Ψήνοντας Ρακί Στα Ζαγοροχώρια

Σε μία μικρή καλύβα η οποία έχει ντουμανιάσει από την κάπνα περιμένεις με ανυπομονησία να δεις τον πρώτο ατμό, την πρώτη σταγόνα να τρέχει από το στόμιο του καζανιού. Βάζεις το σφηνοπότηρο από κάτω και τότε τρέχει σταγόνα σταγόνα το πρωτοράκη. Μόλις γεμίσει πίνεις μία γουλιά (έτσι κι αλλιώς δεν μπορείς να πιείς περισσότερο) και το δίνεις να περάσει από όλους όσους βρίσκονται δίπλα σου. Κλείνεις τα μάτια σου και ταρακουνάς το κεφάλι σου σε σημείο που θες να ρίξεις σφαλιάρα στον εαυτό σου. Τόσο δυνατό είναι αλλά και ταυτόχρονα τόσο μεγάλη ευχαρίστηση σου δίνει όταν το έχεις φτιάξει με καλή παρέα και με παραδοσιακό τρόπο.

Η ιδέα έπεσε μία εβδομάδα πριν και δεν ήθελε πολύ για να πραγματοποιηθεί. Ρακοκάζανα στα Γιάννενα. Συγκεκριμένα στην Ζίτσα. Ένα παραδοσιακό κρασοχώρι που από την ομορφιά του είχε γοητευθεί μέχρι και ο Λόρδος Βύρων και είχε παραμείνει στο μοναστήρι στην κορυφή του χωριού. Η Ζίτσα φημίζεται για την ιδιαίτερη ποικιλία (Ντεμπίνα) σταφυλιών τα οποία παράγουν έναν ιδιαίτερο αφρώδες οίνο.

Από τα στέμφυλα αυτής της ίδιας ποικιλίας ξεκίνησε η παραγωγή του τσίπουρού μας. Η διαδικασία παρόμοια με όλες τις αποστάξεις. Ένα μεγάλο καζάνι όπου μπαίνει στην φωτιά (συγκεκριμένα ξυλοφωτιά, εξ ού και το ντουμάνι από τον καπνό) το οποίο βράζει. Οι ατμοί του περιέχουν αλκοόλη οι οποίοι από την κορυφή του καζανιού περνούν σε μία σωλήνα. Αυτή η σωλήνα περνά μέσα από ένα βαρέλι γεμάτο κρύο νερό ώστε να υγροποιηθούν οι ατμοί και τελικώς να γίνουν ρακή η οποία θα στάζει ευλαβικά από το στόμιο. Αρχικά οι βαθμοί του αποστάγματος είναι αρκετά υψηλοί γι'αυτό και το πρωτοράκη βαράει πραγματικά στο κεφάλι. Έπειτα όμως οι βαθμοί πέφτουν και όταν φτάσουν στο επιθυμητό σημείο τότε σταματά η διαδικασία και ανανεώνεται το καζάνι με νέα στέμφυλα. Οι βαθμοί ελέγχονται αρκετές φορές κατά την διάρκεια της διαδικασίας σε έναν μεταλλικό σωλήνα όπου τοποθετείται το γραδόμετρο. Μετά έρχεται η μετάγγιση του "αγιασμού" στις νταμιτζάνες. Μία διαδικασία η οποία έχει αρκετές απώλειες αφού πρέπει να δοκιμάσεις -αρκετές φορές για να είσαι σίγουρος- το προϊόν που παρήγαγες.

Με ορμητήριο-καταφύγιο αυτό το κεφαλοχώρι των ορεινών Ιωαννίνων, όπου ήταν και το μέρος όπου έγινε η παρασκευή του "θείου αποστάγματος" η εξερεύνηση των Ζαγοροχωρίων ήταν κάτι που απλά επιβαλλόταν. Πρώτη στάση τα Άνω Πεδινά. Στα 900 μ. υψόμετρο στο κέντρο της περιοχής των Ζαγοροχωρίων τα Άνω Πεδινά είναι ένα από τα παλαιότερα χωριά. Γραφικό, πέτρινο με μία υπέροχη πλατεία στην μέση της κατηφόρας που διασχίζει το χωριό. Λίγο πιο πάνω από την πλατεία βρίσκεται το Dizaki. Ένα υπέροχα διακοσμημένο καφέ εστιατόριο του οποίου το τζάκι αλλά και ο καφές μας ζέστανε από το τσουχτερό κρύο. Μην σου κάνει εντύπωση το όνομα. Έτσι λέγεται ο πάγκος στην τοπική διάλεκτο. Σίγουρα μέσα στο Dizaki θα χαλαρώσεις από την υπέροχη ατμόσφαιρα και την μουσική του αλλά και θα χαζέψεις από το περιβάλλον του. Ξύλινο ταβάνι, διακόσμηση προσεγμένη σε κάθε λεπτομέρεια και ένα επιβλητικό μαύρο πιάνο στην μία του άκρη να είναι έτοιμο να βγάλει νότες και μελωδίες.

Μόλις βγαίνεις από το Dizaki το πρώτο πράγμα που θα σου τραβήξει την προσοχή είναι η φωτισμένη πλαγιά στην απέναντι πλευρά. Πετρόχτιστα σπιτάκια με προβολείς επάνω τους τόσο εναρμονισμένα με το περιβάλλον του χωριού που αρχικά δεν καταλαβαίνεις αν είναι ξενώνες ή κάτι άλλο. Την ίδια απορία είχαμε και εμείς και για αυτό κατηφορίσαμε και τελικώς βρεθήκαμε να συζητάμε με τις ώρες με τον Βασίλη Παπαρούνα για τα εστιατόρια της Αθήνας που έχει στήσει αλλά και τα μανιτάρια που αποτελούν την μεγάλη του αγάπη.

Α! Ο Βασίλης Παπαρούνας είναι ο ιδιοκτήτης του "Μονοπάτια Mountain Resort" στο οποίο μας ξενάγησε. Δωμάτια σε πολύ προσιτές τιμές αλλά και 8 ανεξάρτητα cottages τα οποία είναι και η αιτία για αυτό τον υπέροχο φωτισμό. Όλο το συγκρότημα είναι φτιαγμένο από πέτρα και μένεις με το στόμα ανοιχτό από την προσοχή στην λεπτομέρεια. Το ίδιο ισχύει και για το εστιατόριο το οποίο στεγάζεται σε ένα πλήρως ανακαινισμένο κτήριο -που κάποτε είχε καεί επειδή η ιδιοκτήτριά του είχε έναν αναπάντητο έρωτα- με μία διακόσμηση που εντυπωσιάζει τον κάθε επισκέπτη. Αυτό όμως που εντυπωσίασε εμένα ήταν το κελλάρι -ακόμα και αυτό- πιστό στα παραδοσιακά πρότυπα με γύρω στις 100 ετικέτες να διατηρούνται στις τέλειες συνθήκες υγρασίας και θερμοκρασίας.

Την επόμενη μέρα η απόφαση ήταν απλή για τον προορισμό. Μεγάλο και Μικρό Πάπιγκο με αρκετές έως πολλές ενδιάμεσες στάσεις. Ο δρόμος λίγο μακρινός αλλά άξιζε μέχρι το τελευταίο χιλιόμετρο. Πρώτη στάση στην γέφυρα του Βοϊδομάτη. Το σκηνικό σαν να βγήκε από ταινία του Ανγκ Λι. Ένα ήρεμο ποτάμι που από την μία πλευρά υψώνεται βουνό και από την άλλη όχθη, παντού πεσμένα φύλλα. Φύλλα πορτοκαλί και κόκκινα δημιουργούν μία φωτογραφία την οποία κάθεσαι και χαζεύεις. Ούτε ο  Μπομπ Ρος στους πίνακές του δεν θα μπορούσε να φτιάξει τέτοιο τοπίο.

Αμέσως μετά περνάμε το Μεγάλο Πάπιγκο. Η στάση εκεί θα γίνει στον γυρισμό αφού πρώτα σειρά έχει το μικρό Πάπιγκο και οι κολυμπήθρες. Καλά άκουσες. Κολυμπήθρες. Και το όνομα του μέρους δεν είναι καθόλου αλληγορικό. Είναι ακριβώς αυτό που λέει. Στον δρόμο ανάμεσα στο Μεγάλο και το Μικρό Πάπιγκο υπάρχει ένα μικρό μονοπάτι που οδηγεί σε φυσικά κοιλώματα τα οποία γεμίζουν με νερό από τα βουνά. Με  τεχνητά φράγματα το καλοκαίρι δημιουργούνται μεγάλες δεξαμενές νερού όπου μπορεί ο καθένας να κάνει μπάνιο.

Αμέσως μετά το Μικρό Πάπιγκο. Το τελευταίο χωριό από όπου και ξεκινούν οι διαδρομές πεζοπορίας για την χαράδρα του Βίκου αλλά και για τις δρακόλιμνες. Σε αυτό το χωριό όταν περπατάς στα σοκάκια του από πέτρα το μόνο που βλέπεις είναι το όρος Τύμφη (ή Γκαμήλα όπως το λένε οι ντόπιοι). Όμως όταν γυρίσεις το βλέμμα σου τότε έχεις μία υπέροχη θέα όλης της κοιλάδας. Εκεί που η φύση οργιάζει και το μάτι σου δεν χορταίνει να την βλέπει. Από το τοπίο μάλλον γοητεύτηκε και ο γάτος και έκατσε εκεί για να το θαυμάσει.

Επιστροφή και τελευταία στάση στο Μεγάλο Πάπιγκο, ένα μεγάλο χωριό με πέτρινα σπίτια όπου η κάθε οικογένεια έχει το δικό της χρώμα πατζούρια. Εκεί ήπιαμε έναν καφέ στην Μπίμτσα. Ελληνικός στην χόβολη αλλά διαθέτει επίσης και τεράστια ποικιλία σε γεύσεις τσάι και σοκολάτας καθώς και γλυκά του κουταλιού. Η Μπίμτσα είναι ουσιαστικά το παλιό καφενείο του χωριού πλήρως ανακαινισμένο. Δεν είναι δύσκολο να το καταλάβεις αφού στον ένα τοίχο του δεσπόζει μία παλιά φωτογραφία από ένα γλέντι με κλαρίνα, ακορντεόν και άλλα όργανα ακριβώς έξω από το καφενείο. Κάπου εκεί ξεκίνησε ο δρόμος της επιστροφής με απίστευτες εικόνες στο μυαλό και μπουκάλια γεμάτα τσίπουρο δικής μας παραγωγής.

ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΑΜΕ ΣΤΟ: http://taxidiaris.pblogs.gr

Αλληλεγγύη στους δασεργάτες από τον Δήμο Ζαγορίου

Tην αλληλεγγύη τους στους δασεργάτες του Ζαγορίου εκφράζουν τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Ζαγορίου μέσα από ομόφωνο ψήφισμα που εξέδωσε το Σώμα.
Στο ψήφισμα τονίζεται πως το επάγγελμα του δασεργάτη πρέπει να διατηρηθεί στη λίστα με τα βαρέα και τα ανθυγιεινά και πως η απόφαση του Υπουργείου Εργασίας να μην ανήκει σε αυτά τα επαγγέλματα είναι λανθασμένη και δεν μπορεί να εφαρμοστεί. Μεταξύ άλλων στο ψήφισμα του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Ζαγορίου τονίζεται πως οι δασεργάτες καθημερινά εργάζονται κάτω από δύσκολες και αντίξοες συνθήκες και πως το συγκεκριμένο επάγγελμα ανήκει αναμφισβήτητα στη λίστα των «βαρέων και ανθυγιεινών».
«Η μόνη σκέψη των ηγεσιών των Υπουργείων οφείλει να κινείται στη λογική της καλύτερης οργάνωσης του κλάδου, στην αποσαφήνιση του νομικού πλαισίου των συνεταιρισμών και στη διασφάλιση της ορθολογικότερης λειτουργίας τους. Οποιαδήποτε υπονόμευση των κεκτημένων δικαιωμάτων τους, βρίσκει αντίθετο συλλήβδην το Δήμο Ζαγορίου», καταλήγει το ψήφισμα.

ΠΗΓΗ:  www.epirusonline.gr

Στα κηπάρια του Ηλιοχωρίου.

Η καλοκαιρία των τελευταίων ημερών, βοήθησε τους κατοίκους του χωριού μας να ετοιμάσουν τα κηπάρια τους. Είναι καιρός για να φυτέψουν τις πατάτες, τα κρεμύδια  αλλά και τα υπόλοιπα κηπευτικά τους και ειδικά τους νοστιμότατους γίγαντες. Οι φωτογραφίες που δημοσιεύουμε είναι από τις καθημερινές εργασίες στους κήπους του Ηλιοχωρίου.

Πέρα όμως από αυτό, άνθισαν και τα δέντρα στο χωριό μας αφού η άνοιξη έφθασε επιτέλους  και στο Ηλιοχώρι. Η φωτογραφία που ακολουθεί είναι από ανθισμένη ροδακινιά στο χωριό μας.

Να ευχηθούμε στους συγχωριανούς μας να έχουν μια καλή σοδειά !!!

Οι ζωγράφοι των Χιονιάδων

Από το μόχθο της επιβίωσης άνθιζαν απαράμιλλα κατορθώματα της τέχνης

Στο τελευταίο χωριό της επαρχίας της Κόνιτσας, κοντά στα αλβανικά σύνορα, σε υψόμετρο 1.100 μέτρων στις πλαγιές του όρους Γράμμου, ο δρόμος σταματά. Η σφραγισμένη εκκλησία του Αγίου Αθανασίου στέκεται ως πρώτη εικόνα. Μια ελληνική σημαία ακμαία στον ιστό, η πλατεία του χωριού πλακόστρωτη με ψηλά πέτρινα πεζούλια όπως επιβάλλει το επικλινές έδαφος, με τη βρύση και τον απαραίτητο πλάτανο. Στο πάνω μέρος της πλατείας το κλειστό από το 1966 σχολείο. Τα σπίτια του χωριού, πετρόχτιστα, απλώνονται σε δύο μαχαλάδες εκατέρωθεν της πλατείας. Σιγή, και το ελληνικό φυλάκιο πιο κάτω άλλες φορές φαντάζει να φυλά το χωριό και άλλες φορές αυτό να φρουρεί τους στρατιώτες.

Κάτοικοι; Ένας φύλακας και ένα δεμένο σκυλί, με τα πλατανόφυλλα να καλύπτουν ανενόχλητα τα πέτρινα καλντερίμια. Ένα ακόμη ακριτικό χωριό της Ηπείρου; Η σφραγισμένη εκκλησία του Αγίου Αθανασίου κρύβει στο εσωτερικό της ένα “μυστικό”: τοιχογραφίες και έναν πλούσιο εσωτερικό διάκοσμο ζωγραφισμένο από τους κατοίκους του μικρού χωριού των Χιονιάδων, τους αλλοτινούς λαμπρούς ζωγράφους, τους περίφημους αγιογράφους. Δημιουργοί, απλοί τεχνίτες που σήμερα αξιολογούνται ως καλλιτέχνες υψηλής ποιότητας.

Μια έκτακτη καλλιτεχνική διάσταση

Οι Χιονιάδες, γειτονικό χωριό των Μαστοροχωρίων, σκαρφαλωμένοι στις δασοβριθείς κλιτείς του Γράμμου, σχεδόν κάτω από την κορφή του βουνού, υπήρξε για αιώνες, μαζί με το Καπέσοβο και τα Σουδενά στο Ζαγόρι, η γνωστή τριάδα- φυτώριο λαϊκών ζωγράφων στην Ήπειρο. Κορωνίδα των τριών αυτών εικαστικών κέντρων στάθηκαν οι Χιονιάδες.

Όπως σημειώνει ο ομότιμος Καθηγητής Λαογραφίας Μ.Γ. Μερακλής “στον παραδοσιακό αγροτικό κόσμο λειτούργησε μια διαδικασία μεταστοιχείωσης αντικειμενικών όρων στέρησης και – όπως λένε οι οικονομολόγοι και οι συναφείς προς αυτούς επιστήμονες – υπανάπτυξης και καθυστέρησης, σε όρους δημιουργίας ενός πολιτισμού, που διακρίνεται από μιαν ανεπανάληπτη αισθητική. Από έναν σκληρό βιοτικό μόχθο άνθιζαν απαράμιλλα κατορθώματα της τέχνης, τόσο στενά, εξάλλου, συνδεδεμένης με τη ζωή, ώστε η ίδια η ζωή (η σκληρή, η στερημένη και καθυστερημένη) να περιέχει οργανικά και μιαν έκτακτη καλλιτεχνική διάσταση”.

Οι άνθρωποι εκείνοι δημιουργούσαν έναν πολιτισμό, που υπερέβαινε κατ’ αρχήν τις δυνατότητές τους. Ίσως γιατί είχε σαν βάση της δημιουργίας του το αίσθημα της συλλογικότητας και γιατί έτσι ήταν σεμνός και βαθύτατα δημοκρατικός (οι Χιονιαδίτες ζωγράφοι, που υπέγραφαν τα έργα τους, ανέγραφαν τα ονόματα όλων των συνεργατών, ιεραρχικά, ανάλογα με τη συμβολή του καθενός).

Ο πληθυσμός των Χιονιάδων, ενός από τα πιο μικρά χωριά της επαρχίας της Κόνιτσας, δεν ξεπέρασε ποτέ τις 350-400 ψυχές που ζούσαν με μιαν υποτυπώδη γεωργία και κτηνοτροφία. Κι όμως, εκεί γράφτηκε ένα από τα πιο λαμπρά κεφάλαια της λαϊκής μας ζωγραφικής. Εξήντα πέντε Χιονιαδίτες ζωγράφους παρουσίασε στο γνωστό βιβλίο του στις αρχές της δεκαετίας του 1980 ο Κίτσος Μακρής, ενώ σήμερα με νεότερες έρευνες είναι γνωστοί περισσότεροι.

Οι μεταφορείς πιεσμένου χιονιού

Χιονιάδες ήταν οι μεταφορείς πιεσμένου χιονιού από σκιερές ορεινές τοποθεσίες που “χόρταιναν την πολιτεία το καλοκαίρι χιόνια”. Η μεταφορά χιονιού από διάφορες περιοχές δεν περιοριζόταν μόνο προς τις πολιτείες της Ηπείρου και τα κονάκια των πλούσιων Τούρκων, αλλά έφτανε ως την Κέρκυρα όπου “κομίζουν χιόνια με το πλοίο και πίνουν οι άρχοντες και ευγενείς Κερκυραίοι τες λεϊμονάδες και λοιπά καταψυκτικά και δροσιστικά ποτά”.

Εκτός από τους κατοίκους της Πρεμετής, των βουνών της Λιακουριάς και της Χειμάρρας και οι κάτοικοι των Χιονιάδων ασχολούνταν με το ιδιότυπο αυτό είδος εμπορίου, ίσως μάλιστα σε μεγαλύτερο ποσοστό, γι’ αυτό και το χωριό τους παίρνει το όνομα Χιονιάδες.

Οι άνδρες υποχρεώθηκαν να στραφούν – με τις αναγκαστικές μετακινήσεις τους από το χωριό – προς “τεχνικά” επαγγέλματα. Η ζωγραφική αναδείχθηκε σε κορυφαίο τέτοιο επάγγελμα (διακόσμηση εκκλησιών και αρχοντόσπιτων – θρησκευτική τέχνη και κοσμική συγχρόνως, κάτι πρωτοποριακό που χαρακτηρίζει τη λαϊκή ζωγραφική της περιόδου εκείνης, που συμπίπτει με την περίοδο της ανερχόμενης αστικής τάξης και του νεοελληνικού Διαφωτισμού).

Οι ζωγράφοι των Χιονιάδων δεν ακολούθησαν τη συντεχνιακή επαγγελματική οργάνωση, αλλά συνέχισαν το χωρισμό σε φάρες-κοινωνικές δηλαδή ομάδες που στηρίζονταν στην κοινότητα καταγωγής από τη μεριά του πατέρα.

Οι Χιονιαδίτες ζωγράφοι ως το τέλος του 18ου αιώνα ανήκαν σε δύο φάρες: Στους Πασχαλάδες και τους Μαρινάδες. Πολλοί Μαρινάδες παίρνουν ως επώνυμο το επαγγελματικό τους, δηλαδή Ζωγράφος.

Οι λαϊκοί αυτοί δημιουργοί ξεκινούσαν σαν μαθητευόμενοι αρχίζοντας από βοηθητικές δουλειές, όπως το τρίψιμο των χρωμάτων πάνω στο μάρμαρο, “τριβίδι”, και την προετοιμασία των επιφανειών. Ύστερα προχωρούσαν στο γέμισμα ομοιόχρωμων επιφανειών επάνω στο λευκό σχέδιο (ουρανός, φορεσιές, έδαφος) και σταδιακά αναλάμβαναν περισσότερο υπεύθυνες εργασίες ώσπου, ώριμοι πια, να φτάνουν στη σχεδίαση και στο ζωγράφισμα λεπτομερειών (πρόσωπα, πτυχώσεις, κεντίδια).

 

Το επάγγελμα έδινε στους Χιονιαδίτες ζωγράφους οικονομική άνεση που τους επέτρεπε να ζουν με κάποια αρχοντιά. Μερικοί από αυτούς είχαν τη δυνατότητα να σπουδάσουν τα παιδιά τους, παρ’ όλο που είχαν πολυμελείς οικογένειες.

Από τα μέσα του 19ου αιώνα οι ζωγράφοι ανεβαίνουν κοινωνικά και αρχίζουν να παίρνουν αξιώματα στο χωριό. Από το μικρό ορεινό χωριό των Χιονιάδων ξεκινάει ένας μεγάλος αριθμός ζωγράφων. Ο Γεώργιος Παΐσιος αναφέρει 31 ονόματα και 251 επιγραφές. Σε 101 χωριά και πολιτείες εξαπλώνεται το εξακριβωμένο έργο των Χιονιαδιτών ζωγράφων.

Μερικοί από τους ζωγράφους, όταν βρίσκουν συνθήκες μόνιμης εργασίας σε μια περιοχή μένουν οριστικά εκεί, παντρεύονται ντόπιες, κάνουν παιδιά και θεωρούν τον εαυτό τους “πολιτογραφημένο” στην καινούργια τους πατρίδα.

