Πριν τον 4ο π.χ. αιώνα η περιοχή είχε κατοικηθεί από Τυμφαίους, Παρωραίους και Τάλαρες. Ίχνη αρχαίων τειχών στο χωριό Καπέσοβο και τα πελασγικά τείχη στο Σκαμνέλι μαρτυρούν ότι η περιοχή όχι μόνο κατοικούνταν κατά την ελληνιστική περίοδο αλλά και ότι υπήρχε επικοινωνιακή σχέση ανάμεσα στους Μολοσσούς της περιοχής και των γειτονικών περιοχών. Το 168 π.χ. ο Αιμίλιος Παύλος καταλαμβάνει την Ήπειρο και στέλνει χιλιάδες Ηπειρώτες στα σκλαβοπάζαρα της Ρώμης. Ως το 12ο αιώνα μ.χ η περιοχή δέχεται συνεχείς επιδρομές από Γότθους, Ούνους και Νορμανδούς με αποτέλεσμα την παρακμή της. Το 1204 ιδρύεται το δεσποτάτο της Ηπείρου, το οποίο περιλαμβάνει και τα χωριά του Δήμου, θα διαλυθεί όμως το 1479 από τους Οθωμανούς. Η μονή Ρογκοβού στο Τσεπέλοβο αποτελεί απόδειξη της ιστορίας της περιοχής αυτής της περιόδου.
Οι κάτοικοι του Δήμου ήταν αρχικά κτηνοτρόφοι και δουλοπάροικοι οι οποίοι ήθελαν να απαλλαγούν από τους Βυζαντινούς κεφαλάδες. Αργότερα έγιναν ευρύτερα γνωστοί για τη συμβολή τους στις τέχνες και στα γράμματα. Κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας επιβάλλονταν δυσβάσταχτοι φόροι και σε συνδυασμό με την ακαρπία του εδάφους κάποιοι Ζαγορίσιοι οδηγήθηκαν στην ξενιτιά. Τα μέρη στα οποία ξενιτεύονταν οι άνθρωποι εκείνο τον καιρό ήταν κυρίως η Μολδοβλαχία , η Ρωσία, η Κωνσταντινούπολη και οι Παραδουνάβιες ηγεμονίες. Οι κάτοικοι ασχολούνταν με το εμπόριο και τη βιοτεχνία με αποτέλεσμα την οικονομική και πολιτιστική ανάπτυξη της περιοχής. Τον πλούτο και τον πολιτισμό της εποχής μαρτυρούν τα
μεγάλα αρχοντικά που θαυμάζουμε μέχρι και σήμερα. Όπως είναι φυσικό ακολούθησε η πνευματική ανάπτυξη με αποτέλεσμα την ίδρυση ελληνικών σχολείων σε κάποια χωριά όπως Κουκούλι, Καπέσοβο, Νεγάδες, Σκαμνέλι, Τσεπέλοβο κ.α.
μεγάλα αρχοντικά που θαυμάζουμε μέχρι και σήμερα. Όπως είναι φυσικό ακολούθησε η πνευματική ανάπτυξη με αποτέλεσμα την ίδρυση ελληνικών σχολείων σε κάποια χωριά όπως Κουκούλι, Καπέσοβο, Νεγάδες, Σκαμνέλι, Τσεπέλοβο κ.α. Η περιοχή άκμαζε συνεχώς και οι Ζαγορίσιοι δηλώνοντας υποταγή ζήτησαν με αντιπροσωπεία, αυτονομία, αυτοδιοίκηση και αυτοτέλεια. Ο Σινάν Πασάς αποδέχτηκε τις προτάσεις τους και υπέγραψαν συνθηκολόγηση με την οποία τους παραχώρησε αυτονομία και αυτοδιοίκηση. Αντί φόρων συμφώνησαν να στέλνουν κάθε χρόνο στην Κωνσταντινούπολη έναν ορισμένο αριθμό αντρών (κάθε χωριό ανάλογα με τον πληθυσμό του) που θα υπηρετούσαν ως ιπποκόμοι στο σουλτανικό στρατόπεδο για περίπου 2 μήνες. Η συνθήκη αυτή ονομάστηκε Βοινικό και οι στρατευμένοι Βοινίκιδες. Ανάμεσα στα προνόμια που κατάφεραν να αποκτήσουν ήταν :
Απαγορευόταν αυστηρά η είσοδος των Τούρκων στα χωριά.
Οι κάτοικοι τους δεν πήγαιναν στα τούρκικα δικαστήρια.
Οι Ζαγορίσιοι ασκούσαν τα θρησκευτικά τους καθήκοντα ελεύθερα και χτυπούσαν τις καμπάνες.
