Θησαυροκυνηγοί κατέστρεψαν κι άλλο πέτρινο γεφύρι

Αποκαλυπτικές φωτογραφίες από το «χτύπημα» στο Ανατολικό Ζαγόρι 
 

Κάθε γεφύρι της Ηπείρου κουβαλάει μία ιστορία. Και κυρίως κουβαλάει τις μνήμες από ένα παρελθόν, μνήμες που αποτελούν τη γέφυρα με το μέλλον του τόπου.

Πολλά από τα πέτρινα γεφύρια είναι δεμένα με θρύλους. Θρύλοι και παραδόσεις που εξάπτουν τη φαντασία και πολλούς να επιδίδονται στο κυνήγι του κρυμμένου θησαυρού.

Τα πέτρινα γεφύρια λοιπόν αποτελούν έναν μόνιμο στόχο των θησαυροκυνηγών. Οι χρυσοθήρες πιστεύουν ότι κάπου στα θεμέλια τους ή σ' άλλα σημεία, ανάμεσα στις πέτρες που στέκουν εκεί χρόνια ή και αιώνες, βρίσκεται και ο κρυμμένος θησαυρός που τους περιμένει.

Έτσι επιδίδονται σε μία συνεχή λεηλασία της πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής.

Τελευταίο «θύμα» τέτοιων ασυνείδητων και συχνά ανιστόρητων είναι το γεφύρι του Καμπέρ Αγά, στον Ζαγορίτικο ποταμό, στο Ανατολικό Ζαγόρι.

Άγνωστοι ξεκάρφωσαν τις πέτρες δίπλα ακριβώς στην καμάρα του γεφυριού, αναζητώντας εκεί το χρυσάφι.

Το γεφύρι υπολογίζεται ότι χτίστηκε τον 18ο αιώνα για τη συγκοινωνία των χωριών του Ανατολικού Ζαγορίου με τα Γιάννινα.. Αποτελεί μοναδικό δείγμα της αρχιτεκτονικής των μαστόρων του τόπου. Το υλικό κατασκευής του είναι η γκρίζα πέτρα της περιοχής, που δένει με το τοπίο, σε σημείο που φαντάζει ως ένα κατασκεύασμα της ίδιας της φύσης.

Αυτό το μνημείο λοιπόν χτύπησαν οι βάνδαλοι.

Συνήθως τέτοιες απόπειρες γεμίζουν με απογοήτευση τους εμπνευστές τους, όμως αφήνουν πίσω τους χαλάσματα.

Το γεφύρι του Καμπέρ Αγά, αμέσως μετά το χτύπημα των αγνώστων φωτογράφισε ο Σπύρος Μπουκουβάλας, μέλος της ομάδας «Πέτρινα Γεφύρια της Ελλάδας». Στις φωτογραφίες λοιπόν που φιλοξενεί το Epiruspost.gr καταγράφεται η καταστροφική δράση των ανεγκέφαλων.

Η ομάδα «Πέτρινα Γεφύρια της Ελλάδος» ξεκίνησε από τον Αλέξη Αυδή και τον Χρήστο Ντάκο και πλέον αριθμεί πολλά μέλη σε όλη τη χώρα.

Νέοι άνθρωποι, με μεράκι, με βαθιά γνώση της ιστορίας και του πολιτισμού και κυρίως με αγάπη για τον τόπο ξεκίνησαν την καταγραφή και τη φωτογράφιση των γεφυριών της Ηπείρου. Τρία χρόνια τώρα έχουν φτάσει στα πιο απίθανα και δύσβατα σημεία, συγκεντρώνοντας έναν μεγάλο θησαυρό. Τον πραγματικό θησαυρό της Ηπείρου.

Φωτογραφικό υλικό, ιστορικά στοιχεία, μετρήσεις, από τα πετρογέφυρα της Ελλάδος, σύντομα θα γίνουν κτήμα όλων μέσω της ιστοσελίδας που δημιουργείται.

Κόντρα λοιπόν σε όλους εκείνους που λεηλατούν τα γεφύρια της περιοχής, αναζητώντας ανύπαρκτους θησαυρούς, έρχονται αυτοί που έχουν ανακαλύψει τους πραγματικούς. Και τους παραδίδουν σε όλους μας, για να αποτελέσουν γέφυρα με το μέλλον.

ΠΗΓΗ:  http://www.epiruspost.gr

Γεφύρι της Γκούρας.

        Αφού περάσουμε το γεφύρι του Καμπέρ - Αγά, και το οξυκόρυφο της Τσίπιανης, λίγο πριν το  Τρίστενο Ζαγορίου, βρίσκεται το γεφύρι της Γκούρας με παρακείμενο μύλο και νεροτριβή.

ΠΗΓΗ: http://vradeto1340.blogspot.com

ΑΦΙΕΡΩΜΑ: ΤΑ ΚΥΜΑΤΙΣΤΑ ΓΕΦΥΡΙΑ ΚΗΠΩΝ ΖΑΓΟΡΙΟΥ

Καλογερικό

Ειδικό αφιέρωμα στα κυματιστά γεφύρια των Κήπων στο Ζαγόρι, που αποτελούν εντυπωσιακά έργα τέχνης, δημοσιεύει το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων.

  Το αναδημοσιεύουμε εμπλουτισμένο με αρκετές πρόσθετες πληροφορίες διότι έχει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον και αναδεικνύει τις μοναδικές ομορφιές της Ηπείρου.

Πρόκειται για γεφύρια που αποτελούν μοναδικά δείγματα λαϊκής αρχιτεκτονικής και κατασκευαστικής δεινότητας. Η Ήπειρος και ειδικότερα το Ζαγόρι, λόγω της μορφολογίας του, αποτέλεσε τη βασική περιοχή κατασκευής των γεφυριών, που βοήθησαν καταλυτικά στις συγκοινωνίες και στις μεταφορές κατά τους περασμένους αιώνες.
Το πιο πρόσφορα μέρος για την κατασκευή ενός γεφυριού ήταν κάποιο στένωμα του ποταμού και μάλιστα με αρκετά βράχια. Εκεί μπορούσαν, ακόμα και με ένα μονό τόξο να ζεύξουν στέρεα το ποτάμι. Σε κάποιες περιπτώσεις η θέση του γεφυριού επιβαλλόταν, από ευρύτερες διοικητικές ή στρατιωτικές ανάγκες, να μη βρίσκεται σε στενέματα βουνών, αλλά σε πεδινές εκτάσεις. Τότε, το μεγάλο άνοιγμα καλύπτονταν με συνδυασμό πολλών τόξων.

Βασική πρώτη ύλη ήταν ο σχιστόλιθος που αφθονεί στην περιοχή , ενώ τη συνδετική ύλη αποτελούσε μίγμα τριμμένου κεραμιδιού, σβησμένου ασβέστη, ελαφρόπετρας, χώματος, νερού και ξερών χορταριών (κουρασάνι). Σε αρκετές περιπτώσεις για να αυξήσουν την αποτελεσματικότητά του έριχναν μαλλιά ζώων και ασπράδια αυγών.

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑ ΚΥΜΑΤΙΣΤΑ ΓΕΦΥΡΙΑ ΤΩΝ ΚΗΠΩΝ ΖΑΓΟΡΙΟΥ
Στη καρδιά του κεντρικού Ζαγοριού, το χωριό Κήποι υπήρξε ένα από τα σπουδαιότερα της περιοχής. Σήμερα, το Ζαγόρι, ο «τόπος πίσω από τα βουνά», όπως σημαίνει το όνομά του στα βλάχικα, είναι από τις πιο γραφικές και παραδοσιακές τοποθεσίες της Ελλάδας.Μέσα στις φουντωτές οξυές που απλώνονται στους μαλακούς λόφους μέχρι το βάθος του ορίζοντα, τα χωριά του Ζαγοριού Κήποι, Κουκούλι, Καπέσοβο και Βραδέτο, πετρόχτιστα και πανέμορφα, διακρίνονται στεφανωμένα από τα νερά που κελαρύζουν παντού.

