Ζαγόρι: Ένα άλλο μοντέλο ζωής

Η εκκλησία του Αγίου Δημητρίου (1793) 

Ακολουθώντας τον κεντρικό δρόμο από τα Ιωάννινα για το Κεντρικό Ζαγόρι συναντάς δύο χωριά. Δεν είναι τα πιο διάσημα, δεν είναι τα πιο ανεπτυγμένα. Είναι απλώς δύο από τα ωραιότερα και σήμερα από τα πιο ζωντανά. Η τουριστική ανάπτυξη στα Ζαγοροχώρια έχει φέρει στα ηπειρωτικά βουνά αρκετούς... νέους ανθρώπους. Μια μικρή ακμαία τέτοια κοινότητα υπάρχει εδώ και λίγα χρόνια σε αυτά τα χωριά -κυρίως στα Aνω και Κάτω Πεδινά- και έτσι εκτός από ωραίους ξενώνες και ταβέρνες, θαυμάσια αρχιτεκτονική και σπουδαίο φυσικό τοπίο εδώ θα βρείτε χαμογελαστούς νέους ανθρώπους που άφησαν την πόλη και τις υψηλές της ταχύτητες και αναζήτησαν ένα άλλο μοντέλο ζωής στο Ζαγόρι

ΑΡΧΟΝΤΟΣΠΙΤΑ, ΠΑΛΙΕΣ ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ ΚΑΙ ΩΡΑΙΑ ΚΑΛΝΤΕΡΙΜΙΑ
Είναι ένα από τα παλαιότερα χωριά στο Ζαγόρι και ένα από τα ομορφότερα, γεμάτο αρχοντόσπιτα φτιαγμένα από άσπρη ζαγορίσια στουρναρόπετρα, παλιές εκκλησίες και στενά ωραία καλντερίμια. Τριγύρω απλώνονται οι χαμηλές πλαγιές των βουνών με φράξους, πουρνάρια και αγριοκερασιές.

Παλαιότερα λέγονταν Aνω Σουδενά και η πρώτη ιστορική μαρτυρία για το χωριό βρίσκεται σ’ ένα Χρυσόβουλο του Δεσπότη της Ηπείρου Συμεών Παλαιολόγου το έτος 1361. Το όνομα Σουδενά είναι πιθανότατα σλαβικό και σημαίνει «ψυχρός τόπος», κάτι που μάλλον σχετίζεται με τη ρεματιά που βρίσκεται ανάμεσα από τους 5 λόφους όπου είναι χτισμένο το χωριό κι απ’ την οποία το βράδυ κατεβαίνει ψυχρός αέρας.

Ο Πάνω Μαχαλάς, με κέντρο την εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου ήταν ο πρώτος πυρήνας του χωριού ενώ γύρω στο 1670 δημιουργήθηκε ο Κάτω Μαχαλάς, με κέντρο την εκκλησία της Μεταμόρφωσης. Στα ανατολικά και στα νότια του οικισμού, και πολύ κοντά σ’ αυτόν, βρίσκονται τα μοναστήρια της Αγίας Παρασκευής και της Ευαγγελίστριας, τα οποία, κατά μία άποψη, προϋπήρχαν του χωριού. Μελετητές μάλιστα ισχυρίζονται πως ίσως τα μοναστήρια να αποτέλεσαν την αιτία δημιουργίας του οικισμού, στον οποίο εγκαταστάθηκαν οι εργαζόμενοι στα μοναστηριακά κτήματα.

Oπως όλα τα χωριά στο Ζαγόρι κι αυτό ήκμασε κι αυτό πολύ την περίοδο μετά τον 18ο αιώνα (όταν το Ζαγόρι απολάμβανε ένα είδος αυτονομίας) καθώς οι κάτοικοί του ταξίδευαν αρχικά προς τα Βόρεια Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη και από τις αρχές του 20ού αιώνα κυρίως προς την Αίγυπτο. Στο χωριό ήταν ανεπτυγμένη η γεωργία, γεγονός που φανερώνουν τα δεκάδες αλώνια που βρίσκονται ολόγυρα του οικισμού.

Η μεγάλη κεντρική πλατεία με το καμπαναριό, το πηγάδι και την επιμελημένα αναστηλωμένη οικία (στο βάθος) του Ελληνα-Αιγυπτιώτη -αλλά για πάντα Πανωσουδενιώτη- Περικλή Τσαπάρη.

