Μελέτα, μα έχε άγρυπνα και ανοιχτά τα μάτια της ψυχής σου στη ζωή...

Δημήτρης Γληνός

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Μελοποιημένη Ποίηση. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Μελοποιημένη Ποίηση. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Παρασκευή 25 Φεβρουαρίου 2022

Θα ξημερώσει ένα «πρωί»;



Θα ξημερώσει ένα «πρωί»;
Υπάρχει αυτό που λένε «Μέρα»;
Θα το 'βλεπα απ' τα βουνά
Αν ψήλωνα μες στον αιθέρα;

Να ’χει του Νούφαρου τα πόδια;
Να ’χει το φτέρωμα Πουλιού;
Είν’ από μέρη ξακουσμένα
Που δεν τα έχω καν στο νου;

Ε συ Σοφέ! Κι εσύ Θαλασσινέ!
Πολύμαθε απ' τους Ουρανούς, εσύ!
Πείτε σ' έναν Προσκυνητή μικρό
Πού πέφτει ο τόπος που τον λεν «πρωί»;

Ποίηση: Emily Dickinson
Μετάφραση: Ερρίκος Σοφράς
Μουσική: Γιάννης Μπαϊρακτάρης
Ερμηνεία: Ευτυχία Μητρίτσα

Σάββατο 11 Δεκεμβρίου 2021

Φυσάει


Ποίηση : Τάσος Λειβαδίτης
Μουσική: Γιώργος Τσαγκάρης
Ερμηνεία: Βασίλης Παπακωνσταντίνου
Απαγγελία: Γιώργος Μιχαλακόπουλος
Δίσκος : Φυσάει ( 1993)

 

Πέμπτη 9 Σεπτεμβρίου 2021

Μοιρολόι της βροχής


Μοιρολόι της βροχής
βράδυ Κυριακής,
πού πηγαίνεις μοναχός
ούτε πόρτα να μπεις,
πέτρα να σταθείς
κι όπου πας, χλωμό παιδί,
ο καημός σου στη γωνιά
σε καρτερεί.

Παλικάρι χλωμό
μες στο καπηλειό
απομείναμε οι δυο μας,
ο καημός σου βραχνάς
πάψε να πονάς
η ζωή γοργά περνά
δυο κρασιά, δυο στεναγμοί
κι έχε γεια.

Παλικάρι χλωμό
σ' ηύρανε νεκρό
στο παλιό σταυροδρόμι,
μοιρολόι η βροχή
μαύρα π' αντηχεί
στο καλό, χλωμό παιδί,
σαν τη μάγισσα
σε πήρε η Κυριακή.

Ποίηση: Τάσος Λειβαδίτης
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Πρώτη εκτέλεση: Μίκης Θεοδωράκης
Τα λυρικά - 1978 

Παρασκευή 18 Ιουνίου 2021

Το τριζόνι



Κοιμήθηκα κοιμήθηκα
    στου γιασεμιού την ευωδιά
Στων φύλλων το μουρμουρητό
    στων άστρων τον χρυσό γιαλό

Οι άνθρωποι μ' αρνήθηκαν
    κανείς δε μου σιμώνει
Μόνο μου κάνει συντροφιά
    της νύχτας το τριζόνι:

-Έννοια σου λέει έννοια σου
    κι εγώ είμαι δω κοντά σου
Για συντροφιά στην έγνοια σου
    και για παρηγοριά σου

Τρι και τρι τρι και τρι
    τι πικρή που 'ναι η ζωή
Τι γλυκιά και τι πικρή
    τρι και τρι και τρι και τρι

Κοιμήθηκα κοιμήθηκα
    στων Αρχαγγέλων τη σκιά
Στην ερημιά του φεγγαριού
    στο κυματάκι του γιαλού

Τι να 'φταιξα της μοίρας μου
    κι έτσι με φαρμακώνει
Μονάχα μου αποκρίνεται
    της νύχτας το τριζόνι:

-Είμαι μικρό πολύ μικρό
    μα 'ναι ο Θεός μεγάλος
Αυτό ποτέ δε θα σ' το πω
    μήτε κανένας άλλος

Τρι και τρι τρι και τρι
    τι πικρή που 'ναι η ζωή
Τι γλυκιά και τι πικρή
    τρι και τρι και τρι και τρι.

Ποίηση: Οδυσσέας Ελύτης 
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Ερμηνεία: Ντόρα Γιαννακοπούλου
Δίσκος: Μικρές Κυκλάδες 

Πέμπτη 22 Οκτωβρίου 2020

Στον δάσκαλο

Ένας δάσκαλος της μουσικής, ο Οδυσσέας Σαγρέδος, μελοποίησε το ποίημα του Κωστή Παλαμά " Στον δάσκαλο". Ο Βασίλης Λέκκας ερμηνεύει και οι μαθητές του  στο 3ο Δημοτικό Σχολείο Διονύσου συμμετέχουν με τη χορωδία τους.
 Ωραία δουλειά!
Σμίλεψε πάλι, δάσκαλε , ψυχές!
Κι ότι σ' απόμεινε ακόμη στη ζωή σου,
Μην τ' αρνηθείς! Θυσίασέ το ως τη στερνή πνοή σου!
Χτισ' το παλάτι, δάσκαλε σοφέ!

Κι αν λίγη δύναμη μεσ' το κορμί σου μένει,
Μην κουρασθείς. Είν' η ψυχή σου ατσαλωμένη.
Θέμελα βάλε τώρα πιο βαθειά,
Ο πόλεμος να μη μπορεί να τα γκρεμίσει.

