Το χιόνι

Το χιόνι

                                                                                  Στον Κρίτωνα Ζωάκο

Χιονίζει πάλι σήμερα.
Απ' το παράθυρό μου
βλέπω τα δέντρα, τις στέγες των αντικρινών
σπιτιών, όλα μες στ' άσπρα.
Θυμάμαι
ένα πρωί, σαν ήμασταν παιδιά -χαράματα ήταν
κι έτσι και τότε χιόνιζε- βγαίνω στον κήπο
και βρίσκω τ' αδερφάκι μου.
Είχε ανοίξει
μια τρύπα μες στο χιόνι κι είχε μπει
μέσα κι έπαιζ' εκεί με τ' αρκουδάκι του.
Τι κάνεις
εδώ, του λέω, μονάχος, δεν κρυώνεις;

Δεν θα ξαναγυρίσω σπίτι σας, άκουσα τη φωνή του
οδυνηρά αινιγματική, γεμάτη πείσμα
και μια κακία που δε θα λησμονήσω
-κι έλαμπαν στο μισόφωτο τα ωραία του μάτια,
για ν' απομείνει εκεί στους άθλιους πάγους
για ν' απομείνει εκεί ανεξήγητα
παρ' όλες έκτοτε τις συνεχείς εκκλήσεις μου.

Τη μέρα εκείνη μίσησα το χιόνι
κι ορθός, σε στάση προσοχής, μπρος στ' αδερφάκι μου
ορκίστηκα να το πολεμώ μέχρι θανάτου.

Αυτά ήτανε τα πρώτα μου μαθήματα
πολύ προτού μάθω την αλφαβήτα.
Αργότερα,
όσο ο καιρός περνούσε κι ένιωθα
να μου έχει δωρηθεί από τους θεούς
της ομιλίας η χάρη, είναι γνωστό το χιόνι
πως όχι μόνο το κατάγγειλα με χίλιους τρόπους
παρά πως του αφιέρωσα για να το στιγματίσω
τις πιο παράφορες, πιο ρωμαλέες στροφές της ποίησής μου.

Σήμερα ωστόσο,
μισό σχεδόν αιώνα απ' το πρωί εκείνο
των πρώτων παιδικών μου χρόνων,
χιονίζει πάλι.
Απ' το παράθυρό μου
βλέπω τα δέντρα, τις στέγες των αντικρινών
σπιτιών, όλα μες στ' άσπρα.

Πέφτει το χιόνι τώρα και σκεπάζει
με μια δική του απόρρητη δικαιοσύνη
τις πράξεις και τις παραλείψεις μας
τις χαρές και τις λύπες μας
τα μεγαλόπνοα σχέδια και τις μικρότητές μας
τους έρωτες
τις φιλίες
τα λάθη μας και τις εξάρσεις.

Κατευνάζει την αλαζονεία∙
διδάσκει την ισότητα∙
χορηγεί την ειρήνη.

Χιόνι της Ευσπλαχνίας -όχι της Ορφάνιας.
Χιόνι της Συγκατάβασης -όχι της Τιμωρίας.

Χιόνι της μυστικής αγάπης πια.

Ανέστης Ευαγγέλου, Το χιόνι και η ερήμωση (χειρόγραφα - 1994) 

Η συνάντηση

 

 Ανέστης Ευαγγέλου. Σκίτσο του Ζαφ. Ιωσηφίδη

Ήτανε μεσημέρι, ο ήλιος έκαιγε, όταν,
βγαίνοντας από το λιμάνι, τσακισμένος,
έπεσα απάνω σου.
                              Αδελφάκι μου, είπα
και σ' ασπάστηκα και κλαίγαμε κι οι δυό μας
ανάμεσα στους έκπληκτους περαστικούς
                                                                     ποιος άνεμος
σ' έφερε από τα μέρη μας μετά από τόσον
καιρό, κι ενώ εσύ σώπαινες σφουγγίζοντας
τα δάκρυά σου, το πρόσωπο σου ανέγγιχτο είναι
θαρρείς από το χρόνο, πρόσθεσα, τα ωραία σου
μάτια, τα ξανθά σου τα μαλλιά,
                                                    θα πρέπει
καλή ζωή να έκανες εκεί στα ξένα, όχι
καθώς εμείς στον τόπο ετούτο το στεγνό, το στέρφο
που μ' άσπρισε, με στράγγιξε , με ρήμαξε.