Γύρω στα 1870 τα Ανω Σουδενά αριθμούσαν 130 οικογένειες και πάνω από 800 κατοίκους, είχαν σχολεία, εκκλησίες και σπουδαία μοναστήρια. Τα Ανω Πεδινά είναι η γενέτειρα του μεγάλου δάσκαλου του γένους Νεόφυτου Δούκα (1760-1845, ήταν ο πρώτος διευθυντής της Ριζαρείου Σχολής) και του ιατροφιλόσοφου, ιστοριοδίφη Ιωάννη Λαμπρίδη (1836-1891), ο οποίος έγραψε τα «Ηπειρωτικά Μελετήματα», ένα από τα σημαντικότερα βιβλία για την ιστορία της Ηπείρου. Το 1928 το χωριό μετονομάστηκε «Ανω Κάμπος» και το 1929 «Ανω Πεδινά». Στο χωριό αξίζει να δείτε τις ενδιαφέρουσες εκκλησίες του Αγίου Δημητρίου (1793) με τις ωραίες καμάρες στην πλατεία, του Αγίου Γεωργίου και της Κοίμησης της Θεοτόκου και φυσικά τη Μονή Ευαγγελίστριας.

H εκκλησία του Αγίου Δημητρίου και το καθολικό στο εγκαταλειμμένο μοναστήρι της Ευαγγελίστριας είναι αγιογραφημένα από Πανωσουδενιώτες αγιογράφους: από τον Λάζαρο Λαζόπουλο και τον ανιψιό του Λάζαρο Κανίκη. Αυτοί οι δύο καλλιτέχνες έκαναν γνωστά τα Σουδενά ως χωριό με ζωγραφική παράδοση. Σήμερα τα Ανω Πεδινά είναι από τα πιο πολυάνθρωπα χωριά στο Ζαγόρι. Εχει καμιά 100αριά μόνιμους κατοίκους μεταξύ των οποίων πολλοί νέοι.

Το άγαλμα του Ιωάννη Λαμπρίδη, του γιατρού, ιστορικού, φιλόσοφου και Πανωσουδενιώτη. Χωρίς τα συγγράμματά του ελάχιστα θα γνωρίζαμε για τη ζωή στο Ζαγόρι στους προηγούμενους αιώνες.

Πλέον στο χωριό ντόπιος λογαριάζεται αυτός που ζει μόνιμα εδώ και έτσι η μικρή κοινότητα έχει καταφέρει να έχει αξιόλογη κοινωνική συνοχή ενσωματώνοντας όλους τους «ξενομερίτες», Ελληνες και αλλοδαπούς.

Μονή Αγίας Παρασκευής
Βρίσκεται σε απόσταση 1 χλμ. από τα Ανω Πεδινά (περίπου μισή ώρα με τα πόδια), στους πρόποδες του βουνού Στούρος, σε θέση με υπέροχη θέα προς το βουνό Μιτσικέλι. Το παλιό μοναστήρι κτίστηκε το 1750 και σήμερα σώζεται το καθολικό. Στον θόλο του καθολικού ξεχωρίζουν οι αγιογραφίες του Χιονιαδίτη αγιογράφου Β. Φίλη. Στο μοναστήρι θα δείτε τα ερείπια των κελιών του καθώς και μια δεξαμενή σκεπασμένη με πλάκες.

Το καθολικό από το σπουδαίο μοναστήρι της Ευαγγελίστριας στην είσοδο του χωριού, το οποίο πιθανότατα προϋπήρχε του οικισμού των Ανω Πεδινών.

Ο ΣΟΥΔΕΝΙΩΤΙΚΟΣ ΚΑΜΠΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΑΤΩ ΠΕΔΙΝΑ
»Μια μικρή κοιλάδα με έναν από τους πιο εύφορους κάμπους των Ζαγοροχωρίων χωρίζει τα Ανω από τα Κάτω Πεδινά. Αυτός ο πλούσιος κάμπος που σήμερα δημιουργεί θαυμάσιες εικόνες με τα βουνά ολόγυρα (ειδικά το πρωί όταν σκεπάζεται από μια λεπτή διάφανη πάχνη) είναι ο λόγος που οι παλαιότεροι Ζαγορίσιοι αποκαλούσαν τα Ανω και τα Κάτω Πεδινά «Ψωμοχώρια», καθώς εδώ οι προκομμένοι αγρότες καλλιεργούσαν με επιμέλεια δημητριακά.

Ο σουδενιώτικος κάμπος καλλιεργούνταν κυρίως με σιτάρι, καλαμπόκι, φακές, ρεβίθια και πολλά αμπέλια: η παραγωγή σταφυλιών ανερχόταν τον 19ο αιώνα στις 88.000 οκάδες!

Ο μικρός μας εύφορος κάμπος των Σουδενών, που σύμφωνα με τους ντόπιους δεν πρέπει να πουληθεί ή να κατακερματιστεί σε οικόπεδα, γιατί θα... χαθεί.