Σκάψε βαθειά. Τι κι' αν πολλοί σ’ έχουνε λησμονήσει;
Θα θυμηθούνε κάποτε κι αυτοί
Τα βάρη που κρατάς σαν Άτλαντας στην πλάτη,
Υπομονή! Χτίζε, σοφέ, της κοινωνίας το παλάτι !

Στίχοι: Κωστής Παλαμάς
Σύνθεση- Ενορχήστρωση: Οδυσσέας Σαγρέδος
Ερμηνεία: Βασίλης Λέκκας
Συμμετέχει η χορωδία του 3ου Δ.Σ. Διονύσου
Μπάσο: Έφη Μπούνταλη
Ντραμς: Παύλος Λογαράς
Παραγωγή: Home Studio Music Productions

Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου 2020

Μαύρη παπαρούνα

Ανθίζει λένε μια φορά
η μαύρη παπαρούνα
στη μέση εκεί στις κόκκινες
στη μέση εκεί στις άλλες
σαν το φιλί που μ' άφησε
πένθος βαρύ στο στόμα

Ποίηση: Δημήτρης Λέντζος
Μουσική - Ερμηνεία: Ιφιγένεια Κορολόγου

Δευτέρα 7 Σεπτεμβρίου 2020

Ταξίδεψε καρδιά μου, ταξίδεψε...

Ταξίδεψε καρδιά μου, ταξίδεψε
Απ'του μυαλού την πόρτα δραπέτευσε
Στα μακρινά πελάγη και γύρισε
Τις ομορφιές του κόσμου ζωγράφισε
Στα ρεύματα του αγέρα πέταξε
Να γίνει η Ανατολή ανάλαφρο πουλί

Αν άλλη μια ζωή είχα να ξαναζήσω
Θα διάλεγα πολύ τι να αγαπήσω

Τα ξένα που τόσο με μαγέψανε
Θα'θελα στο μυαλό μέσα να φυλακίσω

Ταξίδεψε καρδιά μου, ταξίδεψε
Στα μακρινά πελάγη και γύρισε
Τις γειτονιές του κόσμου αντάμωσε
ένα μικρο σκαρί ζωγράφισε
Δύση κι ανατολή συνάντησε
Να γίνει η ψυχή της θάλασσας πουλί

Αν άλλη μια ζωή είχα να ξαναζήσω
Θα διάλεγα πολύ τι να αγαπήσω

Τα ξένα που τόσο με μαγέψανε
Θα 'θελα στο μυαλό μέσα να φυλακίσω

Ποίηση: Γιώργος Τσιτρούλης
Μουσική: Γιάννης Τάντσης
Ερμηνεία: Νένα Βενετσάνου
Δίσκος: Ταξιδεύοντας με την Αργώ(2011)

Δευτέρα 3 Αυγούστου 2020

... ολόγιομη καταλάμπει τη γη τη σκοτεινὴ ανεβαίνοντας , ασημοκαπνισμένη...


Ποίηση: Σαπφώ
Μουσική: Νίκος Ξυδάκης
Ερμηνεία: Νίκος Ξυδάκης & Ελευθερία Αρβανιτάκη ( Ντουέτο )

Τετάρτη 18 Μαρτίου 2020

Γεια σας τι κάνετε; Καλά;

Η Πούλια πόχει εφτά παιδιά
μέσ’ απ’ τους ουρανούς περνά.
Κάποτε λίγο σταματά
στο φτωχικό μου και κοιτά.

Γεια σας τι κάνετε; Καλά;
Καλά. Πώς είναι τα παιδιά;
Τι να σας πω εκεί ψηλά τα
τρώει τ’ αγιάζι κι η ερημιά.

Γι αυτό πικραίνεσαι κυρά, 
δε μου τα φέρνεις εδωνά;
Ευχαριστώ μα `ναι πολλά
θα σου τη φάνε τη σοδειά.

Δώσε μου καν την πιο μικρή
τη Μάγια την αστραφτερή.
Πάρ’ την κι έχε λοιπόν στο νου
πως θά `σαι ο άντρας τ’ ουρανού.

Είπε, και πριν βγάλω μιλιά
μου την καρφώνει στα μαλλιά

Λάμπουνε γύρω τα βουνά, 
τα χέρια μου βγάνουν φωτιά.
Κι η Πούλια πόχει εφτά παιδιά

φεύγει και μ’ αποχαιρετά.

Ποίηση: Οδυσσέας Ελύτης
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης

Πέμπτη 5 Μαρτίου 2020

Αμαρτωλό

Στη Σμύρνη Μέλπω,Ηρώ στη Σαλονίκη
Στο Βόλο Κατινίτσα έναν καιρό
Τώρα στα Βούρλα με φωνάζουν Λέλα

Ο τόπος μου ποιος ήταν,ποιοι οι δικοί μου;
Αν ξέρω ανάθεμα με
Σπίτι,πατρίδα έχω τα μπορντέλα

Το σήμερα χειρότερο απ’το χτες
Και τ’αύριο απ’το σήμερα θε να’ναι
Φιλιά από στόματα άγνωστα,βρισιές
Κι οι χωροφύλακες να με τραβολογάνε

Ως κι οι πικροί μου χρόνοι,οι παιδικοί μου
Θολές,σβησμένες ζωγραφιές
Κι ειν’ αδειανό σεντούκι η θύμηση μου
Γλέντια, καβγάδες ως να φέξει
Αρρώστιες,Αμφιθέατρο,Συγγρού
Κι ενέσεις εξακόσια έξι