Οι εποχές ντύνουν το τοπίο με εκπληκτικά χρώματα, θερμά κόκκινα και λαμπερά κίτρινα το φθινόπωρο, εκθαμβωτικά λευκά το χειμώνα και όλες οι αποχρώσεις του πράσινου την άνοιξη και το καλοκαίρι, καθώς τα πυκνά δάση του Ζαγοριού αλλάζουν μέρα με τη μέρα.Κάθε εποχή είναι υπέροχη για να επισκεφθούμε την περιοχή, να περπατήσουμε στην κοίτη του ποταμού Βοϊδομάτη που σχηματίζει το Βίκο, το τρομερό φαράγγι της Ηπείρου, να εξερευνήσουμε τα παλιά μονοπάτια γύρω από τα χωριά και να θαυμάσουμε τα μοναδικά και τοξωτά πέτρινα γεφύρια τους.

Το χωριό Κήποι χτισμένο σε υψόμετρο 800μ, ήταν στα νεώτερα χρόνια η πρωτεύουσα και το επίκεντρο του Ζαγοριού.Σημείο συνάντησης των απολήξεων των δύο βουνών, Μιτσικελιού και Γκαμήλας, βρίσκεται στο κέντρο ενός έντονου ανάγλυφου που σχηματίζει μια λεκάνη απορροής πολλών ρεμάτων. Τα ποτάμια αυτά, που ενώνονται βορειότερα στον ποταμό Βοϊδομάτη, σχηματίζουν ένα δαίδαλο από μικρά και μεγάλα φαράγγια, όλα μαγευτικής ομορφιάς αλλά και αγριάδας.

Τα έξι εκπληκτικά γεφύρια που ενώνουν τα μονοπάτια κοντά στο χωριό εξυπηρετούσαν την επικοινωνία του χωριού με τις γύρω περιοχές για πάρα πολλά χρόνια, μια και το οδικό δίκτυο της περιοχής είναι σχετικά πρόσφατο.Όπως είναι σκορπισμένα γύρω από το χωριό σε σχετικά κοντινές αποστάσεις, αρκεί μια απλή πεζοπορία 2-3 ωρών για να τα επισκεφθεί κανείς όλα.

Τα γεφύρια αυτά, χτισμένα λίγους αιώνες πριν, διατηρούνται σε εξαιρετική κατάσταση. Είναι τοποθετημένα σε νευραλγικά σημεία μεταξύ των περιοχών, καθώς τα ποτάμια του Ζαγοριού, ορμητικά και φουσκωμένα τις περισσότερες εποχές του χρόνου, είναι συχνά αδιάβατα το χειμώνα.Τα φημισμένα γεφύρια του Ζαγοριού, φτιαγμένα από τους ειδικούς τεχνίτες τους, είναι μνημεία της αξιοσύνης και της φαντασίας των ανθρώπων αυτών.

Δύσκολα στην εκτέλεσή τους, προβληματικά στο κτίσιμο τους, είναι μοναδικά και διαφορετικά μεταξύ τους.Ο αριθμός των τόξων τους, το σχήμα τους και η ανάπτυξή τους στο χώρο καθορίζουν τον ιδιαίτερο χαρακτήρα κάθε γεφυριού.Η τοποθεσία στην οποία θα κτιζόταν ένα γεφύρι ήταν πάντα διαλεγμένη με πολλή προσοχή και όσο το δυνατόν μακριά από σημεία με πολλή άμμο που έκανε τη στήριξη επισφαλή.

Τα στενά, βραχώδη σημεία των ποταμών ήταν πρώτα σε προτίμηση αλλά σίγουρα ιδιαίτερα επικίνδυνα στο κτίσιμό τους.Το υλικό της δομής ήταν σχιστόλιθος και η συνδετική ύλη μίγμα από ασβέστη, κεραμίδι και άλλα υλικά. Η σφικτή τοποθέτηση των λίθων του τόξου και της κεντρικής «κλείδας», της πέτρας στο ψηλότερο σημείο, απαιτούσε ιδιαίτερη επιδεξιότητα και γνώση του υλικού, μια και όλη η κατασκευή στηριζόταν στην ασφαλή μεταβίβαση του βάρους δια μέσω των ωθήσεων στις πλευρικές βάσεις των τόξων.

Το όνομα κάθε γεφυριού ήταν το όνομα του χρηματοδότη της κατασκευής του ή του επισκευαστή του, ή και των δύο. Αν το γεφύρι είχε κατασκευαστεί με εισφορές των κατοίκων μιας περιοχής έπαιρνε το όνομά της.

ΓΕΦΥΡΙ ΚΟΝΤΟΔΗΜΟΥ Ή ΛΑΖΑΡΙΔΗ
Σε μικρή απόσταση από την έξοδο του χωριού των Κήπων προς το δρόμο για το Κουκούλι, συναντάμε το γεφύρι του Κοντοδήμου ή Λαζαρίδη.Γεφυρώνει το ρέμα που ονομάζεται Βικάκι, συνέχεια του Βίκου, σε ένα σημείο που οι πλευρές του φαραγγιού είναι απότομες και κοντινές. Μονότοξο, χτίστηκε το 1753 και είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό μέσα στο δασωμένο τοπίο που το περιβάλλει. Το γεφύρι αυτό ένωνε τα χωριά Κήποι και Κουκούλι με το μονοπάτι που συνεχίζει μετά το ποτάμι μέσα στο δάσος.

ΓΕΦΥΡΙ ΤΟΥ ΠΛΑΚΙΔΑ Η ΚΑΛΟΓΕΡΙΚΟ
Από την αντίθετη πλευρά της εισόδου στο Βικάκι, μέσα στην κυρίως κοίτη του Βίκου, συναντάμε αμέσως το τρίτοξο γεφύρι του Πλακίδα ή Καλογερικό, ίσως το πιο πολυφωτογραφημένο του Ζαγοριού.Απλώνεται σε ένα σχετικά ευρύχωρο μέρος του ποταμού, από την μια όχθη ως την άλλη, σαν ένα κύμα που κυλάει απαλά .Κτισμένο το 1814, αποτελεί ένα εξαιρετικό μνημείο της τέχνης των γεφυριών με τις άψογα διατηρημένες καμπύλες γραμμές του που αναπτύσσονται ελεύθερα στο τοπίο.

Η επιφάνεια διάβασης του με τη ρυθμική της κίνηση, καθώς ακολουθεί τα τρία τόξα, δίνει μια ανάλαφρη κομψότητα στην ογκώδη κατασκευή του. Σε αυτό συμβάλλουν και τα οδοντωτά περβάζια. Παραστατικός ο χαρακτηρισμός “κάμπια εν κινήσει” που του έχει δοθεί. Το γεφύρι ανήκε στο Κουκούλι, με το οποίο επικοινωνούσε με πέτρινη “σκάλα”.

 Αρχικά ήταν ξύλινο, έχοντας ως χορηγό το Ζώτο Ρούσση, ο οποίος ξόδεψε 8.000 γρόσια για την κατασκευή του. Η μετατροπή του σε πέτρινο οφείλεται στη χορηγία 20.000 γροσίων από τον ηγούμενο του μοναστηριού των Κήπων ( του Προφήτη Ηλία), τον Σεραφείμ. Γι αυτό το λόγο πήρε το όνομα “Καλογερικό”. Το άλλο του όνομα, δηλαδή του Πλακίδα, άρχισε να χρησιμοποιείται μετά το 1865, όταν επισκευάσθηκε από τον Κουκουλιώτη Αλέξη Πλακίδα και τον αδερφό του Ανδρέα. Υπάρχει μάλιστα και σχετική επιγραφή για την επισκευή του.

Το γεφύρι εξυπηρέτησε κυρίως τους Κουκουλιώτες, για να πηγαίνουν τα γίδια στα “κεφάλια της Μπίκαινας” και να φέρνουν ξύλα από την “πετούρνα”. Επίσης τους κατοίκους από τα απέναντι χωριά, για να έρχονται να αλέθουν στον μύλο.


