βλάχων της Ηπείρου, της Θεσσαλίας και της Μακεδονίας έχουμε αναφερθεί και σε παλαιότερες δημοσιεύσεις. Κι ενώ κάποιοι ίσως θεωρούν πως μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο έληξε οριστικά το θέμα της προσπάθειας της προπαγάνδας να παρουσιάσει τους βλαχόφωνους Έλληνες ως Ρουμάνους ή «ρουμανίζοντες», στην πραγματικότητα η δράση τέτοιων προπαγανδιστικών κύκλων στη Βαλκανική δεν σταμάτησε ποτέ έως σήμερα.

Το βλάχικο ζήτημα στον 21ο αιώνα

Οι αυτόκλητοι ακτιβιστές του 

Αρµάνικου / Βλάχικου Ζητήµατος ας 

µη χρησιµοποιούν το πρόσχηµα του γλωσσικού κώδικα για τις 

«περίεργες» επιδιώξεις τους

* Της Λίτσας Αναστασίου

Διάβασα στο ΕΘΝΟΣ της Κυριακής 17/03/2019 ένα  άρθρο του καθηγητή Βασίλη Νιτσιάκου με τίτλο  Υφίσταται «βλάχικο ζήτημα»; με εισαγωγικά τα οποία με ξάφνιασαν διότι δεν κατάλαβα την σημασία τους στον όρο και ερωτηματικό!

Ο κ. Β. Νιτσιάκος αρθρογραφώντας στην στήλη ΓΝΩΜΕΣ της εφημερίδας σας εκφράζει δημόσια την προσωπική του γνώμη και ως τέτοια οφείλουμε να την σεβαστούμε.

Όμως οτιδήποτε εκφράζεται δημόσια υπόκειται σε κριτική και ενίοτε και σε σχολιασμό κάτι που θα κάνω με όλο τον σεβασμό στην ιδιότητά του ως καθηγητή διότι προσωπικά δεν τον γνωρίζω.

Εκ των πραγμάτων κάποιος σε μία εφημερίδα γράφει πυκνά και αφαιρετικά τότε όμως υπάρχουν παραλείψεις, κι έτσι τα ερωτήματα προκύπτουν πιο δυνατά διότι οι όροι, οι λέξεις έχουν τον δικό τους ορίζοντα…

Αναφέρεται στην Ρουμάνικη Προπαγάνδα με εισαγωγικά των οποίων πάλι δεν κατάλαβα την σημασία διότι αναφέρεται σε ένα αδιαμφισβήτητο ιστορικό γεγονός το οποίο επιβεβαιώνεται όχι μόνο από όλους τους Έλληνες ιστορικούς, αλλά κυρίως το επιβεβαιώνουν οι ίδιοι οι Ρουμάνοι, επιστήμονες ιστορικοί κι άλλοι! Η Ρουμανία δεν διεκδικούσε τότε καμιά εθνοτική ομάδα αλλά πληθυσμούς της ΙΔΙΑΣ καταγωγής και γι’ αυτή και ταυτότητας!!! Προσπάθησε τότε να αποδείξει, και το συνεχίζει μέχρι και σήμερα, ότι όλοι οι Βλαχώνυμοι πληθυσμοί στα Βαλκάνια είναι Ρουμάνοι στην καταγωγή!

Και τελευταία, αν δεν κάνω λάθος στον αριθμό, με τον νόμο μάλιστα 299/ 13.11.2007, που τροποποιήθηκε το 2013 στην Βουλή της θεωρεί ότι όσοι στα Βαλκάνια μιλούν λατινογενείς γλώσσες είναι Ρουμάνοι! Το λιγότερο αυτή η θέση είναι ανιστόρητη διότι έρχεται η Ρουμανία, ένα κράτος με ενάμιση αιώνα ζωής να διεκδικεί πληθυσμούς με υπερχιλιετή παρουσία, με βάση την όποια γλωσσική ομοιότητα!

Να θυμίσω επίσης ότι την τελευταία δεκαετία η Ρουμανική Ακαδημία Επιστημών εξέδωσε δύο τόμους πρωτογενούς αρχειακού υλικού με έγγραφα που αναφέρονται στην Ρουμάνικη προπαγάνδα εκπαιδευτική-εκκλησιαστική-διπλωματική, την χρηματοδότησή της από το ρουμανικό Κράτος και τους στόχους της στην Μακεδονία και την Ήπειρο! (1)

Κατά τον ίδιο τρόπο δημοσιεύει και τις υποτροφίες που δίδονται σήμερα στους απανταχού «Ρουμάνους» των Βαλκανίων! 

Ως εκ τούτου το Βλάχικο Ζήτημα είναι υπαρκτό, κανείς δεν μπορεί να το αμφισβητήσει, είχε πολλές διακυμάνσεις, κι αν σήμερα εμφανίζεται πολύμορφα, δεν έχει αλλάξει στόχους! Και φυσικά δεν το ανακινούμε εμείς για να δικαιολογήσουμε την ύπαρξή μας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όπως μας κατηγορούν!

Από αλλοτινούς θιασώτες κι υποτρόφους της ρουμανικής προπαγάνδας γεννήθηκε και η σημερινή Μακεδοναρμανική εθνική κίνηση. Αρκεί να διαβάσει κανείς το σχετικό πόνημα του Παπανάτσε και την βιογραφία του Ιάνκου Περιφάν για να καταλάβει.

Το Μακεδοναρμάνικο γεννήθηκε από την απογοήτευση αυτών που παρασύρθηκαν από την προπαγάνδα και πίστεψαν ότι είναι Ρουμάνοι και θα τους δοθούν βοσκοτόπια στην Δοβρουτσά και όταν πήγαν εκεί μετά το 1925 διαπίστωσαν τρία πράγματα: πρώτον ότι τους είπαν ψέματα, δεύτερον ότι είναι διαφορετικοί από τους Ρουμάνους και τρίτον ότι δεν υπήρχε δυνατότητα επιστροφής στην Ελλάδα διότι έφυγαν ΟΙΚΕΙΟΘΕΛΩΣ δηλώνοντας Ρουμάνοι! Δεν μπορεί λοιπόν σήμερα να έρχονται οι απόγονοί τους και στην ουσία να ζητάνε και τα ρέστα κατά την λαϊκή έκφραση από τους Βλάχους που έμειναν και αγωνίστηκαν για την πατρίδα τους! (2)

Η ηρωική αντίσταση των Βλάχων της σημερινής Αλβανίας

Μουζακιαραίοι Βλάχοι

Πηγή φωτο: Th. Capidan, Fărșeroții

Απ’ το 2011 κυκλοφορεί στην αλβανική μετάφραση και διανέμεται ως προπαγανδιστικό μέσο στους ρουμανίζοντες Βλάχους της ανατολικής Αλβανίας (Κορυτσά, Πρεμετή κυρίως αλλά και στην Κεντρική Αλβανία), το πόνημα των αρχών του περασμένου αιώνα του Ρουμάνου διπλωμάτη Constantin N. Burileanu, ''Ι Romeni di Albania''. Η μετάφραση είναι του Βαλεντίνου Μουστάκα, αρχιτέκτονος, που είναι ο ιδρυτής και μέχρι πρόσφατα Πρόεδρος του Κόμματος των Ρουμανιζόντων Βλαχόφωνων της Αλβανίας, περί του οποίου έχουμε αναφερθεί και αναλύσει παλαιότερα.