Σήμερα το μεγάλο στοίχημα για τους κατοίκους των Ανω και Κάτω Πεδινών είναι να μη χαθεί (δηλαδή πουληθεί σε αγροτεμάχια, που θα χτιστούν στο μέλλον) ο κάμπος, όπως ακριβώς συνέβη στον διπλανό των Ασπραγγέλων. Οι κάτοικοι σχεδιάζουν να συγκροτήσουν κοινοτικό κοπάδι με πρόβατα που θα βόσκουν στον κάμπο ενώ ο Βαγγέλης Παπιγκιώτης (που μας έδωσε την πληροφορία) φέτος στο χωράφι του θα βάλει στάρι.

Καθώς οδηγείτε προς τα Κάτω Πεδινά και πριν ακόμα φανούν τα πρώτα τους σπίτια, στις πεδινές εκτάσεις δεξιά του οδοστρώματος θα δείτε 5 παλιά πέτρινα πηγάδια. Τα Κάτω Πεδινά είναι μικρό αλλά πολύ πολύ γραφικό χωριουδάκι με ένα εξαιρετικά χαριτωμένο ναό του Αγίου Αθανασίου και μια θαυμάσια ηλιόλουστη πλατεία με εξαιρετική θέα στο σουδενιώτικο κάμπο.

Ο ναός του Αγίου Αθανασίου (1704), τον οποίο αξίζει να επισκεφθείτε στα Κάτω Πεδινά.

Ο ναός του Αγίου Αθανασίου (του 1704) είναι τύπου τρίκλιτης βασιλικής με τρούλο, και διατηρεί τοξωτές στοές, ξυλόγλυπτο τέμπλο και ωραίες εικόνες. Αλλες αξιόλογες εκκλησίες είναι των Ταξιαρχών με τοιχογραφίες που ανάγονται στα πρώτα χρόνια της μεταβυζαντινής περιόδου, του Αγίου Βλάσιου και της Αγίας Βαρβάρας.

Οι Κατωσουδενιώτες διέπρεψαν στη Ρουμανία και στην Αίγυπτο ενώ κάτοικοι των Ανω και Κάτω Σουδενών μετοίκησαν στην Πελοπόννησο όπου δημιούργησαν εκεί τα χωριά Ανω και Κάτω Σουδενών που σήμερα λέγονται Ανω και Κάτω Λουσοί. Σε χρυσόβουλο του Δεσπότη Συμεών (1352), αναφέρεται ότι το 1361 το χωριό ήταν ήδη γνωστό ως μεγάλος και πλούσιος οικισμός, ο οποίος έκανε προκοπή χάρη στο εύφορο οροπέδιο και την ποτιστική κοιλάδα του Καλαμά, που αποτελούσαν το σιτοβολώνα του Ζαγορίου.

Ο οικισμός των Κάτω Σουδενών στην... απέναντι πλευρά της πεδιάδας.

Παλιότερα τα όρια της κοινότητας έφταναν έως το Καλπάκι όπου εκτείνονταν τα ποτιστικά χωράφια του χωριού. Ο οικισμός όμως σήμερα φτάνει μόνο έως την κορυφή του λόφου Μπαφαράχη.

Ως πριν από λίγα χρόνια το χωριό είχε σχεδόν ερημώσει και καθόλου νέοι άνθρωποι δεν υπήρχαν, το καφενείο ήταν κλειστό και πολλά σπίτια κατέρρεαν.

Σήμερα ζουν στο χωριό καμιά 35αριά άνθρωποι, και λίγοι νέοι. Και φαίνεται πως ξαναζωντανεύει από τότε που ξανάνοιξε το καφενείο στο Μεσοχώρι...

ΜΑΘΗΜΑ ΣΤΟ ΤΣΕΡΒΑΡΙ

Ενα από τα 5 πηγάδια στον κάμπο των Σουδενών.

Απέχει ελάχιστα από τον κάμπο των Πεδινών και είναι ένα χωριό σαν όλα τα άλλα τα ορεινά. Μόνο που εδώ μπορείτε εύκολα να κάνετε το πρώτο σας «μάθημα» με θέμα: «Η συγκρότηση των ορεινών οικισμών της Πίνδου». Ο καλύτερος δάσκαλος για το μάθημα αυτό είναι ο αρχιτέκτονας Μιχάλης Αράπογλου. Αυτός μας δίδαξε κι εμείς όσο μπορούμε μεταφέρουμε τη γνώση!

Είτε το χωριό το πεις Ελαφότοπο είτε Τσερβάρι (όπως λεγόταν παλιά) είναι το ίδιο πράγμα. Σημαίνει τόπο με ελάφια και πιθανότατα κάποια να υπήρχαν στην περιοχή. Χτισμένο στα 1.100 μέτρα και κοντά στα νότια κράσπεδα της χαράδρας του Βίκου, το σημερινό χωριό μοιάζει πολύ ήσυχο σε σχέση με το κεφαλοχώρι του παρελθόντος.