Η χιονιαδίτικη ζωγραφική

Η περίπτωση της χιονιαδίτικης ζωγραφικής εντάσσεται στο γενικότερο φαινόμενο της εξειδίκευσης ορισμένων χωριών σε κάποιον χειροτεχνικό τομέα, απόρροια της ένδειας άλλων πόρων. Ως κύριο εκφραστικό της μέσο έχει το χρώμα, αντίθετα προς τη γραμμικότητα της βυζαντινής παράδοσης. Ξεκινά από ένα καθαρά λαϊκό ύφος με έντονες βυζαντινές αναμνήσεις, περνάει βαθμιαία στο “βυζαντινοαναγεννησιακό” όπως το χαρακτήρισε νεότερος χιονιαδίτης ζωγράφος, πιο σωστά σε ένα κράμα παραδοσιακών με νεορωσικά και δυτικοευρωπαϊκά στοιχεία, για να καταλήξει σε μια προσπάθεια “λογιοσύνης” που κρατάει όμως αρκετή δροσιά και αλήθεια. Παράλληλη είναι η πορεία ολόκληρης σχεδόν της ανεπίσημης ελληνικής ζωγραφικής.

Τα έργα των χιονιαδιτών ζωγράφων καλύπτουν και την εκκλησιαστική και την κοσμική ζωγραφική. Ενδεικτικά παραδείγματα είναι:

1) Η Παναγιά η Βρεφοκρατούσα με τον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο του Αθανάσιου Παγώνη.

2) Ο Νεομάρτυρας Γεώργιος των Ιωαννίνων με φουστανέλα και φωτοστέφανο ζωγραφισμένος από τον Ζήκο Μιχαήλ τον Ιανουάριο του 1838

3) Ο Άγιος Αθανάσιος από την ομώνυμη εκκλησία των Χιονάδων.

4) Άλλες μορφές αγίων και αγγέλων από τον Άγιο Δημήτριο Νεοχωρίου Πηλίου

5) Η προσωπογραφία του Ρήγα Φεραίου από τον Αθ. Παγώνη, τοιχογραφία από το σπίτι του Σαραβάνη, στα Δράκια Πηλίου και άλλα κοσμικά θέματα. Κυρίως, φυσικά μοτίβα που στόλιζαν τους τοίχους αρχοντικών στο Πήλιο και το Ζαγόρι, πρέκια τζακιών και παλιές διακοσμητικές κασέλες.

6) Η τοιχογραφία του Κωνσταντίνου Παπακώστα-Μαρινά στο σπίτι του Ράδου στο Τσεπέλοβο με θέμα: “Οι γάμοι του Ναπολέοντα” (μέσα 19ου αιώνα)

Με γνήσιες επιρροές από τη λεγόμενη ηπειρωτικο-θηβαϊκή σχολή, τη ρωσική αγιογραφία του Όρους αλλά και με επιδράσεις από τη δυτικοευρωπαϊκή και αναγεννησιακή Τέχνη, τη χαλκογραφική και λιθογραφική, με ένα συγκερασμό, τέλος (στον οποίο “ακουμπούσε” η δημιουργική τους προσπάθεια) πηγαίου λαϊκού ύφους και συγκρατημένης, πλην πρόδηλης “λογιοσύνης”, οι χιονιαδίτες ζωγράφοι επιβλήθηκαν στη συλλογική μνήμη ως μια ξεχωριστή περίπτωση πολιτισμού στη χώρα μας, στην ευρύτερη εικαστική του εκδοχή. Τόσο είχε απλωθεί η φήμη και η καλή τους επίδοση, ώστε από παλιά ήταν γνωστή η φράση: “Χιοναδίτης είσαι; Ζωγράφος είσαι”.

Οι λαϊκοί τούτοι δημιουργοί δεν περιορίστηκαν μόνο στην αγιογραφία και τις φορητές εικόνες, πάνω στις οποίες δούλευαν τον καιρό του χειμώνα ψηλά στους Χιονιάδες, μα το χρωστήρα τους συγχρόνως απασχόλησαν κι άλλες πτυχές της ζωγραφικής: η προσωπογραφία και το τοπίο, η διακόσμηση, η νεκρή φύση.

 

Η άσκηση της ζωγραφικής ήταν υπόθεση οικογενειακή, καθώς οι νεότεροι μαθήτευαν κοντά στους έμπειρους συγγενείς τους και τους βοηθούσαν παράλληλα, ασχολούμενοι με τις δευτερεύουσες εργασίες. Ανάλογα με το βαθμό εξέλιξής τους στη ζωγραφική, συχνά γίνονταν συνεργάτες τους και τους διαδέχονταν ή έκαναν δικά τους συνεργεία με τον ίδιο τρόπο. Η ποσότητα της εργασίας και η ανάγκη για γρηγορότερη διεκπεραίωση υποδείκνυαν και τη σύνθεση των οικογενειακών, κατά βάση, συνεργείωνν, στα οποία λίγες φορές έπαιρναν συνεργάτες και μαθητές εκτός του στενού οικογενειακού περιβάλλοντος. Είναι γνωστή από κτητορική επιγραφή η συνεργασία έως πέντε ατόμων σε αγιογράφηση ναού.

Η εξόρμηση

Με τις αρχές του καλοκαιριού ξεχύνονταν, οργανωμένοι σε μπουλούκια με συγγενική, συχνά, βάση προς τον ηπειρωτικό και θεσσαλικό, κυρίως, χώρο και αναλάμβαναν την ιστόρηση ναών και μοναστηριών στις πόλεις και τα χωριά. Στο χειμωνιάτικο αποκλεισμό, στη γενέτειρά τους, ωστόσο, οι χιονιαδίτες καλλιτέχνες σφυρηλάτησαν την τέχνη τους με γνήσιο πάθος πάνω στους ανεξιχνίαστους “δρόμους” των μικρών τους κάδρων – σφυρηλατούσαν την Τέχνη και σάρκωναν τα μουχρά τους συναισθήματα. Τοιχογραφίες των χιονιαδιτών ζωγράφων, πέρα από τις πλούσιες και συχνά ενδιαφέρουσες ιστορήσεις τους σε πολλές εκκλησίες, βρίσκουμε σε αρχοντικά του Ζαγορίου, της Μακεδονίας και αλλού.

Η πορεία των εργασιών άρχιζε από την ετοιμασία του τοίχου με τοποθέτηση επιχρίσματος ασβέστη και προχωρούσε στην άμεση σχεδίαση και το γρήγορο χρωμάτισμα για να προλάβουν το στέγνωμα του ασβέστη, η κρούστα του οποίου σταθεροποιούσε τα χρώματα. Στα τελειώματα, που γίνονταν σε στεγνό σοβά, χρησιμοποιούσαν κόλλες. Στον καταμερισμό της εργασίας τον κύριο ρόλο έπαιζαν οι δυνατότητες του καθενός. Οι βοηθοί κάλυπταν με χρώματα τον “κάμπο”, δηλαδή το φόντο και πρόπλαθαν τις απλές επιφάνειες, οι έμπειροι ζωγράφιζαν τα κτίρια, τα φορέματα, τα τοπία, και ο πρωτομάστορας ζωγράφιζε τα πρόσωπα και συμπλήρωνε τις λεπτομέρειες, ενώ είχε και τη γενική επίβλεψη του έργου.

“Χιονιαδίτης είσαι; Ζωγράφος είσαι”

Στις παλαιότερες τοιχογραφίες ακολουθείται ο καθιερωμένος εικονογραφικός κύκλος. Από τις αρχές του 19ου αιώνα υπάρχει σχετικά μεγαλύτερη ελευθερία στην επιλογή των θεμάτων και εισάγονται πολλές διδακτικές και παραινετικές προς τους πιστούς παραστάσεις, ενώ τοπία, ανθέμια και άλλα διακοσμητικά στοιχεία πλαισιώνουν το καθιερωμένο εικονογραφικό πρόγραμμα. Η συνύπαρξη πολλών συνεργείων ζωγράφων την εποχή αυτή έχει ως αποτέλεσμα και τη συνύπαρξη για λίγο διαφορετικών τεχνοτροπιών, μέχρι να κυριαρχήσει το ύφος της νεότερης. Προς το τέλος του αιώνα περιορίζεται η διακόσμηση και δίνεται έμφαση στη ρεαλιστική απόδοση των παραστάσεων.

Η πατροπαράδοτη τέχνη της ιστόρησης των ναών γινόταν με τη μέθοδο “εφ’ υγροίς” ή αλλιώς νωπογραφία, δηλαδή τη ζωγραφική σε φρεσκοσοβατισμένο τοίχο με χρώματα φυσικής προέλευσης σε μορφή σκόνης. Οι τεχνικές περιγράφονται στην ερμηνεία της ζωγραφικής τέχνης του Διονυσίου εκ Φουρνά, αντίτυπα και χειρόγραφα αντίγραφα της οποίας χρησιμοποιούσαν οι Χιοναδίτες ζωγράφοι. Πρέπει να θεωρηθεί βέβαιο ότι παράλληλα χρησιμοποιήθηκαν και μικτές τεχνικές, όπως η μισο-νωπογραφία ή αλλιώς ζωγραφική σε επιφάνεια, που δεν ήταν εντελώς στεγνή και γινόταν με χρώματα υδροδιαλυμένα με την προσθήκη ασβέστη.

Η ζωγραφική φορητών εικόνων σε ξύλο γινόταν με τα ίδια χρώματα αλλά με την τεχνική του αυγού, που το χρησιμοποιούσαν αποκλειστικά ως συνδετικό μέσο των χρωμάτων. Αργότερα, στην τοιχογραφία και τη φορητή εικόνα χρησιμοποιήθηκε η τεχνική της ελαιογραφίας και ως επιφάνεια εργασίας και ο μουσαμάς. Οι Χιοναδίτες ζωγράφοι που έκαναν τοιχογραφίες δούλευαν όλο το χρόνο, όπως δείχνουν οι ημερομηνίες στις κτητορικές επιγραφές των ναών, κυρίως όμως από την άνοιξη ως το φθινόπωρο. Το υπόλοιπο διάστημα έμεναν στο χωριό, όπου ζωγράφιζαν φορητές εικόνες και μουσαμάδες, διακοσμούσαν κασέλες, ετοίμαζαν χρώματα τρίβοντάς τα με το τριβείο, έκαναν δηλαδή τις εργασίες που μπορούσαν να ασκήσουν σε ένα από τα δωμάτια της κατοικίας τους, το οποίο χρησιμοποιούσαν ως εργαστήριο. Όταν ήταν ανάγκη έκαναν εργαστήρια και στον τόπο εργασίας τους, όπου έμεναν για μεγάλα χρονικά διαστήματα και καμιά φορά, μόνιμα, όπως ο Παγώνης στη Δράκια Πηλίου.