Άλλο ένα χαρακτηριστικό γνώρισμα της εποχής ήταν η πρωτοφανή δυναμικότητα και ανεξαρτησία της γυναίκας αποτέλεσμα της μετανάστευσης των αντρών. Η γυναίκα εκ των πραγμάτων ήταν αναγκασμένη να αναλάβει πρωτοβουλίες και καθήκοντα προσπαθώντας συγχρόνως να παραμένει σεμνή ακολουθώντας του πατριαρχικούς κανόνες της εποχής. Συνάμα ήταν σκληρή , «βασανισμένη», έπρεπε να μεγαλώνει τα 
παιδιά της μόνη δουλεύοντας ταυτόχρονα σκληρά στα χωράφια. Σημαντική είναι η προσφορά της Ζαγορίσιας γυναίκας στον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο όταν μετέφερε πολεμοφόδια και τρόφιμα στα βουνά της Ηπείρου ρισκάροντας τη ζωή της και αδιαφορώντας για την τύχη των ορφανών που ενδεχομένως θα άφηνε πίσω έχοντας πάνω απ’όλα την πατρίδα.
παιδιά της μόνη δουλεύοντας ταυτόχρονα σκληρά στα χωράφια. Σημαντική είναι η προσφορά της Ζαγορίσιας γυναίκας στον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο όταν μετέφερε πολεμοφόδια και τρόφιμα στα βουνά της Ηπείρου ρισκάροντας τη ζωή της και αδιαφορώντας για την τύχη των ορφανών που ενδεχομένως θα άφηνε πίσω έχοντας πάνω απ’όλα την πατρίδα. Το 1943 οι Γερμανοί κατέστρεψαν καίγοντας τα περισσότερα χωριά του Δήμου. Ακολούθησε η αστυφιλία και η μετανάστευση μετά τον εμφύλιο με συνέπεια την ερήμωση των χωριών εικόνα που δυστυχώς παραμένει μέχρι και σήμερα.
Τέλος από τα Ζαγοροχώρια κατάγονταν και οι φημισμένοι Βικογιατροί. Ήταν πρακτικοί γιατροί που θεράπευαν ανθρώπους και ζώα με βότανα που έχει η χλωρίδα της περιοχής μέσα και γύρω από τη χαράδρα.
ΠΗΓΗ: www.timfi.gov.gr
περιφραγμένος χώρος μέσα στο δάσος, ανάμεσα στα χωριά Σκαμνέλι και Ηλιοχώρι, στον οποίο βρίσκεται ένας ολόκληρος οικισμός από σαρακατσάνικα κονάκια με όλο τον οικιακό εξοπλισμό και λειτουργεί σαν λαογραφικό μουσείο. Στο χώρο λειτουργεί καφέ-εστιατόριο, το οποίο σερβίρει και κυνήγι. Ο Γυφτόκαμπος είναι επίσης γνωστός για το ετήσιο αντάμωμα των Σαρακατσαναίων κάθε πρώτη Κυριακή του Αυγούστου, το οποίο ακολουθείται από τριήμερο γλέντι.
πάνω σε λεπτούς ξύλινους πηχίσκους (μπαγδάτι). Το ισόγειο φέρει συνήθως μικρά και ψηλά τοποθετημένα ανοίγματα και περιλαμβάνει βοηθητικούς χώρους. Η κατοικία βρίσκεται στον όροφο. Στα αρχοντικά οι χώροι που την αποτελούν διατάσσονται συνήθως σε σχήμα Π περικλείοντας έτσι την αυλή που βρίσκεται εμπρός από το σπίτι, κομψές λίθινες κλίμακες που στηρίζονται σε τόξο οδηγούν από την αυλή στο όροφο. Τα δωμάτια του ορόφου διατάσσονται γύρω ή εμπρός και πίσω από έναν κεντρικό μεγάλο χώρο που λέγεται «κρεβάτα» ή «λιακός». Γύρω από την κρεβάτα τοποθετούνται οι οντάδες, γεμάτοι πλήθος διακοσμήσεων σε ξύλο με σκαλιστές και έγχρωμες οροφές, ερμάρια στους τοίχους, τζάκια κ.τ.λ. 
Αξιόλογο είναι ότι κάποιο σπίτια σώζουν γραπτή διακόσμηση σε δωμάτια τους. Η διάταξη των χώρων σε σχήμα Π είναι ιδιαίτερα σημαντική, γιατί θυμίζει αντίστοιχες διατάξεις προερχόμενες από αρχαίες ελληνικές κατοικίες.
Ζαγορίου. Πιο συγκεκριμένα τοποθετείται στα βόρεια και ανατολικά του ορεινού όγκου Τύμφης (απ΄όπου πήρε και το όνομα του) που αποτελεί μέρος της οροσειράς της Πίνδου. Τα φυσικά όρια της περιοχής καθορίζονται από την κοιλάδα του Αώου και τα χωριά της Λάκκας Αώου του δήμου Κόνιτσας στα βόρεια, το φαράγγι του Βίκου και το Δυτικό Ζαγόρι στα δυτικά και το ανατολικό Ζαγόρι στα ανατολικά.
Τα χώριά του Δήμου Τύμφης βρίσκονται ανάμεσα στους πιο δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς όχι μόνο για τους τουρίστες από την Ελλάδα αλλά και για τους τουρίστες του εξωτερικού. Οι παραδοσιακοί οικισμοί αλλά και τα ασυνήθιστης ομορφιάς αλπικά τοπία μαγεύουν τον επισκέπτη και τον ταξιδεύουν σε εποχές που η τεχνολογία και οι φρενήρης ρυθμοί της ζωής δεν είχε επηρεάσει ακόμα.