Ο πλάτανος-λότζια στην κεντρική πλατεία του Ελαφότοπου.

Μονάχα κάθε χρόνο στου Σωτήρος φαίνεται να ξανανιώνει με το πανηγύρι και τον Γρηγόρη Καψάλη -που είναι Τσερβαριώτης-στο κλαρίνο. Ακόμα όμως και χωρίς την παρουσία των ανθρώπων τα σημάδια τους όλα βρίσκονται εδώ, αρκεί να μπορέσετε να τα διαβάσετε..

Για παράδειγμα, ο πλάτανος στη μέση του χωριού μοιάζει με ένα γεωμετρικό σημείο στον φυσικό χώρο της πλατείας. Αυτό το δέντρο θα μπορούσε να θεωρηθεί ως το γεωγραφικό κέντρο όχι μόνο της πλατείας, αλλά όλης της έκτασης του οικισμού. Είναι δυνατόν όμως ένας ορεινός οικισμός να διατάσσεται κυκλικά;

Επειτα από εκτεταμένες εργασίες αποκατάστασης, τα περισσότερα λιθόστρωτα στον Ελαφότοπο είναι άψογα αλλά και πιο ανοιχτόχρωμα.

Στην Πίνδο, στην ορεινή Ηπειρο, αλλά και ίσως σ’ ολόκληρη την ορεινή Ελλάδα (πιθανά και σ’ όλη την Ευρώπη) οι οικισμοί οργανώθηκαν και αναπτύχθηκαν ακολουθώντας ένα σύστημα ομόκεντρων κύκλων, παρ’ όλο που η γεωγραφία του εδάφους, το ανάγλυφο του τοπίου, φαίνεται να μην προσφέρεται ευνοϊκά για την εφαρμογή ενός τέτοιου συστήματος δόμησης.

Ολόκληρος ο χώρος έχει μια καμπυλότητα που στην ουσία είναι η καμπυλότητα του εδάφους. Κέντρο του οικισμού είναι η πλατεία που συγκεντρώνει όλη την υλική και πνευματική υπόσταση της κοινότητας.

Αποτελεί σημείο αναφοράς όλων των μελών της κοινότητας, αλλά και όποιου επισκέπτεται το χωριό.

Το ξενοδοχείο Αμαρυλλίς στα Ανω Πεδινά.

ΟΙ ΟΜΟΚΕΝΤΡΟΙ ΚΥΚΛΟΙ
Καθόλου τυχαία δεν είναι η θέση και η λειτουργικότητα των κτιρίων γύρω από την πλατεία ή αν προτιμάτε στην πρώτη από της πολλές περιφέρειες των ομόκεντρων «κύκλων» του ορεινού οικισμού. O κεντρικός ιερός ναός στον Ελαφότοπο δεν είναι πάνω στην πλατεία, αλλά λίγο πιο πίσω. Στα περισσότερα όμως ορεινά χωριά βρίσκεται πάνω στην πλατεία και διαφέρει αισθητά σε μέγεθος, τρόπο κατασκευής και παρουσία απ΄ όλους τους άλλους του χωριού. Το χαρακτηριστικότερο σημείο του είναι η τοξωτή στοά. Η στοά κατασκευάζεται κατά κανόνα στην νότια πλευρά του ναού, αλλά πολλές φορές σε δύο πλευρές ή πιο σπάνια σε τρεις. Είναι το άτυπο οικονομικό και πολιτικό κέντρο του οικισμού και μπορεί να συγκριθεί με...την αρχαία ελληνική στοά!

Η «πέτρινη λεωφόρος» που διαχωρίζει, ή σωστότερα διαχώριζε οικονομικά και κοινωνικά τους κατοίκους του Ελαφότοπου. Το ίδιο συνέβαινε και σε όλους τους ορεινούς οικισμούς της Πίνδου.

Μαζί με τον χαρακτηριστικό πλάτανο, τη βρύση (ή τη στέρνα) και τον κεντρικό ιερό ναό, στην πλατεία του χωριού θα συναντήσει κανείς και το «Αμελικό» που χρησίμευε ως ξενώνας. Συνήθως ήταν πέτρινο διώροφο κτίσμα, πολύ κοντά στην εκκλησία, το οποίο στις μέρες μας έχει μετατραπεί σε κοινοτικό κατάστημα ή πολιτιστικό κέντρο.

Στρέφοντας το βλέμμα γύρω από την πλατεία είναι σίγουρο ότι θα συναντήσουμε το «μαγαζί». Είναι καφενείο και εστιατόριο και ταυτόχρονα παντοπωλείο. Είναι μικρό εμπορικό κέντρο και εκφράζει την οικονομική ζωή της κοινότητας. Συνήθως χρειάζονται δύο «μαγαζιά»? αν τσακωθούμε;

Καθόλου τυχαίο δεν είναι επίσης το γεγονός ότι οι κατοικίες γύρω από την πλατεία, στην περιφέρεια ενός κύκλου με λίγο μεγαλύτερη ακτίνα, ανήκουν στις ευκατάστατες οικογένειες. Σε εκείνες που έχουν τη μεγαλύτερη εξουσία, όχι μόνο οικονομική, αλλά πολιτική και κοινωνική.