Το έργο των παλιότερων ζωγράφων έχει όλα τα χαρακτηριστικά της τέχνης των αρχών του 18ου αιώνα, που είναι η ύστερη φάση της μεταβυζαντινής τέχνης με έντονα τα στοιχεία της λαϊκής τεχνοτροπίας. Ο 19ος αιώνας, που κυριαρχείται από τη λαϊκότροπη ζωγραφική, έχει τους Χιονιαδίτες ως κυριότερους εκπροσώπους, με έργα τους σε ολόκληρη τη βορειοδυτική Ελλάδα και άλλες χώρες. Προς το τέλος του αιώνα και τις αρχές του 20ού κυριαρχεί η δυτικότροπη ζωγραφική, χωρίς να λείπουν και οι επιρροές της ρωσικής εικονογραφικής σχολής της εποχής. Στην αλλαγή συνέβαλε και η καθιέρωση του λαδιού ως κύριου υλικού στη ζωγραφική. Κύριος λόγος της διαμόρφωσης αυτού του ύφους ήταν η επικράτηση του ανάλογου αισθητικού ρεύματος στη ζωγραφική του ελεύθερου ελληνικού κράτους, με την επίσημη αποδοχή της τέχνης των Βαυαρών δασκάλων και στη συνέχεια των Ελλήνων καλλιτεχνών που ήταν μαθητές τους.

Από τις αρχές του 19ου αιώνα υπάρχει σχετικά μεγαλύτερη ελευθερία στην επιλογή των θεμάτων, και εισάγονται πολλές διδακτικές και παραινετικές προς τους πιστούς παραστάσεις, ενώ τοπία, ανθέμια και άλλα διακοσμητικά στοιχεία πλαισιώνουν το καθιερωμένο εικονογραφικό πρόγραμμα.

Αξιόλογες είναι και μερικές προσωπογραφίες με λάδι σε μουσαμά που έχουν διασωθεί, καθώς και σχέδια με μολύβι ή και με χρώμα. Οι κασέλες, τέλος, ήταν ένα ιδιαίτερο είδος χρηστικού και διακοσμητικού αντικειμένου, που συχνά οι Χιονιαδίτες ζωγράφοι αναλάμβαναν να στολίσουν με το χρωστήρα τους.

Οι αρχές της χιονιαδίτικης οικογενειακής ζωγραφικής παράδοσης δεν είναι γνωστές. Η πρώτη υπογραμμένη και χρονολογημένη εικόνα είναι του 1747, ο Άγιος Γεώργιος, στο ναό Κοίμησης Θεοτόκου στη Βούρμπιανη, και η παλαιότερη χρονολογημένη επιγραφή που διασώζεται σε τοιχογραφία είναι του 1770 στη Μονή Άβελ της Βήσσανης.

Έργα

Εκτός του εκκλησιαστικού χώρου, έργα Χιονιαδιτών συναντώνται σε πολλές αρχοντικές κατοικίες στα χωριά του Ζαγορίου και στο Πήλιο, όπου φιλοτεχνήθηκαν τοιχογραφίες με ανθέμια, τοπία, παραστάσεις, νεκρές φύσεις, ανασηκωμένα παραπετάσματα και άλλα θέματα, ενώ πλούσιος είναι και ο φυτικός κυρίως διάκοσμος με λουλούδια κλαδιά, ανθοδοχεία, πλαισιωμένα με μπαρόκ διακοσμητικά στοιχεία.

Ανάλογα διακοσμητικά θέματα με αυτά των Χιονιαδιτών ζωγράφων υπάρχουν και σε ζωγραφιές σπιτιών που έγιναν την ίδια περίπου εποχή σε διάφορα μέρη κυρίως της βόρειας Ελλάδας, όπως στην Καστοριά, τη Σιάτιστα, Εράτυρα-Σέλιτσα, Αμπελάκια, κ.α. Ο συγκερασμός ανατολίτικων και δυτικών διακοσμητικών στοιχείων, βυζαντινών, αναγεννησιακών, μπαρόκ, ροκοκό και αργότερα νεοκλασικών, που ήταν συνηθισμένος και χαρακτήριζε το ζωγραφικό ύφος της εποχής, συναντάται και στις γειτονικές βαλκανικές χώρες.

Αξιόλογες είναι και μερικές προσωπογραφίες με λάδι σε μουσαμά που έχουν διασωθεί, καθώς και σχέδια με μολύβι ή και με χρώμα. Οι κασέλες, τέλος, ήταν ένα ιδιαίτερο είδος χρηστικού και διακοσμητικού αντικειμένου, που συχνά οι Χιονιαδίτες ζωγράφοι αναλάμβαναν να στολίσουν με το χρωστήρα τους.

Γενικά οι Χιονιαδίτες ζωγράφοι ήταν φημισμένοι και “σημαντικοί αγιογράφοι”, τονίζει ο Δημήτρης Σταμέλος και το δημιουργικό εικαστικό τους έργο πέρασε διαπαντός στην πνευματική και καλλιτεχνική παρακαταθήκη του λαού μας. Ολόκληρη η Βόρεια Ελλάδα βρίθει, πράγματι, από τις, συχνά, “εντυπωσιακές τοιχογραφίες” των ηπειρωτών αγιογράφων, οι πιο ικανοί και σπουδαιότεροι των οποίων κρίνονται οι Χιονιαδίτες.

Ξυλόγλυπτες και ζωγραφιστές κασέλες

“Η Ξυλογλυπτική με την Αγιογραφία αποτελούν τις δύο καλλιτεχνικές προβολές, που σημείωσαν μια ξεχωριστή και χτυπητή άνθηση στην Επαρχία της Κόνιτσας. Είναι τα δύο διαμάντια μαζί με τη λαϊκή αρχιτεκτονική, που άνθισε επίσης και αυτή στα χώματα εκείνα” (Ευριπίδης Σούρλας)

Η ξυλουργική και ξυλογλυπτική φέρονται άμεσα συνδεδεμένες με τη διακοσμητική και τη λαϊκή ζωγραφική, όπως αποφαίνεται με απόλυτο τρόπο και ο παπα-Γιώργης Παΐσιος: “Ουδείς Χιονιαδίτης υπήρξε κατά τα παλαιότερα έτη ξυλουργός χωρίς να γνωρίζει και τη χρωματική και διακοσμητική τέχνη η οποία με το χρόνο εξέλιπε”.

Οι ξυλουργοί, όπως και οι υπόλοιποι μαστόροι της οικοδομής και οι λαϊκοί ζωγράφοι, περιφέρονταν σε όλη τη βορειοδυτική Ελλάδα, την Ήπειρο, αλλά και σε πολλά άλλα μέρη, και αναλάμβαναν κάθε είδους ξυλουργική εργασία όπως ταβάνια κατοικιών και ναών, πόρτες, ντουλάπες, σκάλες, κ.α. Οι καλύτεροι από αυτούς σκάλιζαν και τέμπλα ναών, αρχιερατικούς θρόνους, άλλες σκαλιστές ξυλοκατασκευές και νυφιάτικες κασέλες.

Οι κασέλες ή καρσέλες ή σεντούκια ήταν από τα κύρια έπιπλα του παλιού σπιτιού. Από εκείνες που έχουν διασωθεί γνωστές από δημοσιεύσεις και από την παρουσία τους σε προθήκες μουσείων είναι οι Σκυριανές, οι Λεσβιακές, οι Βορειοελλαδίτικες και άλλες για τις οποίες δεν υπάρχει σχετική βιβλιογραφία.

Ο κ. Σκούρτης σημειώνει: “Τα θέματα στις ζωγραφισμένες κασέλες είναι κυρίως φυτικά, όπως κλαδιά, λουλούδια, βάζα και ανθοδέσμες. Στη διακοσμητική σύνθεση υπάρχει ένα κεντρικό θέμα, ροζέτα με άνθη, ανθοδοχείο ή ζωγραφισμένη μορφή, και γύρω περιπλέκονται κλαδιά με ρόδα, φύλλα, αστερίσκους και κόκκινες ροδέλες, που κρέμονται από τα κλαδιά με τρόπο που θυμίζει τα απλωμένα από κορυφές κτιρίων υφάσματα που συνθέτουν τις παραστάσεις των βυζαντινών εικονογραφιών. Και ο υπόλοιπος φυτικός διάκοσμος των κασελών συναντάται σε διακοσμημένα τμήματα τοιχογραφιών, ενώ παρόμοια άνθη υπάρχουν ως κεντήματα σε άμφια ιεραρχών και σε υφάσματα. Τα άνθη, για παράδειγμα, που ζωγράφισε ο Σωκράτης Ζωγράφος στο ένδυμα του Αγίου Βησσαρίωνα στην Κοίμηση της Θεοτόκου στην Καμπή Άρτας ζωγραφίστηκαν σε διάφορες κασέλες από τον ίδιο στους Χιονιάδες και αλλού”.

Κείμενο: Σεφεριάδης Γ.

Πηγή: ΑΠΕ

 Το Διαβάσαμε στο:  ellas2.wordpress.com

"Εν Χορώ" στη Ντοβρά Ζαγορίου με το Λευτέρη Σαρρέα

Την Ντοβρά (Ασπράγγελοι) επισκέπτεται η τηλεοπτική εκπομπή «Εν Χορώ» που διανύει την ενδέκατη χρονιά παρουσίας, με τους συνεργάτες της (Ηλία Γκαρτζονίκα, Δημήτρη Γκαρτζονίκα, Χρήστο Κατσάνο, Βαγγέλη Γιωτόπουλο, Βασίλη Λούπα, Αλέκο Δοσούλα) και συναντά τον Ηπειρώτη δεξιοτέχνη του κλαρίνου Λευτέρη Σαρρέα. Μαθαίνει στοιχεία για τη ζωή του, τους παλιούς μουσικούς, τα πανηγύρια και αναπόφευκτα στήνει ένα ζαγορίσιο γλέντι με τους μουσικούς και τους φίλους του καλλιτέχνη. Αρχειακό υλικό συνοδεύει τη συζήτηση και τα τραγούδια. Η εκπομπή θα μεταδοθεί την Παρασκευή 8 Απριλίου 2011, στις 10 μμ (επανάληψη Κυριακή 10 Απριλίου, 2μμ), από το «Ήπειρος TV1».

ΠΗΓΗ:  http://epirusgate.blogspot.com/

Με μεγάλη επιτυχία εγκαινιάστηκαν τα ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ Mountain Resort & Restaurant

    Παρουσία του Αντιπεριφερειάρχη κ. Καραμπίνα, του βουλευτή κ. Μιχαήλ Παντούλα, του τ. βουλευτή κ. Φούσα, του Δήμαρχου Ζαγορίου κ. Παπαναστασίου, ακαδημαϊκών και εκπροσώπων του επιχειρηματικού κόσμου πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια του ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ Mountain Resort & Restaurant, του νέου πρότυπου τουριστικού συγκροτήματος στα Άνω Πεδινά του Κεντρικού Ζαγορίου. Όλοι οι προσκεκλημένοι είχαν την ευκαιρία να απολαύσουν το υπέροχο περιβάλλον που πλαισιώνει το μοναδικό αυτό συγκρότημα και να περιηγηθούν στα μνημειακά αλώνια και τα καλντερίμια, καθώς επισκέφθηκαν αρκετά από τα διαμερίσματα και τις σουίτες.

Το ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ Mountain Resort & Restaurant περιλαμβάνει δύο αρχοντικά του 19ου αιώνα και οκτώ αχυρώνες-καλύβια που έχουν χαρακτηριστεί διατηρητέα μνημεία και έχουν αναστηλωθεί, καθώς και δύο νέα κτίρια που κατασκευάστηκαν σε απόλυτη συμφωνία με την ηπειρώτικη αρχιτεκτονική. Ο πλούσιος μπουφές που είχε στηθεί στην κεντρική σάλα του ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ Restaurant, το οποίο στεγάζεται στο διώροφο αναστηλωμένο αρχοντικό του 19ου αιώνα και φιλοδοξεί να γίνει σημείο αναφοράς του γαστρονομικού ενδιαφέροντος, περίμενε τους προσκεκλημένους μετά τη βόλτα. Τα γνήσια προϊόντα που προσφέρει η περιοχή είναι η βάση και η πηγή έμπνευσης για τις δημιουργίες της κουζίνας. Παράλληλα, στο κελάρι, οι προσκεκλημένοι είχαν τη δυνατότητα να θαυμάσουν την πλούσια κάβα του εστιατορίου και να γευτούν υπέροχα κρασιά.