Πνιγμένου καραβιού σάπιο σανίδι
Όλη η ζωή μου του χαμού
Μ’από τη κόλαση μου σου φωνάζω
Εικόνα σου είμαι κοινωνία και σου μοιάζω

Ποίηση : Γαλάτεια Καζαντζάκη
Μουσική : Βασίλης Παπακωνσταντίνου
Ερμηνεία: Βιολέτα Ίκαρη

Παρασκευή 14 Φεβρουαρίου 2020

Σκλάβοι Πολιορκημένοι


Οι Σκλάβοι Πολιορκημένοι όπως κι Ο Σολωμός χωρίς μεταφυσική και το πρώτο σχεδίασμα της Αληθινής απολογίας του Σωκράτη, γραφτήκανε στη Γαλλία, ύστερ’ απ’ το πρώτο παγκόσμιο μακελειό. Ο θάνατος κι η καταστροφή είχαν ξυπνήσει τις συνειδήσεις των λαών και σκορπίσει στους τέσσερις ανέμους τα ψέφτικα συνθήματα των ιμπεριαλιστών. Οι Σκλάβοι Πολιορκημένοι είναι στην ουσία τους έργο αντιπολεμικό και αντιιδεαλιστικό.(Σημείωση του ποιητή)

Το 1974 κυκλοφόρησε από την Lyra ο δίσκος «Σκλάβοι πολιορκημένοι» σε μουσική του Νίκου Μαμαγκάκη και ποίηση του Κώστα Βάρναλη, με ερμηνευτές την Μαρία Δημητριάδη και τον Δημήτρη Ψαριανό. Τα ποιήματα προέρχονταν από την ομώνυμη ποιητική συλλογή, εκτός από το «Η μάνα του Χριστού» το οποίο ανήκει στη συλλογή «Το φως που καίει». Αυτός ήταν ο πρώτος και ένας από τους ελάχιστους ολοκληρωμένους δίσκους με μελοποιημένα ποιήματα του Βάρναλη. ( ogdoo)


Ο Κώστας Βάρναλης γεννήθηκε σαν σήμερα το 1884.

Παρασκευή 20 Δεκεμβρίου 2019

Ω λέλε, μελοποιημένη ποίηση στη Βλαχική γλώσσα

"Το είπε ο δάσκαλος. Το είπε ο Θεός. Μην μιλάτε. Αυτή τη γλώσσα. Μια ομίχλη διαπέρασε το χωριό. Σαν να ήταν Οχτώβρης...Συνήθισαν. Προσαρμόστηκαν. Στα όνειρά τους συχνά μπερδεύονταν οι δύο κόσμοι. Σε δύο γλώσσες. Στα δύσκολα δικά τους επιφωνήματα. Ω λέλε ντάντω. Στα όνειρα. Ω λέλε. Όπως στα μοιρολόγια. Που τους απέμειναν. Δικά τους. Τα μοιρολόγια. Τα λόγια της μοίρας τους. Ω λέλε."
Βλαχική γλώσσα, μια προφορική γλώσσα,ποικιλόμορφη, η οποία διασώθηκε μέχρι σήμερα αλλά με τάση εξαφάνισης. 
Ο Βασίλης Νιτσιάκος, Καθηγητής  Κοινωνικής Λαογραφίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων με καταγωγή από την Αετομηλίτσα Ιωαννίνων, επιχείρησε να αποδώσει γραπτά τη γλώσσα αυτή, η οποία μαζί με τα ελληνικά είναι η μητρική του γλώσσα. Η προσπάθειά του αυτή πήρε τη μορφή ποίησης, η οποία στη συνέχεια μελοποιήθηκε και παρουσιάστηκε σε μία καλαίσθητη έκδοση που περιλαμβάνει βιβλίο και cd με τον τίτλο " Ω λέλε". Ποίηση λυρική,ερωτική και με κοινωνική ευαισθησία. Οι στίχοι γράφτηκαν στη Βλαχική γλώσσα και μεταφράστηκαν στα ελληνικά και αγγλικά. Στην έκδοση περιλαμβάνονται και πεζογραφήματα, τα οποία με ποιητική διάθεση αποδίδουν στιγμές από τη νομαδική και γεμάτη δυσκολίες ζωή των Βλάχων
Συμμετέχουν οι καλλιτέχνες: Σούλης Λιάκος, Μάκης Σεβίλογλου , Μαρία Δαύκα, Νίκος Ζιώγαλας και το γυναικείο πολυφωνικό σύνολο "Πλειάδες". Τη μετάφραση στα ελληνικά έκανε ο Φάνης Δασούλας, στα αγγλικά ο Joshua Barley και τη γλωσσική επιμέλεια ο Σταμάτης Μπέης. Τα ζωγραφικά σχέδια είναι του Αντώνη Φαρίδη.
Η όλη σύλληψη του έργου ανήκει στο Βασίλη Νιτσιάκο.
Ο δίσκος περιλαμβάνει δέκα μοναδικά τραγούδια και μία κρυφή έκπληξη, με όμορφο δέσιμο στίχων, μουσικής και ερμηνείας. Δουλειά εξαιρετική στο σύνολό της.
Δυστυχώς στο youtube υπάρχει ένα μόνο δείγμα αυτής της δουλειάς
Arina ( Την άμμο - άμμο)

Το λεύκωμα κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο του 2019  από τις εκδόσεις Ταξιδευτής 

Παρασκευή 6 Δεκεμβρίου 2019

Ξέχασες κείνο το σκοπό που λέγανε οι Χιλιάνοι άγιε Νικόλα φύλαγε κι αγιά θαλασσινή...