Το βιβλίο είχε κυκλοφορήσει με τη μορφή εντυπώσεων από δύο περιοδείες στα Ρουμανικά και τρεις στην Ιταλική εκδοχή, του εν λόγω Ρουμάνου διπλωμάτη με έδρα τη Ρώμη που εστάλη με συγκεκριμένη εντολή στην Οθωμανοκρατούμενη ακόμη περιοχή της σημερινής Αλβανίας, των Σκοπίων αλλά και της Μακεδονίας. Πρόκειται στην ουσία για ένα βιβλίο που επιδιώκει να διεγείρει τους Βλαχόφωνους πληθυσμούς ώστε να αποκόψουν απ’ το Οικουμενικό Πατριαρχείο, απεκδυθούν των ελληνισμό τους και την εθνική συνείδηση και προσδεθούν όπως τότε με ιδιαίτερη ένταση επιδίωκε η Ρουμανική επίσημη πολιτική στο δικό τους άρμα.

Δεδομένου ότι τμήμα του εκκλησιαστικού και διπλωματικού κατεστημένου της Ρουμανίας επανέρχεται στο σφετερισμό και τη χειραγώγηση αυτών των πληθυσμών, η μετάφραση, έκδοση και κυκλοφορία του βιβλίου αυτού (ας προσέξει κανείς την κατάχρηση: Οι Ρουμάνοι της Αλβανίας!!! παρόλο που στην αλβανική ο τίτλος του βιβλίου είναι Τρία ταξίδια) έχει τη δική του σημασία. Εξ άλλου είναι αποκαλυπτικό της σκοπιμότητας η αναφορά στην εισαγωγή του μεταφραστή, ακτιβιστή της Ρουμανικής προπαγάνδας, Μουστάκα, ότι το πόνημα του το έδωσε με την παρότρυνση κάποτε να επιμεληθεί της μετάφρασης ο πρώην Πρέσβης της Ρουμανίας στα Τίρανα Βιορέλ Στενιλέ, στη θητεία του οποίου ενεργοποιήθηκε Προξενείο επί Τιμή της Ρουμανίας στην Κορυτσά.

Τα ταξίδια του συγγραφέα του βιβλίου Μπουριλεάνου Κωσταντίνο, το 1905, 1906 και 1907 δεν έχουν ρομαντικό χαρακτήρα και ούτε απλά τη διατύπωση συμπερασμάτων από διερχόμενο διπλωμάτη. Διαπιστώνει κανείς εύκολα διαβάζοντας και παρά την φροντίδα να αποδίδει στους ανθρώπους που συναντά στα οροπέδια της Πρεμετής, της Κορυτσάς, του Πόγραδετς αλλά και του Κόλπου της Αυλώνας και τη Μουζακιά, ο Ρουμάνος διπλωματικός πράκτορας δεν καταγράφει. Απεναντίας επιδιώκει να διεγείρει και να φανατίσει ομάδες που είχαν συγκροτηθεί τις προηγούμενες δεκαετίες και τους ενθαρρύνει σε παραπέρα πιέσεις ακόμη και ένοπλη βία εις βάρος των ομοεθνών τους που παρέμεναν προσηλωμένη στην εκκλησιαστική τάξη και παράδοση των πατέρων αλλά και στην ιδέα απελευθέρωσης απ’ τον Οθωμανικό ζυγό στα πλαίσια της Ελληνικής εθνικής παλιγγενεσίας.

Βλέποντας τα Πράγματα από Διαφορετική Σκοπιά - Μάρκος Τέμπλαρ

Αγαπητές συμπατριώτισσες Μακεδόνισες και Αγαπητοί συμπατριώτες Μακεδόνες,

Αισθάνομαι μεγάλη χαρά και τιμή που βρίσκομαι ανάμεσα σας, ανάμεσα σε παλιούς και πολλούς φίλους σ’ αυτήν την ιστορική ημέρα της ενάρξεως της 12ης Παγκοσμίου Συνελεύσεως της Παμμακεδονικής Ενώσεως.

Ως Μακεδόνας, κατανοώ πλήρως και συμμερίζομαι τις ανησυχίες σας σχετικά με την Μακεδονία μας την γενέτειρα του Φιλίππου και του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Ωστόσο, το κύριο θέμα της ομιλίας μου δεν είναι η ιστορική αλήθεια, αλλά το τι κρύβεται πίσω από αυτήν. Το ότι «Οι αρχαίοι Μακεδόνες ήταν Έλληνες» ξεπερνά κάθε εύλογη αμφιβολία. Ακόμη και εκείνοι στα Σκόπια που έχουν στοιχειώδη γνώση της κλασσικής ιστορίας το γνωρίζουν. Φυσικά, η λογική δεν ισχύει για τους λαϊκιστές πολιτικούς, τους δικτατορίσκους και τους οπαδούς των ακραίων εθνικιστικών κύκλων. Αλλά δεν είμαι εδώ για να σας απασχολήσω με τις ανοησίες των Σκοπιανών. 

Ο λόγος που ευρίσκομαι ενώπιον σας είναι να επισημάνω ωρισμένα πράγματα που οι περισσότεροι δεν γνωρίζουν αλλά επίσης θέλω να δώσω την δική μου άποψη «βλέποντας τα πράγματα από διαφορετική σκοπιά». Θέλω να σας δώσω την δική μου άποψη για την απόφαση της Κομιντέρν να αναγνωρίσει το Μακεδονικό έθνος και τι είδους αναγνώριση πράγματι έκανε. 

Το πρόβλημα έγκειται στο γεγονός ότι η Κομιντέρν χρησιμοποίησε ορισμούς στους οποίους απέδωσε την δική της σημασία. Οι λέξεις κλειδιά είναι Μακεντόσκαγια Νάτσια (Makedonskaya Natsia) και Μακέντονσκι Nάροντ (Makedoskiyi narod). Έτσι, ας δούμε την σημασία τους όπως την έδωσε η Κομιντέρν. 

Έχω διαβάσει όλο το κείμενο της αποφάσεως το οποίο αποτελείται από τρεις σελίδες αλλά και την ανταλλαγή αλληλογραφίας μεταξύ διαφόρων σημαινόντων μελών της Κομιντέρν. Όσο πιό πολύ διάβαζα την απόφαση, τόσο πιο πολύ καταλάβαινα ότι η απόφαση συμπεριλάμβανε κάτι πού δεν έστεκε σωστά. Το ίδιο το ψήφισμα δεν προσέφερε κανένα χαρακτηριστικό στις λέξεις Νάτσια και Nάροντ διότι υποτίθεται ότι οι ορισμοί όπως η Κομιντέρν τους είχε ορίσει ήσαν γνωστοί μεταξύ των κομμουνιστών. 

Πρίν προχωρήσω, θέλω να τονίσω ότι ο Ιωσήφ Στάλιν εθεωρείτο από τους κομμουνιστές της εποχής του Λένιν εμπειρογνώμων στις εθνότητες, και γι ' αυτό ο Λένιν τον είχε εκλέξει Υπουργόν Εθνοτήτων της Σοβιετικής Ενώσεως. Συμφώνως λοιπόν με τον Στάλιν,

«Νάτσια (πολυεθνικό κράτος) είναι μια ιστορικώς εξελισσόμενη, σταθερή κοινότητα λαών που διαμορφώνεται με βάση μια κοινή γλώσσα, εδαφική κυριαρχία, οικονομική ζωή και ψυχολογική σύνθεση που εκδηλώνεται σε μια κοινή κουλτούρα ... Είναι αυτονόητο ότι ένα έθνος, όπως κάθε άλλο ιστορικό φαινόμενο, υπόκειται στον νόμο της αλλαγής ... Πρέπει να υπογραμμιστεί ότι κανένα από τα παραπάνω χαρακτηριστικά δεν αρκεί από μόνο του για να καθορίσει ένα έθνος. Από την άλλη πλευρά, είναι αρκετό να απουσιάζει ένα μόνο από αυτά τα χαρακτηριστικά και το έθνος παύει να είναι έθνος». 

