Εικόνες από το Κεντρικό Ζαγόρι

Το πέτρινο γεφύρι του Νούτσου ή Κόκκορου

Στο Δίλοφο Ζαγορίου

Στο Καπέσοβο Ζαγορίου

Στην Αρίστη Ζαγορίου

Το πέτρινο γεφύρι της Κλειδωνιάς

Στο Τσεπέλοβο Ζαγορίου

ΠΗΓΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ: https://www.facebook.com/Greece.Art.Architecture

Aγία Παρασκευή: Στην κόψη του φαραγγιού

Βρίσκεται στο χωριό Μονοδένδρι, στα Ζαγοροχώρια Ιωαννίνων. Η τοποθεσία του είναι μοναδική, καθώς από το μοναστήρι της Aγίας Παρασκευής η θέα του φαραγγιού του Bίκου εντυπωσιάζει τον επισκέπτη.

Tο γραφικό μοναστήρι, κρεμασμένο κυριολεκτικά στην άκρη του βράχου, ιδρύθηκε το 1412 από τον Μιχαήλ Βοεβόδα του Θερεανού. Η μικρή εκκλησία έχει νάρθηκα με λίγες παλιές τοιχογραφίες, μονόχωρο καθολικό με ξύλινο ζωγραφισμένο τέμπλο και τοιχογραφίες.

Στην αριστερή πλευρά είναι ζωγραφισμένοι ο κτήτορας Βοεβόδας, η γυναίκα του και η κόρη του Παρασκευή, που κατά την παράδοση, μόνασε εδώ.

Πρόκειται για πραγματικό μοναστήρι-φρούριο. Καμαρωτή πύλη, κτίσματα πέτρινα, καλοχτισμένα κελιά, πηγάδι, καταπακτή, κλπ., που σε όλα κυριαρχεί το περίτεχνο χτίσιμο της πέτρας. Αποτελεί ένα θαυμάσιο δείγμα της τέχνης των Zαγορiισίων μαστόρων και καλλιτεχνών. Το μοναστήρι, με τις παράπλευρες σπηλιές, αποτελούσε ένα ασφαλές καταφύγιο των κατοίκων της περιοχής κατά τη διάρκεια της τουρκοκρατίας.

Tα μικρά αυτοκίνητα μπορούν να φτάσουν ως το μοναστήρι, ωστόσο είναι προτιμότερο η διαδρομή αυτή να γίνει με τα πόδια.

ΠΗΓΗ: http://www.epiruspost.gr

Κήποι: Ολάνθιστος κήπος στο Ζαγόρι

Στη μεγάλη αυλή, στο καφεζυθεστιατόριο του Μιχάλη, οι πρωινές κουβέντες έχουν αρχίσει και ο ελληνικός που ψήνει η κ. Αθηνά μοσχοβολάει. Ο πρόεδρος του χωριού, ο παππάς και δυο –τρεις κάτοικοι ακόμη μας υποδέχονται στην παρέα τους.  Στο χωριό των Κήπων, στο κέντρο του Ζαγορίου, τα δωμάτια φιλοξενίας φτάνουν σήμερα τα 90 και τα 2 εστιατόρια, ολοκληρώνουν τις τουριστικές υποδομές του χωριού. Πρόκειται για τον πιο γνωστό οικισμό στο Ζαγόρι από το 1431, καθώς υπήρξε η πρωτεύουσα του, αλλά και για τα μοναδικής αρχιτεκτονικής κτίρια του. Εξέχουσα θέση στη φήμη του χωριού έχουν προσθέσει τα μοναδικής ομορφιάς γεφύρια που βρίσκονται κατά μήκος του «Μπαγιώτικου» ποταμού που το διασχίζει. Η εκκλησία του Αγίου Νικολάου και το Μοναστήρι της Παναγίας, καθώς και το Λαογραφικό Μουσείο του Αγάπιου Τόλη – που διαθέτει περίπου 40.000 εκθέματα από τη ζωή στο Ζαγόρι – είναι αξιοθέατα που δεν πρέπει αν παραλείψετε να επισκεφθείτε. Από τους πρώτους που επέστρεψαν για να ζήσει στους Κήπους, ο Μιχάλης Βλάχος, ύστερα από κάποια χρόνια εργασίας στα ελληνικά νησιά επέστρεψε στην γενέτειρα του για να δώσει πνοή στο χωριό. Από τους πρώτους που πίστεψε στις τουριστικές δυνατότητες του χωριού, ξεκίνησε με το πρώτο εστιατόριο στους Κήπους, σε μια εποχή  - πριν 16 χρόνια - που η λέξη Ζαγόρι, ήταν άγνωστη στους περισσότερους μη Γιαννιώτες. «Θυμάμαι τις Απόκριες του 1997 που ήταν η πρώτη φορά που άνοιξε το εστιατόριο μου για το κοινό, και ήρθε τόσος πολύς κόσμος από όλα τα γύρω χωριά, από τα Ιωάννινα που πραγματικά έμεινα έκθαμβος και χάρηκα που όλοι αυτοί ήταν εδώ για το Μιχάλη», μας περιγράφει γεμάτος συγκίνηση. Μετά το εστιατόριο ήρθε ο ξενώνας «Μαχαλάς». «Βάλαμε τις σωστές βάσεις, κάναμε έργα υποδομής και πολύ μεγάλα, ο κόσμος το αναγνώρισε και σε συνδυασμό ότι οι Κήποι είναι στο κέντρο του Ζαγορίου προσφέρεται για πάρα πολλές δραστηριότητες», σημειώνει.

 Ο Ανδρέας Γκροϊδης δηλώνει απλά «Αγαπώ το χωριό, ήθελα να δημιουργήσω και γι’ αυτό ασχολήθηκα με τα κοινά. Μεγάλωσα εδώ, έχω ωραίες αναμνήσεις κι ήθελα αυτό το ζήσουν κι άλλοι». Εκτός από πρόεδρος, προσφάτως έγινε και ιδιοκτήτης ενός νέου ξενώνα με την επωνυμία «Αρχοντικό των Κήπων». «Ο ξενώνας ήταν παλιό αρχοντικό που εγκαταλείφθηκε το 1905. Οι επιλογές που είχα ήταν να πέσει, να το πουλήσω και να το φτιάξω. Αποφασίσαμε το τελευταίο κι έτσι δημιουργήθηκε ο ξενώνας», λέει χαμογελώντας. Ένας από τους μόνιμους κατοίκους του χωριού, ο Θανάσης Γκρουίδης επιμένει πως «Θα μπορούσαμε να ζούμε οπουδήποτε αλλού, αλλά η ζωή εδώ δεν ανταλλάσσεται». Μια ιδέα της οικογένειας του έγινε πραγματικότητα με την δημιουργία του ξενώνα «Αμανίτη», που διατηρεί με την αδερφή του Νατάσα. Ρώτησα αν ήταν δύσκολη απόφαση και η απάντηση ήρθε χωρίς καμία βιασύνη.. «Ζούσαμε και ζούμε εδώ, οπότε για εμάς ήταν φυσικό ακόλουθο. Μεγαλώνοντας εδώ, κοιτώντας στο παρελθόν έως σήμερα, νιώθω ότι χτίστηκε άλλο ένα χωριό. Είναι ωραία εδώ, έχουμε τις καλημέρες μας, τα γλέντια μας, τα τσιπουράκια μας, έχουμε και τα καβγαδάκια όπως σε κάθε κοινωνία, αλλά είμαστε ωραία. Είμαστε αυθεντικοί κι αυτό αρέσει στον κόσμο. Δεν προσποιούμαστε ότι είμαστε κάτι άλλο και άλλωστε οι επισκέπτες έρχονται και ζουν την καθημερινότητά μας. Αυτό τους αρέσει». Από τους πιο νέους στους Κήπους, ο Αλέξανδρος Καλαντζής, γέννημα θρέμμα Αθηναίος, ύστερα από πολλά χρόνια εργασίας στα Ιωάννινα και έχοντας περπατήσει όποια βουνοκορφή υπάρχει στην περιοχή ως δεινός ορειβάτης, έγινε ξενοδόχος ανοίγοντας τις πόρτες του νεότατου «Kipi Suites». «Με ενδιέφερε να αγοράσω ένα σπίτι εδώ γιατί λατρεύω αυτή τη φύση», δηλώνει και ο ενθουσιασμός του είναι ζωγραφισμένος στο πρόσωπό του, «Βρέθηκε τελικά και έτσι δημιουργήθηκε το ξενοδοχείο. Ήθελα να φτιάξω ένα ξενοδοχείο το οποίο να έχει όσα θα ήθελα εγώ να έχει ένα ξενοδοχείο. Να μπορείς να απολαύσεις όχι μόνο τη φύση αλλά και το χώρο που διαμένεις». Γοητευμένη από την φύση των Κήπων από την πρώτη στιγμή που αντίκρισε το χωριό, φτάνοντας εκεί ως νύφη καθώς από εκεί είναι η καταγωγή του συζύγου Γιώργου Παπαστεργίου, η Νινέτα Παπαστεργίου. «Πριν 24 χρόνια που ήρθα πρώτη φορά, σκέφτηκα πως μια μέρα θα κάνω κάτι εδώ. Συνέβαιναν πράγματα και καταστάσεις που συνέκλιναν στο να έρθουμε στους Κήπους», λέει χαμογελώντας περιγράφοντάς την ιστορία της δημιουργίας του εστιατορίου «Μαργαρίτες» και του ξενώνα «Κήποι Αγγέλων».  Η Μελίνα Δέρβα , ιδιοκτήτρια του ομώνυμου ξενώνα – από τους πιο νεαρούς σε ηλικία – μας υποδέχεται με τον γιό της να παίζει στην αυλή. «Όνειρο γονέων ο ξενώνας», μας λέει χαρακτηριστικά «και κάποια στιγμή έγινε. Πάντα υπήρχε μια σκέψη και έτσι περάσαμε στην πράξη. Ως περίεργο και ασυνήθιστο πήρε το όνομά μου».  

Για την ιστορία:
Κάντε μια βόλτα στα μοναδικής αρχιτεκτονικής γεφύρια των Κήπων.
Το τρίτοξο γεφύρι του Μύλου, το γεφύρι του Πιτσιώνη, που βρίσκεται στη δεξιά πλευρά του δρόμου, έξω από το χωριό. Το γεφύρι του Κοντοδήμου ή Λαζαρίδη που ένωνε τα χωριά Κήποι και Κουκούλι και φυσικά το περίφημο μονότοξο γεφύρι του Κόκκορου.

ΠΗΓΗ:  http://seasonsgreece.blogspot.com

Βραδέτο, μικρό κι απέραντο….

«Πάρε γιατρέ μ' τα γιατρικά και σύρε γιε μου στο Βραδέτο, τον πόνο που 'χω στην καρδιά , δεν το γιατρεύεις γιε μου φέτο...»!

Σε λίγες λέξεις, απλές λέξεις, αποτυπώνεται ο πόνος και ο καημός. Τα βήματα στο χορό αργά, λεβέντικα, έτσι όπως αρμόζει σε έναν τέτοιο τόπο. Μικρό και απέραντο συνάμα.

Βραδέτο. Το ονομάζουν και μπαλκόνι του Ζαγορίου. Ονομασία που οφείλεται στην γεωγραφική θέση που κατέχει. Υψόμετρο 1340 μέτρα. Στην κορυφή του Ζαγοριού.

Από το Βραδέτο ξεκινά η «σκάλα» (πετρόχτιστο μονοπάτι) που συνδέει το χωριό με το Καπέσοβο. Η διάρκεια της διαδρομής είναι περίπου 40 λεπτά.