Ήταν εκείνη τη νυχτιά που φύσαγε ο Βαρδάρης
το κύμα η πλώρη εκέρδιζεν οργιά με την οργιά
σ’ έστειλε ο πρώτος τα νερά να πας για να γραδάρεις
μα εσύ θυμάσαι τη Σμαρώ και την Καλαμαριά

Ξέχασες κείνο το σκοπό που λέγανε οι Χιλιάνοι
άγιε Νικόλα φύλαγε κι αγιά θαλασσινή
τυφλό κορίτσι σ’ οδηγάει παιδί του Μοντιλιάνι
που τ’ αγαπούσε ο δόκιμος κι οι δυο Μαρμαρινοί

Απάνω στο γιατάκι σου φίδι νωθρό κοιμάται
και φέρνει βόλτες ψάχνοντας τα ρούχα σου η μαϊμού
εκτός από τη μάνα σου κανείς δε σε θυμάται
σε τούτο το τρομακτικό ταξίδι του χαμού

Κάτω από φώτα κόκκινα κοιμάται η Σαλονίκη
πριν δέκα χρόνια μεθυσμένη μου είπες σ’ αγαπώ
αύριο σαν τότε και χωρίς χρυσάφι στο μανίκι
μάταια θα ψάχνεις το στρατί που πάει για το Ντεπό

Ποίηση: Νίκος Καββαδίας
Μουσική: Θάνος Μικρούτσικος
Ερμηνεία: Γιάννης Κούτρας
Ο Σταυρός του Νότου (1979)

Παρασκευή 29 Νοεμβρίου 2019

Τὰ φορτηγὰ καράβια συλλογίζομαι...


Τα φορτηγὰ καράβια συλλογίζομαι
που γέρασαν και τώρα, λαβωμένα,
χωρὶς ούτε μια βάρδια στο κατάστρωμα,
σαπίζουν στ᾿ ακρολίμανα δεμένα.

Τα φορτηγὰ καράβια: που ταξίδεψαν
στων πέντε των ηπείρων τα πελάγη
-απ᾿ του Μουρμάνκ τη παγερή τη θάλασσα
ίσαμε του Ἀμαζόνα τα τενάγη.

Τους ναυτικούς τους γέρους συλλογίζομαι
που στα μεγάλα των χειμώνων βράδια
μ᾿ υπομονή κι αγάπη -για τα ἐγγόνια του
(είτε γι᾿ αυτούς;-) μικρὰ φτιάχνουν καράβια,

και δεν μπορούνε πια να ταξιδέψουνε
μα κάθε μέρα ως το λιμάνι πάνε
και, άνεργοι, ανώφελοι και πένθιμοι
σαν κάτι τις να χάσανε κοιτάνε.

Ποίηση: Κώστας Ουράνης
Μουσική: Δημήτρης Κογιάννης - Αδριανός Παπαμάρκου
Ερμηνεία: Μίλτος Πασχαλίδης
 Απ'το βιβλίο -cd  ALDEBARAN
 Εκδόσεις Μικρός ήρως

Πέμπτη 28 Νοεμβρίου 2019

Κατίνα Παΐζη " Αιθέρια τη φωνή σου ακούω..."

Ο Κωνσταντίνος Παΐζης, δάσκαλος από την Ιθάκη , έφθασε μια μέρα στην Ανώπολη των Σφακιών για να δουλέψει στο δημοτικό σχολείο. Ερωτεύεται την Ελένη Πατέρου, κόρη από μεγάλο σόι και τη ζητάει σε γάμο. Από την ένωσή τους ήρθε στη ζωή η Αικατερίνη - Κατίνα - Παΐζη. Χρονιά του 1911.
Μετά από καιρό η οικογένεια εγκαθίσταται στο Ηράκλειο - Μεγάλο Κάστρο τότε. Ο πατέρας αφήνει την εκπαίδευση και καταπιάνεται με τις επιχειρήσεις - μέτοχος στη βιομηχανία καπνού " Κνωσσός -Κόσμος".
Το ζευγάρι αποκτάει άλλα τρία παιδιά, την Αλεξάνδρα ( Αλέκα), τον Μίμη και τον Παύλο. 
Εύπορη η οικογένεια προσφέρει στα παιδιά της υψηλή μόρφωση. Τα αγόρια φεύγουν κάποια στιγμή για σπουδές στην Αθήνα και τα κορίτσια γίνονται δασκάλες. Τα ήθη όμως είναι πολύ αυστηρά και δεν επιτρέπουν εύκολα σε μια νέα κοπέλα να φύγει από το σπίτι και να πάει σε μακρινό χωριό να διδάξει. Οι διασυνδέσεις και οι επαφές του πατέρα βοηθούν ώστε να μην απομακρυνθούν από τον τόπο τους. Έτσι η Κατίνα αρχικά διορίζεται στο διτάξιο σχολείο του Μασταμπά και διδάσκει τα παιδιά των Μικρασιατών προσφύγων. Αργότερα μετατίθεται στο Πρότυπο Ηρακλείου. Η Αλέκα διδάσκει στο Αρμένικο σχολείο.
Το κοινωνικό περιβάλλον είναι ασφυκτικό για τις δύο νέες κοπέλες. Οι περιορισμοί πολλοί στις κοινωνικές συναναστροφές τους και τα αδιέξοδα μεγάλα. Ένας τρόπος υπάρχει για να ξεφύγουν από τη μίζερη πραγματικότητα, η Φαντασία. Αυτήν χρησιμοποιεί η Κατίνα και η Ποίηση είναι το όχημα που επιβιβάζεται για να δραπετεύσει σε άλλο κόσμο. 
Θάταν 20 - 22 χρονών στα 1931, όταν εξέδωσε την πρώτη της ποιητική συλλογή " Ροδοπέταλα" 

ΟΛΑ ΘΑ ΣΒΥΣΟΥΝ

Όλα θα σβύσουν, θα χαθούν αγύριστα,
τίποτα δεν θα μείνη στον αιώνα,
του κόσμου αυτού συντρίμμια η ζωή
θα πέση, σαν ναού παληά κολόνα.