ΤΟ ΓΕΦΥΡΙ ΤΟΥ ΚΟΚΚΟΡΟΥ Η ΝΟΥTΣΙΟΥ (ΝΟΥΤΣΟΥ)

Γεφύρι του Νούτσου ή Κόκκορου

Μετά απο 1.30 ώρα πεζοπορία από το Καλογερικό γεφύρι στην κοίτη του Βίκου, συναντάμε το γεφύρι του Κόκκορου ή Nούτσιου, ορατό και από την άσφαλτο που ακολουθεί τους μαιάνδρους του ποταμού ως ένα σημείο.Μονότοξο και απλωμένο με δύο υπέροχες αντηρίδες πλευρικά, είναι και αυτό ένα πανέμορφο έργο της εποχής, καλά διατηρημένο και ενσωματωμένο με το τοπίο που το περιβάλλει.Οι πλευρές του φαραγγιού του Βίκου, που στο σημείο αυτό έχουν αρχίσει να παίρνουν ύψος, του δίνουν μια διάσταση θρύλου και παραμυθιού.

Παρατηρείται ένας έξυπνος ελιγμός του μάστορα, προκειμένου να σιγουρέψει το έργο του. Για να εκμεταλλευτεί το στένεμα του ποταμού παρακάμπτει λίγο την ευθεία του δρόμου, χτίζοντας τα καλντερίμια που οδηγούν στην κορυφή του, παράλληλα προς την κοίτη.

Πρωτοκατασκευάστηκε το 1750 με έξοδα του Νούτσου Κοντοδήμου από το Βραδέτο για να ανακατασκευαστεί το 1768 από τον Καπεσοβίτη Νούτσο Καραμεσίνη. Παλιότερα λεγόταν και “γιοφύρι του κυρ-Αλέξη”, επειδή αργότερα ξαναεπισκευάσθηκε από τον γιο του τελευταίου Αλέξη Νούτσο. Το 1910 έπαθε σοβαρές ζημιές και τα γύρω χωριά μαζί με το τουρκικό δημόσιο ανέλαβαν την επισκευή του. Μικρό ποσό διέθεσε τότε και ο μυλωνάς Γρηγόρης Κόκκορος, από τον οποίο προέρχεται η δεύτερη ονομασία του (“του Κοκκόρου”), πιθανότατα επειδή ήταν ιδιοκτήτης του γειτονικού μύλου και κατά καιρούς έκανε μικροδιορθώσεις στο γεφύρι.
Το γεφύρι είναι σε καλή κατάσταση (έχει επισκευαστεί στις μέρες μας) και βρίσκεται πάνω στον κεντρικό δρόμο για το Ζαγόρι.
Το μονοπάτι από το γεφύρι αυτό συνεχίζει μέσα στο φαράγγι προς το βορρά και τις πηγές του ποταμού Βοϊδομάτη.Από την άλλη πλευρά του χωριού Κήποι, προς το χωριό Νεγάδες, το Μπαγιώτικο ρέμα συναντάει τον Βίκο κοντά στο γεφύρι του Πλακίδα.

ΓΕΦΥΡΑ ΜΥΛΟΥ
Σε περίπου 10 λεπτά από το χωριό υπάρχει ο παλιός μύλος του χωριού που έδωσε το όνομά του στο γεφύρι του 1748.Αποτελείται από δύο μεγάλες καμάρες και μια ψευτοκαμάρα. Βρίσκεται νοτιοανατολικά από το χωριό Κήποι (Μπάγια), στο Μπαγιώτικο και περίπου 1 χιλιόμετρο πριν συναντήσει τον Βίκο. Η ονομασία του οφείλεται στον εκκλησιαστικό μύλο που υπάρχει δίπλα. Διευκόλυνε τους κατοίκους των Κήπων, που πήγαιναν να αλέσουν ή να καλλιεργήσουν τους ποτιστικούς κήπου, καθώς και εκείνους που πήγαιναν τα παλιότερα χρόνια στα Γιάννενα από το δρόμο της Γκασούρας) “έκοβαν δρόμο”.

Γεφύρι δεμένο με τη φύση και την παράδοση (τα Θεοφάνεια ο παπάς από την κορυφή του ρίχνει το σταυρό στα νερά, σε χαρακτηριστική οβίρα). Το γεφύρι έχει ήρεμη όψη, όπως και η γύρω περιοχή. Ανάμεσα στα δύο τόξα υπάρχει εντοιχισμένη μαύρη πέτρα με μια επιγραφή γραμμένη “βουστροφηδόν” (σύμφωνα με την κίνηση των βοδιών όταν οργώνουν).

ΓΕΦΥΡΙ ΤΟΥ ΠΕΤΣΩΝΗ/ΠΙΤΣΩΝΗ Η ΠΕΤΣΙΩΝΗ
Από το σημείο αυτό έχουμε πανέμορφη θέα στο χωριό όπως είναι αμφιθεατρικά κτισμένο στη φουντωμένη πλαγιά. Ένα δεύτερο γεφύρι είναι κοντά, αυτό του Πιτσώνη, χτισμένο το 1850. Μονότοξο και αυτό, είναι χωμένο μέσα στο πράσινο και δύσκολα ορατό από τον αυτοκινητόδρομο που κατευθύνεται προς Νεγάδες.

ΓΕΦΥΡΙ ΤΟΥ ΜΥΡΙΣΗ
Αρκετά πιο βαθιά μέσα σε ένα παρακλάδι του Μπαγιώτικου ρέματος, το μονότοξο γεφύρι του Μυρίση, ενώνει δύο ομαλές δασωμένες πλευρές του ανοικτού εκείνου σημείου του ποταμού. Γι' αυτό το γεφύρι έχουμε ελάχιστες ιστορικές πληροφορίες. Περπατώντας πάνω στα κυματιστά καλντερίμια που στεφανώνουν τα τόξα των γεφυριών, έχουμε την ξεχωριστή αίσθηση ότι βρισκόμαστε πάνω σε ένα σύγχρονο γλυπτικό έργο.

Τα μικρά λοφάκια που σχηματίζουν ανεβαίνοντας και κατεβαίνοντας σαν πετρωμένη θάλασσα παίρνουν στα μάτια μας μια παιχνιδιάρικη διάθεση, ενδεχομένως μακριά από τις προθέσεις των δημιουργών τους.

Η άσφαλτος αντικατέστησε τα καλντερίμια, τα γεφύρια σταμάτησαν να αποτελούν την μόνη δίοδο μεταξύ των οικισμών και αναχθήκανε σε αυτό που ήταν πάντα, πραγματικά έργα τέχνης.  

ΠΗΓΕΣ:
- Aθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων
- Ιστοσελίδα 6ου Δημοτικού Σχολείου Ιωαννίνων
- ΕΜΠ, Ανάπτυξη Συστήματος Γεωγραφικών Πληροφοριών για τα παραδοσιακά γεφύρια του Κεντρικού Ζαγορίου

ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΑΜΕ ΣΤΟ: http://www.tovoion.com/

Γεφύρια στο Ζαγόρι

Γέφυρα Αρίστης

Γέφυρα Κλειδωνιάς

Γέφυρα Βοβούσας

ΠΗΓΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ: https://www.facebook.com/Greece.Art.Architecture

Εικόνες από το Κεντρικό Ζαγόρι

Το πέτρινο γεφύρι του Νούτσου ή Κόκκορου

Στο Δίλοφο Ζαγορίου

Στο Καπέσοβο Ζαγορίου

Στην Αρίστη Ζαγορίου

Το πέτρινο γεφύρι της Κλειδωνιάς

Στο Τσεπέλοβο Ζαγορίου

ΠΗΓΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ: https://www.facebook.com/Greece.Art.Architecture

ΓΕΦΥΡΙΑ ΣΤΑ ΖΑΓΟΡΟΧΩΡΙΑ

           Το γεφύρι του Κοκκόρου βρίσκεται στο κεντρικό Ζαγόρι, πάνω στο δρόμο, κοντά στα χωριά Κουκούλι, Δίλοφο και Κήποι. Είναι μονότοξο και χτίστηκε το 1750 με χρηματοδότηση του Νούτσου Κοντοδήμου που καταγόταν από το Βραδέτο.                                         Πολλές φορές χρειάστηκε να επισκευαστεί. Το 1910 έπαθε σοβαρές ζημιές και ο Γρηγόρης Κόκκορος που ήταν μυλωνάς στο επάγγελμα και είχε το μύλο του δίπλα στο γεφύρι, διέθεσε ένα χρηματικό ποσό για αυτό το σκοπό.