Το Βραδέτο είναι ένας συγκροτημένος οικισμός από το 1616, όπως μαρτυρούν οι γραφές του αειμνήστου Ιωάννη Λαμπρίδη. Κάποιος συνοικισμός από το εύρωστο την εποχή εκείνη Σκαμνέλι, μετεγκαταστάθηκε στην περιοχή αυτή της Τύμφης, ίσως λόγω της μορφολογίας του εδάφους που ευνοούσε την κτηνοτροφία.

Αν και το υψόμετρό του το κάνει απόμακρο (1340 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας) ο νότιος προσανατολισμός του δεν επιτρέπει μεγάλες χιονοσκεπείς περιόδους, ενώ το «καθυστερημένο» καλοκαίρι επιτρέπει την βόσκηση ως αργά το Οκτώβριο. Μαρτυρίες των κατοίκων κάνουν λόγο για πάνω από 15 χιλιάδες αιγοπρόβατα αλλά και χωράφια με εξαιρετικής ποιότητας βρίζα και άλλων εσπεριδοειδών.

Η ύπαρξη των εγκαταλελειμμένων πια αλωνιών περίπου 15 το αριθμό επιβεβαιώνουν την καλή παραγωγή. Η κεντρική εκκλησία του Βραδέτου «Η γέννηση της Θεοτόκου» χτισμένη πριν από 2+ αιώνες εορτάζει κάθε 8 του Σεπτέμβρη και το τριήμερο πανηγύρι της είναι ονομαστό σε ολόκληρο το νομό Ιωαννίνων. Επίσης υπάρχουν οι εκκλησίες: Αγίου Γεωργίου με το κοιμητήριο, ο Προφήτης Ηλίας, ο Άγιος Νικόλαος, ο Άγιος Αθανάσιος πάνω από την Σκάλα

Οι κάτοικοί του αποτελούνταν από γηγενείς Ζαγορίσιους και μετά το 1930 εισήλθαν σε αυτό και οι Σαρακατσάνοι ή Σκηνίτες όπως τους αποκαλούσαν. Η μείξη ήταν «αναπόφευκτη» και έτσι Ζαγορίσιοι και Σαρακατσάνοι «συζούσαν», μεγάλωναν, τρέφονταν, στον ίδιο τόπο. Πολλές τοποθεσίες στο Βραδέτο ειδικότερα στην γεωγραφική περιφέρεια αυτού αναφέρονται για την όμορφη όψη τους και έχουν κάνει γνωστό το Βραδέτο σε όλη την υφήλιο.

Σε αυτό συνέβαλλε τα τελευταία χρόνια και ο Πολιτιστικός Σύλλογος Βραδέτου με πρωτεργάτη τον μέχρι πρότινος πρόεδρό του τον Χρηστογούλα Στέφανο, που αν και γαμπρός στο Βραδέτο «αγάπησε» τον τόπο και αφοσιώθηκε σχεδόν ολοκληρωτικά Μέσα από το, πρόσφατα στην συγγραφική κυκλοφορία, βιβλίο του με τίτλο «Βραδέτο, το μπαλκόνι του Ζαγορίου» πάρα πολλοί ήταν εκείνοι ενημερώθηκαν για το ξεχωριστό αυτό χωριό χτισμένο στο πουθενά κάπου στην ευρύτερη περιοχή που ονομάζεται Ζαγόρι.

Την πρωτοκαθεδρία σε επισκεψιμότητα έχει η περίτεχνη Σκάλα του Βραδέτου. Το ονομαστό καλντερίμι στην βόρεια πλευρά της Μεζαριάς που χωρίζει το Βραδέτο από το Καπέσοβο. Μια πέτρινη κατασκευή με χρήση της «αυτόχθονης» πέτρας που ξακουστοί μαστόροι έχτισαν και συνέδεσαν τα δύο χωριά! Αποτελούσε την είσοδο και την έξοδο από το Βραδέτο μιας και ο σημερινός δρόμος ανοίχθηκε την δεκαετία του 1970 μετά από πιέσεις κάποιου υψηλά βαθμοφόρου για την εποχή εκείνη στρατιωτικού από το Βραδέτο.

Η Μπελόη, μια τοποθεσία στην άκρη της χαράδρας του Βίκου ( η ονομασία πιθανά να προήλθε από σλάβικη λέξη που σημαίνει καλή θέα ή και μπαλκόνι) και την επισκέπτονται κάθε χρόνο χιλιάδες τουρίστες από όλο τον κόσμο γιατί στα πόδια σου ολόκληρος ο Βίκος περιμένει να ακούσει την φωνή σου, σαν εσύ ακούς την ηχώ πάλι και πάλι και πάλι και πάλι και πάλι.

Ακολουθεί η Δρακόλιμνη, μια λίμνη ψηλά στην Τύμφη, βορειοδυτικά από την κορυφή Γκαμήλα και την κορυφή Πλόσκος σε υψόμετρο 2150 μέτρα και που σε αυτή ζουν χιλιάδες χρόνια τώρα κάποια αμφίβια με την ονομασία Triturus Alpestris. Η ονομασία ελληνιστί είναι Τρίτωνες και γύρω τους έχει «χτιστεί»ο μύθος των δράκων – φυλάκων της λίμνης. Η Δρακόλιμνη είναι στα όρια των περιοχών του Βραδέτου και του Παπίγκου αλλά χωροταξικά ανήκει στο Πάπιγκο.

Θα μπορούσε κανείς να πει ότι ένα μέρος τόσο ψηλά στο βουνό δεν θα έπρεπε να έχει και σπηλιές; Και όμως είναι γνωστά σε όλους τα σπηλαιοβάραθρα της περιοχής του Βραδέτου αλλά και του Ζαγοριού περισσότερο. Μερικά από τα βαθύτερα σπηλαιοβάραθρα της χώρας αλλά και της Ευρώπης βρίσκονται στην εδαφική κατοχή του Βραδέτου. Η Σπέρα, η τρύπα της Σκάλας, η Καλόγρια, η Ρεπετίνα, η Γκαϊλότρυπα, η τρύπα στα Κορνίσια, η χιονότρυπα είναι μερικά από τα ονομαστά σπηλαιοβάραθρα που προσελκύουν εκατοντάδες φανατικούς της σπηλαιολογίας εντός και εκτός των συνόρων μας. Υπάρχουν βέβαια στο Ζαγόρι και τα σπηλαιοβάραθρα Τρύπα της νύφης, Χάσμα του έπους 1, Χάσμα του έπους 2, η τρύπα του Οδυσσέα, η Προβατίνα και πάρα πολλά άλλα όλα εξερευνημένα από πολλές αποστολές με τελευταία την σπηλαιολογική ομάδα Σ. ΕΛ. Α. Σ. που μέλη της κατοικοεδρεύουν στο Δίλοφο του Κεντρικού Ζαγορίου.

Αν και η Τούρκικη κατοχή πέρασε πολλά χρόνια τώρα, οι ονομασίες παραμένουν αλλά αργά και σταθερά σβήνουν και αυτές, μιας και οι νεώτερες γενιές δεν ενδιαφέρονται για τον πατρογονικό τόπο. Η Αστυφιλία κυριεύει όχι μόνο το Βραδέτο αλλά και το υπόλοιπο Ζαγόρι. Αν δεν μείνουν γραπτά όλα τα προαναφερόμενα πολύ λυπούμαστε ότι σύντομα δεν θα υπάρξουν γηγενείς Ζαγορίσιοι να προασπίσουν τα συμφέροντα του τόπου τους.

Με πληροφορίες από την Βικιπαίδεια


ΠΗΓΗ: http://www.epiruspost.gr

Οδοιπορικό στο κεντρικό Ζαγόρι

Στην σημερινή μας  περιπλάνηση στην Ελλάδα θα επισκεφθούμε ένα μέρος που έχουν  επισκεφθεί πάρα πολλοί από εμάς αλλά σίγουρα κρύβει πάντα πολλές νέες εκπλήξεις γι’ αυτό και όσες φορές και να πας ξαναγυρνάς γιατί ξέρεις ότι κάτι καινούργιο σε περιμένει να το ανακαλύψεις. Αναφέρομαι στην περιοχή των Ζαγοροχωρίων και ειδικότερα στο Κεντρικό Ζαγόρι.

Φυσικά όλα τα Ζαγοροχώρια  έχουν μεταμορφωθεί πλέον σε χωριά -έργα μοναδικής αρχιτεκτονικής ομορφιάς όπου το πάντρεμα της Φύσης με τα ανθρώπων έργα είναι μοναδικό και ανεπανάληπτο και δεν είναι παράξενο που εδώ και μια δεκαετία όλη η περιοχή είναι ένας τουριστικός προορισμός υψηλότατης ζήτησης και διεθνούς φήμης. 

Η ποιότητα των προσφερομένων υπηρεσιών κινείται σε πολύ υψηλά επίπεδα και αντιστοιχεί απόλυτα  στο αντίτιμο που καταβάλει κανείς . Επίσης υπάρχει σεβασμός στον επισκέπτη με χαρακτηριστικό δείγμα την άριστη σηματοδότηση των σημείων ενδιαφέροντος και των μονοπατιών. Όλοι αυτοί οι παράγοντες σε κάνουν να νοιώθεις άνετα και οικεία σε αυτό το περιβάλλον.

Στο οδοιπορικό μας στο Κεντρικό Ζαγόρι θα περιγράψουμε δύο υπέροχες διαδρομές με την σειρά την οποία θεωρώ λογική να τις περπατήσει κάποιος. Η πρώτη διαδρομή ξεκινάει λίγο έξω από το χωριό Καπέσοβο και ονομάζεται σκάλα Βραδέτου γιατί απλά ήταν το παλιό μονοπάτι που συνέδεε τα χωριά Καπέσοβο και Βραδέτο.

Για να φτάσουμε στο Καπέσοβο είναι πιο εύκολο να χρησιμοποιήσουμε τον δρόμο από Ιωάννινα –Κόνιτσα όπου μόλις μπούμε στο Καλπάκι υπάρχει πινακίδα που μας οδηγεί προς Άνω Πεδινά – Κάτω Πεδινά και Τσεπέλοβο. Με λίγη προσοχή στις πινακίδες δεν θα χαθούμε και φτάνουμε στο Καπέσοβο το οποίο μόλις το προσπεράσουμε βγαίνουμε σε μια διασταύρωση από όπου ακολουθούμε για λίγα μέτρα τον δρόμο για Βραδέτο. Εκεί υπάρχει πινακίδα που μας ενημερώνει ότι αρχίζει η σκάλα Βραδέτου. Αφήνουμε λοιπόν το αυτοκίνητο και ξεκινάμε την πεζοπορία.

Η διαδρομή μέχρι το Βραδέτο είναι ουσιαστικά το πέρασμα ενός φαραγγιού στο ξεκίνημά του. Η υψομετρική διαφορά είναι μεγάλη όμως το μονοπάτι είναι τόσο περίτεχνα διαμορφωμένο που πραγματικά δεν καταλαβαίνεις κούραση. Αν επιλέξεις να το περπατήσεις Άνοιξη και με καθαρό καιρό η θέα που θα σε συντροφεύει καθόλη την διάρκεια της διαδρομής είναι ανεπανάληπτη. Στις παρακάτω εικόνες βλέπουμε χαρακτηριστικές στιγμές από την διαδρομή. 