Ιστορία του «μακεδονισμού» και περί του ονόματος της ΠΓΔΜ

Ιστορία του «μακεδονισμού» 

και περί του ονόματος της ΠΓΔΜ

Αναρτήθηκε από Εφημερίδα Κρουά - Κρουά

Πολλά λέγονται για της εξελίξεις στην ΠΓΔΜ και το θέμα του ονόματός της. Δεν είναι βέβαιο ότι στο θέμα της ονομασίας της ΠΓΔΜ, η νέα κυβέρνηση της ΠΓΔΜ θα υιοθετήσει μια νέα πολιτική και ειδικότερα μια νέα πολιτική που θα εξυπηρετεί τα Ελληνικά συμφέροντα.

Πρέπει να δώσουμε πολύ μεγάλη προσοχή στο παιγνίδι που πάνε να παίξουν (όχι οι Σκοπιανοί, αυτούς τους χρησιμοποιούν) με το όνομα. Το ζητούμενο (γι' αυτούς που κινούν τα νήματα) είναι η χρησιμοποίηση του ονόματος έτσι ώστε να πληγεί η σχέση των σημερινών Ελλήνων με τους αρχαίους Έλληνες και να αποσυντεθεί η έννοια της Ελλάδος.

Για να καταλάβουμε το τι παιγνίδια παίζονται σε βάρος μας από την πολιτική τάξη που κυβερνά την Ελλάδα, ας θυμηθούμε το εξής: Ενώ το 1992-93 φωνάζαμε ότι δεν θα δεχθούμε να δοθεί το όνομα Μακεδονία ούτε παράγωγό του, και ενώ είχε συμφωνήσει και ο Κλίντον (τότε πρόεδρος των ΗΠΑ) και η ΕΕ, η Ελληνική αντιπροσωπεία πήγε στον ΟΗΕ και συμφώνησε στην χρήση του ονόματος "Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ", δηλαδή ΕΔΩΣΕ το όνομα! Πρωθυπουργός ήταν ο Κων/νος Μητσοτάκης και Υπουργός των Εξωτερικών ήταν ο Μιχ. Παπακωνσταντίνου. Οπότε θέλει πολλή προσοχή!

Μην ξεχνάμε ποτέ την ιστορική εξέλιξη του «μακεδονισμού».

Τσαρική Ρωσία και «μακεδονισμός»

Μέχρι την εμφάνιση του κομμουνισμού το θέμα ετίθετο ως «Βουλγαρο-μακεδονικό». Δηλαδή, η προπαγάνδα των ισχυρών παρουσίαζε τους Μακεδόνες γενικά ως «εθνικά σλάβους» και ειδικά ως «σλάβους μεν, αλλά ειδικά ως Βουλγάρους». Να σημειωθεί ότι όπως και οι Βούλγαροι, έτσι και οι Ρώσοι αυτοπροσδιορίζονταν ως «σλάβοι».

Δηλαδή, οι Μακεδόνες παρουσιάζονταν (από την προπαγάνδα των ισχυρών) ως «μη-Έλληνες», ως μη αποτελούντες μέρος του ελληνικού έθνους, αλλά ως «σλάβοι Βούλγαροι».

Το «Βουλγαρο-μακεδονικό» το δημιούργησαν οι τσάροι της Ρωσίας, για να επεκτείνουν της επιρροή τους στα Βαλκάνια δια του Πανσλαβισμού.

Κομμουνισμός και «μακεδονισμός»

Τους τσάρους τους ανέτρεψαν οι κομμουνιστές.

Ο πάλαι ποτέ Πανσλαβισμός, ως εργαλείο επεκτάσεως της επιρροής της τσαρικής Ρωσίας στα Βαλκάνια, αντικαταστάθηκε από τον Διεθνισμό, ως εργαλείο επεκτάσεως της επιρροής της κομμουνιστικής-διεθνιστικής Ρωσίας στα Βαλκάνια.

Το λεγόμενο «Σλαβο-μακεδονικό» το ξεκίνησαν οι κομμουνιστές, μετατρέποντας το «Βουλγαρο-μακεδονικό» σε «Σλαβο-μακεδονικό». Δηλαδή οι Μακεδόνες δεν θεωρούνταν πλέον γενικά «σλάβοι» και ειδικά «Βούλγαροι», αλλά γενικά «σλάβοι» και ειδικά «Σλαβομακεδόνες». Έτσι προωθήθηκε η ιδέα της υπάρξεως «Σλαβομακεδονικού» έθνους. Δηλαδή και πάλι, οι Μακεδόνες παρουσιάζονταν ως «μη-Έλληνες», ως μη αποτελούντες μέρος του ελληνικού έθνους, αλλά ως «Σλαβομακεδόνες» και όχι πλέον ως «Βούλγαροι».

Μπορεί να έπεσε ο τσαρισμός, αλλά ένα πράγμα παρέμεινε σταθερό. Ότι οι Μακεδόνες πρέπει να θεωρούνται «μη-Έλληνες»!

Η πολιτική του Βατικανού, Μέρος Β' - Απόστολου I. Παπαδημητρίου

Ουνία

Κεφάλαιο Γ'

Η ρουμανική προπαγάνδα:

1. Γενικά περί τῆς ρουμανικῆς προπαγάνδας

2. Ἡ πολιτική τοῦ Βατικανοῦ

Κατά τόν Ρουμάνο διπλωμάτη Trandafir (Τριαντάφυλλο) Djuvara, μᾶλλον βλάχικης καταγωγῆς, ἡ καθολική προπαγάνδα στή Βαλκανική ἄρχισε τό 1845. 8952. Ὁ Berard, πού περιόδευσε στήν Ἀλβανία καί στή Δυτική Μακεδονία ἐπί διετία (1890-1982), παρέχει πολλά ἐνδιαφέροντα στοιχεῖα γύρω ἀπό τό θέμα μας. «Οἱ γάλλοι Ἰησουίτες καί Λαζαριστές τῆς Κωνσταντινούπολης», γράφει, «ὀνειρεύτηκαν μιά θαυμάσια κατάκτηση γιά τήν παποσύνη. Ἔκαναν νά ἀχνοφέξει στά μάτια τῶν Σλάβων ἡ ἐλπίδα μιᾶς ἐθνικῆς κοινότητας καί ζωῆς, πού θά τούς κόμιζε ἡ Γαλλία, ἄν προσχωροῦσαν στή Ρωμαϊκή καθέδρα. Ἀπό τήν πλευρά της ἡ γαλλική πρεσβεία ἔλπιζε ὅτι ἡ καθολική Βουλγαρία θά ἦταν τό καλύτερο πρόχωμα μεταξύ Κωνσταντινούπολης καί Ρωσίας. Καταπιάστηκαν μέ τόν ἐκκαθολικισμό τῶν Σλάβων μέσω σλάβων ἱεραποστόλων καί μέσω πολωνῶν παπάδων. Ἵδρυσαν ἱεραποστολές σ’ ὁλόκληρη τήν εὐρωπαϊκή Τουρκία. Οἱ Λαζαριστές ἐγκαταστάθηκαν στό Μοναστήρι τό 1857». 48226. Αὐτό ἔγινε μέ πρωτοβουλία τοῦ Γάλλου προξένου Bellaigne de Bughas. 39186. Ἄς σημειωθεῖ ὅτι κατά τήν ἐποχή ἐκείνη καί ἡ Γαλλία ἔτρεφε ὄνειρα γιά ἐπέκταση τῆς ζώνης ἐπιρροῆς της στούς Βλάχους, ὅπως ἀπορρέει ἀπό ἔκθεση Αὐστριακοῦ διπλωμάτη πρός τό ὑπουργεῖο του ἐπί τῶν Ἐξωτερικῶν (1866): «Ὁ πρό ὀλίγου μετατεθείς ἐξ Ἰωαννίνων εἰς Περσίαν Γάλλος πρόξενος Crampon διέσχισε τήν Ἤπειρον πρός ὅλας τάς κατευθύνσεις καί πανταχοῦ διέγνωσε δυσφορίας. Ὁ κύριος ἀντικειμενικός σκοπός τῆς ταξιδιωτικῆς αὐτῆς ἀποστολῆς τοῦ Crampon φαίνεται πώς ἦτο ἡ προσπάθειά του νά ἐπιτύχῃ αὔξησιν τοῦ κύρους τῆς ἐπιβολῆς τῆς Γαλλικῆς ἐπιδράσεως ἐπί τῶν εἰς τήν ὀροσειράν τῆς Πίνδου ἐγκατεστημένων πολυαρίθμων Βλάχων». 27226