 Το γεφύρι χτίστηκε το 1753 στη χαράδρα του Μικρού Βίκου κοντά στο χωριό Κουκούλι. Χρηματοδότης ήταν ο Τόλης Κοντοδήμος που καταγόταν από το Βραδέτο, από τον οποίο το γεφύρι πήρε και το όνομά του. Επίσης είναι γνωστό και ως γεφύρι του Λαζαρίδη εξαιτίας του δασκάλου Κώστα Λαζαρίδη που κατοικούσε στο Κουκούλι και είχε μύλο δίπλα στο γεφύρι. Είναι λιθόκτιστο, κατασκευασμένο με ένα τόξο και διατηρείται σε πολύ καλή κατάσταση. Το γεφύρι προσεγγίζεται από ένα χτιστό μονοπάτι που ενώνει τα χωριά Μπάγια και Κουκούλι. Σύμφωνα με την παράδοση, κλέφτες είχαν κρύψει δίπλα στο γεφύρι του Κοντοδήμου την εικόνα του Αγίου Κωνσταντίνου και της Αγίας Ελένη και οι κάτοικοι έβλεπαν το βράδυ να φέγγει ένα καντήλι στο σημείο αυτό. Το καντήλι σταμάτησε να είναι ορατό από τους κατοίκους όταν βρέθηκε η εικόνα και επιστράφηκε στο ναό από όπου είχε κλαπεί.

 Το γεφύρι του Πλακίδα βρίσκεται πάνω από το Μπαγιώτικο ρέμα και συναντάται στα δεξιά του δρόμου που οδηγεί στο χωριό Κήποι, στο κεντρικό Ζαγόρι.Από μακριά εξαιτίας της κατασκευής του και της αρμονίας των τόξων του μοιάζει με κάμπια εν κινήσει. Χτίστηκε το 1814 στο σημείο που ήδη υπήρχε ένα ξύλινο γεφύρι. Η χορηγία ήταν του ηγούμενου του μοναστηριού του Προφήτη Ηλία της Βίτσας, Σεραφείμ και έτσι ονομάστηκε Καλογερικό. Το κόστος ήταν 20.000 γρόσια. Το γεφύρι είναι κατασκευασμένο με τρία τόξα και οδοντωτά περβάζια. Το 1865 οι αδελφοί Αλέξης και Ανδρέας Πλακίδας επισκεύασαν τις ζημιές που είχε υποστεί και από τότε ονομάστηκε και γεφύρι του Πλακίδα.

 Γεφύρι του Αρκούδα: Μονότοξο γεφύρι του 1806, σε καλή κατάσταση, υψόμετρο 738 μ,Παλιότερα ονομαζόταν «γεφύρι του Ξηροποτάμου» ή «γεφύρι του Εβραίου», επειδή ο χρηματοδότης της κατασκευής του γεφυριού ήταν Εβραίος από τα Ιωάννινα, που είχε κινδυνεύσει σε αυτήν την περιοχή, κατά τη διάρκεια μιας κακοκαιρίας. Στις 6 Αυγούστου 1906, ο τουρκικός στρατός σκότωσε σε αυτό το σημείο τον Σαμαρινιώτη μακεδονομάχο οπλαρχηγό Καπετάν-Αρκούδα και από τότε το γεφύρι πήρε το όνομά του.

ΤΟ ΓΕΦΥΡΙ ΤΟΥ ΑΗ ΜΗΝΑ

 ΠΗΓΗ: http://photosofgreece.blogspot.com

Το πέτρινο γεφύρι του Γερομνιού στους Κήπους

Οι Κήποι είναι ένα από τα χωριά του Ζαγορίου που στην περιοχή τους υπάρχουν αρκετά πέτρινα γεφύρια. Ένα από αυτά είναι και το γεφύρι που βρίσκεται στο «Λάκκο του Γερομνιού», λίγο μετά τους Κήπους προς την κατεύθυνση των Νεγάδων.

 Είναι ένα μονότοξο γεφύρι με μήκος 4 μ. και ύψος 2,30 μ. και ενώνει τις δύο όχθες του ρέματος του «Γερομνιού».  

Ονομάστηκε έτσι, επειδή σ’ αυτό το ρέμα πνίγηκε ένας κάτοικος των Κήπων, που είχε το παρωνύμιο «Γιρομνιός», επειδή είχε έρθει σώγαμπρος από το χωριό Γερομνήμη (Ιερομνήμη) Ιωαννίνων. Ο θάνατος αυτός έγινε και η αιτία να χτιστεί το γεφύρι. 

Το γεφύρι αυτό εξυπηρετούσε την πρόσβαση των κατοίκων στις αγροτικές περιοχές του χωριού. Στοιχεία για την χρονολογία κατασκευής του και τους χτίστες δεν υπάρχουν.

 Το γεφύρι σήμερα διατηρείται σε καλή κατάσταση και αποτελεί ένα από τα αξιοθέατα του χωριού.

Γέφυρα του Μίσιου

Το Γεφύρι του Μίσιου βρίσκεται στην κοιλάδα του Ξηροπόταμου, ανάμεσα στα χωριά Κουκούλι και Βίτσα. Η πρόσβαση σ' αυτό γίνεται από ένα σημείο του δρόμου προς Κουκούλι, λίγο πριν το χωριό, όπου στα αριστερά του δρόμου υπάρχει μικρή πινακίδα που δείχνει την αρχή του μονοπατιού. Το πλακόστρωτο μονοπάτι κατηφορίζει προς την κοιλάδα και μετά από περίπου 15λ έχει οδηγήσει στο γεφύρι. Περνώντας το γεφύρι, το μονοπάτι συνεχίζει προς Βίτσα. Κτίστηκε το 1748 με χρηματοδότηση του Μίσιου από το Μονοδένδρι για να συνδέσει το Κουκούλι με την Βίτσα.

Kαθώς περνάει από αυτό μια από τις διασωζόμενες και καλοσυντηρημένες «σκάλες» του Ζαγορίου η οποία αποτελεί σήμερα κλασική πεζοπορική διαδρομή.Το γεφύρι είναι δίτοξο, με μια μεγάλη καμάρα και μια μικρότερη, καλά συντηρημένο και ενώνει τις όχθες του Ξηροπόταμου σε ένα μέρος απόλυτης ηρεμίας, γαλήνης και επαφής με τη φύση, αν και βρίσκεται λίγα μόλις βήματα από τον σύγχρονο πολιτισμό. Εδώ δεν θα βρείτε δεκάδες επισκέπτες και παρκαρισμένα αυτοκίνητα. Μπορεί όμως να συναντήσετε αναρριχητές που δοκιμάζουν τις δυνάμεις τους στις αναρριχητικές διαδρομές που έχουν ανοιχτεί πάνω στους εντυπωσιακούς πύργους, ακριβώς δίπλα απ ό το γεφύρι.  Η μεγάλη καμάρα έχει μήκος 18 μ. και ύψος 10 μ.

ΠΗΓΗ:  www.vitsa.gr

Στο Καδί!

Κάτω από το μοναστήρι του Άη Γιάννη στο Ρογκοβό, στο στενότερο σημείο του βράχου που νομίζεις ότι μπορείς να το πηδήσεις, υπάρχει ένα γεφυράκι πέτρινο, παραδοσιακό. Ίσως το μικρότερο γεφύρι σε μέγεθος στο Ζαγόρι μας αλλά το ίδιο επιβλητικό και ψηλά από την κοίτη. Από κει περνάς μόνο μέσα από το νερό.

ΠΗΓΗ:  vradeto1340.blogspot.com

ΔΡΟΜΟΙ ΚΑΙ ΠΕΤΡΙΝΑ ΤΟΞΩΤΑ ΓΕΦΥΡΙΑ

Ο κόσμος φκιάνουν εκκλησιαίς , φκιάνουν και μοναστήρια ,
Φκιάνουν και πετρογιόφυρα , για να περνάη ο κόσμος ,
Κ ’ εγώ καλό δεν έκαμα χώρι ’ από κακωσύναις.