Αφού φτάσουμε στο Βραδέτο ακολουθούμε για 1 χιλιόμετρο τον χωματόδρομο που μας οδηγεί στην αρχή του μονοπατιού για την θέση Μπελόη. Υπάρχει σήμανση και στο χωριό και στο τέλος του χωματόδρομου. Το μονοπάτι είναι σύντομο με εξαιρετική σήμανση και απόλυτα ομαλό χωρίς μεγάλες υψομετρικές διαφορές. Όταν φτάσουμε στην Μπελόη πραγματικά αυτό που θα δούμε δεν υπάρχουν λόγια να το περιγράψουν ούτε και το μικρό βίντεο που φόρτωσα ούτε οι φωτογραφίες μπορούν να δώσουν το 1‰ από αυτό που θα απολαύσουν οι αισθήσεις σας.

Είναι η απόλυτη πανοραμική θέα του Grand Canyon της Ελλάδος. Ειλικρινά δεν θα θέλετε να φύγετε από εκεί. Ακριβώς απέναντι είναι το Μονοδένδρι από το οποίο θεωρητικά όλοι οι επισκέπτες έχουν την καλύτερη θέα στο φαράγγι του Βίκου. Έτσι πίστευα κι εγώ μέχρι που πήγα στην Μπελόη. Και έχει γίνει τόσο καλή δουλειά στο μονοπάτι που λέω ότι για να δείς το φαράγγι του Βίκου πρέπει να πας στην Μπελόη. Από Καπέσοβο μέχρι Μπελόη να υπολογίσετε με διαλείματα και στάση στην θέση θέας γύρω στις 3.5 ώρες και για την επιστροφή γύρω στις 2.5 ώρες. Οι συνολικά 6 ώρες για την συνδυασμένη αυτή διαδρομή μπορεί άνετα να χωρέσει σε μια πρωινή δραστηριότητα. Φυσικά μπορείτε να τις κάνετε και τμηματικά.

Η περιοχή προσφέρει και πολλές ακόμα αξιόλογες διαδρομές και θα προσπαθήσω  να σας δώσω εν συντομία κάποιες από αυτές. Το χαρακτηριστικό γνώρισμα όλων των Ζαγοροχωρίων είναι τα πολλά υπέροχα πέτρινα γεφύρια που οι φημισμένοι Ηπειρώτες μάστορες φιλοτέχνησαν (γιατί πρόκειται για έργα τέχνης) με μεράκι. Είναι πράγματι πολλά και θα τα συναντήσει κανείς σε κάθε του βήμα. Ενδεικτικά θα σας προτείνω καθώς θα κατεβαίνετε την άσφαλτο από Καπέσοβο προς Κήπους να σταματήσετε στην πινακίδα που σας οδηγεί μέσα από ένα υπέροχο μονοπάτι στο γεφύρι του Μίσιου.

{mosimage}Είναι μια υπέροχη πεζοπορική διαδρομή 15 λεπτών που θα σας οδηγήσει στο αναπαλαιωμένο γεφύρι πάνω από τον ποταμό Βοϊδομάτη μέσα σε ένα πανέμορφο φαράγγι (Εικόνα 4). Αν έχετε χρόνο και διάθεση το μονοπάτι συνεχίζει και μετά το γεφύρι και σε 50 λεπτά σας οδηγεί στην Βίτσα. Είναι ένα καλά διαμορφωμένο μονοπάτι με άριστη σήμανση και υπέροχο φυσικό ανάγλυφο.

Αφού επιστρέψετε στο αυτοκίνητο και οδηγήσετε λίγο πιο κάτω θα συναντήσετε το γεφύρι του Κοκκόρου. Στο βίντεο που σας δίνω παίρνετε μια ιδέα για το τι θα δείτε.

Γεφύρι Κοκκόρου ( Δείτε το Video)
Φυσικά όλα αυτά που σας περιέγραψα είναι ένα ελάχιστο δείγμα σε σχέση με αυτά που προσφέρει στους επισκέπτες του το Κεντρικό Ζαγόρι. Αλλά με οδηγό αυτά έχετε την πρόκληση να ανακαλύψετε και όλα τα άλλα που απλόχερα σας προσφέρει η περιοχή.

ΠΗΓΗ: http://sportorama.gr

Χειμωνιάτικες εξορμήσεις στα Ζαγόρια

Ομορφα χωριά μέσα σε φυσικό περιβάλλον απίστευτης καλλονής. Τα γνωστά και τα λιγότερο γνωστά Ζαγοροχώρια,  «χαμένα» μέσα σε δάση μαύρης πεύκης, οξιάς και τις χαράδρες της Πίνδου στην Ήπειρο. Μερη που θα κουραστείτε να φτάσετε, αλλά και που θα σας ξεκουράσουν επαρκώς!

Κείμενο: Ντίνος Κιούσης - Φωτογραφίες: Γιώργος Δέτσης

Η φύση στάθηκε γενναιόδωρη με τον τόπο. Kυκλωμένα τα χωριά από το Mιτσικέλι και τις κορυφές της Πίνδου, με τέσσερα ποτάμια, με την περίφημη χαράδρα του Bίκου σε άνω των 900 υψόμετρο και με την πιο πλούσια χλωρίδα και πανίδα στη χώρα. Δάση από δρυς, οξιές, μαύρη πεύκη και έλατα αποτελούν κατοικία για τα περισσότερα είδη αγριμιών της χώρας. Aγριόγατοι στα δρυοδάση, ζαρκάδια, μυγαλές, αγριογούρουνα, αρκούδες, βίδρες, αλλά και ασβοί, κουνάβια, αγριόγιδα και σκίουροι. Tο φαράγγι του Bίκου, το ελληνικό Γκραν Kάνυον, έχει μήκος 12 χλμ. και για να το περπατήσετε θέλετε περίπου 7 ώρες και να είναι και κατάλληλος ο καιρός. Aρχίζει από το χωριό Kουκούλι και τελειώνει στη γέφυρα του Bοϊδομάτη. H καλύτερη εποχή γι' αυτό είναι από αργά την άνοιξη μέχρι πριν από τις πρώτες βροχές του φθινοπώρου. Eίναι μια πεζοπορία που πραγματικά αξίζει τον κόπο. Ενας παράδεισος για τους λάτρεις της Φύσης, τους οδοιπόρους και τους ορειβάτες.

H ονομασία Zαγόρι είναι σλάβικη και δόθηκε τον 6 μ.X. αιώνα επί Iουστινιανού. Προέρχεται από το ζα (μπρος, πίσω) και γκόρι (βουνό). Tο Zαγόρι έχει 47 χωριά και χωρίζεται σε δυτικό, ανατολικό και κεντρικό Zαγόρι. Tα πιο γνωστά χωριά είναι το Mεγάλο και Mικρό Πάπιγκο, η Aρίστη, ο Bίκος στο Δυτικό Zαγόρι και Δίλοφος, Mονοδένδρι, Bίτσα και Tσεπέλοβο στο Kεντρικό Zαγόρι. Eίναι χωριά με πλούσια ιστορία, αυτοδιοίκηση και ανθούσα οικονομία λόγω των προνομίων που είχε παραχωρήσει ο σουλτάνος.

Στο Δυτικό Ζαγόρι

Αρίστη

Ξεκινώντας την εξερεύνησή σας από το Δυτικό Zαγόρι, το πρώτο χωριό που θα επισκεφθείτε είναι η Aρίστη. Πρόκειται για το κύριο κεφαλοχώρι της Δυτικής πλευράς των Zαγορίων. Eκτός από μια θαυμάσια βόλτα στη Φύση, στην Αρίστη θα συναντήσετε και αξιόλογα μνημεία. Στην κεντρική πλατεία θα δείτε την εκκλησία της Kοίμησης της Θεοτόκου, μνημείο που ανάγεται στα 1718. Eπιπλέον, για μια ολοκληρωμένη άποψη τόσο της Φύσης όσο και της ιστορίας του δυτικού Zαγορίου, να πάτε στο μοναστήρι της Παναγιάς της Σπηλιώτισσας. Tο μοναστήρι αυτό, χτισμένο στα 1579, βρίσκεται στο βράχο μιας σπηλιάς, δίπλα στο ποτάμι.

Βίκος
O δεύτερος σταθμός σας στο δυτικό Zαγόρι. Ο Bίκος, αν και δεν είναι τόσο μεγάλος, δεν υπολείπεται της Αρίστης σε φήμη. Xτισμένος σε επιβλητική τοποθεσία, στην άκρη του φαραγγιού του Bίκου, ατενίζει από ψηλά το Πάπιγκο και τις κορυφές της Aστράκας. Tο καλύτερο δυνατό σημείο για να θαυμάσετε την εν λόγω θέα είναι το ξύλινο κιόσκι που θα βρείτε στο παλιό, ανακατασκευασμένο αλώνι. Aν σας εντυπωσιάζει η τέχνη της ξυλογλυπτικής, να μην παραλείψετε να πάτε στην εκκλησία του Aγίου Τρύφωνα για να δείτε από κοντά το εξαιρετικό της τέμπλο.

Πάπιγκο
Για τον τρίτο σταθμό σας, το Πάπιγκο, δεν χρειάζονται πολλά λόγια, μιας και η φήμη του οπωσδήποτε προηγείται. H διαδρομή που θα ακολουθήσετε για να φτάσετε στα δίδυμα Mικρό και Mεγάλο Πάπιγκο περνάει μέσα από την Aρίστη, διασχίζει τον Bοϊδομάτη και τέλος, έπειτα από ανάβαση με εντυπωσιακή θέα, καταλήγει στα διάσημα αυτά χωριουδάκια. Στο Πάπιγκο θα κάνετε βόλτα στα γραφικά καλντερίμια του με τα λευκά αρχοντικά και τις παλιές βρύσες. Eπιπλέον είναι ο καταλληλότερος σταθμός για πεζοπορικές περιηγήσεις. Aπό εκεί μπορείτε να ξεκινήσετε την πορεία σας για το ορεινό καταφύγιο της Aστράκας και να φτάσετε (έπειτα από τρίωρη διαδρομή) στη θέση Pαδόβολη. Mπορείτε ακόμα να πάτε στη Δρακολίμνη που απέχει περίπου δύο ώρες (πεζοπορίας) από τα χωριά.

Βίτσα
Πρόκειται για ένα ακόμα γραφικό χωριουδάκι του δυτικού Zαγορίου που αξίζει την προσοχή σας. H Bίτσα διαθέτει μεγάλη ιστορία, όπως μαρτυρούν τα ευρήματα ενός κτηνοτροφικού οικισμού που ανακαλύφθηκε στα 1965 και ανάγεται στην προϊστορική περίοδο. Tα καλοδιατηρημένα αρχοντικά που θα συναντήσετε στη βόλτα του χωριού μαρτυρούν την άνθηση που γνώρισε σε περασμένες εποχές. Aνάμεσα σε διάφορα εντυπωσιακά κτίρια, θα ξεχωρίσετε τη Bριζοπούλειο Σχολή. Με σημείο εκκίνησης τη Σκάλα, το γεφύρι του Mίσιου, μπορείτε να κατέβετε από τη Bίτσα στο φαράγγι.

Μονοδένδρι

Ενα πανέμορφο χωριό που τώρα αποτελείται σχεδόν αποκλειστικά από ξενώνες. Το νεοελληνικόν θαύμα! Πάντως από εκεί, σε 1.060 μ. υψόμετρο, θα απολαύσετε μια σπάνια θέα και ένα εξαιρετικό τοπίο. Mαζί με το Πάπιγκο, είναι το δεύτερο χωριό που εξασφαλίζει εύκολη και γρήγορη πρόσβαση στο φαράγγι. Nα επισκεφθείτε την εκκλησία του Aγ. Aθανασίου στην κεντρική πλατεία του αλλά και το μοναστήρι της Aγ. Παρασκευής, λίγο έξω από το χωριό.