Κύριος στόχος τῶν Λαζαριστῶν ἦσαν ἀσφαλῶς οἱ Σλάβοι, ὅμως δέν παρέλειψαν νά ρίξουν τά προσηλυτιστικά τους δίκτυα καί πρός τούς Βλάχους ἀλλά καί τούς ὀρθοδόξους Ἀλβανούς καί ἀλβανόφωνους Ἕλληνες. Κατά τόν Berard στήν ἀρχή εἶχαν ἐπιτυχία μεταξύ τῶν Βουλγάρων. «Οἱ προσηλυτισμοί ἔφθασαν τόν ἀριθμό 14.000 καί στίς 9 Ιουνίου 1861 ἡ Πύλη ἀναγνώρισε τήν οὐνιτική-βουλγαρική κοινότητα. Ὁ αἰδεσιμότατος Σομπόλσκι, πρώην ἡγούμενος βουλγαρικοῦ μοναστηριοῦ, εἶχε λάβει ἀπό τόν Πάπα τήν ἐπισκοπική χειροτονία στήν Καπέλλα Σιξτίνα στίς 14 τοῦ Απρίλη. Ἔγινε ὁ ἡγέτης τῆς νέας κοινότητας. Ὁ αἰδεσιμότατος Σομπόλσκι διοίκησε ἐπί μία ἑβδομάδα τούς βούλγαρους καθολικούς. Στίς 18 Ἰουνίου 1861 ἐξαφανίστηκε, συναποκομίζοντας τή βούλα τοῦ Πάπα, τό βεράτιο τοῦ σουλτάνου καί τά δῶρα τῆς Γαλλίας. Δέν τόν ξανάδε ποτέ κανένας. Ποτέ δέν μαθεύτηκε οὔτε ποῦ πῆγε οὔτε ποῦ ἐτελεύτησε. Ὁ προσηλυτισμός τῶν Σλάβων στόν καθολικισμό σταμάτησε ἀπότομα. Ἐπανήλθαν στούς Ρώσους καί στό αἴτημά τους γιά αὐτοκέφαλη ἐκκλησία». 48227. Οἱ Βούλγαροι μέ τή βοήθεια τῶν Ρώσων ἐπέτυχαν τήν ἀναγνώριση τῆς Ἐξαρχίας τό 1870. Τά σχέδια τοῦ Βατικανοῦ πρός τήν πλευρά αὐτή εἶχαν ὁριστικά ναυαγήσει. Ἀπόμεινε ἐλπίδα πρός τήν πλευρά τῶν Βλάχων καί τῶν Ἀλβανῶν-ἀλβανοφώνων. Στό πρόσωπο τοῦ Μαργαρίτη εἶχαν ἤδη βρεῖ τό καταλληλότερο ὄργανό τους. Ὁ Μαργαρίτης, γιά νά ἔχει τήν εὔνοια τῶν Λαζαριστῶν ἀσπάσθηκε τόν καθολικισμό μέ ὅλη τήν οἰκογένειά του. 68214

Γενικά περί της ρουμανικής προπαγάνδας, Μέρος Α' - Απόστολου Ι. Παπαδημητρίου

Ιερομόναχος Αβέρκιος

Κεφάλαιο Γ'

Η ρουμανική προπαγάνδα

1. Γενικά περί τῆς ρουμανικῆς προπαγάνδας

Εἶναι γεγονός, ὅτι λόγω τοῦ κινδύνου πού διέτρεξε ἡ Μακεδονία ἀπό τή βουλγαρική ἐπιβουλή, αὐτή τῆς Ρουμανίας ὑπῆρξε ἀνεπαίσθητη στήν τότε ἐλεύθερη Ἑλλάδα, ἴσως καί ἄγνωστη στούς πολλούς ὥς τίς ἡμέρες μας. Βέβαια, αὐτό οφείλεται ἐν πολλοῖς καί στή γνωστή ἑλληνική ἀδιαφορία πού ἐκτρέφει τήν ἄγνοια! Ἔτσι, οἱ κάτοικοι τῶν ἀστικῶν κέντρων, διαστρεβλώνοντας τόν ὅρο Βλάχος, ὑπονοοῦν μ' αὐτόν τόν ὀρεσίβιο καί κατ' ἐπέκταση τόν ἄξεστο, τόν ἀγροῖκο!Ἦταν φυσικό κατά τόν 19ο αἰ. τῶν μεγάλων ἐθνικιστικῶν ζυμώσεων καί τῶν ἀθλίων διπλωματικῶν παιχνιδιῶν τῶν «Μεγάλων» δυνάμεων νά ἀνακινηθεῖ θέμα ἐθνικῆς ὑποστάσεως τῶν Βλάχων πού ζοῦσαν στά ἐδάφη τῆς ψυχορραγούσας ὀθωμανικῆς αὐτοκρατορίας. Ἀδιάφορο τό ἄν οἱ πλεῖστοι αἰσθάνονταν Ἕλληνες καί τό ἐκδήλωναν μέ κάθε τρόπο. Ἀδιάφορο ἀκόμη τό ἄν, ὅπως ἀποκάλυψε ὁ βυζαντινολόγος Nasturel, ἤδη ἀπό τόν 17ο αἰ. γιά τούς Ρουμάνους, Κουτσόβλαχος σήμαινε Ἕλληνας. 16087

Τό 1808 ἐκτυπώθηκε στήν Πέστη τό βιβλίο κάποιου Γεωργίου Κ. Ρόζια, φοιτητοῦ τῆς μαιευτικῆς, μέ τίτλο «Ἐξετάσεις περί τῶν Ρωμαίων», δηλαδή τῶν Βλάχων, στήν ἑλληνική καί γερμανική. Ὁ συγγραφέας ἀπέρριπτε τήν ἑλληνική καταγωγή τοῦ συνόλου τῶν Βλάχων. 681. Τήν ἄποψη αὐτή ἐπιδίωκε τότε νά ἐπιβάλει ἡ γερμανική σχολή ἱστορίας. Tό 1848, ὁ ἐκ Τσαριτσάνης φοιτητής στήν Ἰταλία Θεοδωρίδης, ἐνημέρωσε τόν τότεἝλληνα πρωθυπουργό Κωλέττη γιά τήν αἰφνίδια γένεση τοῦ μακεδονικοῦ ζητήματος κατά ρωσική ἐπινόηση καί προώθηση στούς πανεπιστημιακούς χώρους τῆς Δύσεως. 162103. Στίς προσπάθειες τῶν Ρώσων γιά ἐξάπλωση τῆς ἐπιρροῆς τους στή Βαλκανική, ἀντέδρασαν οἱ Αὐστριακοί. Ἐκεῖνοι κίνησαν τά νήματα τῆς προπαγάνδας γιά τόν ἀφελληνισμό τῶν Βλάχων τῆς νότιας Βαλκανικῆς. Εἶχαν ὅμως τούς λόγους τους νά μήν ἐμφανιστοῦν στό προσκήνιο, ἀλλά νά ἀναθέσουν στούς ἀφελεῖς, ὅπως ἀποδείχθηκε, μεγαλοϊδεάτες Ρουμάνους νά ἀναλάβουν τήν ἐπιχείρηση, δαπανώντας κόπο καί χρῆμα σέ μιά ἐπιχείρηση ἀτελέσφορη. 