                                                 «Ο εξομολογούμενος κλέφτης ». Δημοτικό τραγούδι Ηπείρου .

    Καμάρες από πέτρα, τοξωτά αριστουργήματα, περίτεχνα μνημεία της ανάγκης επικοινωνίας των ανθρώπων στους αιώνες που πέρασαν. Τα πέτρινα τοξωτά γεφύρια εξακολουθούν να μαγνητίζουν το βλέμμα και την ψυχή των ανθρώπων ως σήμερα.
     Η Ελλάδα, χώρα ορεινή, παρουσιάζει έντονο γεωμορφολογικό ανάγλυφο που χαρακτηρίζεται από το πλήθος των ποταμών και των ρεμάτων. Η ανάγκη των ανθρώπων για επικοινωνία τους οδήγησε στην κατασκευή γεφυριών που υπερπηδούν τα υδάτινα εμπόδια. Σαν δομικό υλικό χρησιμοποιήθηκε η πέτρα, υλικό άφθονο στη χώρα μας. Η πείρα αιώνων προέκρινε σαν ανθεκτικότερες κατασκευές τα ημικυκλικά τόξα, που περήφανα υψώθηκαν σε κάμπους και βουνά. Τα γεφύρια, έργα με ιδιαίτερες τεχνικές δυσκολίες, στήθηκαν κατά μήκος των μεγάλων εμπορικών δρόμων κυρίως. 

Γεφύρι της Πέτρας

Όλη η Ελλάδα είναι γνωστή για τα πέτρινα γεφύρια της. Στην Ήπειρο όμως βρίσκονται τα πιο παλιά και τα πιο ενδιαφέροντα δείγματα. Οι λόγοι της δημιουργίας τους είναι καθαρά κυκλοφοριακοί. Η περιοχή διατρέχεται από πολλά ποτάμια, που αν και το καλοκαίρι είναι σχεδόν ξερά, το χειμώνα είναι πολύ άγρια και ορμητικά. 

     Παράλληλα με την ανάπτυξη οικονομικών και κοινωνικών σχέσεων, που ξεπερνούσαν τα όρια του κάθε οικισμού, άρχισαν να χτίζονται γέφυρες, που ένωναν τους μαχαλάδες μεταξύ τους και με τους τόπους εργασίας των κατοίκων (γεωργία και κυρίως κτηνοτροφία). Αργότερα με τα καραβάνια που πραγματοποιούσαν τη διακίνηση του εμπορίου για τις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης, η ανάγκη για την ζεύξη των ποταμών έγινε επιτακτική. Στην αρχή έγιναν πρόχειρες, ξύλινες κατασκευές και από τα μέσα του 18ου αιώνα, άρχισαν να χτίζονται γεφύρια πέτρινα, γερά, με την χρηματοδότηση πλούσιων κατοίκων της περιοχής, προκρίτων και μεταναστών, που έδωσαν και το όνομά τους σε αυτά. Όλα τα γεφύρια έγιναν μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα, κατά την περίοδο της ακμής του Ζαγορίου.

     Είναι χτισμένα από τους Κιοπρουλήδες – συντεχνείες μαστόρων ειδικευμένων στο χτίσιμο γεφυριών. Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, το βασικό δομικό υλικό είναι η πέτρα, δουλεμένη με μαντέμι σε στρώσεις κανονικές, με συνδετικό κονίαμα, το κουρασάν. Πρώτα έστηναν τον ξυλότυπο. Το χτίσιμο άρχιζε ταυτόχρονα και από τις δύο πλευρές και προχωρούσε σιγά σιγά προς την κορυφή, διαμορφώνοντας το τόξο με τρόπο, που να αντιμετωπίζονται οι πλευρικές ωθήσεις και η πίεση του νερού.

Γεφύρι Πόρτας Τρικάλων ή Αγίου Βησσαρίωνα

Το μεγαλύτερο βάρος στην κατασκευή έχει η θεμελίωση. Γενικά χρησιμοποιούσαν πέτρες μικρού μεγέθους, εκτός από τα σημεία της έδρασης στους βράχους, όπου οι πέτρες είναι μεγαλύτερες σε σημεία στα οποία το ποτάμι στενεύει και τα βράχια είναι πολλά και στέρεα.
     Διαφέρουν ως προς την ποικιλία της μορφής τους – ποικιλία που καθορίζεται από το μέγεθος και τον αριθμό των τόξων. Μονότοξα, Δίτοξα, Τρίτοξα ή και με περισσότερα τόξα, ημικυκλικά ή οξυκόρυφα, έχουν προκύψει από το πλάτος του ποταμού και το μεράκι του μάστορα. Αληθινά κομψοτεχνήματα, ριζωμένα στα βράχια, αγκαλιά με τα δένδρα και τα λουλούδια να συμπληρώνουν διακριτικά την ομορφιά της φύσης.
     Εκτός από τα βασικά τόξα, υπάρχουν στην βάση ή στον κορμό τους, τόξα και καμάρες μικρές, που ελαφραίνουν την όλη κατασκευή (ανακουφιστικά τόξα) και επιτρέπουν την γρήγορη διέλευση νερού σε περίπτωση πλημμύρας. Το πλάτος τους είναι αρκετά στενό, συνήθως γύρω στα δύο μέτρα. Το οδόστρωμα είναι λιθόστρωτο, διαμορφωμένο ακριβώς όπως τα καλντερίμια των χωριών, με μαύρη πέτρα και άσπρες αρκάδες (πέτρες στενόμακρες) και ακολουθεί τις καμπύλες των τόξων, δίνοντας τέλειο αισθητικό αποτέλεσμα: ανάλαφρα όσο οπουδήποτε αλλού, ενταγμένα στο τοπίο γύρω τους. Στο σημείο όπου υπάρχει απότομη κλίση, γίνονται κεκλιμένα επίπεδα. Στα πλάγια «σήκωναν» πεζούλια για την προστασία των περαστικών. Τα πεζούλια αυτά διαμορφώνονται με αρκάδες, βαλμένες κάθετα στην επιφάνεια του λιθόστρωτου. Σε αρκετά γεφύρια δεν σώζονται οι αρκάδες – λόγω ενός εθίμου που υπήρχε στην περιοχή. Συχνά σε κάθε γεφύρι ύπηρχε κάποιο κτίσμα σημαντικό για τους κατοίκους: μύλος ή χάνι.

Γεφύρι Ζιάκα - Γρεβενά

Στην ηπειρωτική κυρίως και λιγότερο στη νησιωτική Ελλάδα υπάρχουν μερικές χιλιάδες πέτρινα τοξωτά γεφύρια από τα οποία μερικά χρησιμοποιούνται όπως παλιά, μερικά έχουν εγκαταλειφθεί ή χρησιμοποιούνται με διαφορετικό τρόπο (π.χ. διαπλατύνθηκαν για να επιτρέπουν τη διέλευση τροχοφόρων). Δυστυχώς, αρκετά απ’ αυτά τα γεφύρια έχουν καταστραφεί μερικώς ή ολοσχερώς από φυσικά αίτια, όπως σεισμικές δονήσεις, καταρρεύσεις από πλημμύρες, και από ανθρωπογενείς παράγοντες, όπως ανατινάξεις στη διάρκεια πολεμικών συρράξεων, καταβυθίσεις σε τεχνητές λίμνες.

      Μπορεί μα μετριούνται στα δάχτυλα του ενός χεριού εκείνα που χρησιμοποιούνται καθημερινά, όμως τίποτα δεν μειώνει την αξία τους και – το πιο σημαντικό- κανένα δεν προσβάλλει την αισθητική του χώρου. Σήμερα, νέοι δρόμοι φτιάχτηκαν και τη θέση των παλιών πέτρινων γεφυριών πήραν νέες κατασκευές από τσιμέντο. Ομοιόμορφες, άχαρες κατασκευές με χρηστική μόνο αξία.