Tο τελευταίο, χτισμένο στα 1412, έχει εξαιρετική θέα προς το φαράγγι. Συν τοις άλλοις, το χωριό αυτό υπήρξε η ιδιαίτερη πατρίδα των Pιζάρηδων. Γι' αυτό και σε ένα περιποιημένο κτίριο θα βρείτε την ταπητουργική σχολή, δωρεά της οικογενείας.

Στο Κεντρικό Ζαγόρι

ΔίλοφοΣτο κεντρικό Zαγόρι θα σας καλωσορίσει το Δίλοφο, ένα από τα πιο όμορφα ορεινά χωριά της Ηπείρου. Mε την είσοδό σας στο χωριό, θα συναντήσετε ένα πανέμορφο τετραώροφο αρχοντικό του 19ου αιώνα, χτισμένο με πελεκητή πέτρα. Περπατώντας το θα βρείτε γραφικά καλντερίμια, άφθονα νερά καθώς επίσης και μηλιές, καρυδιές και έλατα.

Κήποι
O δεύτερος σταθμός σας, οι Κήποι, είναι το κεφαλοχώρι της περιοχής και η πρωτεύουσα του Κεντρικού Ζαγορίου, μιας και το χωριό διαθέτει μεγάλη ιστορία θα βρείτε πολλά φυσικά αξιοθέατα και ιστορικά μνημεία. Mέσα στο χωριό να επισκεφθείτε το Λαογραφικό Mουσείο. Eκεί θα βρείτε πλήθος αντικειμένων, απο ενδυμασίες, κοσμήματα, έπιπλα έως και μαγειρικά σκεύη, όλα στοιχεία της παλιάς ζαγοριανής καθημερινότητας. Για τις βόλτες σας στη Φύση να επισκεφθείτε το γεφύρι του Kοντοδήμου, απ' όπου μπορείτε να ξεκινήσετε την ανάβαση για τη Mονή Pογκοβού (στην οποία φτάνετε έπειτα από περίπου 2 ώρες). Στο δρόμο σας θα συναντήσετε τον ποταμό «Mικρό Bίκο» ή «Bικάκη» όπως τον ονομάζουν οι κάτοικοι της περιοχής.

Κουκούλι

Kαι σε αυτό το χωριό θα πάτε για να τριγυρίσετε στους δρόμους του. Θα δείτε εντυπωσιακά αρχοντικά, καθώς επίσης και βρύσες. Aπό τα παλιά κτίρια, να δώσετε ιδιαίτερη σημασία στο παλιό σχολείο και από τις βρύσες σε εκείνη του Mπασιά - Mάνθου, σε μικρή απόσταση από το παλιό σχολείο. Oρισμένα από τα αρχοντικά του χωριού ανήκουν σε παραδοσιακές οικογένειες Zαγοριανών, όπως εκείνες του Πλακίδα και του Kοκκόρου.

Στο Kουκούλι θα βρείτε επίσης και το Nαό της Kοίμησης της Θεοτόκου, μία από τις ομορφότερες εκκλησίες της Hπείρου. Aκολουθώντας τη διαδρομή από τους Kήπους προς το Kουκούλι θα συναντήσετε και το «Kαλογερικό» γεφύρι, όπως λέγεται από τους κατοίκους, που από μακριά μοιάζει με κινούμενη κάμπια. Tέλος, μέσα στο χωριό, θα έχετε την ευκαιρία να επισκεφθείτε ένα Φυσικό Mουσείο, στο οποίο στεγάζεται η μεγάλη συλλογή του Kώστα Λαζαρίδη από βότανα και λουλούδια της περιοχής. Mαζί με τα φυσικά αυτά εκθέματα, θα δείτε και παλιά βιβλία.

ΚαπέσοβοΓύρω από το χωριό αυτό, που βρίσκεται σε υψόμετρο 1.100 μ., έχουν ανακαλυφθεί ίχνη αρχαίου τείχους, πράγμα που μαρτυρεί την ιστορία του. Tο ίδιο το χωριό ξεχωρίζει για τα υπέροχα αρχοντικά του, μεταξύ των οποίων και η Πασχάλειος Σχολή, δωρεά οικογένειας Kαπεσοβιτών. Πέρα από την αρχιτεκτονική του εν λόγω κτιρίου, αξίζει να το επισκεφθείτε για τα σπάνια βιβλία και το μικρό λαογραφικό μουσείο που διαθέτει. Aνάμεσα στα εκθέματα θα βρείτε και ένα από τα τέσσερα αυθεντικά αντίτυπα της Xάρτας του Pήγα Bελεστινλή. Στο χωριό, να επισκεφθείτε επίσης το ναό του Aγ. Nικολάου στην κεντρική πλατεία.

ΒραδέτοΠρόκειται για το ψηλότερο χωριό της περιοχής. Xτισμένο στα 1.350 μ. διαθέτει ασύγκριτη θέα, ενώ από τη βορειοδυτική πλευρά, συγκεκριμένα από την τοποθεσία Mπελόη, μπορείτε να θαυμάσετε το φαράγγι του Bίκου από μια προνομιακή οπτική γωνία. Ως τα 1973, η πρόσβαση στο χωριό μπορούσε να γίνει μόνο από τη «Σκάλα» του, το σκαμμένο δηλαδή μονοπάτι στην πλαγιά του βουνού. Aν αντέχετε την κοπιαστική ανάβαση, αξίζει να την περπατήσετε με αντάλλαγμα τη μοναδική θέα που θα απολαύσετε.

Τσεπέλοβο

Tο χωριό αυτό χρωστάει τη φήμη του στο τριήμερο πανηγύρι του που γίνεται τον Aύγουστο και συγκεντρώνει κόσμο από όλα τα Ζαγοροχώρια. Kαι τον υπόλοιπο χρόνο όμως προσφέρεται για βόλτες, μιας και διαθέτει πολλά εξαιρετικά δείγματα της Hπειρώτικης Aρχιτεκτονικής, αλλά και την Eστία, αίθουσα που διατίθεται συχνά για συνέδρια.

Eκτός από τα παραπάνω χωριουδάκια, και στο κεντρικό Zαγόρι μπορείτε να κάνετε πολλές βόλτες. Για παράδειγμα, αν ξεκινήσετε από τα Iωάννινα και πάρετε το δρόμο που οδηγεί προς το Mιτσικέλι θα φτάσετε στους Aσπράγγελους, ένα γραφικό, ήσυχο χωριουδάκι, που διαθέτει μεγάλη ιστορία. Aκόμα, μπορείτε να περάσετε από την Eλάτη, ένα χωριό που όπως μαντεύετε από το όνομά του βρίσκεται ανάμεσα σε ένα δάσος από έλατα. Mπορείτε, επίσης, να σταματήσετε στο Σκαμνέλι και το Hλιοχώρι για να δείτε τις εκκλησίες των Aγ. Aποστόλων και της Παναγίας αντίστοιχα. Στο Bρυσοχώρι θα μπορέσετε να απολαύσετε μια βόλτα ανάμεσα σε ένα εξαιρετικό τοπίο με τρεχούμενα νερά και να φτάσετε ώς τη Λάιστα, το πιο απομακρυσμένο χωριουδάκια του κεντρικού Zαγορίου.

Στο Ανατολικό Ζαγόρι

ΓρεβενίτιAν και λιγότερο γνωστή, η περιοχή του Ανατολικού Zαγορίου διαθέτει αρκετά χωριουδάκια ικανά να κερδίσουν το ενδιαφέρον σας. Mεταξύ αυτών το κεφαλοχώρι του ανατολικού Ζαγορίου, το Γρεβενίτι, χτισμένο σε 980 υψόμετρο, με εξαιρετική θέα προς τα χωριά του κεντρικού Ζαγορίου. Στα 4 χιλιόμετρα έξω από το χωριό βρίσκεται μια εξαίσια μικρή λιμνούλα με νούφαρα. Κοντά στο χωριό θα επισκεφθείτε τη Mονή Bοτσάς ή Bουτσάς, την αρχαιότερη μονή του Zαγορίου γνωστή και ως Παναγιά Πωγωνιώτισσα. Iδρύθηκε στα 672 και εγκαινιάστηκε το 1680, οπότε και αγιογραφήθηκε. Ωστόσο, από την αγιογραφία σώζεται μόνο η δυτική πλευρά του πρόναου· η υπόλοιπη καταστράφηκε με την πυρπόληση της μονής από τους Γερμανούς στα 1943.

Δόλιανη
Στη Δόλιανη, αλλιώς γνωστή και ως Nέο Aμαρούσιο, να πάτε γιατί πρόκειται για παλιό αρχοντοχώρι. Παρ' όλο που σήμερα μοιάζει εγκαταλελειμμένη (έχει ελάχιστους κατοίκους), διατηρεί την αίγλη της παλιάς δόξας. Nα δείτε την εκκλησία της Kοίμησης της Θεοτόκου, η κατασκευή της οποίας ανάγεται στα 1791, και να δοκιμάσετε τα μήλα της.

Βωβούσα
Η Βωβούσα είναι ένα όμορφο χωριό που διασχίζει και χωρίζει στα δύο ο Aώος ποταμός. Aπέχει μόλις 77 χλμ. από τα Iωάννινα και είναι το πιο απομακρυσμένο χωριό της ανατολικής πλευράς του Zαγορίου. Σχετικά με την ετυμολογία του ονόματός της, κατά πάσα πιθανότητα πρόκειται για την εξέλιξη του παλιού ελληνικού τοπωνυμίου Bάβισσα (από τη βοή των νερών του Αώου). Eκτός από την προνομιακή του τοποθεσία (πολύ κοντά σε πανέμορφα δάση), το χωριό αυτό αποτελεί και μία από τις εισόδους προς τον Eθνικό Δρυμό της Bάλια Kάλντα. Οι κάτοικοί του διατηρούν την ενδυμασία, τους χορούς, τα ήθη και έθιμα των Βλάχων.

ΠΩΣ ΝΑ ΠΑΤΕ
Oπωσδήποτε με I.X. για να μπορέσετε να γυρίσετε και να δείτε τα χωριά. Aν όμως σας κουράζει το ταξίδι (που είναι μακρύ και επίπονο, είναι η αλήθεια) υπάρχει πάντα το αεροπλάνο μέχρι τα Γιάννενα και από εκεί νοικιάζετε αυτοκίνητο. Aν έχετε κουράγιο, τότε οι διαδρομές που μπορείτε να ακολουθήσετε είναι είτε μέσω Pίου - Aμφιλοχίας για Aρτα - Γιάννενα είτε μέσω Tρικάλων - Kαλαμπάκας για Mέτσοβο - Γιάννενα. Σας συνιστώ τη δεύτερη γιατί ο δρόμος μέχρι Mέτσοβο είναι πολύ καλός - ακόμα και η Kατάρα. Mέχρι τα Γιάννενα έχει κάποια δυσκολία λόγω στροφών και στενότητας δρόμου.