Ο χαλασμός κι' ο χρόνος θ' αφανίσουνε
όλα μέσ' στο πυρό τους το καμίνι,
κι' από του κόσμου τούτου τις ζωές
ασάλευτη θα καμμιά δε θ' απομείνη.

Μ' απ' όλους πιο στερνά θε να χαθή
ο ποιητής στην ώρα τη μεγάλη,
της γένεσης παληός τραγουδιστής,
και του χαμού στερνή ωδή να ψάλλη.

ΨΥΧΟΠΟΝΙΑ

Φτωχάνθρωπε που ολημερίς
μοχθίζεις μέσ' στο δρόμο
έχοντας μιας σκληρής δουλειάς
βαρύ σταυρό στον ώμο,
πιότερο σε συμπόνεσα
τ' απόψε που γελούσες,
και στον καϋμό σου ακουμπιστός
το σύμπαν περγελούσες.

ΒΡΑΔΥΝΕΣ ΑΓΑΠΕΣ

Νάταν το θείο σούρουπο,
τ' αγέρι που εφυσούσε, 
νάταν το πεύκο που έκλαιγε
και σιγοτραγουδούσε;

Νάταν η νύχτα που έρχονταν
πλημμυρισμένη μάγια,
νάταν τ' αστέρια που έφεγγαν
στον ουρανό ανάργια;

Για ήσουν συ που πέρασες
για μια στιγμή κοντά μου
και πήρες την αγάπη μου
και πήρες τη χαρά μου;

Το Ηράκλειο είναι την εποχή εκείνη μια πόλη με έντονη κίνηση , εμπορική και πνευματική. Κυκλοφορούν εφημερίδες, λογοτεχνικά περιοδικά και αρκετές γυναίκες τολμούν να κάνουν διακριτή τη λογοτεχνική τους παρουσία. Η Κατίνα επηρεάζεται από αυτή την  περιρρέουσα ατμόσφαιρα και αναπνέει τον λογοτεχνικό αέρα που φυσάει στην πόλη. Ξεχωρίζει η στενή φιλία της με την Γαλάτεια Αλεξίου - Καζαντζάκη.
Το 1936 μια δεύτερη ποιητική συλλογή κυκλοφορεί με τίτλο " Απλοί σκοποί", η οποία γίνεται δεκτή με πολύ ευνοϊκά σχόλια από τους λογοτεχνικούς κύκλους. 

ΝΕΑΝΙΚΗ ΜΕΛΑΓΧΟΛΙΑ

Είμαστε νέοι μες στης ζωής ακόμα τον Απρίλη.
Μπροστά μας στέκεται ο καιρός του θέρου και του τρύγου
κι' οι πόθοι οι χρυσοφτέρουγοι σε λουλουδένια χείλη
τη γλύκα δεν εγεύτηκαν και τη δροσιά του μύρου.

Κι ωστόσο όλοι βαρύθυμοι κι απογοητευμένοι,
δειλοί κι αναποφάσιστοι κοιτάζουμε το δρόμο,
κι αργοδιαβαίνουμε σκυφτοί, βουβοί, συλλογισμένοι
και μας βαραίν' η νιότη μας καθώς σταυρός στον ώμο!

ΕΝΩ ΒΡΕΧΕΙ

Με την ψυχή περίλυπη στο παραθύρι στέκω·
έξω σκοτάδι κι ερημιά βαθειά και πάντα βρέχει.
Ένας φτωχός ξυπόλυτος που διάβηκε στη στράτα
τη σκέψη μου στο διάβα του συνεπαρμένην έχει.

Πού πάει; Ποιος τον σκέπτεται και ποιος τον περιμένει,
με κάποιο λόγο τρυφερό χαρά να τον γεμίσει;
Πέρασε αργά σαν άνθρωπος απόκληρος και μόνος
που μήτε αγάπες τον τραβούν μήτε τον διώχνουν μίση.

Πού πήγε; Τι να γίνηκε; Με κρυφοκαίει η έγνοια
που ο νους μου στέκει ανήμπορος να την αποκοιμίσει.
Θα γείρει από την κούραση μπροστά σε κάποια θύρα
κ' ίσως δε θα θα' χει δύναμη και να βαρυγγωμήσει.

Με την ψυχή περίλυπη στο παραθύρι στέκω
και πάντα ο νους μου ακολουθεί τον θλιβερόν αλήτη
και τον πονώ σαν αδερφή με μιαν βαθειάν αγάπη.
Κάποτε βρέθηκα και γω στο δρόμο δίχως σπίτι.