ΕΚΤΟΣ ΤΟΥ ΟΙΚΙΣΤΙΚΟΥ ΙΣΤΟΥ
Εξω από τον οικισμό, έτσι όπως διατάσσεται σήμερα, γυρίστε νοερά τον χρόνο πίσω και φανταστείτε στις παρυφές του τους Σαρακατσαναίους με τα πρόβατά τους να ξεκαλοκαιριάζουν και ακόμα πιο πέρα (σε περιφέρεια μεγαλύτερης ακτίνας) τους γύφτους, τους τεχνίτες δηλαδή και τα εργατικά χέρια.

Τρεις κοινωνικές ομάδες σε διαφορετική θέση, όσον αφορά τον οικισμό-κοινότητα που ταυτόχρονα δηλώνει το οικονομικό-κοινωνικό επίπεδό τους.

Οπως εύκολα μπορείτε να καταλάβετε, ο κύκλος σαν γεωμετρικό σχήμα έχει την ικανότητα να εκφράζει στον χώρο την έννοια της ιεράρχησης.

ΔΙΑΜΟΝΗ

«Αμαρυλίς»: (26530 71132, www.zagoriahotel.info). Oλοκαίνουργιος ξενώνας στο ψηλότερο σημείο του χωριού. Τον χαρακτηρίζει το ρομαντικό στυλ που έχει επιλεγεί για τη διακόσμηση των εσωτερικών χώρων με χειροποίητα έπιπλα, υφάσματα γαλλικού τύπου, πατίνες στους τοίχους, αντικείμενα από παλαιοπωλεία. Ξεχωρίζουν οι εξαιρετικές γεύσεις στο πρωινό (μεταξύ άλλων αλευρόπιτα, τραχανάς με άγρια μανιτάρια, πίτα με ρύζι, σταφίδες και μπαμπανάτσα, τηγανίτες, ρυζόγαλο κ.ά.), και η φιλική ατμόσφαιρα που δημιουργούν οι ιδιοκτήτες.

«Πρίμουλα»: (26530 71133, www.primoula.gr). Αναστηλωμένο σπίτι του 1870, στην πλατεία Δουβλή. Από φέτος άλλαξε διεύθυνση, ανακαινίστηκε, και τα δυο πολύ φιλικά ζευγάρια που τον διευθύνουν πλέον -η Μαρίβα και ο Δημήτρης, η Λίλα και ο Παύλος- έχουν πολλή όρεξη και κέφι για καινούργια πράγματα.

«Μountain Resort Μονοπάτια»: (26530-71116, www.monopatiaresort.gr). Ολοκαίνουργιο συγκρότημα που ανοίγει τώρα. Αποτελείται από 2 αρχοντικά του 19ου αιώνα (το ένα με 4 σουίτες και το άλλο με το εστιατόριο), ένα νέο κτίριο παραδοσιακού στυλ (με 3 δωμάτια στον όροφο) και 8 αυτόνομα σπιτάκια.

«Πορφυρόν»: (26530 71579, 6945783290, www.porfyron.com). Ξεχωρίζει για το βαθύ κόκκινο χρώμα - που είναι και το αυθεντικό του. Είναι κτισμένο το 1850 και διαθέτει 8 δωμάτια.

ΔΙΑΜΟΝΗ

«Αμελικό»: (26530 71501, www.ameliko.gr). Βρίσκεται στην επάνω γειτονιά του χωριού και αποτελείται από δεκατρία δίκλινα και τρίκλινα δωμάτια και μια σουίτα. Μοιράζονται σε 3 κτίρια ζαγορίτικης αρχιτεκτονικής. Η διακόσμηση είναι λιτή και καλόγουστη.

«To σπίτι του Ορέστη»: (26530 71202, www.orestishouse.gr). Δυο κτίρια ζαγορίτικης αρχιτεκτονικής που μετράνε 150 χρόνια ζωής. Παραδοσιακή η διακόσμηση στα επτά δωμάτια που έχουν τζάκια, φλοκάτες και μπάσια (ξύλινα «κτιστά» κρεβάτια). Αξίζει η σουίτα με τον παλιό φούρνο.

«Παναγιώτης Ξάνθος»: (26530 71281). Εξι νοικιαζόμενα δωμάτια σε σπίτι 300 ετών, με αυλή και παράθυρα που προσφέρουν θέα στο χωριό, την πεδιάδα και τα βουνά.