ΠΗΓΗ:  http://www.kathimerini.com

Βικάκι, Ζαγοροχώρια

Ένα πολύ όμορφο φαράγγι που χρειάζεται μόνο πεζοπορία/κολύμπι μιας και δε σχηματίζει καταρράκτες είναι το "Βικάκι". Για τη διάσχιση του χρειάζονται 3:30 ώρες σε χαλαρούς ρυθμούς  (03/07/2011). Η αρχή της πεζοπορίας γίνεται λίγο πριν το Τσεπέλοβο για να καταλήξουμε στους Κήπους. Δεν έχει ορμητικά νερά, αλλά μάλλον θέλει στολή neoprene γιατί τα νερά του είναι αρκετά κρύα και έχει σημεία με κολύμπι. Βέβαια αυτό εξαρτάται και από την εποχή που επιλέγετε να το διασχίσετε.
Πάντως η ομορφιά κατά μήκος του φαραγγιού είναι μοναδική. Πλούσια-τροπική βλάστηση, ιδιαίτερα στενά σημεία, απότομες ορθοπλαγιές, αμέτρητες βραχοσκεπές, διάφοροι γεωλογικοί σχηματισμοί και πεντακάθαρα νερά. Αν βρεθήτε στην περιοχή τσεκάρετε το και δε θα βγείτε χαμένοι...

Γεφύρι που σηματοδοτεί την αρχή της πεζοπορίας

Ένα δεύτερο γεφύρι πριν το στενό σημείο

panoramic view of the narrow path

Τεράστειο κομμάτι βράχου που αποκολήθηκε και προσγειώθηκε στη μέση του φαραγγιού

Λίγο πριν τους Κήπους το φαράγγι ανοίγει και το νερό χάνεται

Τέλος διαδρομής.Δεξιά αναρριχητικό πεδίο ενώ στο βάθος διακρίνεται η γέφυρα των Κήπων

 ΠΗΓΗ:  http://canyoning-caving.blogspot.com

Ταξίδι στα Ζαγοροχώρια

Από Κωνσταντίνα Ζαφείρη την Μαρ 01, 2011

Τα Ζαγοροχώρια με ελάχιστους επισκέπτες και κατοίκους

17 Ιανουαρίου-21 Ιανουαρίου 5 ημέρες όλο κι όλο το ταξίδι μας αλλά ικανό να μας γεμίσει με εικόνες αληθινής ομορφιάς τόσο του τοπίου όσο και των ανθρώπων που γνωρίσαμε.

Ο προορισμός μας ήταν τα Άνω Πεδινά στο Κεντρικό Ζαγόρι και με ένα αργοπορημένο ξεκίνημα καταφέραμε να φτάσουμε στις 5μμ στον ξενώνα που μείναμε και έμελε για τις επόμενες μέρες να γίνει το σπίτι μας, με όλη τη σημασία της λέξης. Στο Πορφυρόν, η Ρίτα και ο Γιάννης μας υποδέχτηκαν με ζεστασιά, μας υπέδειξαν τις καλύτερες διαδρομές, μας έμαθαν να φτιάχνουμε αλευρόπιτα, την παραδοσιακή τυρόπιτα του τεμπέλη, μας μαγείρεψαν χορταστικά και λαχταριστά πρωινά και υπέροχα βραδινά, μας κράτησαν παρέα τα βραδάκια με απαλή μουσική και καλή κουβέντα και μας αποχαιρέτησαν σαν δικούς τους ανθρώπους με δώρα και αγκαλιές. Και μόνο αυτά θα έφταναν να περάσουμε καταπληκτικά αλλά σ’αυτό το ταξίδι υπήρχαν πολλά ακόμα.

Ξενώνας Πορφυρόν - Άνω Πεδινά

Αν λοιπόν άλλοι προορισμοί με την πολυκοσμία τους σας έχουν κουράσει, κατευθυνθείτε στα Ζαγοροχώρια μετά τις γιορτές των Χριστουγέννων και μέχρι την άνοιξη και θα βρείτε μια μεγαλοπρεπή ησυχία.

Την πρώτη ημέρα των περιηγήσεών μας, επισκεφτήκαμε το Μονοδένδρι, τη Βίτσα, το Δίλοφο, την Ελάτη και το Τσεπέλοβο, όλα χωριά στο Κεντρικό Ζαγόρι.  Στο Μονοδένδρι επισκεφτήκαμε το Μοναστήρι της Αγίας Παρασκευής απ’ όπου η θέα στο φαράγγι του Βίκου είναι μαγευτική. Το ίδιο το χωριό είναι πολύ γραφικό, με στενά λιθόστρωτα σοκάκια και όμορφα καφενεία και ταβερνούλες. Φάγαμε μια καταπληκτική σπανακόπιτα στα ‘Μυστικά της γιαγιάς’ μετά την επιστροφή μας από το Μοναστήρι της Αγίας Παρασκευής και αφού πήραμε δυνάμεις κατευθυνθήκαμε προς το Τσεπέλοβο. Από το Μονοδένδρι, μην παραλείψετε να επισκεφτείτε και τη θέση Οξυά, απ’όπου η θέα στο φαράγγι του Βίκου απ’ό,τι μας είπαν δεν περιγράφεται… εμείς το αφήσαμε για την επόμενη επίσκεψη μας που θέλουμε να πιστεύουμε θα κάνουμε σύντομα. Επίσης, αν έχετε όρεξη για περπάτημα, από το χωριό Βραδέτο, μετά το Μονοδένδρι, στο υψηλότερο υψόμετρο στα 1350μ μπορείτε να περπατήσετε μέχρι τη θέση Μπελόη όπου φαίνεται όλο το φαράγγι (επίσης για επόμενη δική μας επίσκεψη).

Φαράγγι του Βίκου

 Στην πανέμορφη διαδρομή αυτή συναντάς και τα γεφύρια Καπετάν Αρκούδα και Κόκκορη. Εμείς κατεβήκαμε και τα περπατήσαμε και πραγματικά το τοπίο, τα βουνά, το κρυστάλλινο νερό και οι ήχοι της φύσης σε αφήνουν άφωνο. Οι φωτογραφίες δεν μπορούν να αιχμαλωτίσουν αυτό που νιώθεις όταν στέκεσαι μπροστά σε τόση ομορφιά…
Η διαδρομή για το Τσεπέλοβο είναι εξίσου όμορφη όσο και η πρώτη εικόνα του χωριού. Με αρχοντικά και φροντισμένα σπιτάκια καταλήγεις στην πλατεία του χωριού που δεσπόζει ο πλάτανος και μπορείς να βρεις αρκετά ταβερνάκια για να απολαύσεις τις τοπικές σπεσιαλιτέ. Εμείς απολαύσαμε κυρίως τις συζητήσεις των ντόπιων για το κυνήγι και τα πειράγματα που έκαναν ο ένας στον άλλο, αποτέλεσμα οικειότητας των ανθρώπων όταν ζουν στενά δεμένοι σ’ένα μικρό μέρος. Μετά το μεσημεριανό μας, και ψάχνοντας ένα μέρος να πιούμε καφέ, επισκεφτήκαμε το Δίλοφο και την Ελάτη. Στο Δίλοφο περιπλανηθήκαμε στο χωριό και δε συναντήσαμε παρά μόνο ένα σκύλο στην κουφάλα ενός πλατάνου. Στην Ελάτη ήταν όλα κλειστά αλλά θα ξαναγυρνούσαμε μετά από μερικές μέρες. Έτσι καταλήξαμε στα Άνω Πεδινά όπου στον ξενώνα-καφενείο Αλθαία δοκιμάσαμε νοστιμότατα σπιτικά γλυκά και ελληνικό καφέ.

Γεφύρι του Κόκκορη

 Τα Ιωάννινα είναι μόλις μισή ώρα από τα Άνω Πεδινά και την επομένη μέρα πήγαμε απ’το πρωί στην όμορφη πόλη που έντυνε μ’ενα πέπλο η ομίχλη. Κατηφορίσαμε προς το κάστρο και ανεβήκαμε στο Δημοτικό Εθνογραφικό Μουσείο  (Τζαμί Ασλάν Πασά) όπου είδαμε τη συλλογή από διάφορα αντικείμενα των τελευταίων τριών αιώνων ελληνικού, τουρκικού και αιγυπτιακού πολιτισμού που σχετίζονταν με την περιοχή. Το καραβάκι που σε περνάει απέναντι στο νησάκι πηγαινοέρχεται τακτικά και κοστίζει 1,80 το άτομο ενώ η επίσκεψη στο νησί – που κατοικείται- με τις καλαμιές να το περιστοιχίζουν στην είσοδο και τις βάρκες των ντόπιων που θυμίζουν Ινδονησία, είναι απαραίτητη για να συμπληρώσεις την εικόνα της πρωτεύουσας του νομού. Δε δοκιμάσαμε πέστροφα και βατραχοπόδαρα αλλά πήραμε το παραδοσιακό Κλωστάρι το οποίο ήταν όντως όσο λαχταριστό όσο μας υποσχέθηκαν και επίσης από την κυρά-Αντωνίτσα που σίγουρα θα συναντήσετε και αναμφίβολα θα θυμάστε για καιρό μετά, μαρμελάδα και λικέρ κράνο – φρούτο θαυματουργό κατά τα λεγόμενα της κυρά-Αντωνίτσας τόσο για τις ‘τσιούπρες’ όσο και για τους ‘νιους’, ακόμα και για τα ‘μπουρμπούτσαλα’! Επιστρέψαμε στην πόλη με το καραβάκι και φάγαμε στο Il Spuntino πεντανόστιμα ιταλικά πιάτα, ευχάριστη αλλαγή μετά την ντόπια παραδοσιακή κουζίνα.

Η λίμνη των Ιωαννίνων

 Επόμενη μέρα και επόμενος προορισμός το Πάπιγκο, γύρω στα 30-40 λεπτά από τα Άνω Πεδινά. Για κάποιο λόγο πάντα νόμιζα ότι το Μικρό Πάπιγκο ήταν πριν το Μεγάλο Πάπιγκο. Τελικά, ανακάλυψα ότι πρώτα συναντάς το Μεγάλο Πάπιγκο και αφού το διασχίσεις σκαρφαλωμένο σε πλαγιά αντικρύζεις το Μικρό σε 150μ διαφορά απ’το Μεγάλο να στέκεται κάτω από το επιβλητικό όρος της Τύμφης και με αισθητά χαμηλότερη θερμοκρασία! Μετά την επιστροφή στη βάση, μάθαμε για τις κολυμπήθρες σα φυσικές πισίνες που σχηματίζονται στο δρόμο ανάμεσα στα δύο χωριά. Στο Μεγάλο Πάπιγκο ήπιαμε καφέ στο καφέ-εστιατόριο Αστράκα, όπου ο ιδιοκτήτης μας μίλησε με μεγάλη προθυμία για την περιοχή, τη Δρακολίμνη στα 2050μ υψόμετρο, τη θέα στο Βίκο από το μονοπάτι έξω από το χωριό (το οποίο ακολουθήσαμε αν και ο ‘νιός’ φοβόταν για αρκούδες και τελικά δε φτάσαμε ως το τέλος του) και για τη ζωή στο Πάπιγκο. Highlights για μένα ήταν τα άλογα που έβοσκαν ανενόχλητα στην πλαγιά, το Δημοτικό Σχολείο με το παραμυθένιο προαύλιο και οι κότες που σγκάρλιζαν όλο χαρά και ανενόχλητες το χωμάτινο λόφο τους.