      Τα παλιά γεφύρια, μακριά από τους σύγχρονους προορισμούς, ερημώνουν και καταρρέουν. Δείγματα λαμπρού πολιτισμού που θα έπρεπε να διαφυλαχτούν με κάθε θυσία, αφήνονται στην τύχη τους. Άγνωστα τα περισσότερα στο πλατύ κοινό, κρυμμένα σε απόκρημνα φαράγγια ή σκεπασμένα από τη λάσπη των αιώνων

Πετρογέφυρο Πηνειού κοντά στο Δέλτα

Τα γεφύρια, αναπόσπαστο κομμάτι του Ελληνικού τοπίου, είναι άρρηκτα δεμένα και με λαϊκούς μύθους. Οι ελλείψεις στα κατασκευαστικά μέσα του 17ου-18ου αι., όπου αυτά τα γοητευτικά δημιουργήματα του ανθρώπου γκρεμίζονταν σε σύντομο χρονικό διάστημα, εξήραν τη φαντασία του λαού μας, που φαίνεται ότι απέδιδε την αποτυχία σε κάποιο φυσικό oν, που εχθρεύονταν τους μαστόρους και χαλούσε τις κατασκευές τους. Χαρακτηριστικό είναι το πέτρινο γεφύρι της Άρτας που έχει τραγουδηθεί περισσότερο από κάθε άλλο.

       Σύμφωνα με τη λαϊκή μας παράδοση, το γεφύρι θα μπορούσε να στεριώσει μόνο αν ο πρωτομάστορας θυσίαζε τη γυναίκα του και κατεύναζε έτσι την οργή του στοιχειού. Ένας άλλος πάλι λαϊκός μύθος για το Λάδωνα, παραπόταμο του Αλφειού, έλεγε ότι το γεφύρι ήταν στοιχειωμένο, γιατί κάποτε στα θεμέλια του θυσιάστηκαν δύο άνθρωποι προκειμένου να στεριώσει. Τέλος, ένας διαφορετικός θρύλος μας περιγράφει το πώς χτίστηκε το "Γεφύρι του Διαβόλου" στον Κρεμαστό ποταμό στην Τροιζήνα. Ένας πασάς θέλησε να γεφυρώσει το ποτάμι προκειμένου να πηγαίνει για κυνήγι. Το έργο ανέλαβε ένας φτωχός τεχνίτης έναντι μικρής αμοιβής. Οι δύο αποτυχημένες προσπάθειές του όμως, τον ανάγκασαν να συνωμοτήσει με το διάβολο, ο οποίος και του υποσχέθηκε να τον βοηθήσει, αρκεί να του έδινε ότι ζητούσε. Το γεφύρι στέριωσε, αλλά τόσο ο μάστορας όσο και η οικογένειά του χάθηκαν αργότερα.

  Τα γεφύρια αποτελούν βαριά μνημεία πέτρας με παράξενα ονόματα, και θρύλους παλιούς κρεμασμένους στα παραπέτα, σαν ημιτελείς τροχιές μνήμης, καμάρες ανάμεσα στο τότε και στο τώρα. 

Σαν παραμύθι. Ένα παραμύθι δημιουργημένο από τον ίδιο τον άνθρωπο, στηριζόμενο στις ανησυχίες, τους φόβους και τις προλήψεις του. Η ιστορία και η παράδοση όμως μας θυμίζουν την ύπαρξή τους όχι μόνο με τα τραγούδια, τους μύθους, τα ιστορικά γεγονότα, αλλά και με κατάλοιπα της ίδιας της ζωής, εποχών που έχουν περάσει ... απομεινάρια που προδίδουν την καθημερινότητα ανθρώπων αλλοτινών καιρών και τώρα πια «μνημεία αναμνήσεων ». Τέτοια είναι και τα γεφύρια αυτά καθ ’αυτά που στολίζουν την Ελλάδα .

     Στη συνέχεια θα επιχειρήσουμε ένα σύντομο οδοιπορικό στη "γη των γεφυριών" την Πίνδο και θα σας παρουσιάσουμε μερικά από τα εντυπωσιακότερα και πιο γνωστά γεφύρια του Ελλαδικού χώρου.

ΗΠΕΙΡΟΣ

     Λένε πως η ονομασία Ήπειρος προέρχεται από το αρχαίο «άπειρος». Ήπειρος, άπειρος χώρα. Για να την περπατήσει κανείς ήθελε χρόνο πολύ και κόπο άλλο τόσο. Βουνά, χαράδρες, ποτάμια, φαράγγια, νερά κλείναν τον δρόμο. Όμως, ο άνθρωπος εδώ πάνω πάντα ταξίδευε. Μοίρα του, για να βγάλει τον επιούσιο, ν’ αλλάζει συνέχεια τόπο. Γι’ αυτό έφτιαχνε γεφύρια: μονότοξα, δίτοξα, πολύτοξα γεφύρια. «Για να χτίσεις γιοφύρι», λέγανε οι παλιοί μαστόροι, οι «πετράδες» της Ηπείρου, «πρέπει να πιάνει το χέρι και η καρδιά σου». Μόνο οι καλύτεροι είχαν ειδικευτεί σ’ αυτό, γεφυράδες περιώνυμοι, οι περίφημοι κιοπρουλήδες. Σήμερα, από τα 700 πέτρινα, θολωτά, ηπειρώτικα γεφύρια, απομένουν ελάχιστα. Βαριά μνημεία πέτρας με παράξενα ονόματα, και θρύλους παλιούς κρεμασμένους στα παραπέτα, σαν ημιτελείς τροχιές μνήμης, καμάρες ανάμεσα στο τότε και το τώρα. Σαν παραμύθι…

 Πίσω από τα αγέρωχα ηπειρώτικα βουνά, όπως σημαίνει και το όνομά του στα σλάβικα, βρίσκεται το σύμπλεγμα των 46 χωριών του Ζαγορίου. Σε μια περιοχή που θα μπορούσε να αποτελέσει τον ορισμό της αρμονίας μεταξύ ανθρώπου και φύσης, το βασίλειο της πέτρας δίνει τον τόνο και το χρώμα στους οικισμούς. Χαμένα στη χρωματική παλέτα της πέτρας, του νερού και των δασωμένων πλαγιών, τα Ζαγοροχώρια κατάφεραν κυρίως λόγω της απομόνωσής τους, να μεταφέρουν ανέπαφο στον 21ο αιώνα το άρωμα άλλων εποχών, όταν η μεγαλύτερη μαστοριά ήταν το λάξευμα της πέτρας και η μεγαλύτερη κατάκτηση το αρμονικό ταίριασμα ανθρώπων και κτιρίων με το μεγαλειώδες τοπίο που τα αγκαλιάζει.

Πέτρινα γεφύρια που μοιάζουν βγαλμένα από κάποιο παραμύθι, πυκνή βλάστηση και μοναδικές εικόνες που δημιουργούνται καθώς το φως του ήλιου αντανακλάται πάνω στα πεντακάθαρα νερά συνθέτουν ένα τοπίο που γοητεύει και ανταμείβει ακόμη και τους ορκισμένους εχθρούς της πεζοπορίας

1. Το γεφύρι του Βοϊδομάτη ή της Κλειδονιάς :

 

Είναι χτισμένο στο χωριό Κλειδωνιά εκεί όπου τελειώνει η χαράδρα του Βίκου και αρχίζει ο κάμπος , ενώνοντας την Κόνιτσα με το δυτικό Ζαγόρι . Πρόκειται για μονότοξο πέτρινο γεφύρι , το τόξο του οποίου έχει άνοιγμα 20 μ . και ύψος 9,15 μ . Διαθέτει χαμηλό προστατευτικό στηθαίο από ασύμμετρες πέτρες , ενώ το κατάστρωμα είναι κατασκευασμένο από καλντερίμι . Είχε χτιστεί κατά τους Βυζαντινούς χρόνους , αλλά κατέρρευσε . Ξαναχτίστηκε το 1844 αλλά είχε την ίδια τύχη . Τέλος , το 1853 πήρε τη σημερινή του μορφή με έξοδα της Μπαλκίζ Χανούμ και κόστισε 37000 γρόσια . Σύμφωνα με την παράδοση , πάνω στην καμάρα του πραγματοποιήθηκε μια αιματηρή συμπλοκή μεταξύ δύο οικογενειών για λόγους τιμής .