Οἱ πρῶτες κινήσεις γιά πρόκληση ἐθνικοῦ ζητήματος στούς βλαχικούς πληθυσμούς ἐκδηλώθηκαν τό 1849. 20661. Οἱ λόγοι ἀνακάλυψης τῆς Μακεδονίας ἀπό τούς Ρουμάνους εἶναι πολιτικοί, παρατηρεῖ ο ρωμανιστής Λαζάρου. 16087. Ἐξάγεται αὐτό ἀβίαστα ἀπό ὁμιλία τοῦ πρωτεργάτη τῆς ἐπανάστάσης τοῦ 1848 στή Μολδαβία καί μετέπειτα διακεκριμένου πολιτικού Mihail Kogalniceanu ἀπό τό βῆμα τῆς ρουμανικῆς βουλῆς, ἀπόσπασμα ἀπό τήν ὁποία εἶναι τό ἀκόλουθο:

«Ἄν ἐγκαταλείψουμε τή μακεδονική πολιτική, οἱ συμπατριῶτες μας θά ἀναγκαστοῦν νά στραφοῦν πρός τήν Τρανσυλβανία. Ἀλλά αἱ σχέσεις μας πρός τήν Αὐστρουγγαρία θά διαταραχθοῦν σημαντικά, τό ὁποῖο μέ κάθε τρόπο πρέπει νά ἀποφύγουμε ὑπό τίς παροῦσες περιστάσεις. Γι’ αὐτό εἶναι ἀναγκαῖο, ἐπί τοῦ παρόντος, νά διευθύνουμε τήν προσοχή τοῦ ρουμανικοῦ λαοῦ πρός τή Μακεδονία»27669.

Ἡ Τρανσυλβανία στέναζε κάτω ἀπό τήν τυραννία τῆς Αὐστρουγγαρίας, πού χρησιμοποιοῦσε ὡς κύριο μοχλό τό Βατικανό γιά τήν ἄσκηση πιέσεως πρός μεταστροφή τῶν ὀρθοδόξων Ρουμάνων στόν καθολικισμό ἤ στήν Οὐνία καί τήν ἀπώλεια τῆς ἐθνικῆς τους συνειδήσεως μέσω τῆς μεταστροφῆς. Δοκιμασμένη κατά τό παρελθόν στήν Οὐκρανία καί στήν Πολωνία καί ἐπιτυχημένη ἡ μέθοδος! «Ρεαλιστές» ὅμως οἱ Ρουμάνοι πολιτικοί τῆς ἐποχῆς καί ὑπό τόν φόβο τῶν Σλάβων, πού τούς περιέβαλλαν, ἀναζητοῦσαν διέξοδο ἱκανοποίησης τοῦ ἀναδυομένου ρουμανικοῦ ἐθνικισμοῦ, ἀνακαλύπτοντας Ρουμάνους ἐκεῖ πού δέν ὑπῆρχαν καί καλώντας σέ στράτευση γιά τήν ἀπελευθέρωσή τους! Μάλιστα, τό 1883 ἡ Ρουμανία, ὡς ἀνεξάρτητο πλέον κράτος, προχώρησε σέ σύναψη μυστικῆς ἀμυντικῆς συνθήκης μέ τίς Αὐστρουγγαρία καί Γερμανία γιά λήψη βοήθειας σέ περίπτωση ρωσικῆς ἐπίθεσης. 28429

Αχ. Γ. Λαζάρου, Ελληνισμός & Λαοί Νοτιοανατολικής (ΝΑ) Ευρώπης, 4τομο έργο

Η σελίδα του facebook: Ελληνισμός & Λαοί ΝΑ Ευρώπης αφορά το τετράτομο σύγγραμμα του Ρωμανιστή-Βαλκανολόγου Αχιλλέως Γ. Λαζάρου, ενός ανθρώπου που αφιέρωσε τη ζωή του στην επιστημονική απόδειξη της Ελληνικότητας των Βλάχων. Δεν δημιουργήθηκε με σκοπό την αύξηση των πωλήσεων ενός συγγράμματος που εκδόθηκε το 2009-2010, αλλά με σκοπό την προβολή και τη διάδοση της επιστημονικής αλήθειας. 

Για ελεύθερη πρόσβαση στο περιεχόμενο του 4τομου έργου σε μορφή pdf:

~ Αχ. Γ. Λαζάρου, Ελληνισμός & Λαοί Νοτιοανατολικής (ΝΑ) Ευρώπης, Τόμος Α'

Αλβανοί, Αρβανίτες - Βορειοηπειρώτες

Αρβανίτες

Τα σύνορα του Ελληνισμού στο ΒΔ τμήμα της ελληνικής χερσονήσου, τα οποία ταυτίζονται με τον ποταμό Γενούσο ή κατά Στράβωνα με την Εγνατία οδό, η οποία στο μέγιστο μέρος ακολουθεί το ρεύμα του ποταμού, δεν παραβιάζονται εύκολα. Πέρα του Γενούσου υπάρχουν οι Ιλλυριοί, όπως επιβεβαιώνει την πληροφορία του Στράβωνος και η νεώτερη έρευνα με την επιστημοσύνη του ακαδημαϊκού M. Garasanin[51]. Κάτω δε του Γενούσου υπάρχουν τα ηπειρωτικά φύλα, αυτόχθονες Έλληνες, αλλά στα παράλια και Έλληνες από την υπόλοιπη μητροπολιτική Ελλάδα και την απέραντη Διασπορά.

Ο Ελληνισμός του ηπειρωτικού τούτου χώρου δεν συρρικνώνεται ούτε κατά τη ρωμαϊκή αρχαιότητα ούτε και κατά το μεσαίωνα, διότι τόσο η Ρώμη όσο και η Κωνσταντινούπολη, δηλαδή το αρχικά ενιαίο ρωμαϊκό κράτος και έπειτα το ανατολικό, το λεγόμενο Βυζάντιο, λαμβάνουν και ειδικά μέτρα προστασίας[52]. 

Για την ελληνικότητα του χώρου έως τον Γενούσο και των κατοίκων οι μαρτυρίες αφθονούν. Κατά τον Vl. Georgiev[53] η τοπωνυμία είναι πανάρχαιη και αποκλειστικά ελληνική. Κατά τον O. Masson[54] η ανθρωπωνυμία είναι ακραιφνέστατα ελληνική. Ποικίλλεται δε μετέπειτα με ρωμαϊκή[55]. Κατά τους Hammond και Papazoglou τα αρχαιολογικά ευρήματα επιμαρτυρούν την ελληνικότητα από τους μυκηναϊκούς χρόνους[56]. Διαφωτίζουν δε σημαντικά για τις επόμενες περιόδους περιπετειών του Ελληνισμού οι ιστορικές πηγές, Προκόπιος[57], Ι. Λυδός[58], Κωνσταντίνος Πορφυρογέννητος[59] κ.α.