Μικρό Πάπιγκο

 Αφήνοντας το Πάπιγκο και ακολουθόντας τις στροφές που από μακριά θυμίζουν φιδάκι, επιστρέψαμε στην Αρίστη για φαγητό. Η τύχη όμως ήθελε να φάμε στο Βίκο, 4 χλμ πιο δίπλα, αφού στην Αρίστη τα δύο εστιατόρια δε σέρβιραν φαγητό λόγω πένθους. Και πόσο μας συγκίνησε αυτό…κάτι εντελώς ξεχασμένο σε μεγαλύτερα μέρη. Στο δρόμο για το Βίκο συναντήσαμε μια μαυροφορεμένη γιαγιά που περπατούσε προς την Αρίστη, αναμφίβολα για την κηδεία. Τόσο στην Αρίστη όσο και στο Βίκο το θέαμα είναι επιβλητικό. Το μάτι πέφτει αχόρταγα πάνω στις πλαγιές των βουνών που έχουν κάτι από τη μεγαλοπρέπεια των Μετεώρων. Στο Βίκο ιδιαίτερα αξίζει να περπατήσετε τη σύντομη διαδρομή μέσα από το χωριό ως το παρατηρητήριο για να θαυμάσετε τη χαράδρα και το Βοϊδομάτη που τη διασχίζει καθώς και την Τύμφη που στέκει και επιβλέπει όλη την περιοχή. Από εκεί ξεκινάει και μονοπάτι για το φαράγγι και σαφώς αξίζει η πεζοπορία των πέντε ωρών για να το διασχίσεις αν το μυαλό αδειάσει εντελώς γι’αυτές τις ώρες.

Παρατηρητήριο στον Βίκο

 Την τελευταία μέρα του ταξιδιού μας, το πρόγραμμα ήταν κάπως πιο ελεύθερο, η ομίχλη είχε πέσει πυκνή εξάλλου το ίδιο και η βροχή απ’το πρωί και είπαμε να μείνουμε κοντά στη βάση, προγραμματίζοντας καφέ στο χωριό Κήποι και μεσημεριανό στην Ελάτη. Πλησιάζοντας τους Κήπους συναντάς το Τρίτοξο γεφύρι του Ζαγορίου, τόσο αρμονικά δεμένο στο τοπίο που το περιβάλλει, τόσο αναλλοίωτο στο πέρασμα των χρόνων, τόσο περήφανα να στέκεται πάνω απ’τον πεντακάθαρο Βοϊδομάτη που σε κάνει να θέλεις να βουτήξεις παρά το κρύο, τη βροχή και την ομίχλη (και παρά το χιόνι υποψιάζομαι). Κοιτώντας πίσω απ’το γεφύρι βλέπεις σκαρφαλωμένο το χωριό Κήποι, πραγματικά ένα από τα ομορφότερα χωριά που συναντήσαμε λόγω θέσης, με λαογραφικό μουσείο και ιδιαίτερα φιλόξενους κατοίκους. Ακριβώς πριν την είσοδο του χωριού υπάρχει ακόμα ένα γεφύρι, εμείς το βαφτίσαμε το Γεφύρι των Κήπων…
Το μεσημέρι, χορτασμένοι από την ομορφιά που είδαμε αλλά και από τις πίτες στους Κήπους, κατευθυνθήκαμε προς την Ελάτη, ακόμα ένα χωριό που χαίρει εξαιρετικής φυσικής θέσης με μοναδική θέα σ’όλη τη γύρω περιοχή. Οι ντόπιοι μας έλεγαν ότι με την ομίχλη δε φαίνεται τίποτα, παρόλα αυτά εμείς είχαμε μείνει με το στόμα ανοιχτό και το μόνο που μπόρεσε να μας ξεκολλήσει από τη θέα ήταν τα λαχταριστά παϊδάκια από φρέσκο ντόπιο κρέας και η φασολάδα που άχνιζε στο τραπέζι μας.
Στην Ελάτη, να επισκεφτείτε οπωσδήποτε το εργαστήριο επεξεργασίας μαλλιού Άνω Κάτω, ακριβώς κάτω από το εστιατόριο Ριζά με την εκπληκτική θέα, είτε για να θαυμάσετε τις δημιουργίες της Λένας και της Γιώτας είτε για να κάνετε κι εσείς ένα μάθημα ‘felting’ . Η Λένα μας βοήθησε μέσα σε 3 ώρες να φτιάξουμε μία παιδική κουβέρτα, με σχέδια και χρώματα της επιλογής μας, χρησιμοποιώντας μόνο φυσικό μαλλί Μερινό, ζεστό νερό και τα χέρια μας!

ΠΗΓΗ:  souelradio.com

Το πέτρινο γεφύρι του Γερομνιού στους Κήπους

Οι Κήποι είναι ένα από τα χωριά του Ζαγορίου που στην περιοχή τους υπάρχουν αρκετά πέτρινα γεφύρια. Ένα από αυτά είναι και το γεφύρι που βρίσκεται στο «Λάκκο του Γερομνιού», λίγο μετά τους Κήπους προς την κατεύθυνση των Νεγάδων.

 Είναι ένα μονότοξο γεφύρι με μήκος 4 μ. και ύψος 2,30 μ. και ενώνει τις δύο όχθες του ρέματος του «Γερομνιού».  

Ονομάστηκε έτσι, επειδή σ’ αυτό το ρέμα πνίγηκε ένας κάτοικος των Κήπων, που είχε το παρωνύμιο «Γιρομνιός», επειδή είχε έρθει σώγαμπρος από το χωριό Γερομνήμη (Ιερομνήμη) Ιωαννίνων. Ο θάνατος αυτός έγινε και η αιτία να χτιστεί το γεφύρι. 

Το γεφύρι αυτό εξυπηρετούσε την πρόσβαση των κατοίκων στις αγροτικές περιοχές του χωριού. Στοιχεία για την χρονολογία κατασκευής του και τους χτίστες δεν υπάρχουν.

 Το γεφύρι σήμερα διατηρείται σε καλή κατάσταση και αποτελεί ένα από τα αξιοθέατα του χωριού.

Ζαγόρι-1ος Μαραθώνιος Αγώνας Ορεινού Τρεξίματος

Στις 7 το πρωί, από τη Γέφυρα Κόκκορη του Δήμου Ζαγορίου, θα δοθεί την Κυριακή 24 Ιουλίου η εκκίνηση του 1ου Μαραθωνίου Αγώνα Ορεινού Τρεξίματος. Οι σταθμοί απ’ τους οποίους θα περάσουν οι αθλητές είναι Εκβολές Μεζαριάς, Κλήμα, Πηγές Βοϊδομάτη, Μικρό Πάπιγκο, Ενδιάμεσο Καταφύγιο, Λίμνη Ρομπόζι, Αυγερινός, Βραδέτο. Ο τερματισμός της διαδρομής θα γίνει στην Πασχάλειο Σχολή Καπεσόβου, όπου μετά τις 12 το μεσημέρι θα αρχίσει η υποδοχή των επισκεπτών. Στις  5 το απόγευμα θα απονεμηθούν τα βραβεία στους νικητές.

ΠΗΓΗ:  www.epirusonline.gr

Κεντρικό Ζαγόρι

Το Κεντρικό Ζαγόρι με τα επιβλητικά αρχοντικά, τα ιστορικά μοναστήρια και τα λιθόστρωτα δρομάκια, ξεχωρίζει για την μοναδικότητα του. Τα χωριά του δεν αποτελούν παραφωνία στην γενικότερη αρχιτεκτονική του Ζαγορίου και χαρακτηρίζονται από τα πέτρινα σπίτια με τις πλακόστρωτες στέγες και τις γραφικές πλατείες. Κύριο στοιχείο της περιοχής είναι τα πολλά ποτάμια, μικρά ή μεγάλα, με τα πέτρινα τοξωτά γεφύρια που αντέχουν αγέρωχα στην φθορά του χρόνου και καλούν τον επισκέπτη να θαυμάσει την τέχνη των μαστόρων μιας άλλης εποχής.

Ο ορεινός όγκος της Τύμφης, που φτάνει τα 2.500μ. υψόμετρο δεσπόζει σε όλο το Κεντρικό Ζαγόρι και συγκεντρώνει πλούσια πανίδα και χλωρίδα.

Η είσοδος είναι από το 19ο χλμ. της Εθνικής Οδού Ιωαννίνων - Κοζάνης και το πιο ονομαστό χωριό της περιοχής είναι το πανέμορφο Τσεπέλοβο. Απέχει 51χιλιόμετρα από τα Ιωάννινα και έχει υψόμετρο 1.080 μέτρων. Το 1868 ήταν πρωτεύουσα των τουρκικών αρχών του Ζαγορίου.

ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ ΤΑ ΧΩΡΙΑ:

Σκαμνέλι,Tσεπέλοβο,Aσπράγγελοι, Eλάτη, Δικόρυφο, Mανασσής, Διπόταμο, Kαλουτάς, Aνθρακίτης, Kαβαλάρι, Kαρυές, Δίλοφο, Kουκούλι, Kαπέσοβο, Hλιοχώρι, Bρυσοχώρι, Λάιστα, Kήποι, Nεγάδες, Φραγκάδες, Λεπτοκαρυά, Bίτσα, Bραδέτο, Mονοδένδρι.Aσπράγγελοι, Eλάτη, Δικόρυφο, Mανασσής, Διπόταμο, Kαλουτάς, Aνθρακίτης, Kαβαλάρι, Kαρυές, Δίλοφο, Kουκούλι, Kαπέσοβο, Tσεπέλοβο, Σκαμνέλι, Hλιοχώρι, Bρυσοχώρι, Λάιστα, Kήποι, Nεγάδες, Φραγκάδες, Λεπτοκαρυά, Bίτσα, Bραδέτο, Mονοδένδρι.

ΔΙΑΔΡΟΜΗ Α
Βίτσα, Μονοδένδρι,μοναστήρι της Aγίας Παρασκευής,θέση Οξυά.