Οι δύο αυτές συλλογές την φέρνουν σε επικοινωνία με διανοούμενους και λογοτέχνες όπως τον Γιάννη Σκαρίμπα, το Βάσω Δασκαλάκη, το Νίκο Καζαντζάκη, το Νίκο Πλουμπίδη, τον Γιάννη Ρίτσο κ.α.οι οποίοι αλληλογραφούν μαζί της.
Δύσκολες μέρες όμως έρχονται για την οικογένεια Παΐζη, η οποία καταρρέει οικονομικά όταν καταργείται το μονοπώλιο καπνού. Φτωχοί πλέον και με χαμένη την περιουσία τους μετακομίζουν στην Αθήνα. Η Κατίνα παντρεύεται τον μουσικό Γιώργο Ζωγράφο, δουλεύει στο Μαράσλειο Δημοτικό σχολείο. Ένας αποτυχημένος τοκετός τη σημαδεύει και μετά γεύεται τη χαρά από τη γέννηση του γιού της Ορέστη.
Στην Κατοχή εντάσσεται στο ΕΑΜ και δημοσιεύει αγωνιστικά ποιήματα. Το όνομά της είναι ανάμεσα σε εκείνα των πνευματικών ανθρώπων που στέλνουν επιστολή διαμαρτυρίας στον Αρχιεπίσκοπο Δαμασκηνό μετά το αιματοκύλισμα της μεγάλης διαδήλωσης που έγινε στις 5 Μαρτίου 1943 για την πολιτική επιστράτευση. Γι' αυτή της τη συμμετοχή και για το πανώ που κρατούσε μαζί με την Γαλάτεια Καζαντζάκη και τον Κούλη Ζαμπαθά με σύνθημα Η ΤΕΧΝΗ ΣΤΟ ΛΑΟ, κλήθηκε στο Πειθαρχικό συμβούλιο και μετατέθηκε από το Μαράσλειο στο 2ο εξατάξιο της Καλλιθέας.
Το 1955 εκδίδει την ποιητική συλλογή "Παραλλαγές".

ΘΑ ΦΥΓΩ

Θα φύγω ως ήρθα μιαν ογρή, συννεφιασμένη μέρα
και πάλι μόνο θα βρεθώ μέσ' στην πολύβουη στράτα
δαρμένη από τον πόνο μου και τον τραχύν αγέρα
και φλογισμένα δάκρυα τα μάτια μου γεμάτα.

Μα κάποτε που η Άνοιξη στα δέντρα θ' ακουμπήσει
και θα ξυπνήσει η μυγδαλιά μέσ' στο λευκό όνειρό της
το τέλος του παραμυθιού, ποιος θα μου το ιστορήσει
που η μοναξιά τη θύρα μου θα κλει με το φτερό της;

 Άραγε πόσοι γνωρίζουν ότι το  υπέροχο τραγούδι που ακουγόταν στη γνωστή τηλεοπτική σειρά Ο Μεγάλος Θυμός, με τον Χρήστο Θηβαίο σε μουσική Βασίλη Δημητρίου,  είναι της Κατίνας Παΐζη;

ΑΓΑΠΗ

Πόσο πολύ σ' αγάπησα ποτέ δε θα το μάθης,
καλέ, που δεν εχάρηκες στα χείλη μου φιλιά.
Απ' τη ζωή μου επέρασες κι αλάργεψες κι εχάθης
καθώς τα διαβατάρικα κι αγύριστα πουλιά.

Τα χέρια μου δεν έδεσα τριγύρω στο λαιμό σου,
Δεν έσταξε απ' τα μάτια μου το δάκρυ μου θολό.
Κουνούσα το μαντήλι μου αλαφρά στο μισεμό σου
και σιωπηλά σου ευχότανε η ψυχή μου στο καλό.

Δεν είδες το τρεμούλιασμα των κουρασμένων μου ώμων.
Δεν μάντεψες τη θύελλα που εκλειούσα στην ψυχή .
Μήτε πως ήμουν σύντροφος των μακρυνών σου δρόμων
κι όλη μου η σκέψη ανέκφραστη σ' άγγιζε προσευχή.

Κι αν ήρθαν μέρες πένθιμες και νύχτες θολωμένες,
που η μοναξιά με τρόμαζε και μούπαιρνε το νου,
τώρα κρατώ στη θύμηση στιγμές ευτυχισμένες
κάποιου καιρού αλησμόνητου ωραίου κι αληθινού.

Κι αν δεν προσμένεις να με δεις κι εγώ πως θα ξανάρθεις,
ω εσύ, του πρώτου ονείρου μου γλυκύτατη πνοή,
αιώνια θα το τραγουδώ κι εσύ δε θα το μάθεις
πως οι στιγμές που μούδωκες αξίζουν μια ζωή.




Μετά τη συνταξιοδότησή της δουλεύει στο σχολείο της Μαρίας Γουδέλη με το σύστημα Μοντεσόρι. Στηρίζει οικονομικά και ηθικά την οικογένειά της και τους φίλους της. Συμπαραστέκεται στην αδελφή της Αλέκα Παΐζη στα δύσκολα χρόνια της εξορίας αλλά και μετά από αυτήν, την ακολουθεί παντού. Δημοσιεύει πού και πού σε διάφορα περιοδικά.
Έχει γράψει ποιήματα για παιδιά και το 1988 μια συλλογή διηγημάτων με τον τίτλο Σφακιανές κουβέντες, όπου αποδίδει λογοτεχνικά τις αφηγήσεις της μάνας της.
Η ποίησή της χαρακτηρίζεται από χαμηλόφωνο λυρισμό και έχει επιρροές από τον Κώστα Καρυωτάκη, την Μαρία Πολυδούρη και τη Μυρτιώτισσα. Το μελαγχολικό παρόν και μέλλον, ο ανεκπλήρωτος έρωτας , η απώλειά του , αλλά και η κοινωνική αδικία, οι κατατρεγμένοι και οι απόκληροι της ζωής είναι μερικά από τα θέματα που κυριαρχούν στο έργο της.