Όταν τον 11ο αιώνα αναφέρονται, λόγω του γεωγραφικού και διοικητικού όρου Άρβανον - Άρβανα, Αλβανοί, δεν σημαίνει ότι οι αυτόχθονες της περιοχής αυτής δεν υπήρχαν ή είχαν εκλείψει[60]. Απλούστατα έως τότε δεν έλαβαν χώρα γεγονότα πλατύτερης απηχήσεως, ώστε να μνημονευτούν, όπως ακριβώς συνέβη με τους Βλάχους, των οποίων η γένεση σημειώνεται τεκμηριωμένα από τον 2ο αιώνα π.χ., η δε πρώτη μνεία γίνεται μόλις το 976 μ.χ.

Αυτόχθονες ελληνικής ή ιλλυρικής καταγωγής, ανάλογα με το συγκεκριμένο μέρος του Αρβάνου ή των Αρβάνων, εντεύθεν ή εκείθεν της Εγνατίας, καθώς και νεόφερτοι Σκυπιτάροι, αποτελούν τους κατόπιν Αλβανούς ή Αρβανίτες. Χρήσιμη δε τελικά, παρά τις αντιρρήσεις του Kole Luka, είναι η παρατήρηση του Stoikov: ''Αναμφισβήτητον είναι ότι η επωνυμία ''Αρβανίται'' είναι τύπος ελληνικός της αρχικής επωνυμίας ''Αλβανοί'', διά της οποίας ήτο γνωστή μερίς των Νορμανδών της Νοτίου Ιταλίας κατά τον 11ον αιώνα''. Σε σημείωση δε αναλύει: ''Διά τούτο, μόλις τεσσαράκοντα έτη αργότερον από της πρώτης εμφανίσεως των Αλβανών εις το προσκήνιον της Ιστορίας, συναντώμεν το μεταβληθέν -συμφώνως προς την ελληνικήν προφοράν του ''λ'' εις ''ρ''- εθνικόν όνομα ''Αρβανίται''. Η κατάληξις ''ίται'' εις την ελληνικήν γλώσσαν σημαίνει τόπον καταγωγής''[62]. 

Μετά την αλλογλωσσία, αυτόβουλη, σκόπιμη, αναγκαστική, τα ονόματα Αλβανός και Αρβανίτης χρησιμοποιούνται αδιάκριτα. Μάλιστα και όλη η Ήπειρος ονομάζεται Αλβανία παρά τη διαχρονική και προφανή ελληνικότητα της, οι δε Ηπειρώτες Αλβανοί. Αποκαλυπτική είναι ανταπόκριση από Κέρκυρα καταχωρισμένη στα Αρχεία της Βενετίας με ημερομηνία 24 Φεβρουαρίου 1606. Ενώ αφορά σε Ηπειρώτη, ο οποίος φέρει και επώνυμο ελληνικό, εν τούτοις αναγράφεται: ''...σήμερα ήλθεν ένας αλβανός ονόματι Σοφιανός...''[63]. Παρόμοια δε χαρακτηρίζονται και Έλληνες εκτός Ηπείρου, όπως ο καπετάνιος Γεωργάκης Ολύμπιος κατά την παρασημοφόρησή του από τον τσάρο της Ρωσίας αποκαλούμενος Αλβανός[64], αν και κατάγεται από το Λιβάδι Ολύμπου.

Η κρίση Αθηνών - Βελιγραδίου

~ Φωτο: Ο πρόεδρος Τίτο με τον υπ. Εξωτερικών Κότσα Πόποβιτς. Ο Τίτο δημιούργησε το νεόκοπο σλαβομακεδονικό κράτος, αλλά μετά τη ρήξη του με τον Στάλιν έθετε τη διατήρηση των καλών σχέσεων με την Αθήνα ως μείζονα προτεραιότητά του.

Σπυρίδων Σφέτας

Η κρίση των σχέσεων Αθηνών-Βελιγραδίου το 1960-62, η οποία προκλήθηκε κυρίως λόγω της συχνής ανακίνησης ζητήματος «μακεδονικής μειονότητας» από την ηγεσία των Σκοπίων με την ανοχή και την κάλυψη της ομόσπονδης γιουγκοσλαβικής κυβέρνησης, αποτέλεσε ίσως το σοβαρότερο επεισόδιο στις ελληνογιουγκοσλαβικές σχέσεις κατά τη μεταπολεμική περίοδο. Η έκπληξη της κυβέρνησης Καραμανλή ήταν κατανοητή, αν ληφθούν υπόψη οι λεπτοί διπλωματικοί χειρισμοί που απαιτήθηκαν το 1950/51 για την αποκατάσταση των ελληνογιουγκοσλαβικών σχέσεων με την παράκαμψη μειονοτικών ζητημάτων. Η Αθήνα εκτιμούσε ότι η πολύπλευρη προώθηση της ελληνογιουγκοσλαβικής συνεργασίας μετά το 1951 καθιστούσε άστοχη την ανακίνηση τέτοιων ζητημάτων, τη στιγμή που η ομοσπονδιακή γιουγκοσλαβική κυβέρνηση το 1954, στον απόηχο της υπογραφής του τριμερούς αμυντικού Βαλκανικού Συμφώνου Ελλάδος, Γιουγκοσλαβίας και Τουρκίας (1953/54), είχε αποστασιοποιηθεί από την πολιτική των Σκοπίων και απαγορεύσει την έκδοση της εφημερίδας «Η Φωνή των Αιγαιατών», όργανο των Σλαβομακεδόνων προσφύγων. Κατά τις διμερείς συναντήσεις των πολιτικών ανδρών της Ελλάδας και της Γιουγκοσλαβίας μετά το 1953 θίγονταν ζητήματα διεθνούς πολιτικής ή διμερούς ελληνογιουγκοσλαβικής συνεργασίας. Η Γιουγκοσλαβία στήριζε την Ελλάδα στο Κυπριακό, είτε η αυτοδιάθεση ερμηνευόταν ως ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα είτε ως ανεξαρτησία της Κύπρου.

Συμφωνία μεθοριακής επικοινωνίας το 1959

Αθήνα και Βελιγράδι διεύρυναν τη συνεργασία τους και στις 18 Ιουνίου 1959 υπογράφτηκαν δώδεκα ελληνογιουγκοσλαβικές συμφωνίες που αφορούσαν κυρίως οικονομική και τεχνική συνεργασία. Ιδιαίτερη σημασία είχε, ωστόσο, η συμφωνία για τη μεθοριακή επικοινωνία. Με βάση τη συμφωνία αυτή καθοριζόταν μια ζώνη βάθους δέκα περίπου χιλιομέτρων από τις δύο πλευρές των συνόρων, συμπεριλαμβανομένων των πόλεων Φλώρινας και Μοναστηρίου, στην οποία επιτρεπόταν η ελεύθερη κυκλοφορία των κατοίκων. Επιτρεπόταν η ελεύθερη εισαγωγή και πώληση ορισμένων προϊόντων, η ελεύθερη άσκηση του ιατρικού επαγγέλματος, η καλλιέργεια κτημάτων στην άλλη πλευρά των συνόρων, εφόσον οι δικαιούχοι μπορούσαν να αποδείξουν την κυριότητά τους μέχρι το 1939. Η συμφωνία δεν ίσχυε για τους Σλαβομακεδόνες πολιτικούς πρόσφυγες στη Γιουγκοσλαβία από την ελληνική Μακεδονία.