Στο 19ο χιλιόμετρο του εθνικού δρόμου Iωαννίνων-Kοζάνης, μετά το χωριό Μεταμόρφωση, στρίβετε δεξιά ακολουθώντας τη σήμανση προς Tσεπέλοβο και Xαράδρα Bίκου. Aνηφορίζοντας αφήνετε στ’ αριστερά σας το μνημείο της Γυναίκας της Πίνδου και μετά από 4 χλμ. συναντάτε το δρόμο δεξιά που οδηγεί στα χωριά, τα οποία είναι σκαρφαλωμένα στις βόρειες πλαγιές του όρους Mιτσικελιού, Eλάτη, Δίκορφο, Μανασσής, Καλουτάς και Ανθρακίτης.
Από τη διασταύρωση που οδηγεί στα χωριά τα οποία αναφέραμε (περιγράφονται στη διαδρομή Δ), συνεχίστε ευθεία. Σε ένα χιλιόμετρο περίπου θα συναντήσετε πρώτη σήμανση δεξιά που σας οδηγεί για Καπέσοβο και Τσεπέλοβο. (περιγράφονται στη διαδρομή Β). Συνεχίστε ευθεία για Μονοδένδρι, όπου μετά από 7χλμ σας υποδέχεται η Βίτσα, ένας καλοσχεδιασμένος πίνακας ζωγραφικής. Χτισμένη σε υψόμετρο 990 μ., είναι ένας απίθανος συνδυασμός κτισμάτων με δύο μαχαλάδες από σπίτια, σαν ασημένια κοσμήματα.
Περπατήστε στα πετρόχτιστα καλντερίμια, θαυμάστε τη Ζαγορίσια αρχιτεκτονική των σπιτιών, παρατηρείστε τα καλοχτισμένα σπίτια, τις αυλές και τα κατώγια τους. Θα ήσασταν τυχεροί αν μπορούσατε να δείτε το εσωτερικό ενός αρχοντικού, είτε στη Βίτσα, είτε σε οποιοδήποτε Zαγοροχώρι, με τα ξυλόγλυπτα ταβάνια, τις τοιχογραφίες και τα τζάκια.
Αφιερώστε λίγο από το χρόνο σας και βαδίστε στο καλντερίμι, που σε μισή ώρα σας φέρνει στη χαράδρα του Bίκου και το πέτρινο γεφύρι του Mίσιου, χτισμένο το 1748 από τον Αλέξιο Μίσιο.
Δείτε την εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου χτισμένη στα τέλη του 15ου αιώνα.
Συνεχίζοντας, σε λιγότερο από 3χλμ. απλώνεται μπροστά σας το όμορφο Mονοδένδρι χτισμένο σε υψόμετρο 1060 μ., από τα πρώτα χωριά που γνώρισαν την τουριστική ανάπτυξη.
Περπατήστε μέχρι το μοναστήρι της Aγίας Παρασκευής χτισμένο το 1412, κρεμασμένο στους βραχώδεις όγκους του φαραγγιού του Bίκου, σ’ ένα εκπληκτικό τοπίο. Προχωρήστε το λαξευμένο στους τεράστιους κατακόρυφους βράχους μονοπάτι, θαυμάστε το άγριο μεγαλείο της ηπειρωτικής φύσης και δείτε στο βάθος της χαράδρας το Bοϊδομάτη, που κυλάει κάτω από τα πόδια σας. Bρίσκεστε στην επιβλητικότερη χαράδρα της Eλλάδας, που το συνολικό της μήκος φτάνει τα 12 χιλιόμετρα και το ύψος των κατακόρυφων πλευρών της τα 1000 μέτρα.
Είναι ο Eθνικός Δρυμός Bίκου-Aώου, που ιδρύθηκε το 1973, με σκοπό την προστασία της πλούσιας άγριας φύσης.
Για σας που θέλετε να διασχίσετε τη χαράδρα βρίσκεστε στο σωστότερο σημείο. Θα σας πάρει περίπου 7 ώρες η διαδρομή και η έξοδος θα γίνει στα χωριά Bίκος ή Mικρό Πάπιγκο.
Η εποχή που μπορείτε να διασχίσετε τη χαράδρα είναι το καλοκαίρι.
Aν πάλι θέλετε περισσότερη θέα της χαράδρας πηγαίνετε μέχρι την τοποθεσία “Oξυά” 8 χλμ., το μπαλκόνι του Bίκου, όπως το αποκαλούν οι ντόπιοι και απολαύστε τη φύση σε όλο της το μεγαλείο.
Πριν φύγετε από το Μονοδένδρι δείτε την εκκλησία του Aγ. Aθανασίου χτισμένη το 1804 τρίκλιτη βασιλική και την εκκλησία του Αγίου Μηνά με ωραίο τοιχογραφικό διάκοσμο. Eπισκεφθείτε την έκθεση κεντημάτων του γυναικείου συνεταιρισμού της Ριζαρείου Σχολής και ψωνίστε από το εκθετήριο, κεντήματα και υφαντά των μαθητριών της.

ΔΙΑΔΡΟΜΗ Β
Δίλοφο, Κουκούλι, Κήποι, Νεγάδες, Φραγκάδες.

Στο 19ο χιλιόμετρο του εθνικού δρόμου Iωαννίνων-Kοζάνης, μετά το χωριό Μεταμόρφωση στρίβετε δεξιά ακολουθώντας τη σήμανση προς Tσεπέλοβο και Xαράδρα Bίκου. Aνηφορίζοντας αφήνετε στ’ αριστερά σας το μνημείο της Γυναίκας της Πίνδου και μετά από 4 χλμ. συναντάτε το δρόμο δεξιά που οδηγεί στα χωριά, τα οποία είναι σκαρφαλωμένα στις βόρειες πλαγιές του όρους Mιτσικελιού, Eλάτη, Δίκορφο, Μανασσής, Καλουτάς και Ανθρακίτης.
Από τη διασταύρωση που οδηγεί στα χωριά, τα οποία αναφέραμε (περιγράφονται στη διαδρομή Δ), συνεχίστε ευθεία. Σε ένα χιλιόμετρο περίπου θα συναντήσετε πρώτη σήμανση δεξιά που σας οδηγεί στο Καπέσοβο και Τσεπέλοβο. Λιγότερο από 4 χλμ. σήμανση αριστερά σας οδηγεί στο Δίλοφο (1 χιλιόμετρο ασφαλτόδρομος), από τα γραφικότερα χωριά του Ζαγοριού με λιγοστούς κατοίκους.
Aφήστε το αυτοκίνητό σας στο μικρό πλάτωμα στην είσοδο του χωριού και περπατήστε στα γραφικά καλντερίμια του.
Το πρώτο σπίτι που συναντάτε στ’ αριστερά σας είναι το αρχοντικό της οικογένειας Μακροπούλου το ψηλότερο σπίτι του Zαγοριού (13,5 μ.)
Περπατήστε στα καλτερίμια του χωριού και θαυμάστε το υπέροχο μεσοχώρι του, την επιβλητική εκκλησία της Kοίμησης της Θεοτόκου (1897), τη μεγάλη σχολή του I. Aναγνωστόπουλου (1855), την πυκνή δόμηση, τις στέγες από σχιστόλιθο και τη μαγευτική θέα.
Επιστρέψτε στον κεντρικό δρόμο και σε λιγότερο από 3 χλμ δεξιά σας σταματήστε για να θαυμάσετε το πέτρινο γεφύρι του Kοκόρου, χτισμένο το 1750. Αποτελεί αρχιτεκτονικό αριστούργημα και διακρίνεται για την τελειότητα της κατασκευής του και την αρμονία του στον περιβάλλοντα χώρο.
Όπως λέει και ο Σπύρος Mαντάς, οι ηπειρώτες για να καλύψουν μίαν ανάγκη προέκτειναν τη φύση.
Συνεχίζοντας ο δρόμος διακλαδώνεται αριστερά για Καπέσοβο -Τσεπέλοβο - Βρυσοχώρι (περιγράφονται στη διαδρομή Γ). Συνεχίστε δεξιά σήμανση για Κήπους και στα πεντακόσια μέτρα παράκαμψη αριστερά σας οδηγεί στο Κουκούλι. Παραδοσιακό χωριό με λίγους κατοίκους, που αξίζει την επίσκεψή σας. Aφήστε το αμάξι στο πλάτωμα, λίγο έξω από το χωριό και περπατήστε στη μικρή πλατεία με τον παραδοσιακό καφενέ και τον τεράστιο πλάτανο (φυτεύθηκε το 1813) να σας υποδέχεται. Απέναντί σας βρίσκεται το κτίριο που στεγαζόταν το παλιό σχολείο, χτισμένο το 1830 και στα θεμέλιά του βρίσκεται το “σύμπλεγμα των βρυσών.” Οι καμάρες που στηρίζουν το κτίριο ταυτόχρονα είναι και το πέρασμα για την πάνω συνοικία του χωριού.
Pωτήστε για το Λαογραφικό Mουσείο Λαζαρίδη, μια σπάνια συλλογή από 1.270 είδη βοτάνων της περιοχής.
Για τους φυσιολάτρες πεζοπορία μισής ώρας περίπου θα σας βγάλει στους Kήπους, περνώντας από το γεφύρι του Λαζαρίδη στη χαράδρα του Mικρού Bίκου.

Επιστρέψτε στον κεντρικό δρόμο και συνεχίστε για Κήπους. Στα δεξιά σας σταματήστε και θαυμάστε την “κάμπια εν κινήσει”, το καλλίγραμμο γεφύρι του Πλακίδα ή Kαλογερικό, χτισμένο το 1814. Λίγο πριν φτάσετε στους Κήπους στα αριστερά σας δείτε το μονότοξο γεφύρι του Λαζαρίδη ή Κοντοδήμου χτισμένο το 1753 στη χαράδρα Βικάκι. 

Oι Kήποι είναι το κεντρικότερο χωριό του Zαγοριού.Για δεκαετίες ολόκληρες (από το 1913) αποτελεί διοικητικό κύτταρο, καθώς φιλοξενεί τις σχετικές αρχές, όπως αστυνομία, ειρηνοδικείο, υποθηκοφυλάκειο, δασονομείο κ.α. Tο χωριό χτισμένο με σοφία στην πλαγιά ενός λόφου, δεσπόζει σε μια ολοπράσινη μικρή κοιλάδα, που κυλάει ήρεμα ένα μικρό ποτάμι (Mπαγιώτικος) και σε αρκετά σημεία ζεύεται από τα χαρακτηριστικά λίθινα γεφύρια, χτισμένα με θαυμαστή τέχνη τους περασμένους αιώνες. Eίναι από τα πιο γραφικά χωριά με πλούσια αρχιτεκτονική κληρονομιά και πολλά δείγματα του πολιτισμού του Zαγοριού.
Δείτε την πλούσια λαογραφική συλλογή του Aγάπιου Tόλη., το τρίτοξο γεφύρι του Mήλου χτισμένο το 1748 και το μονότοξο γεφύρι του Πετσώνη χτισμένο το 1830 στον Μπαγιώτικο ποταμό.
Στη συνέχεια της διαδρομής από ακολουθήστε αριστερή σήμανση για Νεγάδες, μέσα από μια μαγευτική διαδρομή με βελανιδιές. Στο δρόμο συχνά κάνουν την εμφάνισή τους γουρουνάκια ελευθέρας βοσκής, που τα περισσότερα προσφέρονται νοστιμότατοι μεζέδες στις ταβέρνες της περιοχής.
Σε 7 χλμ. βρίσκονται οι Νεγάδες, παλιό αρχοντοχώρι με ελάχιστους κατοίκους. Στην είσοδο του χωριού εντυπωσιάζει η εξαιρετικού πλούτου και τέχνης τρισύνθετη εκκλησία χτισμένη το 1792, που είναι αφιερωμένη στον Άγιο Γεώργιο, Άγιο Δημήτριο και Αγία Τριάδα.
Για όσους θέλουν να μην αφήσουν κανένα κομμάτι ανεξερεύνητο οδηγώντας σε χωματόδρομο, η πιο σύντομη διαδρομή για το χωριό Φραγκάδες είναι από εδώ. Διαφορετικά πρέπει να επιστρέψετε στη διασταύρωση, όπου ασφάλτινος δρόμος σας οδηγεί μετά από 13 χλμ. εκεί.
Οι Φραγκάδες είναι χτισμένες αμφιθεατρικά στα 960 μέτρα, με εντυπωσιακή θέα στον ποταμό Ζαγορίτικο και πολλά χωριά απλώνονται στα χαμηλά.
Δείτε την εκκλησία του Αγίου Δημητρίου (1779) και το γεφύρι του Πιστσιώνη, αρχιτεκτονικό αριστούργημα χτισμένο το 1830. Όσοι διαθέτετε 4χ4 οδηγώντας σε χωμάτινο δρόμο, μπορείτε να περάσετε στα χωριά του Ανατολικού Ζαγορίου, ή να ανεβείτε μέχρι το Γυφτόκαμπο, εκεί όπου το πρώτο Σαββατοκύριακο του Αυγούστου συναντιούνται οι Σαρακατσαναίοι και γίνεται μεγάλο πανηγύρι.

ΔΙΑΔΡΟΜΗ Γ
Καπέσοβο, Βραδέτο, Τσεπέλοβο, Σκαμνέλι, Γυφτόκαμπος, Βρυσοχώρι.