" Η ποίηση της Κατίνας Παΐζη πάνω απ' όλα διαθέτει δύο σημαντικά προσόντα: αθωότητα και αυθεντικότητα. Τα βιώματα της θα έλεγε κανείς πως τα χειρίζεται με αιθέριες, αριστοκρατικές χειρονομίες σαν να' ταν πολύτιμα μετάξια και πετράδια που θέλει να τα σώσει από την οξείδωση και τη φθορά του χρόνου. Μια ξεχωριστή ποιητική φωνή στα μυθικά χρόνια του μεσοπολέμου που σφραγίζει με τον προσωπικό της τρόπο διαχρονικά ανθρώπινα προβλήματα: έρωτας, θάνατος, στέρηση, αγώνας. Ήταν μεγάλη ποιήτρια η Κατίνα Παΐζη; Όχι. Ήταν ελάσσων ποιητική φωνή της γενιάς της. Με σπουδαίες στιγμές στο έργο της. Αξιομνημόνευτη, λοιπόν, γι' αυτές τις ξεχωριστές στιγμές της πένας της; Ναι! Γιατί το δίλημμα του μείζονος και του ελάσσονος στην Ποίηση είναι ψευτοδίλημμα. Το εμείς μετράει περισσότερο και όχι το εγώ. Γιατί το δάσος δεν μας συγκινεί μόνο για τα ψηλά, σκιερά του δένδρα. Μα και για τους ταπεινούς θάμνους του, τις πόες, τα μικρά ανθάκια που επιμένουν - και επείγονται - ν' ανθίζουν στη σκιά των ψηλόκορμων, αιωνόβιων δένδρων. Που ποικίλλουν την ομορφιά μεγαλύνοντας το ταπεινό, βοηθώντας το να εκχύσει σπάνια αρώματα. Υπηρέτες μιας μνήμης που ποτέ δεν χάνεται.
Μάθημα διαχρονικό για όλους, γραφιάδες και μη: " Όλοι μαζί κινούμε συρφετός..."
Για τα υπόλοιπα αποφαίνεται ο χρόνος." (Νίκη Τρουλλινού)

Η Κατίνα Παΐζη πέθανε στις 28 Νοεμβρίου 1996.


Το κείμενο στηρίχθηκε στο βιβλίο ΚΑΤΙΝΑ ΠΑΪΖΗ Πόσο πολύ σ' αγάπησα. Έρευνα - Κείμενα - Επιμέλεια : Νίκη Τρουλλινού. Σειρά "Οι λησμονημένοι του Τόπου" αρ. 4 Εκδόσεις Δοκιμάκης, Ηράκλειο 2011. Το σχέδιο στο εξώφυλλο φιλοτέχνησε ο ζωγράφος Μανώλης Αποστολάκης. Το βιβλίο περιέχει cd  με τις Σφακιανές κουβέντες, τις οποίες διαβάζει μοναδικά η ηθοποιός Λήδα Δημητρίου συνοδευόμενη από το πιάνο του γιου της Κατίνας Ορέστη Ζωγράφου με την ηχητική επιμέλεια της Στεφανίας Τσακίρη.
Ο τίτλος της ανάρτησης δανεισμένος από τη Νίκη Τρουλλινού.
Τα ποιήματα και η φωτογραφία από το βιβλίο.

Παρασκευή 1 Νοεμβρίου 2019

Η ομίχλη μπαίνει από παντού στο σπίτι κ. Γιάννη

Το 1975 κυκλοφόρησε η Τρίτη Ανθολογία του Γιάννη Σπανού με ερμηνευτές την Αρλέτα και τον Κώστα Καράλη.  Έφηβη τότε με τις πρώτες πολιτικές ανησυχίες και αμφισβητήσεις για ό,τι μέχρι εκείνη την εποχή με είχανε μάθει, ρουφούσα σαν σφουγγάρι κάθε τι νέο. Πρώτος καιρός μετά την μεταπολίτευση. Τα μουσικά ακούσματα περιορίζονταν αναγκαστικά σε ό,τι μετέδιδε το ραδιόφωνο. Το έχω ξαναγράψει ότι υπήρξε ένα αληθινό σχολείο ως προς τη μουσική μου παιδεία και όχι μόνο. 
Θυμάμαι την εκπομπή της Λύρας , της δισκογραφικής εταιρείας. Νομίζω ότι εκεί πρωτάκουσα τα τραγούδια της Τρίτης Ανθολογίας του Γιάννη Σπανού. Το πικ-απ όργανο σπάνιο στα περισσότερα σπίτια. Ούτε στο δικό μου υπήρξε ποτέ. Είχε όμως ένας φίλος παιδικός, ο Γιάννης, καλή του ώρα. Αυτός είχε αγοράσει το δίσκο με τα τραγούδια της Τρίτης Ανθολογίας. Στο σπίτι του μαζευόμασταν σχεδόν κάθε απόγευμα και τα ακούγαμε με ευλάβεια, θα έλεγα και συγκίνηση. Σήμερα συνειδητοποιώ ότι ήταν και η πρώτη επαφή με τους ποιητές και τη μελοποιημένη ποίηση. 
Μαθαίνοντας χθες για το θάνατο του Γιάννη Σπανού , η μνήμη με ταξίδεψε σε εκείνη την εποχή. Σκέφτομαι πόσα πολλά χρωστάω στο Γιάννη Σπανό για τη μύηση στην ποίηση , στους ποιητές και στη μουσική καθώς η Τρίτη ανθολογία περιλαμβάνει 12 τραγούδια σε ποίηση Μίλτου Σαχτούρη, Κώστα Βάρναλη, Νίκου Καββαδία, Γιάννη Σκαρίμπα, Χρήστου Κουλούρη, Νίκου Καρύδη, Μήτσου Λυγίζου, Ηλία Σιμόπουλου, Δημήτρη Δούκαρη, Βύρωνα Λεονταρή, Μαρίνας Λαμπράκη, Λιλής Ιακωβίδη. Άγνωστα ονόματα για μένα τότε
Κανένας δεν πεθαίνει όσο το αεράκι του κυκλοφορεί ανάμεσα μας και ο Γιάννης Σπανός είναι ανάμεσά μας με τη μουσική και τα τραγούδια του.