«Αλθαία»: (26530 71700, www.althea-zagori.gr). Δίκλινα και τρίκλινα δωμάτια με σπιτικές ανέσεις και απλή διακόσμηση. Είναι βαμμένες με παλ χρώματα, έχουν κουζίνα και πετρόκτιστο τζάκι.

«Aλώνι»: (26530 71216, 71291, www.hotelaloni.com). Εννέα ανακαινισμένα δωμάτια -τα 2 με τζάκι- σε ηπειρώτικo στυλ και με όμορφες αυλές όπου θα πάρετε πρωινό όταν έχει καλοκαιρία. Εχουν ωραία θέα στον κάμπο και στις οροσειρές. Οι ιδιοκτήτες, που είναι κτηνοτρόφοι, έχουν δημιουργήσει και ένα πολύ καλό εστιατόριο όπου θα φάτε καλά κρεατικά και τη ζαγορίτικη φέτα τους.

Κείμενα: Αντώνης Ιορδάνογλου - Γιάννης Ντρενογιάννης
Φωτογραφίες: Γιάννης Ντρενογιάννης, Βάλυ Βαϊμάκη, Λεωνίδας Τηνιακός

ethnos.gr

ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΑΜΕ ΣΤΟ: http://www.netnewsgr.gr

Ξεκινάνε την Κυριακή οι προβολές του θερινού σινεμά στα Κάτω Πεδινά

Πάνω από 50 προβολές έχει κάνει το θερινό σινεμά στα Κάτω Πεδινά  που οργανώνει ο Πολιτιστικός Σύλλογος του χωριού για 13η χρονιά φέτος. Το φετινό πρόγραμμα ξεκινάει την Κυριακή 7 Αυγούστου και θα κρατήσει έως και την Τετάρτη 10 Αυγούστου.
Αναλυτικά το πρόγραμμα των προβολών έχει ως εξής:
-Κυριακή  7/8: «Welcome»  του Philip Liorets – Γαλλία 2009 – 115’    Επίσημη συμμετοχή στην 59η Berlinale και βραβείο Οικουμενικής επιτροπής, Βραβείο Label των «Europa Cinema»
-Δευτέρα  8/8: «Το Μέλι»  του  Semih Kaplanoglu - Τουρκία, Γερμανία 2010 -  103΄, Χρυσή Άρκτος στο 60ό Φεστιβάλ Βερολίνου
-Τρίτη    9/8: «Baaria» (La porta del Vento) του Giuseppe Tornatote – Ιταλία  Γαλλία 2009-150’
-Τετάρτη  10/8: «Η Διεθνής» των  Sirri Sureyya Onder, Muharrem Gulmez- Τουρκία 2006 -106’, Βραβείο καλύτερης ταινίας & καλύτερου σεναρίου (18ο Διεθνές Κινηματογραφικό Φεστιβάλ Άγκυρας), Ειδικό βραβείο κριτικής επιτροπής (26ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Κωνσταντινούπολης)  Οι προβολές των ταινιών ξεκινούν κάθε βράδυ στις 21:00.  Χορηγοί επικοινωνίας, μεταξύ το τοπικό κανάλι ITV και ο NRG FM.

ΠΗΓΗ:  www.epirusonline.gr

Ολοκληρώθηκε το 2o Εργαστήριο Κινηματογράφου στα Κάτω Πεδινά

Με μεγάλη επιτυχία και σε γιορτινή ατμόσφαιρα ολοκληρώθηκε το 2o Εργαστήριο Κινηματογράφου, που διοργανώθηκε και φέτος στα Κάτω Πεδινά, από την Πολιτιστική Εταιρία Ζαγορίου. Στην αυλή του παλαιού Παρθεναγωγείου και μπροστά σε πολυπληθές κοινό προβλήθηκαν τη Δευτέρα το βράδυ οι έξι μικρού μήκους ταινίες, που ξεκίνησαν και ολοκληρώθηκαν από τους μαθητές κατά τη διάρκεια του 9ήμερου Εργαστηρίου.
Λίγο νωρίτερα, ο Θάνος Αναστόπουλος, δεύτερος προσκεκλημένος σκηνοθέτης για τη φετινή διοργάνωση, είχε δώσει διάλεξη στους συμμετέχοντες του σεμιναρίου με θέμα «Με ντοκυμαντερίστικη ματιά στη μυθοπλασία της ψηφιακής εποχής». Η βραδιά ολοκληρώθηκε με την προβολή της πολυβραβευμένης ταινίας του Έλληνα σκηνοθέτη «Διόρθωση».  Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους, εκτός των άλλων και ο Δήμαρχος Ζαγορίου Γ. Παπαναστασίου, η Αντιδήμαρχος Ζαγορίου Αγγελική Αγγέλη και ο κ. Σπύρου. 