Αχ, αδελφέ μου, εσύ' σουν πάντα απ' όλους μας
πιο διορατικός, έγκαιρα είχες προβλέψει
πως μέλλον δεν υπάρχει εδώ και ξενιτεύτηκες
αλλά ένα γράμμα τόσο δύσκολο ήταν
να στέλνεις κάπου κάπου; Έτσι κάνουν
τ' αδέρφια, έτσι ξεχνάνε;
                                         Μα εσύ -
αιφνίδιο φως καταύγασε το σκοτεινό μυαλό μου
κι έντρομος και βαθιά λυπημένος μαζί
σε κοίταξα εντατικά στα μάτια -
                                                      εσύ' σαι
σαρανταπέντε χρόνια κιόλας πεθαμένος, ψέλλισα
και νέα δάκρυα κύλησαν στο πρόσωπό μου.

Κι εσύ θαρρείς πως είσαι ζωντανός; -
μου σφύριξε σχεδόν τότε στ' αυτί και καθώς,
τώρα έχω δουλειά, σ' αφήνω, μου είπες
κι έτρεξες να προλάβεις το φανάρι στη διάβαση,
πρόλαβα κι έπιασα την παιδική μορφή σου
να μου χαμογελά αινιγματικά ενώ περνούσες
κιόλας απέναντι και πια μάς χώριζε
ορμητικό, αστραφτερό, πολύβουο,
το ρεύμα των αυτοκινήτων.

                                                          Ανέστης Ευαγγέλου

Δημοσιευμένο στο περιοδικό "  η λέξη ", το Γενάρη του 1987. Τεύχος 61

 Ο Ανέστης Ευαγγέλου (1937-1994) γεννήθηκε και έζησε στη Θεσσαλονίκη. Στη λογοτεχνία εμφανίστηκε το 1960 με την ποιητική συλλογή Περιγραφή εξώσεως. Από τότε δημοσίευσε άλλα επτά ποιητικά βιβλία (Μέθοδος αναπνοής, 1966, Αφαίμαξη '66-'70, 1971, Ποιήματα 1956-1970, 1974, Διάλειμμα, 1976, Χάι κάι, 1978, Απογύμνωση, 1979, Η Επίσκεψη και άλλα ποιήματα, 1987, Το χιόνι και η ερήμωση). Το 1988 συγκέντρωσε σε έναν τόμο όλη την ως τότε ποιητική δημιουργία του, που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Παρατηρητής με τον τίτλο Τα Ποιήματα, 1956-1986. Έγραψε επιπλέον και δημοσίευσε τα πεζογραφήματα Το Ξενοδοχείο και το σπίτι 1966 (επανέκδοση, διευρυμένη με τον τίτλο, Το ξενοδοχείο και το σπίτι και άλλα πεζά, Νεφέλη, 1985), το βιβλίο Ανάγνωση και γραφή (Παρατηρητής, 1981), στο οποίο συγκέντρωσε κείμενα λογοτεχνικής κριτικής, και το δοκίμιο Εννέα εκδοχές για την ποίηση και την ποιητική (Παρατηρητής, 1990).
Τη χρονιά του θανάτου του, το 1994, κυκλοφόρησε η τελευταία του ποιητική συλλογή, Το χιόνι και η ερήμωση, από τις εκδόσεις Χειρόγραφα, καθώς και η ποιητική ανθολογία Η δεύτερη μεταπολεμική ποιητική γενιά 1950-1970, από τις εκδόσεις Παρατηρητής. Το 1995, κυκλοφόρησε πάλι η πρώτη του ποιητική συλλογή, Περιγραφή εξώσεως, από τις εκδόσεις Χειρόγραφα. Έργα του έχουν μεταφραστεί σε πολλές ξένες γλώσσες (αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά, ιταλικά, πολωνικά, ρουμάνικα, ολλανδικά και σλοβενικά).
Πηγή: BiblioNet