Πέμπτη 31 Οκτωβρίου 2019

Σαν αεράκι

Τρυφερός  Ναπολέων Λαπαθιώτης όμορφα μελοποιημένος από τον Μανώλη Πάππο και μοναδικά ερμηνευμένος από την Ελευθερία Αρβανιτάκη.

Χρυσή μου αγάπη, αν ήξερες
τι μέλι είσαι για μένα...
Τα μπουμπουκάκια τα όμορφα,
τα μοσχομυρισμένα.
Και τα αγεράκια που φυσούν
Σα λιποθυμισμένα,
δεν έχουνε το βάλσαμο
που 'χεις εσύ για μένα...

Της λίμνης τ' αφρολούλουδο
και του γιαλού η γαλήνη.
Η σμύρνα, το ροδόσταμο
που αργοσταλάει και σβήνει.
Κι οι ροδωνιές, κι η ολόδροση
του κήπου ανθοπλημμύρα,
των δυο χειλιών σου των γλυκών
δεν στάζουνε τα μύρα...!!!

Πάω στην τρισέρημη αμμουδιά
και - μόνη τι να κάμω;
Χαράζω κύκλους απαλούς
Στη μουσκεμένη άμμο...
Σαν αγεράκι χάνονται στο κύμα
Απάνω - απάνω
Και απόμεινα στην ερημιά
Μονάχη... Τί να κάμω!!!

Τώρα το ετοιμοθάνατο
βαλσαμωμένο αγέρι,
γλυκά τραγούδια θλιβερά
ν' αναστενάξει ξέρει...
Αλήθεια! Ξέρει πιο γλυκά
να τραγουδάει από μένα!
Εγώ δεν ξέρω πιο γλυκά
μα ξέρω πιο θλιμμένα...

Ποίηση Ναπολέων Λαπαθιώτης
Μουσική: Μανώλης Πάππος
Ερμηνεία:: Ελευθερία Αρβανιτάκη

Τρίτη 22 Οκτωβρίου 2019

Μάνος Λοΐζος - Ναζίμ Χικμέτ


Πάνω σ' αυτή την όχθη
στο θαλασσινό κατώφλι
η βροχή σαν δίχτυ με τυλίγει
Τις μέρες της βροχής άσπρη σημαία
άσπρη σημαία στο κατάρτι υψώνεται

Βρέχει και ξαφνικά είναι εύκολο
εύκολο το να πεθάνεις
και το ίδιο εύκολο το θάνατο να περιμένεις
το θάνατο να περιμένεις

Ποίηση : Ναζίμ Χικμέτ 
Απόδοση στα ελληνικά: Γιάννης Ρίτσος
Μουσική και ερμηνεία :Μάνος Λοΐζος
Δίσκος : Γράμματα στην αγαπημένη

Σάββατο 19 Οκτωβρίου 2019

" Κι αν η ελπίδα το μέλλον συντηρεί η μνήμη τρέφει το παρόν το παρελθόν μας δικαιώνοντας..."

Καρπίζουν μέσα μου παλιά καλοκαίρια
ανάβουνε βλέμματα αλλοτινά
θροΐζουν αγγίγματα

Τίποτα, τίποτα δε χάθηκε στ' αλήθεια
όλα είναι εδώ, όλα είναι εδώ

Μια σπίθα μόνο ανάβει πυρκαγιές
στις θημωνιές της μνήμης
πυρκαγιές στις θημωνιές της μνήμης

Κι αν η ελπίδα το μέλλον συντηρεί
η μνήμη τρέφει το παρόν
το παρελθόν μας δικαιώνοντας

Γιατί ότι υπήρξε μια φορά
δε γίνεται να πάψει να έχει υπάρξει

Στίχοι ~ Λένα Παπά
Μουσική ~ ερμηνεία ~ Χάρης & Πάνος Κατσιμίχας

Τρίτη 8 Οκτωβρίου 2019

Νεροσταγόνες

 Νεροσταγόνες!
 Ο Δημήτρης Κάσσαρης μελοποιεί εννέα τρίστιχα του Γιάννη Ρίτσου. Όπως γράφει ο ίδιος είναι : " Εννέα αποστάγματα μιας προσωπικής μου κατάθεσης στο φως, μέσα από μικρές φωτεινές γραφές του απέραντου Γιάννη Ρίτσου. Μέσα από τρίστιχα εναλλάσσεται ο έρωτας, η απώλεια και η απουσία. Ζωντανεύει η μνήμη, ο χρόνος και ένα κρυμμένο παιδί. Επάνω σε κάθε συλλαβή τους ακούμπησα με προσοχή τις ταπεινές μου νότες."
Ερμηνεύουν : Ρίτα Αντωνοπούλου και Πάνος Μπούσαλης
Ενορχήστρωση : Μανώλης Ανδρουλιδάκης