Εκκολαπτόμενοι κινηματογραφιστές, δάσκαλοι και θεατές ανανέωσαν το ραντεβού τους για το 3ο Εργαστήριο, τον Ιούλιο του 2012.

Η Πολιτιστική Εταιρία Ζαγορίου ευχαριστεί θερμά αυτούς που βοήθησαν στην πραγματοποίηση του 2ου Εργαστηρίου Κινηματογράφου στα Κάτω Πεδινά.  Τους εθελοντές δασκάλους και σκηνοθέτες Γιώργο Μακρή, Κλεάνθη Δανόπουλο, Άκη Κερσανίδη, Χρύσα Τζελέπη, Θάνο Αναστόπουλο και Πέτρο Σεβαστίκογλου, καθώς και τους υποστηρικτές και χορηγούς Περιφέρεια Ηπείρου, Δήμος Ζαγορίου, Μ.Ε.Σ. Κάτω Πεδινών, Monopatia Resort, Zagori Suites, Ξενώνας  Πρίμουλα, Πύρρειον Hotel, Ξενώνας Ελευθερία, Alto jewellery, Compass Adventures, Καφενείο «Μεσοχώρι», Εστιατόριο «Τρίτοξο», Εστιατόριο «Το παλιό Αλώνι» και Αρχοντικό Κρανά. Ειδικότερα, ευχαριστεί τους Ελένη Βήρου,  Παντελή Κολόκα, Ντίνα Παπαναστασίου, Αγγελική Αγγέλη, Βασίλη Παπαρούνα, Γιάννη Αυλωνίτη και τον Βαγγέλη Ράτσικα.

ΠΗΓΗ:  www.epirusonline.gr

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΚΑΙ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΤΑΙΝΙΩΝ ΣΤΑ ΚΑΤΩ ΠΕΔΙΝΑ

Υπάρχει ένα χωριό στο Ζαγόρι, τα Κάτω Πεδινά, που έχει περί πολλού την τέχνη του σινεμά. Εδώ και 12 χρονια κάθε καλοκαίρι οργανώνει φεστιβάλ με καλές ελληνικές και ξένες ταινίες, ενώ πέρυσι ο ίδιος ο Θόδωρος Αγγελόπουλος βρέθηκε στην πλατεία του για μια επετειακή προβολή της «Αναπαράστασης».Εκεί την είχε γυρίσει πριν από 40 χρόνια. Παραδίπλα μια έκθεση φωτογραφίας είχε οργανωθεί από το 1ο Εργαστήριο Κινηματογράφου των Κάτω Πεδινών.Από την Κυριακή ξεκινά το 2ο εργαστήριο. Για 9 μέρες (μέχρι τις 11 Ιουλίου) τέσσερις επαγγελματίες κινηματογραφιστές από την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη θα διδάσκουν σε νέους που μαζεύονται από την γύρω περιοχή, μέχρι και από τα Γιάννενα, ότι «ένας άνθρωπος + μια κάμερα + ένας υπολογιστής = μια πλήρης μονάδα παραγωγής οπτικοακουστικού έργου». Ετσι μας λέει ο εμπνευστής και διευθυντής του εργαστηρίου, ο σεναριογράφος Γιώργος Μακρής. Και θυμάται πώς ξεκίνησε η ιστορία:«Μια παγωμένη μέρα του Ιανουαρίου του 2010 τα έπινα με τον κινηματογραφόφιλο πρόεδρο του τοπικού συμβουλίου. Ημασταν παντελώς άγνωστοι. Τότε έπεσε η ιδέα. Τον Ιούλιο της ίδιας χρονιάς με λίγα τεχνικά μέσα, πολύ αυτοσχεδιασμό και περισσότερο ενθουσιασμό πραγματοποιήθηκε το 1ο εργαστήριο με τη στήριξη του εξωραϊστικού συλλόγου και την υλική και ηθική βοήθεια των ανθρώπων που ζουν στα Ζαγοροχώρια. Η επιτυχία ήταν τέτοια -τόσο από συμμετοχές νέων, όσο και από ατμόσφαιρα, αποτελέσματα και λειτουργικότητα- που η συνέχισή του ήταν αυτονόητη. Συστάθηκε, μάλιστα, η Πολιτιστική Εταιρεία Ζαγορίου, που ανέλαβε τη διοργάνωσή του».