2. Το γεφύρι του Πλακίδα ή Καλογερικό :

Βρίσκεται στους Κήπους του Ζαγορίου και αποτελείται από τρία τόξα . Η επιφάνεια διάβασής του ακολουθεί μία ρυθμική κίνηση , στην οποία οφείλει τον χαρακτηρισμό του “κάμπια εν κινήσει ”. Στην ιδιότητα αυτή συμβάλλουν τα οδοντωτά περβάζια που διαθέτει . Αρχικά ήταν ξύλινο αλλά το 1814 μετατράπηκε σε πέτρινο από τον ηγούμενο του μοναστηρίου των Κήπων , Σεραφείμ , από τον οποίο πήρε την ονομασία Καλογερικό . Το κόστος ανήλθε στα 20000 γρόσια . Η ονομασία Πλακίδα άρχισε να χρησιμοποιείται το 1865, ύστερα από χρόνια επισκευής από τον Αλέξη Πλακίδα και τον αδελφό του , Ανδρέα . Εξυπηρετούσε τους κατοίκους των γύρω χωριών για τη μεταφορά ξυλείας και για τη χρήση του μύλου.

3. Το γεφύρι του Νούτσου ή Κοκκόρου:

       Πρόκειται για πέτρινο μονότοξο γεφύρι , το οποίο διασχίζει το Βίκο , μεταξύ των χωριών Κουκούλι – Δίλοφο και Κήποι , στην περιοχή του Κεντρικού Ζαγορίου . Εδώ παρατηρείται ένας έξυπνος κατασκευαστικός ελιγμός. Ο μάστορας προκειμένου να εκμεταλλευτεί το στένεμα του ποταμού, παρακάμπτει την ευθεία του δρόμου, χτίζοντας τα καλντερίμια που οδηγούν στο γεφύρι παράλληλα προς την κοίτη. Αρχικά κατασκευάστηκε το 1750 με έξοδα του Νούτσου Κοντοδήμου και ανακατασκευάστηκε το 1768 από τον Καπεσοβίτη Νούτσο Καραμεσίνη. Το 1910 έπαθε σοβαρές ζημιές και τα γύρω χωριά μαζί με το τουρκικό δημόσιο ανέλαβαν την επισκευή του. Η δεύτερη ονομασία του (Κοκκόρου ) οφείλεται στον ιδιοκτήτη του γειτονικού μύλου , ο οποίος κατά καιρούς έκανε μικροδιορθώσεις στο γεφύρι. Η σημασία του για την επικοινωνία είναι μεγάλη, καθώς βρίσκεται επάνω στον κεντρικό δρόμο για το Ζαγόρι .

4. Το γεφύρι του Μίσιου:

      Το Γεφύρι του Μίσιου βρίσκεται στην κοιλάδα του Ξηροπόταμου, ανάμεσα στα χωριά Κουκούλι και Βίτσα. Η πρόσβαση σ' αυτό γίνεται από ένα σημείο του δρόμου προς Κουκούλι, λίγο πριν το χωριό, όπου στα αριστερά του δρόμου υπάρχει μικρή πινακίδα που δείχνει την αρχή του μονοπατιού. Το πλακόστρωτο μονοπάτι κατηφορίζει προς την κοιλάδα και μετά από περίπου 15λ έχει οδηγήσει στο γεφύρι. Περνώντας το γεφύρι, το μονοπάτι συνεχίζει προς Βίτσα.

Κτίστηκε το 1748 με χρηματοδότηση του Μίσιου από το Μονοδένδρι για να συνδέσει το Κουκούλι με την Βίτσα, καθώς περνάει από αυτό μια από τις διασωζόμενες και καλοσυντηρημένες «σκάλες» του Ζαγορίου η οποία αποτελεί σήμερα κλασική πεζοπορική διαδρομή.

Το γεφύρι είναι δίτοξο, με μια μεγάλη καμάρα και μια μικρότερη, καλά συντηρημένο και ενώνει τις όχθες του Ξηροπόταμου σε ένα μέρος απόλυτης ηρεμίας, γαλήνης και επαφής με τη φύση, αν και βρίσκεται λίγα μόλις βήματα από τον σύγχρονο πολιτισμό. Εδώ δεν θα βρείτε δεκάδες επισκέπτες και παρκαρισμένα αυτοκίνητα. Μπορεί όμως να συναντήσετε αναρριχητές που δοκιμάζουν τις δυνάμεις τους στις αναρριχητικές διαδρομές που έχουν ανοιχτεί πάνω στους εντυπωσιακούς πύργους, ακριβώς δίπλα από το γεφύρι.

5. Γεφύρι του Μύλου:

    Γεφύρι “του Μύλου” (1748 – δίτοξο)  αποτελείται από δύο μεγάλες καμάρες και μια ψευτοκαμάρα. Βρίσκεται νοτιοανατολικά από το χωριό Κήποι (Μπάγια), στο Μπαγιώτικο και περίπου 1 χιλιόμετρο πριν συναντήσει τον Βίκο. Κτίστηκε το 1748 και η ονομασία του οφείλεται στον εκκλησιαστικό μύλο που υπάρχει δίπλα. Διευκόλυνε τους κατοίκους των Κήπων, που πήγαιναν να αλέσουν ή να καλλιεργήσουν τους ποτιστικούς κήπου, καθώς και εκείνους που πήγαιναν τα παλιότερα χρόνια στα Γιάννενα από το δρόμο της Γκασούρας) “έκοβαν δρόμο”.
    Γεφύρι δεμένο με τη φύση και την παράδοση (τα Θεοφάνεια ο παπάς από την κορυφή του ρίχνει το σταυρό στα νερά, σε χαρακτηριστική οβίρα). Το γεφύρι έχει ήρεμη όψη, όπως και η γύρω περιοχή. Ανάμεσα στα δύο τόξα υπάρχει εντοιχισμένη μαύρη πέτρα με μια επιγραφή γραμμένη “βουστροφηδόν” (σύμφωνα με την κίνηση των βοδιών όταν οργώνουν). 

6. Γεφύρι του Κοντοδήμου ή Λαζαρίδη:

Το Γεφύρι του Κοντοδήμου θα το συναντήσετε ανάμεσα από τα χωριά Κήπους και Κουκούλι των Ζαγοροχωρίων. Βρίσκεται στην θέση «Καντήλα» πάνω στο Βικάκι και σαν κατασκευή ολοκληρώθηκε το 1764. Ένας διερμηνέας της Γαλλικής πρεσβείας στην Κωνσταντινούπολη ονόματι Τόλης Κοντοδήμος, από τον οποίο πήρε και την ονομασία του το γεφύρι διέθεσε το σημαντικό ποσόν που χρειάστηκε για το χτίσιμο του γεφυριού, η κατασκευή του οποίου την ξεκίνησε το 1753.
      Το γεφύρι του Κοντοδήμου είναι γνωστό στην περιοχή των Ζαγοροχωρίων και με μία ακόμη δεύτερη ονομασία. Η δεύτερη ονομασία του γεφυριού είναι του "Λαζαρίδη". Ονομασία η οποία οφείλεται στην ύπαρξη δίπλα από το γεφύρι ενός μύλου με ιδιοκτήτη τον ομώνυμο κάτοικο της περιοχής. Ερείπια του μύλου μπορείτε να επισκεφθείτε ακόμη και σήμερα.

7. Θεογέφυρο:

      Μετά τη Ζίτσα, κοντά στο χωριό Λίθινο, ο Καλαμάς έκανε το θαύμα του. Σκάλισε με τα άγρια νερά του τον μεγάλο βράχο και παρουσίασε το παράξενο δημιούργημα «Το Θεογέφυρο» που επί αιώνες διευκόλυνε το πέρασμα του ποταμού μια και αυτός με τα πολλά νερά του δεν επέτρεπε αλλού τη διάβαση.
      Δεν ξέρω, αλλά ούτε σκέψεις δεν μπορεί να έχει κάποιος μπροστά σ' αυτό το θέαμα… Το Θεογέφυρο είναι εντυπωσιακό. Ένα φυσικό γεφύρι, ή ένα θαύμα της φύσης;  Ότι και να είναι ή καλύτερα όπως θέλει να το δει κανείς δεν έχει τόσο σημασία. Είναι από τα σημεία της γης που αν δεν βρεθείς εκεί δεν μπορείς να ξέρεις, σχεδόν ούτε καν μπορείς να φανταστείς την εικόνα με την οποία θέλεις να το κρατήσεις μέσα σου...
     Έχει μήκος περίπου 45 μέτρα, πλάτος 3-4 μέτρα και βρίσκεται 20 περίπου μέτρα πιο ψηλά από τα νερά του ποταμού. Το σχήμα του όμοιο με αυτό που το ανθρώπινο χέρι έχει δώσει στα διάφορα πέτρινα γεφύρια. Τοξωτό. Με την διαφορά ότι η φύση, που πήρε την θέση του ανθρώπινου παράγοντα στην προκειμένη περίπτωση, δεν ήταν τόσο λεπτομερειακή.