Η συμφωνία για τη μεθοριακή επικοινωνία, αν και είχε σκοπό την τόνωση της παραμεθόριας οικονομικής ζωής, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις σε τοπικούς φορείς της Δυτικής Μακεδονίας. Με ενέργειες της τοπικής εξουσίας σε ορισμένα χωριά έγιναν τελετές ορκωμοσίας Σλαβοφώνων ενώπιον Θεού και ανθρώπων ότι δεν θα ξαναμιλήσουν στο σλαβικό γλωσσικό ιδίωμα. Το αντισλαβικό και αντικομμουνιστικό σύνδρομο της κατοχικής και εμφυλιακής περιόδου επιβίωνε και στον Ψυχρό Πόλεμο, όταν, υπό την επίδραση ψυχολογικών κυρίως παραγόντων, δημιουργούνταν η αίσθηση του εθνικού κινδύνου. Στα όμματα τοπικών εθνικιστικών κύκλων της Δυτικής Μακεδονίας, που είχαν βιώσει τις εμπειρίες του παρελθόντος, η συμφωνία για τη μεθοριακή επικοινωνία άνοιγε τις πύλες στον εχθρό της αντίπερα όχθης. Ωστόσο, αυτές οι τοπικές πρωτοβουλίες προκάλεσαν την έντονη αντίδραση της κυβέρνησης Καραμανλή. Παρά τις αντιδράσεις της αντιπολίτευσης (Σοφοκλής Βενιζέλος, Ηλίας Τσιριμώκος, Σταμάτης Μερκούρης, Εμμ. Κοθρής) και του στρατού, η σύμβαση επικυρώθηκε από τη Βουλή στις 17 Σεπτεμβρίου 1959. Η κυβέρνηση Καραμανλή ήλπιζε ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση του Βελιγραδίου θα τιθάσευε τα Σκόπια.

Η συμφωνία για τη μεθοριακή επικοινωνία καταστρατηγήθηκε από τη γιουγκοσλαβική πλευρά, καθώς Σλαβομακεδόνες πρόσφυγες (με πλαστά διαβατήρια) μετέβαιναν στη Δυτική Μακεδονία, ασκούσαν κάθε είδους προπαγάνδα και συγκέντρωναν υλικό για τη στάση των χωριών τους το 1946-49 προκειμένου να συγγράψουν την «Ιστορία του Μακεδονικού Λαού». Αυτό δεν ήταν άγνωστο στην ΚΥΠ, αλλά η Αθήνα τηρούσε μια εφεκτική στάση στον βαθμό που δεν υπήρχαν δηλώσεις επισήμων παραγόντων του Βελιγραδίου για τη «μακεδονική μειονότητα» και η ελληνική κυβέρνηση δεν επωμιζόταν το πολιτικό κόστος από την κριτική της αντιπολίτευσης.

Άτυπη συμφωνία Ευάγγελου Αβέρωφ-Τοσίτσα και Κότσα Πόποβιτς για το Μακεδονικό

~ Φωτο: Οι δυο υπουργοί Εξωτερικών της Ελλάδας Ευάγγελος Αβέρωφ-Τοσίτσας και της Γιουγκοσλαβίας Κότσα Πόποβιτς

Το θέρος του 1948 επήλθε η ρήξη του Τίτο με τον Στάλιν, ο οποίος δεν αποδεχόταν έναν δεύτερο Στάλιν ανεξάρτητο στα Βαλκάνια. Χάρη, όμως, στη Συμφωνία της Γιάλτας που μοίρασε 50%-50% την επιρροή Δύσης - Ανατολής στη Γιουγκοσλαβία, ο Τίτο ήταν ελεύθερος να υποδύεται εφεξής τον «αδέσμευτο» και τούτο έπραξε. Αυτό ευνοούσε ζωτικά συμφέροντα της Ατλαντικής Συμμαχίας στην κατά τα άλλα υπό σοβιετικό έλεγχο Βαλκανική. Ταυτόχρονα η καθημαγμένη Ελλάδα, εκτεθειμένη στην πρώτη γραμμή του Συμφώνου Βαρσοβίας, μέλος της Ατλαντικής Συμμαχίας και απολύτως εξαρτημένη από τους Αμερικανούς για την επιβίωσή της, αποδέχθηκε αναγκαστικά τις δυτικές υποδείξεις να μην ενοχλεί δημόσια τη Γιουγκοσλαβία που ήταν πολύτιμη για τη Δύση. Ωστόσο, σε όλες τις συναντήσεις απέκρουε σταθερά όλες τις γιουγκοσλαβικές διεκδικήσεις.

Έτσι, σ’ αυτή τη φάση, ο Δυτικός Συνασπισμός χρησιμοποιεί τη Γιουγκοσλαβία σε βάρος της ελληνικής Μακεδονίας και της Ιστορίας ώστε να συντηρεί, μέσω Τίτο, μια ευνοϊκή λεπτή ισορροπία στον ευρύτερο αυτόν γεωπολιτικό χώρο. Εν προκειμένω είναι αποκαλυπτικά τα απόρρητα βουλγαρικά και γιουγκοσλαβικά αρχεία, που δημοσίευσε η Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών. 

Η Αθήνα είχε περιέλθει σε δυσχερή θέση επειδή, πέραν από τα προαναφερθέντα ισχυρά συμφέροντα της Δύσεως στη Γιουγκοσλαβία και τις δυτικές πιέσεις, οι πρόσθετες ελληνικές περιστάσεις αποδυνάμωναν την πάγια θέση της Ελλάδας. Καθ’ όλο αυτό το μεγάλο χρονικό διάστημα παρέμεναν πρώτο εθνικό ζήτημα το Κυπριακό και οι συνακόλουθες επικίνδυνες εντάσεις Ελλάδος - Τουρκίας. Η Αθήνα χρειαζόταν θανάσιμα τη φιλία της Γιουγκοσλαβίας, τις ψήφους των «Αδεσμεύτων» στον Ο.Η.Ε. και τη διαμεσολάβησή της στην Άγκυρα για την εξισορρόπηση των απειλών. Αυτοί οι πρόσθετοι, αλλά εξαιρετικά σοβαροί, λόγοι και η δύσκολη, αλλά ταχεία, διαδικασία ήταν που οδήγησαν σε στενές έως και –για ένα σύντομο διάστημα– συμμαχικές σχέσεις την Ελλάδα και τη Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας, παρ’ ότι στην εξέλιξη του ελληνικού Εμφυλίου η γιουγκοσλαβική εμπλοκή υπήρξε καθοριστική εξαρχής μέχρι τέλους. Παράλληλα η Ελλάδα, μέλος του ΝΑΤΟ, ήταν ζωτικός παράγοντας για την ασφάλεια και τον ανεφοδιασμό της «αδέσμευτης» Γιουγκοσλαβίας. Έτσι, στα μέσα της δεκαετίας 1950, οι δύο χώρες υπέγραψαν συμφωνίες στρατιωτικής και πολιτικής συνεργασίας και επεχείρησαν να αναβιώσουν το τριμερές Βαλκανικό Σύμφωνο Φιλίας με την Τουρκία το οποίο, όμως, κατέστη γράμμα νεκρό μετά τους τουρκικούς βανδαλισμούς του 1955 σε βάρος της ελληνικής μειονότητος στην Κωνσταντινούπολη. Τότε ακριβώς η Γιουγκοσλαβία έγινε πολυτιμότερη για την Ελλάδα. 

Οι δύο χώρες αντήλλαξαν επισκέψεις ανωτάτου επιπέδου σε θερμότατο κλίμα: ο Τίτο στην Ελλάδα, οι Έλληνες Βασιλείς και ο Πρωθυπουργός Κων. Καραμανλής στη Γιουγκοσλαβία.