ΠΗΓΗ:  www.epirusmagazine.gr

Ο Βικογιατρός!

Στο Κουκούλι Ζαγορίου το καφενείο της πλατείας άνοιξε και πάλι με νέα διεύθυνση. Ο φίλος Νικόλαος Κοντοδήμος ξεκίνησε τις εργασίες του και σας περιμένει.

 Σήμερα δεν υπάρχουν "Βικογιατροί" αλλά επιστήμονες γιατροί. Ο μόνος "Βικογιατρός" είναι στο Κουκούλι και γιατρεύει, την διάθεση, την μοναξιά και την παρέα. Ευωδιαστά.... τσάϊ του βουνού, μέντα, φλαμούρι (τίλιο) με λίγο μέλι απαλύνουν την διάθεση του πελάτη. Τα φρεσκομαγειρεμένα ή της ώρας φαγητά, συνοδεία παραδοσιακών γλυκισμάτων κάνει τις παρέες να ξεχνιούνται. Τα οινοπνευματώδη ( οίνοι, τσίπουρο, ούζο ή και βαρύτερα ακόμη από εκείνα τα ξενόφερτα whisky κλπ) γιατρεύουν την μοναξιά. Και φυσικά, απαγορεύεται το κάπνισμα στο μικρό μαγαζί ως ορίζει η νέα νομοθεσία και που ο "Βικογιατρός" προειδοποιεί στο έμπα του καφενείου. 

 Τα Σαββατοκύριακα και τις αργίες , είναι ανοικτός και περιμένει. Τώρα το χειμώνα και την άνοιξη , η ξυλόσομπα με την ζεστασιά της από την μια, η πολύ καλή διάθεση του Νίκου από την άλλη και οι ευωδιές της σύγχρονης διπλανής κουζίνας, σε κρατούν "δέσμιο" στην χαρά, στην ξεγνοιασιά, στην παρέα μας , στο Κουκούλι, στο Ζαγόρι μας.
Φίλε Νίκο, καλές δουλειές. 

ΠΗΓΗ:  http://vradeto1340.blogspot.com/

Λύση για τη σήμανση αιγοπροβάτων από το υπουργείο.

Λύση στο ζήτημα της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής σήμανσης των αιγοπροβάτων, που επιβάλλεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί απόφαση που υπέγραψε η αρμόδια Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κα Μιλένα Αποστολάκη. Η απόφαση αποτελεί πλήρη συμμόρφωση προς τους όρους που θέτει η Ευρωπαϊκή Ένωση για την αναγνώριση και καταγραφή των αιγοπροβάτων, παρέχοντας όμως πλέον στους κτηνοτρόφους την εναλλακτική λύση της εισαγωγής ηλεκτρονικού ενωτίου αντί ηλεκτρονικού βώλου στα αιγοπρόβατα, εκτός από την τοποθέτηση του συμβατικού ενωτίου το οποίο μέχρι σήμερα έφεραν. Μέχρι σήμερα οι κτηνοτρόφοι ήταν υποχρεωμένοι να τοποθετούν εκτός από το συμβατικό σκουλαρίκι στο αριστερό αυτί των αιγοπροβάτων, και ταυτόχρονα ηλεκτρονικό στομαχικό βώλο. Αυτό αφορούσε και όσα ζώα κάτω των 6 μηνών προορίζονται να διατηρηθούν στην εκμετάλλευση. Με τον ίδιο τρόπο σημαίνονται και τα ζώα που προορίζονται για εμπόριο (εντός επικράτειας, ενδοκοινοτικό, προς τρίτες χώρες) με τη διαφορά ότι σημαίνονται ανεξάρτητα από την ηλικία τους και οπωσδήποτε πριν εγκαταλείψουν την εκμετάλλευση προέλευσης.
Το ηλεκτρονικό ενώτιο, όπως και ο ηλεκτρονικός στομαχικός βώλος, θα εισάγεται στα αιγοπρόβατα που έχουν γεννηθεί μετά την 1-1-2010 και έχουν ηλικία άνω των 6 μηνών, καθώς επίσης και σε όσα πρόκειται να μετακινηθούν από την εκμετάλλευση προς άλλο προορισμό. Όπως τονίζεται σε σχετική ανακοίνωσή του υπουργείου, με την ηλεκτρονική σήμανση ενισχύεται τόσο το σύστημα αναγνώρισης και καταγραφής των αιγοπροβάτων όσο και μια σειρά μέτρων για την καταπολέμηση των «ελληνοποιήσεων», την προστασία της δημόσιας υγείας και των καταναλωτών και την ενίσχυση των κτηνοτρόφων. Παράλληλα, θα είναι ευκολότερη και αποτελεσματικότερη η επιτήρηση και καταπολέμηση των ασθενειών των αιγοπροβάτων. Το μέτρο αυτό εντάσσεται στην προσπάθεια τήρησης της ιχνηλασιμότητας του ζωικού κεφαλαίου της χώρας και εξυγίανσης της αγοράς κρέατος από παράνομες πρακτικές που θέτουν σε κίνδυνο την υγεία των ζώων και κατ’ επέκταση τη δημόσια υγεία και στρέφονται σε βάρος της προστασίας τόσο των κτηνοτρόφων όσο και των καταναλωτών.

Προτεραιότητα για σχέδια βελτίωσης
Στο μεταξύ, ειδήσεις προέκυψαν και από τη  συνάντηση της υφυπουργού στην Αθήνα με τους εκπροσώπους της Πανελλήνιας Ένωσης Κτηνοτρόφων (ΠΕΚ). Η υφυπουργός επιβεβαίωσε την προτεραιότητα που θα έχει ο κτηνοτροφικός κλάδος στο Μέτρο 121 που αφορά στα σχέδια βελτίωσης, για τα οποία οι αιτήσεις θα αρχίσουν να υποβάλλονται στις 18 Φεβρουαρίου. Παράλληλα ανακοίνωσε ότι θα καταβληθεί προσπάθεια ώστε να επιταχυνθούν από τον ΟΠΕΚΕΠΕ οι πληρωμές τόσο του άρθρου 68 για τα μέτρα ειδικής στήριξης, όσο και της εξισωτικής αποζημίωσης και να καταβληθούν τα χρήματα στους δικαιούχους πριν από το Πάσχα του 2011 υπό την προϋπόθεση της έγκαιρης προσκόμισης των συμπληρωματικών δικαιολογητικών που απαιτούνται.

ΠΗΓΗ:  www.epirusonline.gr

"Το Μήλο"

Πρωτότυπη η επωνυμία του κεντρικού κατστήματος "Καφέ - Εστιατόριο" στο Δίκορφο. Δεν ρωτήσαμε τις και πως, ούτε ποιός το λειτουργεί ( από αμέλεια), γιατί με την βροχή να μας μουσκεύει, είδαμε φως και μπήκαμε.

 Ζεστός χώρος είτε για καφέ (παίξαμε και την δηλωτή μας με τον μόνιμο κάτοικο κυρ-Ματθαίο Σακελαρίου) είτε για φαγητό. Καθίσαμε και ξεναγηθήκαμε και στον πάνω όροφο του εστιατορίου. Και σας προσφέρουμε δυο τρεις φωτογραφίες! 

Κυρίως τα Σαββατοκύριακα αλλά και καθημερινές είναι ανοικτό!

ΠΗΓΗ:  http://vradeto1340.blogspot.com

Ανω & Κάτω Πεδινά Δυο χωριά και οι νέοι έποικοί τους

Αφησαν την πόλη και τις υψηλές της ταχύτητες και αναζήτησαν ένα άλλο μοντέλο ζωής στα ηπειρώτικα βουνά. Μια τέτοια, μικρή και ακμαία τουριστική κοινότητα βρήκαμε στα Ανω και Κάτω Πεδινά.

ΜΙΑ ΜΙΚΡΗ ΚΟΙΛΑΔΑ, με έναν από τους πιο εύφορους κάμπους των Ζαγοροχωρίων, χωρίζει τα Ανω από τα Κάτω Πεδινά. Τα Ανω είναι το μεγάλο χωριό. Γεμάτο αρχοντόσπιτα, φτιαγμένα από άσπρη ζαγορίσια στουρναρόπετρα, και στενά ωραία καλντερίμια. Τριγύρω βλέπουμε τις πλαγιές με τους φράξους, τα πουρνάρια και τις αγριοκερασιές να χρυσαφίζουν με τα φθινοπωρινά χρώματα. Γραφικότατο Zαγοροχώρι που είναι χτισμένο ανάμεσα σε πέντε λόφους, γύρω από μια κρύα ρεματιά - εξ ου και Σουδενά το παλιό όνομα του χωριού (είναι σλαβική λέξη και σημαίνει «κρύος τόπος»). Ο σουδενιώτικος κάμπος -σκεπασμένος από ένα λευκό παχύ χαλί ομίχλης- καλλιεργούνταν κυρίως με σιτάρι, καλαμπόκι, φακές, ρεβίθια και πολλά αμπέλια: η παραγωγή σταφυλιών ανερχόταν τον 19ο αιώνα στις 88.000 οκάδες!

Ακολουθώντας τη μοίρα των υπόλοιπων Ζαγοροχωρίων, τα Ανω Πεδινά άκμασαν από τους κατοίκους τους που βρίσκονταν στη Διασπορά. Οι άντρες του χωριού άρχισαν να μεταναστεύουν, αρχικά προς τα βόρεια Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη και από τις αρχές του 20ού αιώνα κυρίως προς την Αίγυπτο. Γύρω στα 1870 τα Ανω Σουδενά αριθμούσαν 130 οικογένειες και πάνω από 800 κατοίκους. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του οικισμού των Ανω Σουδενών είναι τα δεκάδες αλώνια, με τις καλύβες αποθήκευσης σιτηρών και ζωοτροφών, που περιστοιχίζουν τα σπίτια. Σχεδόν κάθε σπίτι έχει και το αλώνι του, αλλά από το 1970 δεν χρησιμοποιούνται πια. Στη δυτική πλαγιά, στα παλιά αλώνια βλέπουμε πετράδες να σφυροκοπούν και να χτίζουν πυρετωδώς. Τι γίνεται; Απλά, τα αλώνια θα γίνουν... σαλόνια. Ο διάσημος στην αθηναϊκή νυχτερινή ζωή (ιδιοκτήτης του θρυλικού Συμποσίου και Πανωσουδενιώτης, επίσης) Βασίλης Παπαρούνας ετοιμάζει εδώ ένα ξενοδοχείο πέντε αστέρων και ένα αντίστοιχο πολυτελές εστιατόριο, αλλάζοντας το χάρτη της φιλοξενίας στο Ζαγόρι (θα λειτουργήσουν το επόμενο Πάσχα).