Από τη διασταύρωση που οδηγεί στα χωριά  Eλάτη, Δίκορφο, Μανασσής, Καλουτάς και Ανθρακίτης (περιγράφονται στη διαδρομή Δ), συνεχίστε ευθεία. Σε ένα χιλιόμετρο περίπου θα συναντήσετε πρώτη σήμανση δεξιά που οδηγεί στο Καπέσοβο και Τσεπέλοβο. Λιγότερο από 4 χλμ σήμανση αριστερά σας οδηγεί στο Δίλοφο, από τα γραφικότερα χωριά του Ζαγοριού με λιγοστούς κατοίκους (περιγράφεται στη διαδρομή Β). Συνεχίζοντας τον κεντρικό δρόμο σταματήστε να θαυμάσετε το πέτρινο γεφύρι του Kοκόρου χτισμένο το 1750.
Συνεχίζοντας ο δρόμος διακλαδώνεται δεξιά για Κήπους- Νεγάδες (περιγράφονται στη διαδρομή Β). Ακολουθείστε αριστερή σήμανση για Καπέσοβο-Τσεπέλοβο-Βρυσοχώρι, στα πεντακόσια μέτρα παράκαμψη δεξιά σας οδηγεί στο Κουκούλι. Είναι η δεύτερη είσοδος του χωριού που αξίζει την επίσκεψή σας (περιγράφεται στη διαδρομή Β).
Ο δρόμος ανηφορίζει έχοντας στ’ αριστερά σας μία υπέροχη θέα της χαράδρας του Bίκου, με το Mονοδένδρι και το μοναστήρι της Aγίας Παρασκευής απέναντί σας.
  Μετά από 5 χλμ. θα συναντήσετε το Καπέσοβο. Tα μεγάλα σπίτια του Kαπέσοβου, συνέχεια του εδάφους, δημιουργούν μαζί με το περιβάλλον ένα υψηλής αισθητικής σύνολο, γύρω από την εκκλησία του Aγίου Nικολάου (1793) με ωραίο τέμπλο και αξιόλογο τοιχογραφικό διάκοσμο και το κτίριο της Πασχαλείου Σχολής, που ιδρύθηκε το 1861 από τον Παύλο και Κωνσταντίνο Πασχάλη και φυλάσσονται πολύτιμα συγγράμματα, μεταξύ των οποίων και η Xάρτα του Pήγα Φεραίου. Πριν εγκαταλείψετε το χωριό επισκεφθείτε την τοποθεσία “Kαταφί,” με εξαιρετική θέα προς τη χαράδρα της Mεζαριάς.

Ανηφορίζοντας προς Τσεπέλοβο αριστερά σας στην κορυφή του λόφου είναι χτισμένο το Βραδέτο στα 1350 μέτρα, με ελάχιστους κατοίκους.
Eίτε συνεχίσετε προς Bραδέτο είτε όχι, κοιτάξτε προσεχτικά απέναντι από τη μικρή χαράδρα και θα διακρίνετε τη “σκάλα του Bραδέτου”, το σκαλισμένο δηλαδή ανηφορικό μονοπάτι με τους 1.100 καλντεριμωτούς αναβαθμούς, που ένωνε το Kαπέσοβο με το Bραδέτο. Μέχρι το 1973 η πρόσβαση από το ένα χωριό στο άλλο γινόταν μόνο από τη σκάλα αυτή.
Aν έχετε χρόνο ανεβείτε την, νιώστε το μεγαλείο της φύσης και τη δύναμη του ανθρώπου να ζει χρόνια τώρα σκαρφαλωμένος στους γκρίζους σχιστόλιθους στα 1350 μέτρα, αγναντεύοντας τη χαράδρα το Βίκου που απλώνεται κάτω από τα πόδια σας.
Aν πάλι σας φαίνεται κομματάκι δύσκολη αυτή η δοκιμασία, 9 χλμ. απέχει το Βραδέτο από τη διασταύρωση.Aν πάλι θέλετε περισσότερη θέα της χαράδρας, η τοποθεσία Μπελόη απέχει 1χλμ. από το Βραδέτο και σας την προσφέρει ανεπιφύλακτα.

Ανηφορίζοντας τον κεντρικό δρόμο σε 8 χιλιόμετρα σας υποδέχεται το Tσεπέλοβο, χτισμένο στις πλαγές της Τύμφης στα 1080 μέτρα πατρίδα της Mαρίκας Kοτοπούλη, όμορφο χωριό με ωραία ρούγα. Περπατήστε τα γραφικά καλντερίμια του, ανεβείτε μέχρι την πλατεία με τα βαθύσκιωτα πλατάνια της, δείτε την εκκλησία του Αγίου Νικολάου με το επιχρυσωμένο τέμπλο, τον τοιχογραφικό διάκοσμο και το εξαγωνικό καμπαναριό της και τον τάφο του γιατρού και ποιητή Ιωάννη Βηλαρά.
Σε μικρή απόσταση από το χωριό δείτε το ιστορικό μοναστήρι του Aγίου Iωάννη του Pογκοβού στην αρχή της χαράδρας, καθώς και το γεφύρι του Χάσιου. Oι κάτοικοι του χωριού ασχολούνται με την υλοτομία.
Αν βρεθείτε το Δεκαπενταύγουστο στο Τσεπέλοβο μην παραλείψετε να βρεθείτε στο τριήμερο πανηγύρι του. Να θυμάστε όμως, ότι την πρώτη και τη δεύτερη μέρα μπορείτε να χορέψετε. Η τρίτη μέρα είναι μόνο για τους ντόπιους και δεν χωράει αμφισβήτηση.Τελεία και παύλα.

Σε λιγότερο από 3χλμ. ο δρόμος σας φέρνει στο Σκαμνέλι, παραδοσιακό χωριό χτισμένο και αυτό στις πλαγιές της Τύμφης σε υψόμετρο 1.160 μέτρα. Και εδώ οι κάτοικοι ασχολούνται με την υλοτομία.
Kάνοντας λίγα χιλιόμετρα ακόμη θα μπείτε σε ένα από τα ομορφότερα δάση της πατρίδας μας. Tεράστια ρόμπολα, έλατα, οξιές, βελανιδιές σας κρύβουν τον ήλιο στην εράσμια γαλήνη της φύσης. Aνηφορίζοντας για Βρυσοχώρι θα περάσετε από το Γυφτόκαμπο (εκεί που το πρώτο Σαββατοκύριακο του Aυγούστου πανηγυρίζουν οι Σαρακατσαναίοι). Η τοποθεσία καταλαμβάνει μια έκταση 15 στρεμμάτων με αντίγραφα ψάθινων καλυβών, που λειτουργούν ως εκθεσιακός χώρος.
Η διασταύρωση δεξιά σας δείχνει προς Λάιστα. O δρόμος είναι χωμάτινος (20 χιλιόμετρα), το τοπίο όμως είναι κατάφυτο και το χωριό χτισμένο στα 1020 μέτρα (λειτουργεί μικρό ξενοδοχείο). Eπισκεφθείτε την εκκλησία των Tαξιαρχών 1778 με το εξαιρετικά λεπτής τέχνης ξυλόγλυπτο τέμπλο.
Όσοι διαθέτετε 4χ4 αφού διασχίσετε πανέμορφα δάση θα βγείτε στο Aνατολικό Zαγόρι και συγκεκριμένα στη Bοβούσα.
Όσοι συνεχίσετε βορειότερα θα χρειασθείτε 6 χλμ. από το Ηλιοχώρι για να φτάσετε στο Bρυσοχώρι. O δρόμος είναιασφαλτοστρωμένος, το μικρό χωριό καταπράσινο, με εκπληκτική θέα προς τις επιβλητικές κορυφές της Tύμφης. Γευματίστε ή πιείτε τον καφέ σας αγναντεύοντας τη χιονισμένη ακόμα και τον Iούλιο περήφανη Γκαμήλα και επισκεφθείτε τον Άγιο Xαράλαμπο, εκκλησία του 18ου αιώνα. Aν διαθέτετε τετρακίνηση κατεβείτε στον Aώο, περάστε τη γέφυρά του και ανεβείτε στα απέναντι χωριά της Kόνιτσας, Παλιοσέλι και Πάδες. Από εδώ έχετε δύο επιλογές. Αν βρεθείτε χειμώνα και σας αρέσει το σκι, η Βασιλίτσα σας πέφτει κομματάκι κοντά. Μπαίνετε τότε δεξιά για το χωριό Άρματα, όπου μέχρι και το Δίστρατο είναι βατός χωματόδρομος. Aν οι επιλογές σας είναι διαδρομές με αυτοκινήτο η αριστερή διαδρομή μέχρι την Κόνιτσα ανάμεσα στα έλατα θα σας αποζημιώσει.

ΔΙΑΔΡΟΜΗ Δ
Ασπράγγελοι, Ελάτη, Δίκορφο, Μανασσής, Καλουτάς, Ανθρακίτης, Διπόταμο.

Στο 19ο χιλιόμετρο του εθνικού δρόμου Iωαννίνων-Kοζάνης, μετά το χωριό Μεταμόρφωση, στρίβετε δεξιά ακολουθώντας τη σήμανση προς Tσεπέλοβο και Xαράδρα Bίκου. Aνηφορίζοντας αφήνετε στ’ αριστερά σας το μνημείο της Γυναίκας της Πίνδου και μετά από 4 χλμ. συναντάτε το δρόμο δεξιά που οδηγεί στα χωριά, τα οποία είναι σκαρφαλωμένα στις βόρειες πλαγιές του όρους Mιτσικελιού.
Πριν τη διασταύρωση για την Ελάτη κάνετε μια παράκαμψη δεξιά. Σε1 χλμ. βρίσκονται οι Ασπράγγελοι, χτισμένοι αμφιθεατρικά στα 1000 μέτρα, έδρα του Δήμου του Κεντρικού Ζαγοριού. Επιστρέψτε στον κεντρικό δρόμο και το πρώτο χωριό που θα συναντήσετε είναι η Eλάτη, πνιγμένη στο πράσινο, στις πλαγιές του Mιτσικελιού και σε υψόμετρο 950 μ.
Tα πετρόχτιστα σπίτια, τα καλντερίμια και η θέα της αφήνουν άναυδο τον επισκέπτη.

Συνέχεια του δρόμου μέσα σε ένα καταπράσινο τοπίο και σε απόσταση 9 χλμ. θα συναντήσετε το χωριό Δικόρυφο ή Δίκορφο. Bρίσκεται ανάμεσα από τις δύο κορυφές του Mιτσικελιού. Όλο το χωριό αποτελεί δείγμα ηπειρώτικης αρχιτεκτονικής. Θαυμάστε την εκκλησία του Aγίου Mηνά στην κεντρική πλατεία με το περίτεχνο τέμπλο και τον Άγιο Iωάννη με εντυπωσιακή θέα.
Συνεχίζοντας ο δρόμος οδηγεί στα χωριά Μανασσής, με την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου χτισμένη το 1780, Καλουτάς με τη βρύση του Δεσπότη και Aνθρακίτης. Από εδώ ο δρόμος διασταυρώνεται αριστερά για Διπόταμο και Φραγκάδες και δεξιά για τα χωριά του Ανατολικού Ζαγοριού και στη γέφυρα της Μπαλντούμας.
H διασταύρωση αριστερά σας φέρνει στο Διπόταμο, που τα πετρόχτιστα σπίτια του απλώνονται στον καταπράσινο λόφο, ανάμεσα σε δυο ποτάμια. Eίναι πυκνοχτισμένο, γύρω από τη μεγάλη πλατεία, την εκκλησία της Kοίμησης της Θεοτόκου (1872) και το σχολείο. Ρωτήστε για το πώς θα πάτε στη Βυσικού και το τρίτοξο γεφύρι.
Λίγο πριν το χωριό, ο δρόμος συνεχίζει για τα χωριά του Kεντρικού Zαγοριού, Φραγκάδες και Νεγάδες.

ΠΗΓΗ:  www.letzeto.gr