8. Το γεφύρι του Καμπέρ-Aγά :

      Στον επαρχιακό ορεινό δρόμο που συνδέει τα Γιάννενα με το Αν. Ζαγόρι, κοντά στις πηγές του ποταμού Άραχθου, βρίσκεται το μονότοξο, οξύκορφο, συμμετρικό γεφύρι του Καμπέρ-Αγά. Το γεφύρι με το πέτρινο βήμα του δρασκελίζει την κοίτη του Ζαγορίτικου ποταμού (παραπόταμου του Άραχθου). Η ημερομηνία κατασκευής του είναι άγνωστη. Είναι όμως γνωστό ότι η κατασκευή του χρηματοδοτήθηκε από τον Καμπέρ- Αγά (τούρκος διοικητής της πόλης των Ιωαννίνων), απ' όπου πήρε και το όνομά του. 

9. Το γεφύρι της Βοβούσας:

      Λίγο βορειότερα από τη γέφυρα του Καμπέρ-Αγά βρίσκεται το κεφαλοχώρι του Αν. Ζαγοριού, η Βοβούσα. Το χωριό είναι κτισμένο πλάι στον Αώο ποταμό, σε ύψος 1.000 μέτρων, καλά κρυμμένο στην καρδιά της Πίνδου. Μόνη επικοινωνία με τα υπόλοιπα Ζαγοροχώρια ήταν το μεγάλο μονότοξο γεφύρι που έκτισε το 1748 ο Αλέξης Μίσιος.  Χωρίζει το χωριό σε δυο γειτονιές, ανέκαθεν χρήσιμο στους κατοίκους του ακόμη, ακόμη και σήμερα αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής τους. Ακόμη αξίζει να αναφέρουμε το ξύλινο περβάζι με το οποίο περιστοιχίζεται, το οποίο ασφαλίζει τους διαβάτες και το ομορφαίνει. Το όμορφο γεφύρι της Βοβούσας είναι ένα από τα ελάχιστα παλιά πέτρινα γεφύρια που ακόμη και σήμερα χρησιμοποιούνται, καθώς ενώνει τις δύο γειτονιές του χωριού που βρίσκονται δεξιά και αριστερά του ποταμού.

ΠΗΓΗ: Απόσπασμα από ανάρτηση με τον ίδιο τίτλο της σελίδας   7gym-laris.lar.sch.gr

Αξίζει να δείτε

Το γεφύρι του Καμπέρ-Αγά
Κοντά στους Μηλιωτάδες και δίπλα στον δρόμο που οδηγεί στην καρδιά του Ανατολικού Ζαγοριού υπάρχει το πέτρινο γεφύρι του Καμπέρ-Αγά. Το όνομά του οφείλεται στον τοπικό τσιφλικά ο οποίος τα χρόνια ακμής του Ζαγοριού είχε ως έδρα τους Μηλιωτάδες. Το γεφύρι έχει μία μεγάλη καμάρα πάνω από τον Ζαγορίτικο ποταμό και δύο μικρότερες ανακουφιστικές καμάρες στις άκρες του. Κοντά υπάρχει και το ομώνυμο χάνι που όμως σήμερα δεν θυμίζει σε τίποτα το παλιό, στο οποίο σταματούσαν 500 μουλάρια την ημέρα και έπρεπε να λειτουργούν τρεις φούρνοι προκειμένου να εξυπηρετήσουν τους ταξιδιώτες.

Τον μεγαλύτερο ναό στο Ζαγόρι 

 
Στους Νεγάδες βρίσκεται η επιβλητική τρισυπόστατη εκκλησία του Αγίου Γεωργίου. Είναι η μεγαλύτερη του Ζαγοριού και χτίστηκε το 1792 από τον έμπορο Χατζή-Μάνθο Γκίνη. Είναι τρίκλιτη βασιλική αφιερωμένη στον Άγιο Δημήτριο, στην Αγία Τριάδα και το κεντρικό κλίτος στον Άγιο Γεώργιο. Το χαγιάτι περιβάλλεται από καμάρες, ενώ το εσωτερικό της κοσμείται με θαυμάσιες εικόνες και τοιχογραφίες με παραστάσεις αγίων και αρχαίων φιλοσόφων. Μεγάλης αξίας είναι το ξυλόγλυπτο τέμπλο.

 Τη Βωβούσα

Είναι το πιο απομακρυσμένο χωριό του Ανατολικού Ζαγοριού. Το όνομά του λέγεται πως βγήκε από την βοή του ποταμού Αώου που το κόβει στα δύο. Ένα πέτρινο γεφύρι- χαρακτηριστική εικόνα του χωριού- ενώνει τους δύο μαχαλάδες που βρίσκονται σε υψόμετρο 1.000, ανάμεσα στα βουνά Αυγό και Μόρφα. Αν και το υψόμετρο που είναι χτισμένη η Βωβούσα είναι μεγάλο, δεν έχει ιδιαίτερη θέα προς την γύρω περιοχή. Όμως η πυκνή βλάστηση και τα απέραντα δάση που την περιβάλλουν δημιουργούν μία καταπράσινη αγκαλιά όπου μοιάζει να φωλιάζει. Η Βωβούσα επίσης αποτελεί μία από τις πύλες εισόδου στη περίφημη Ζεστή Κοιλάδα (Εθνικό Δρυμό Βάλια- Κάλντα) και οι φίλοι του καγιάκ και του ράφτινγκ την έχουν καθιερώσει ως αφετηρία της διαδρομής προς την Κόνιτσα.

Τη Μονή Βουτσάς

Στην ανατολική όχθη του ποταμού Βάρδα (παραπόταμος του Άραχθου), κοντά στο Γρεβενίτι και σε μια θέση που άλλοτε ήταν σημαντικός σταθμός των καραβανιών, βρίσκεται το μοναστήρι της Βουτσάς ή Βοτσάς, γνωστή και ως Παναγιά Πωγωνιώτισσα. Το όνομά της το οφείλει στο χωριό Βοτσά ή Μπότσα που υπήρχε στην περιοχή όταν ιδρύθηκε η μονή. Σύμφωνα με την παράδοση κτίστηκε από τον αυτοκράτορα του Βυζαντίου Κωνσταντίνο Πωγωνάτο το 672 και θεωρείται η παλαιότερη μονή του Ζαγοριού.

Πυρπολήθηκε από τους Τούρκους και αργότερα από τους Γερμανούς. Πλέον έχει ανακαινιστεί και είναι ανοικτή για τους επισκέπτες. Το κτιριακό συγκρότημα παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Τα κελιά και οι υπόλοιπες εγκαταστάσεις της μονής είναι κτισμένες στην εσωτερική πλευρά ενός πέτρινου περιβόλου. Σε αυτή την αυλή βρίσκονται το καθολικό, μια μικρή εκκλησία αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου, αλλά και η υπερυψωμένη λότζια (πέτρινη κατασκευή). Κοντά στη μονή υπάρχει πέτρινο γεφύρι που ενώνει τις όχθες του Βάρδα ποταμού. Αυτό μαρτυρά τον παλιό δρόμο επικοινωνίας ανάμεσα στα χωριά Δολιανή και Γρεβενίτι, αλλά και ότι το σημείο αυτό ήταν τμήμα του λεγόμενου Βασιλικού δρόμου, της Βασιλικόστρατας.