Πατρίδα μεγάλων επιφανών Ζαγορίσιων είναι τα Ανω Σουδενά. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει ο μεγάλος δάσκαλος του Γένους Νεόφυτος Δούκας (πρώτος διευθυντής της Ριζαρείου Σχολής) και ο σπουδαίος ιστοριοδίφης του Ζαγορίου Ιωάννης Λαμπρίδης (έγραψε τα Ηπειρωτικά Μελετήματα, ένα από τα σημαντικότερα βιβλία για την ιστορία της Ηπείρου). Ψηλαφούμε τα χρόνια της ακμής του χωριού στην εκκλησία του Αγίου Δημητρίου και το εγκαταλελειμμένο μοναστήρι της Ευαγγελίστριας. Και τα δύο μνημεία είναι αγιογραφημένα από Πανωσουδενιώτες αγιογράφους: από τον Λάζαρο Λαζόπουλο και τον ανιψιό του Λάζαρο Κανίκη. Αυτοί οι δύο καλλιτέχνες έκαναν γνωστά τα Σουδενά ως χωριό που έχει παράδοση στη ζωγραφική. Σήμερα τα Ανω Πεδινά είναι από τα πλέον κατοικημένα χωριά στο Ζαγόρι. Εχει καμιά 100αριά μόνιμους κατοίκους, μεταξύ των οποίων υπάρχουν και πολλοί νέοι.

Τα Κάτω Πεδινά είναι μικρότερο, αλλά πολύ γραφικό χωριουδάκι με ένα εξαιρετικά καλοφτιαγμένο ναό του Αγίου Αθανασίου. Οι Κατωσουδενιώτες διέπρεψαν στη Ρουμανία και στην Αίγυπτο. Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, το χωριό είχε σχεδόν ερημώσει και δεν υπήρχαν καθόλου νέοι άνθρωποι. Το καφενείο ήταν κλειστό και πολλά σπίτια κατέρρεαν. Σήμερα ζουν στο χωριό καμιά 35αριά κάτοικοι, ανάμεσά τους και ορισμένοι νέοι. Και φαίνεται πως ξαναζωντανεύει, από τότε που άνοιξε και πάλι το καφενείο στο μεσοχώρι ...;

Τα τελευταία χρόνια, νέοι άνθρωποι επέλεξαν τα δύο χωριά (κυρίως τα Ανω Πεδινά) ως μόνιμη κατοικία. Ξεκίνησαν νέες δουλειές (κυρίως γύρω από τον τουρισμό) και βιώνουν πλέον το πείραμα μιας ολοκαίνουργιας ζωής. Μορφωμένα παιδιά στην πλειοψηφία τους, άφησαν πίσω τους μεγάλες πόλεις. Η μικρή αυτή κοινότητα των νιόφερτων και νέων ανθρώπων συνιστά μία πολύ ενδιαφέρουσα περίπτωση για τα σημερινά Ζαγοροχώρια. Μία περίπτωση - οιωνό ενός πιο αισιόδοξου μέλλοντος για τα δύο χωριά. Μία νέα περίοδο ακμής.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΥΛΩΝΙΤΗΣ
Ξενώνας Πρίμουλα
Γέννημα - θρέμμα Αθηναίος.

«Ηρθα στα Ζαγοροχώρια το 1998 και είπα ότι εδώ θα ήθελα να μείνω. Πάντα έλεγα ότι αναπνέω έξω από την πόλη, γι' αυτό και ταξίδευα πολύ. Στα 40 μου χρόνια βρέθηκε μια δουλειά σ' έναν ξενώνα στην Ευρυτανία και έφυγα... Μετά άνοιξε η δουλειά εδώ (σ.σ. υπεύθυνος του ξενώνα) και ήρθα. ¨

Δεν υπάρχει δευτερόλεπτο που να το μετάνιωσα. Νιώθω ότι πάντα εδώ ζούσα. Σε ένα χωριό, όπως εδώ, δεν είναι δύσκολο για ένα παιδί της πόλης: έχει ευκαιρίες και πιο ανθρώπινες συνθήκες δουλειάς. Το πιο δύσκολο -αν δεν έρθεις με τον άνθρωπό σου- είναι το ζευγάρωμα. Πιο πολύ αγαπώ τη Φύση και το ότι εδώ είμαι μια οντότητα, έχω ένα ρόλο, δεν περνώ απαρατήρητος. Αυτό έχει και κατά, αλλά τα υπέρ είναι περισσότερα. Συμμετέχεις ενεργά σε ένα κοινωνικό σύνολο που ζει και ανασαίνει ...;»

ΝΤΙΝΟΣ ΔΑΜΟΣ & ΝΤΙΝΑ ΒΛΑΧΟΥ

Ξενώνας Το σπίτι του Ορέστη
Και οι δύο ήρθαν από την Αθήνα, αν και ο Ντίνος κατάγεται από εδώ.

Ντίνος: «Εζησα 35 χρόνια στην Αθήνα, αλλά πάντοτε ήθελα να ζήσω στα Ανω Πεδινά. Οταν βρέθηκε η δουλειά ήταν σαν να άνοιξε ένα παράθυρο. Για την Ντίνα όμως ήταν πιο δύσκολο, γιατί είναι 100% Αθηναία. Ενάμιση χρόνο τώρα δεν το μετανιώσαμε. Το δύσκολο φεύγοντας είναι να αλλάξεις την καθημερινότητά σου, να βγάλεις από μέσα σου την πόλη. Η απομόνωση εδώ είναι μύθος: όλα είναι πιο κοντά σου. Μου αρέσει η επαφή με τη Φύση. Εχεις χρόνο, διάθεση, παρέα και είναι πιο εύκολο να είσαι άνθρωπος.

Σε αυτό το χωριό υπήρξε η... μαγιά. Μαζευτήκαμε νέα παιδιά, έπεσε το όριο ηλικίας και κάνουμε μια συλλογική προσπάθεια χωρίς ανταγωνισμό. Μια κατάσταση να συμπληρώνει ο ένας τον άλλο». Και η Ντίνα; «Της λείπει μόνο η θάλασσα ...;»

ΠΑΥΛΟΣ ΜΑΓΚΟΣ & ΒΑΓΓΕΛΙΩ ΡΕΤΑΛΗ
Καφέ - εστιατόριο Μεσοχώρι
Ο Παύλος είναι Γιαννιώτης με καταγωγή από τα Κάτω Πεδινά και η Βαγγελιώ από το Ναύπλιο.

Παύλος: «Ζούσαμε στα Γιάννενα: φασαρία, στρες, τα παρατήσαμε όλα και ήρθαμε εδώ πριν από οκτώ χρόνια. Αρχικά θέλαμε να δημιουργήσουμε μία αγροτοτουριστική μονάδα με άλογα, αλλά αυτό το σχέδιο -για γραφειοκρατικούς λόγους- δεν προχώρησε. Πήραμε το παλιό καφενείο που ήταν κλειστό και το ανακαινίσαμε. Η μετάβαση εδώ ήταν δύσκολη και τα προβλήματα πολλά: 8 μήνες που έχει σχεδόν χειμώνα, το χωριό είναι εκτός τουριστικής ζώνης. Δεν έχει υποδομές και θέλει πολύ αγώνα. Ομως εμείς βρήκαμε αυτό που θέλαμε. Ηρεμία, όχι τρέξιμο, όχι πάρκινγκ, όχι δημόσιες σχέσεις, όχι χαμένο χρόνο. Πάμε στα Γιάννενα και νομίζουμε πως είμαστε στο Μανχάταν! Με τα παιδιά στα Ανω Πεδινά είμαστε μια παρέα. Παλαιότερα, μόνο με τους παππούδες, δεν ήμασταν στο ίδιο μήκος κύματος».
Βαγγελιώ: «Εδώ διώχνεις το ρολόι από το χέρι σου ...;»

Στα Κάτω Πεδινά βρήκαμε επίσης τον Παύλο και τη Λίλα Σακά, ένα νέο ζευγάρι Αθηναίων με ένα παιδί που έχει στα σκαριά κι ένα δεύτερο. Ετοιμάζουν τον πρώτο ξενώνα του χωριού. Μένουν ενάμιση χρόνο εδώ και δηλώνουν πολύ ενθουσιασμένοι. «Αν έχεις πέσει σε μποτιλιάρισμα Δευτέρα πρωί στην Αθήνα, όλα σου φαίνονται εύκολα εδώ ...;», λέει η Λίλα.

ΓΙΑΝΝΗΣ & ΡΙΤΑ ΚΙΡΛΙΝΓΚΙΤΣΗ Ξενώνας Πορφυρόν
Η Ρίτα είναι από την Ολλανδία και ο Γιάννης από τη γειτονική Χρυσόρραχη. Είναι από τους πρώτους που ήρθαν στο χωριό.

Γιάννης: «Πριν από 11 χρόνια ήρθαμε από τα Ιωάννινα, νοικιάσαμε έναν ξενώνα και το 2004 ανοίξαμε τον δικό μας. Στην αρχή ήταν πιο δύσκολο γιατί είχαμε δύο παιδιά, τα οποία μεγαλώνοντας έπρεπε να κατεβαίνουν στα Ιωάννινα για να πάνε σχολείο. Οταν όμως τα παιδιά είναι ακόμα μικρά, το χωριό είναι γι' αυτά παράδεισος. Δεν νιώθουμε καθόλου αποξενωμένοι. Εδώ δεν είναι ερημιά, είναι πολύ ευχάριστα. Μας αρέσει αυτός ο άλλος τρόπος ζωής, γεμάτος δραστηριότητες. Το πρόβλημα στο χωριό είναι η δουλειά, γι' αυτό και εδώ ο τουρισμός είναι μονόδρομος».
Ρίτα: «Στην πόλη τρέχεις, δεν ζεις. Ηταν όνειρό μας να ζήσουμε εδώ. Κατάγομαι από ένα μικρό χωριό στην Ολλανδία και ξέρω. Κάθε μέρα βλέπεις την ομορφιά, την αλλαγή της Φύσης. Αυτή είναι αληθινή ζωή ...;»

ΠΑΠΙΓΚΙΩΤΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΑ ΔΑΜΟΥ Καφέ - εστιατόριο Ντιζάκι
Ο Χρήστος μετακόμισε από τα Γιάννενα και η Ηλέκτρα από την Αθήνα. Με καταγωγή και οι δύο από το χωριό, πριν έρθουν στα Ανω Πεδινά διατηρούσαν επί έξι χρόνια ένα μαγαζί στο Κουκούλι.

Χρήστος: «Εδώ με τράβηξε η αίσθηση της ελευθερίας που υπάρχει. Τα πράγματα κινούνται σε χαλαρούς ρυθμούς και μπορείς να επικοινωνήσεις με τους ανθρώπους. Υπάρχει ένα καλό πνεύμα, μια θετική σκέψη...»

Ηλέκτρα: «Στην αρχή ήθελα να παίρνω μεγάλες ''δόσεις Αθήνας'', αλλά πλέον συνήθισα το χωριό. Επισκέπτομαι την Αθήνα για λίγες μέρες κάθε τρίμηνο. Τα σημαντικότερα εδώ είναι η ελευθερία και ο χρόνος. Μπορώ να διαβάζω και να παίζω πιάνο. Το δυσκολότερο εδώ είναι ίσως η προσαρμογή, αλλά το γεγονός ότι τα Ιωάννινα απέχουν μόλις μισή ώρα, αυτό είναι μια ασφάλεια...»