Γι’ αυτό τότε οι Βλάχοι υπουργοί Εξωτερικών Ευάγγελος Αβέρωφ-Τοσίτσας από το Μέτσοβο και Κότσα Πόποβιτς από το Κρούσοβο συμφώνησαν άτυπα να διατηρήσουν οι δύο χώρες τις διαμετρικά αντίθετες θέσεις τους στο Μακεδονικό αλλά να μην επιτρέψουν σ’ αυτό να διαταράξει τις ελληνο-γιουγκοσλαβικές σχέσεις. Την άτυπη αυτή συμφωνία τήρησαν Αθήνα και Βελιγράδι μέχρι τα μέσα περίπου της δεκαετίας 1980. Παρ’ όλα αυτά η Αθήνα ουδέποτε έπαυσε να θεωρεί ζήτημα εθνικής ασφαλείας της Ελλάδος το Μακεδονικό. Σε γραπτή οδηγία του προς τους Έλληνες διπλωμάτες το 1962 ο υπουργός Εξωτερικών Ευάγγελος Αβέρωφ-Τοσίτσας υπογράμμιζε:

«Από απόψεως πρακτικής το Μακεδονικόν είναι διά τους Γιουγκοσλάβους πολιτικόν όνειρον [...]

Τούτο, όμως, δεν σημαίνει ότι δι’ ημάς το θέμα δεν είναι σοβαρόν και δεν αποτελεί μέγαν κίνδυνον. Εις την πολιτικήν ζωήν των Εθνών τα 10 ή 20 έτη δεν αποτελούν μεγάλην περίοδον»

Αποδείχθηκε συνετός και προφητικός. Το Ζήτημα επανήλθε οξύτερο το 1991.

Αρωμούνοι - Βλάχοι

Σούρπη 1895

Ἀναστάσης Κ. Πηχιών *

Γιὰ πολλὰ θέματα, πού ἀφοροῦν ἄμεσα τὸν Ἑλληνισμό, ὑπάρχει δυστυχῶς σὲ μεγάλο μέρος τοῦ πληθυσμοῦ τῆς χώρας, ἀλλὰ καὶ σὲ πολλοὺς ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους, πού χειρίζονται τὰ ἐθνικὰ θέματα, ἂν ὄχι τέλεια ἄγνοια, τουλάχιστον ἐλλειπῆς γνῶσις αὐτῶν, ἡ ὁποία ὀφείλεται εἴτε σὲ ἄγνοια τῆς ἱστορίας τοῦ τόπου μας, εἴτε σὲ παραπληροφόρηση πολλάκις μάλιστα ἐσκεμένη. 

Ἕνα ἀπὸ τὰ ἐθνικὰ αὐτὰ θέματα ἦταν ἀπὸ πεντηκονταετίας καὶ πλέον τὸ ζήτημα τῆς περιοχῆς τῶν Σκοπίων, τὸ ὁποῖο μόλις πρόσφατα ἀφύπνισε τὸν Ἑλληνισμό, μετὰ τὴν διάλυση τῆς Γιουγκοσλαβίας καὶ τὴν ἀνακήρυξη ὡς ἀνεξαρτήτου κράτους τῆς Π.Γ.Δ.Μ. Καὶ τώρα ἀκόμη ὁ πολὺς κόσμος εἶναι ἀπληροφόρητος γιὰ τὸ πραγματικὸ πρόβλημα τῆς ὀνομασίας τῆς Δημοκρατίας αὐτῆς καὶ τὰ παρελκόμενα ζητήματα πού θὰ ἀνακύψουν ἐὰν ὀνομασθεῖ ¨ Δημοκρατία τῆς Μακεδονίας ¨.

Ἕνα ἄλλο ζήτημα, πού ἀνέκυψε ἐκ τοῦ μηδενὸς ἀπὸ τὰ μέσα τοῦ προηγουμένου αἰῶνος, εἶναι τὸ Κουτσοβλαχικό, τὸ ὁποῖο μᾶς δημιούργησε ἀρκετὰ προβλήματα κατὰ τὴν διάρκεια τοῦ Μακεδονικοῦ Ἀγῶνος καὶ ἀργότερα κατὰ τὰ χρόνια τῆς Ἰταλικῆς κατοχῆς, ἔχει ἀδρανήσει τὰ τελευταῖα χρόνια λόγω τοῦ ὅτι ἡ Ρουμανία, ἡ ὁποία τὸ δημιούργησε, βρίσκεται σὲ ἀδύναμη πολιτικὴ καὶ οἰκονομικὴ θέση ὥστε νὰ προβάλει αἰτήματα στὸ ἐξωτερικό, δὲν ἀποκλείεται ὅμως στὸ μέλλον ¨φίλοι¨ καὶ ἐχθροὶ νὰ τὸ ἀναστήσουν καὶ νὰ θέσουν πρόβλημα βλάχικης μειονότητας στὸν Ἑλληνικὸ χῶρο, μὲ τὸν ἰσχυρισμὸ ὅτι δῆθεν οἱ Βλάχοι δὲν εἶναι Ἕλληνες ἀλλὰ ἀποτελοῦν ἰδιαιτέρα ἐθνότητα. Γι αυτὸ πρέπει τόσο οἱ χειριζόμενοι τὰ ἐθνικά μας θέματα, ὅσο καὶ ὁ πολὺς λαὸς νὰ γνωρίζει τί ἀκριβῶς εἶναι οἱ ἀδελφοί μας Κουτσόβλαχοι ὥστε νὰ ἀντιδροῦν ἄμεσα καὶ ἀποτελεσματικὰ στὶς πιθανὲς δολοπλοκίες τῆς ξένης προπαγάνδας. Δυστυχῶς ἐλάχιστοι εἶναι αὐτοὶ πού γνωρίζουν πῶς ἔχει ἀκριβῶς τὸ Κουτσοβλαχικό, πῶς δημιουργήθηκε, τὴν ἱστορία του, τὶς φάσεις πού πέρασε καὶ τί προβλήματα μᾶς δημιούργησε. Οἱ πλεῖστοι, ἀκόμη καὶ μορφωμένοι ἄνθρωποι, ἀγνοοῦν παντελῶς τὸ θέμα ἤ εἶναι παραπληροφορημένοι. 

Θὰ προσπαθήσω νὰ παρουσιάσω συνοπτικὰ τὸ ὅλο θέμα.

Βλάχοι ἤ Ἀρμάνι, Ἀρμοῦνοι ἤ Ἀρωμουνοι ὅπως οἱ ἴδιοι αὐτοαποκαλοῦνται, εἶναι τὸ τμῆμα ἐκεῖνο τῶν διγλώσσων Ἑλλήνων, οἱ ὁποῖοι ἐκτὸς ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴ γλῶσσα ὁμιλοῦν καὶ λατινογενὲς γλωσσικὸ ἰδίωμα προερχόμενο ἀπὸ τὴν δημώδη λατινικὴ γλώσσα τῆς Ἀνατολῆς, ἐμπλουτισμένο μὲ λέξεις τουρκικές, σλαβικὲς καὶ κυρίως ἑλληνικές. 

Βλάχοι ἐπίσης ἦταν ὅλοι οἱ ὑπήκοοι τῆς Ρωμαϊκῆς αὐτοκρατορίας, ἀπὸ τὴν Βρετανία μέχρι τοῦ Βοσπόρου, ὁπού διαπιστώνεται χρῆσις Ρωμανικῆς ( λατινογενοῦς ) γλώσσας, ὅπως τῶν Οὐαλλῶν στὴν Βρεταννία, τῶν Βαλλόνων στὸ Βέλγιο, τῶν Δάκων καὶ Γετῶν στὴν Δακία ( νῦν Ρουμανία ), σὲ μιὰ περιοχὴ τῆς Ἐλβετίας τὴν Βαλαισία ( γάλλ. Vallais ), ὄπου ὁμιλεῖται μιὰ Ρωμανικὴ διάλεκτος, καὶ τῶν Βλάχων τῆς πρώην Γιουγκοσλαβίας, οἱ ὁποῖοι καλοῦνται Τσιντσάροι.