ΔΙΑΜΟΝΗ

" Πρίμουλα (Ανω Πεδινά, Τ/26530-71.133, www.primoula.gr )
Η κορυφαία επιλογή στο χωριό! Ο κυρίως ξενώνας στεγάζεται σε ένα αναστηλωμένο αρχοντόσπιτο του 1800 που έχει 7 πολύ χαριτωμένα δωμάτια,με ρομαντική, πολυτελή διακόσμηση. Οι «Καλύβες» είναι 4 μεζονέτες με έξοχη λιτή διακόσμηση και σπουδαία ατμόσφαιρα (το μπαλκόνι της μεγαλύτερης έχει εξαίσια θέα!). Σέρβις ζεστό και πολύ φιλικό, μουσική με άποψη και σούπερ ενισχυμένο πρωινό! Από 90 ¬ με πρωινό.
" Το Σπίτι του Ορέστη (Ανω Πεδινά, Τ/26530-71.202, www.orestishouse.gr )
Ο,τι πλησιέστερο σε ένα αυθεντικό πανωσουδενιώτικο σπίτι! Καταπληκτική αυλή και μικροί χώροι, με αξεπέραστη όμως ατμόσφαιρα. Απόλυτα διατηρημένη αρχιτεκτονική ισορροπία. Μετά την ανακαίνιση όλα τα δωμάτια απέκτησαν δικό τους μπάνιο. Σέρβις πολύ φιλικό, σχεδόν οικογενειακό. Από 80 ¬ το δωμάτιο με πρωινό.
" Πορφυρόν (Ανω Πεδινά, Τ/26530-71.579, www.porfyron.com
Το πιο ξεχωριστό αρχοντικό του χωριού! Δεσπόζει στην πλατεία με το βυσσινί του χρώμα και τα εξαιρετικά νεοκλασικά του χαρακτηριστικά. Η διαμόρφωση στο εσωτερικό είναι άψογη, κυριαρχούν τα χρώματα του ξύλου και τα αρχοντικά έπιπλα (πολλά φερμένα από την Ολλανδία). Αυλή να την πιείτε στο ποτήρι και εξυπηρέτηση κορυφαία. Από 100 ¬ το δίκλινο με πρωινό.

ΦΑΓΗΤΟ

Σουδενά
Οι περισσότεροι το ξέρουν ως «Σωτηρία», από την κυρα-Σωτηρία Τσιγαρά που μαγειρεύει και για την κουζίνα της έρχονται πλήθη Γιαννιώτες! Καταπληκτικά μαγειρευτά, λαδερά, γίδα βραστή και κρέατα της ώρας.
Ντιζάκι
Μια άλλη επιλογή για φαγητό, πέρα από την παραδοσιακή κουζίνα. Τέσσερα πιάτα ζυμαρικών (εξαιρετικές οι φαρφάλες!), τέσσερα πιάτα με φιλέτα και δημιουργικές σαλάτες. Η σάλα, με τα απαλά μοντέρνα χρώματα, είναι τεράστια και πολύ άνετη. Σερβίρει τον καλύτερο καφέ και κορυφαίας ποιότητας γλυκά. Προτιμήστε το!
Πορφυρόν
Το εστιατόριο του καλού ξενώνα έχει την πιο αρχοντική σάλα του χωριού και φαγητό με έμφαση στα μαγειρευτά κρεατικά (χοιρινό πρασοσέλινο και στιφάδο, κόκορα κρασάτο με κάρι, μπιφτέκια, αγριογούρουνο κ.λπ.), λαδερά και γλυκά, όλα με ένα μικρό βορειοευρωπαϊκό άγγιγμα.
Το Σπίτι του Ορέστη
Το εστιατόριο του ατμοσφαιρικού ξενώνα έχει πάντα μαγειρευτά πρώτης τάξεως, πίτες, αγριογούρουνο και μια σειρά από φιλέτα κοτόπουλο - χοιρινό με διάφορες σάλτσες.
Μεσοχώρι
Στο καφέ που βρίσκεται στα Κάτω Πεδινά θα βρείτε νόστιμο φαγητό και ξεχωριστούς τσιπουρομεζέδες.

ΑΓΟΡΕΣ

Πολύ καλά υφαντά, παραδοσιακά αλλά κυρίως μοντέρνα σχέδια από πολύχρωμο χειροποίητο φελτ (κετσές), από τη Λένα και τη Γιώτα.

ΔΡΑΣΗ

Πεζοπορίες, χιονοδρομίες και λοιπά βουνίσια περιπετειώδη στο Ζαγόρι (και την ευρύτερη βόρεια Πίνδο) διοργανώνει η εταιρεία Compass Adventures, που βρίσκεται στα Κάτω Πεδινά (Τ/26530-71.770, www.compassadventures.gr ).

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΑΝΤΩΝΗΣ ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ, ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: LES MEYERS

ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΑΜΕ ΣΤΟ:  diafygi.pblogs.gr 

Ο Θουκυδίδης & η οικογένειά του Μια μικρή αγροτοτουριστική ιστορία

Στην καρδιά του Καπέσοβου, ο παραδοσιακός ξενώνας Θουκυδίδης και το κουκλίστικο ζαχαροπλαστείο Στέρνα, δύο πολύ πετυχημένα αγροτοτουριστικά δημιουργήματα της οικογένειας Παπαγεωργίου, προσφέρουν αυθεντικές ζαγορίσιες εικόνες και γεύσεις.

ΤΟΥΣ ΓΝΩΡΙΣΑ ΕΝΑ ΗΛΙΟΛΟΥΣΤΟ ΜΕΣΗΜΕΡΑΚΙ του περασμένου Οκτώβρη και με έκαναν να νιώσω σαν παλιός φίλος: η Ελλη, η Γιάννα, η Αννα, ο Θουκυδίδης κι ένα κοπάδι σκυλιά, που τους κοιτούσαν με ευγνωμοσύνη. Οι πέτρινες στέγες στο Καπέσοβο στέγνωναν από την πρωινή υγρασία και το τσίπουρο γυάλιζε στα ποτηράκια της βεράντας. Δίπλα μου, ο Θουκυδίδης Παπαγεωργίου μοιράζεται μαζί μου τις φθινοπωρινές μυρωδιές και την προσωπική του καπεσοβίτικη ιστορία. Φιλόλογος στο Κλασικό Λύκειο των Ιωαννίνων, ποτέ δεν ξέκοψε από το χωριό του και τα όσα έμαθε εδώ ως παιδί. «Είχα μια μεγάλη σχέση ως παιδί με τη γιαγιά μου. Ολες οι δουλειές εδώ μαζί της ήταν σαν παιχνίδι: να μαζεύω βατόμουρα, μανιτάρια, χόρτα, να πηγαίνω στα κατσίκια, να κάνουμε τυρί, κρασί, τσίπουρο, ξίδι, πετιμέζι, τραχανά. Βέβαια, ακόμη και σήμερα, πιάνω τον εαυτό μου να παίζει με τα ίδια παιχνίδια»...

Δουλειά του Θουκυδίδη στο Λύκειο, όπως λέει, ήταν «να βάζω τα παιδιά στο Πανεπιστήμιο». Η μετέπειτα επαγγελματική τους πορεία, όμως, συχνά δεν ήταν τόσο λαμπρή. Οταν έφτασε να αντιμετωπίζει το ίδιο δίλημμα και για τις δύο κόρες του, σκέφτηκε το Καπέσοβο και τον αγροτοτουρισμό. «Ηταν παλιό όνειρο να ασχοληθώ με τον τουρισμό εδώ. Σκέφτηκα ότι αν το ξεκινήσω, θα μπορέσω να βοηθήσω τα παιδιά μου, να τους δώσω μια επαγγελματική προοπτική. Ηταν η πιο δύσκολη απόφαση που πήρα, γιατί δεν υπήρχε καμία εγγύηση, δεν διασφαλιζόταν τίποτα. Ωσπου να φτάσω να πιστέψω ότι τα κορίτσια δεν δυστυχούν εδώ, είχα φοβερές ενοχές ...», επισημαίνει. Το 1996 αγοράζει ένα παλιό σπίτι προκειμένου να το μετατρέψει σε ξενώνα. Οι ενισχύσεις από το πρόγραμμα Leader δεν ήρθαν ποτέ. τα κορίτσια ήταν τότε κάτω από 18 ετών και δεν πληρούσαν τις τυπικές προϋποθέσεις. Ετσι, το 1998 η οικογένεια Παπαγεωργίου ανοίγει τη -φημισμένη πια- Στέρνα.

Μεσημεριάζει και κατηφορίζουμε το σταχτί καλντερίμι ώς την πλατεία του χωριού. Στο μαγαζί, η Αννα χαμογελάει στον κόσμο της. Τι όμορφο ... Η Στέρνα είναι το πιο παραμυθένιο μαγαζάκι της Πίνδου! Τοσοδούλι, φτιαγμένο στο στέγαστρο της παλιάς Στέρνας του 1848 (η οποία λάμπει φωτισμένη στο κέντρο του μαγαζιού), αποτελεί πέτρινη προέκταση της επιβλητικής παμπάλαιας εκκλησίας του Αγίου Νικολάου. Μαγαζάκι γεμάτο γλυκά, κρασιά, βαζάκια, πολύχρωμα κολιέ, κοσμήματα λαμπερά, νόστιμα παιχνιδάκια, διακοσμητικά γεμάτα ρομαντισμό και χάρη, φωτάκια, λάμψεις, μυρωδιές. Μια σπηλιά της νεράιδας στο Καπέσοβο. Η Αννα χαμογελάει σε όλους. «Είναι πολύ ενδιαφέρουσα η επαφή με τον κόσμο. Πολύ γοητευτικό αλισβερίσι», λέει η σύζυγος του Θουκυδίδη, οδοντοτεχνίτης εκείνη στα Ιωάννινα και με μικρασιατικές ρίζες στην καταγωγή.

«Αγαπήσαμε πολύ αυτή τη δουλειά. Είναι μεγάλη ικανοποίηση να παίρνεις αυτό που σου προσφέρει η γη». Ο,τι βρώσιμο πουλιέται στη Στέρνα είναι απολύτως χειροποίητο, φτιαγμένο αποκλειστικά από τα μέλη της οικογένειας. Μόνοι τους μαζεύουν τα φρούτα του δάσους, τα βότανα που θα αποξηράνουν, τη μικρή αγροτική τους παραγωγή. Μόνοι τους φτιάχνουν τα γλυκά του ταψιού (πισπτί, ρεβανί, καρυδόπιτα, ιτσλί, μπακλαβάδες, σαντακλί, σταφιδάτο), τα περίφημα γλυκά του κουταλιού (κράνα, κυδώνια, βύσσινα, βατόμουρα, κεράσια, εσπεριδοειδή), τις μαρμελάδες, τα πάμπολλα λικέρ (ως πορτοκάλι-καφέ και μανιτάρι κανθαρέλλα!), τα κυδωνόπαστα, τον τραχανά με βιολογικό αλεύρι, τα κρασιά, τα τσίπουρα, τα πετιμέζια, τα μισόχλωρα ζμπέκια και τις μουστόπιτες. Η Γιάννα -επαγγελματίας σεφ με σπουδές και προϋπηρεσία σε μεγάλα εστιατόρια σε Αθήνα και Ιωάννινα- επιμελείται κυρίως τα του μαγειρέματος. Η Ελλη -συντηρήτρια έργων Τέχνης με προϋπηρεσία- κρατάει τη Στέρνα και φτιάχνει όλα τα κοσμήματα, τα διακοσμητικά και επιμελείται την αισθητική του πράγματος. Αν και τελικά, όλες κάνουν όλα! «Τα παιδιά ξέρουν τι κάνουν, μπαίνουν στη διαδικασία να βρίσκουν λύσεις, παίρνουν πρωτοβουλίες», μου λέει ο Θουκυδίδης, χαϊδεύοντας μία από τις ωραίες χειροποίητες γκλίτσες του από κρανιά.

Κόσμος απολαμβάνει τη λιακάδα και τους τσιπουρομεζέδες στα τραπεζάκια της Στέρνας στην Πλατεία. Ολοι εδώ κατεβαίνουν. «Αμα δεις ξένο προς την πλατεία του Καπέσοβου, 95% εδώ έρχεται», καμαρώνει ο Θουκυδίδης. «Η επιτυχία της Στέρνας είναι πηγή ζωής στο Καπέσοβο». Δίκιο έχει. Πρώτον, γιατί δύο νέοι άνθρωποι ζουν και προκόβουν στο χωριό, δεύτερον, γιατί προστέθηκαν ακόμη τέσσερις άνθρωποι στον φθίνοντα καπεσοβίτικο πληθυσμό (οκτώ μένουν μόνιμα εδώ!) και τρίτον, γιατί με τη Στέρνα φέρνουν κόσμο στο χωριό. Λίγο είναι;

Περπατάμε με τον Θούκο -ενδοοικογενειακό χαϊδευτικό του ...- ώς το πατρικό του, μπαίνουμε στα κελάρια, μυρίζουμε τους ευλογημένους μύκητες, τα τσίπουρα, τα κρασιά, τα βάζα. Στοίβες πολύχρωμες που γυαλίζουν στα υγρά ράφια του υπογείου, όπου η σταθερή θερμοκρασία επιτρέπει να μη χρησιμοποιείται ούτε στάλα συντηρητικό. Πηγαίνουμε στα κηπάκια, στα τσιπουροκάζανα, στις αυλές με τα κυδώνια. Μασουλάμε κρανόπαστο και μιλάμε για τον αγροτοτουρισμό. «Οι περισσότερες επιχειρήσεις στο Ζαγόρι έγιναν με αγροτοτουριστικά προγράμματα, καμιά δεν λειτουργεί όμως έτσι. Οι ξενώνες είναι μόδα και τους έχουν σαν δεύτερη δουλειά. Αν ο επισκέπτης δεν έχει επαφή με το παραγόμενο αγαθό, δεν είναι αγροτοτουρισμός ...». Οι πελάτες του Θουκυδίδη μπορούν να συμμετέχουν σε όλη τη διαδικασία της παραγωγής των γαστρονομικών του θησαυρών: συγκομιδή, παραγωγή και φυσικά κατανάλωση. Οποία απόλαυσις ...

Το τζάκι καίει ηδονικά στον ξενώνα το βράδυ. Η Γιάννα μας σερβίρει μια φίνα πρασόσουπα βελουτέ και μοσχαράκι με καραμελωμένα κυδώνια. Ωραίο χέρι έχει αυτό το κορίτσι! Μου εξιστορεί τις γαστρονομικές της επιρροές από τη Μικρασιάτισσα γιαγιά. Πιο αργά, έπειτα από κάμποσα ποτήρια αφρώδη ντεμπίνα του Θουκυδίδη, κάθομαι με τα κορίτσια πλάι στο τζάκι και τα ρωτάω για τη ζωή τους. «Ενα πολύ μεγάλο μέρος από την πληρωμή μας είναι η αναγνώριση του κόσμου», τονίζει η Ελλη. «Είμαστε εδώ από επιλογή, όχι υποχρεωτικά». Και συμπληρώνει η Γιάννα: «Μου αρέσει που είναι δική μου δουλειά. Στην Αθήνα μου έλεγαν: ''Πού θα πας εκεί πάνω στο χωριό;'' Ηρθα, και το πήρα όμως πολύ πατριωτικά. Πήραμε πρωτοβουλίες και μας αρέσει.

Οταν άρχισε να μαθαίνεται και να δουλεύει το μαγαζί, ανέβηκε πολύ το ηθικό μας». Τα κορίτσια μου μιλούν για τις παρέες τους, για τους νέους φίλους που έκαναν από αυτή τη δουλειά, για τους δύσκολους πελάτες που τους αμφισβητούν, για το κράτος που «σου κοπανάει την πόρτα στα μούτρα». Βλέπω στη σιωπή της μεγάλης καπεσοβίτικης νύχτας δυο νέες κοπέλες χαμογελαστές, παρ' ότι δουλεύουν ωράρια που θα έκαναν τις συνομήλικές τους στην πόλη να λιποθυμήσουν, αισιόδοξες παρ' ότι περνούν το χρόνο τους σε ένα χωριό μόλις οκτώ κατοίκων και απόλυτα σίγουρες για τον εαυτό τους και τις επιλογές τους. Ζουν μια ζωή αλλιώτικη, όμως απόλυτα φυσιολογική, πολύ γεμάτη και δημιουργική. Κι έχουν την τύχη να ανήκουν σε μια οικογένεια που τις εμπνέει σε ένα ασυνήθιστο αλλά ωραίο και ρωμαλέο όραμα.

Η ώρα πέρασε. Καιρός για ύπνο. Θουκυδίδη, Αννα, Ελλη, Γιάννα καληνύχτα κι ευχαριστώ για την υποδοχή σε ένα πολύ αγαπητό και τρυφερό Ζαγόρι.

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΑΝΤΩΝΗΣ ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ, ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: LES MEYERS

ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΑΜΕ ΣΤΟ:  diafygi.pblogs.gr

Παίρνει διαστάσεις το φαινόμενο της παράνομης υλοτόμησης.

Η οικονομική κρίση πλήττει και τα ελληνικά δάση και σταδιακά, εκατοντάδες οικογένειες από ημιορεινές και πεδινές περιοχές στρέφονται στην παράνομη υλοτόμηση για να εξασφαλίσουν καύσιμη ύλη.

Το φαινόμενο απασχολεί ανά τακτά διαστήματα τους δασικούς συνεταιρισμούς του Νομού μας αλλά φέτος, εμφάνισε έξαρση στον Όλυμπο και στα Πιέρια Όρη. Αιτία, η μείωση κατά 50% της ποσότητας καυσόξυλων που παρέχουν κάθε χρόνο σε χαμηλή τιμή τα δασαρχεία στους κατοίκους των ορεινών οικισμών. Έξαρση εμφανίζουν και οι κλοπές κορμών που υλοτομούνται νομίμως. Κορμοί που στοιβάζονται μετά την ξύλευσή τους σε δασικούς δρόμους, με σκοπό να ξεραθούν, εξαφανίζονται μέσα σε μια νύχτα...
Για μια περιοχή που ζει... και από τα δάση της, όπως είναι ο Νομός Ιωαννίνων, με τους πολλούς δασικούς συνεταιρισμούς, η παράνομη υλοτόμηση μεταφράζεται σε ζημιά για τα μέλη των κλαδικών συνεταιρισμών. Ο πρόεδρος της Ένωσης Δασικών Συνεταιρισμών Ηπείρου Γιάννης Ντασταμάνης έχει απευθυνθεί πολλές φορές στο Δασαρχείο, καταγγέλλοντας τα περιστατικά παράνομης ξύλευσης και η μόνιμη απάντηση αφορά τις ελλείψεις σε προσωπικό, επιχείρημα που δεν μπορεί να πείσει, αφού είναι γνωστό πως εδώ και χρόνια υπολειτουργούν τα δασονομεία και οι υπάλληλοι έχουν μεταφερθεί στα γραφεία των κεντρικών υπηρεσιών.

ΠΗΓΗ:  www.ioannina24.gr

Τελειώνει πλέον και η περίοδος των εορτών.

Με τη χθεσινή τελετή του αγιασμού των υδάτων τελειώνει για όλους μας η περίοδος των εορτών και θα μας απασχολούν πλέον αποκλειστικά τα προβλήματα της σκληρής καθημερινότητας.

 Σε όλη τη διάρκεια της εορταστικής περιόδου, αυτό που έδωσε μία ξεχωριστή πινελιά στην νυχτερινή όψη του χωριού μας ήταν και ο Χριστουγεννιάτικος στολισμός της ταβέρνας με την επωνυμία "Οι Καταρράκτες" της Έφης Παπανικολάου, που βρίσκεται στη μικρή μας πλατεία. Οπωσδήποτε ήταν  σημαντικό τόσο για τους επισκέπτες του χωριού αλλά περισσότερο για τους λιγοστούς κατοίκους του, να αντικρύζουν αυτές τις ημέρες μία εικόνα τελείως διαφορετική από αυτή που αντικρύζουν κατά τη διάρκεια όλου του υπόλοιπου χρόνου.

Από αύριο όμως, τόσο η Έφη όσο κι εμείς οι υπόλοιποι, θα πρέπει να μαζέψουμε τα Χριστουγεννιάτικα στολίδια μας, να τα βάλουμε στις αποθήκες μέχρι του χρόνου και να επανέλθουμε όπως είπαμε στη σκληρή καθημερινότητα. 

Να ευχηθούμε λοιπόν να είμαστε όλοι μας καλά, να έχουμε υγεία και να ξαναστολίσουμε με το καλό τα σπίτια μας και τα καταστήμα τον επόμενο Δεκέμβριο, για να γιορτάσουμε τα Χριστούγεννα του 2011.

Καλή παρέα!

Μια βόλτα στο Ηλιοχώρι, στον φίλο του ιστολογίου, Μιχάλη Κοντογιάννη. Να τα πούμε λιγάκι και μετά να μαζευτούμε στο μικρό μαγαζάκι τους για κανά κρασάκι. 

 Και σαν έπεσε το φιρμάνι στους άλλους άρχισαν να συγκεντρώνονται. Και η Αθανασία με τα χεράκια της, στον γάστρο έφτιαξε αρνάκι με πατάτες.

 Λουκούμι ήταν το αρνάκι. Παρέα με Ηλιοχωρίτες (Μιχάλης, Γιώργος, Αθανασία, Γιούλη, Δημητράκης κ.α). Το κρασάκι έλυσε την γλώσσα, και η ώρα περνούσε. Η θερμοκρασία έξω έπεφτε, ακόμη ένα ξύλο φούντωνε στην σόμπα την φωτιά.

 Μόλις μαζεύτηκαν και άλλοι, έπρεπε να φύγω. Ο δρόμος σε πολλά σημεία ανήλια είχε παγώσει. Υποσχέθηκα να ξαναπάω την επόμενη χρονιά. Γιατί τέτοια καφενεδάκια αξίζει να διατηρούνται.



ΠΗΓΗ:  http://vradeto1340.blogspot.com/ 

ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΔΙΚΗ ΜΑΣ: Αγαπητέ φίλε Στέφανε Καλή Χρονιά. Μας έκανες να ζηλέψουμε. Δεν πειράζει όμως. Αρκεί που πέρασες όμορφα στο χωριό μας!!!!