Καλλιτεχνική κολλεκτίβα
Το εργαστήριο μοιάζει περισσότερο με καλλιτεχνική κολλεκτίβα -κι ας χρησιμοποιούν στο e-mail του για πλάκα τον ορο zagoriwood. Κανένας δεν πληρώνεται, κανείς δεν πληρώνει -20 ευρώ είναι μόνο η εγγραφή. Ο διευθυντής φωτογραφίας Νίκος Καβουκίδης προσφέρει τεχνικό εξοπλισμό (φώτα κλπ). Οι νέοι που συμμετέχουν χρειάζεται απλώς να είναι εξοικειωμένοι μέ τη χρήση υπολογιστών και βιντεοκάμερας, ή ψηφιακής φωτογραφικής μηχανής με δυνατότητα κινηματογράφισης. Από 'κεί και πέρα πιάνουν δουλειά οι δάσκαλοί τους. Σενάριο διδάσκει ο Γιώργος Μακρής, ο Κλεάνθης Δανόπουλος σκηνοθεσία, ο Ακης Κερσανίδης φωτογραφία και η Χρύσα Τζελέμπη μοντάζ. «Γνωριστήκαμε πέρυσι μέσα στους "Κινηματογραφιστές στην ομίχλη", μια χρονιά που το ελληνικό σινεμά ζούσε και διεκδικούσε με πάθος», επισημαίνει ο Γιώργος Μακρής.Τα μαθήματα ξεκινάνε στις 10 το πρωί και ολοκληρώνονται στις 7-8 το απόγευμα. Σκοπός τους είναι μια πλήρης περιήγηση στους βασικούς κόμβους της έβδομης τέχνης, έτσι ώστε οι μαθητές να μπορούν μετά το τέλος του εργαστηρίου να προχωρήσουν στό γύρισμα των δικών τους ταινιών. Υπάρχει, δηλαδή, μια σαφής πρακτική κατεύθυνση και γίνονται καθημερινά ασκήσεις και δοκιμές. Συγχρόνως υπάρχει και η απαραίτητη θεωρία ενώ προβάλλονται και ταινίες. Από φέτος προστέθηκε και το παράλληλο εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Συναντήσεις», χάρη στο οποίο παίρνουν το δρόμο για τα Κάτω Πεδινά γνωστοί Ελληνες σκηνοθέτες.Ο ένας, μάλιστα, από αυτούς, ο Πέτρος Σεβαστίκογλου, θα παρουσιάσει για πρώτη φορά (7 Ιουλίου) αποσπάσματα από την καινούργια του ταινία, «Μπαν Γιουν» (στην αφρικανική διάλεκτο Γουόλοφ σημαίνει «ποιος είναι ο δρόμος»). Το φιλμ δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί, καθώς τα γυρίσματα στη Σενεγάλη (!), όπου εκτυλίσσεται η ιστορία, έχουν ακόμα δρόμο μπροστά τους. Ο Πέτρος Σεβαστίκογλου, όμως, θα μιλήσει στους μαθητές του εργαστηρίου όχι μόνο για τον ιδιαίτερο αφηγηματικό τρόπο που ακολουθεί, αλλά και για κάτι πολύ πιο χρήσιμο, που το ξέρει καλά: για το «χειροποίητο» σινεμά, που στηρίζεται στα σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία που προσφέρει σήμερα η τεχνολογία σε κάθε κινηματογραφιστή.Με τη σειρά του, στις 11 Ιουλίου, στο κλείσιμο του 2ου εργαστηρίου, ο Θάνος Αναστόπουλος θα παρουσιάσει την πολυβραβευμένη και πολυταξιδεμένη του «Διόρθωση» (Βερολίνο, Μόντρεαλ, ΜοΜΑ της Ν. Υόρκης κ.α).

Χορηγίες
Τρεις μέρες από την έναρξη του εργαστηρίου, ο Γιώργος Μακρής προσπαθεί ακόμα για χορηγίες («κάποιες ντόπιες επιχειρήσεις μάς βοηθούν προσφέροντας δωρεάν διαμονή στους δασκάλους») και περιμένει, ίσως, κάποια λίγα χρήματα από την Περιφέρεια («για το φαγητό»). Το κέφι του, όμως, δεν κρύβεται.«Ακριβώς επειδή το κλίμα είναι ζοφερό και το μέλλον σκοτείνιασε, είμαστε αναγκασμένοι να ποντάρουμε τα ρέστα μας στην αισιοδοξία, να "χτίζουμε" την ώρα που πολλές βεβαιότητες γύρω μας και μέσα μας γκρεμίζονται. Και ελπίζω να μην ακούγονται όλα αυτά κλισέ ή μελοδραματικά», λέει. Ακριβώς το αντίθετο. 

ΠΗΓΗ:  epirusgate.blogspot.com

Ο Ι. Ν.των Ταξιαρχών στα Κάτω Πεδινά.

Ο Ναός των Ταξιαρχών κτίστηκε το 17ο αιώνα και τοιχογραφήθηκε σχεδόν έναν αιώνα αργότερα από τον περίφημο Καπεσοβίτη ζωγράφο Αναστάσιο. Βρίσκεται λίγο έξω από τα Κάτω Πεδινά, ακριβώς δίπλα από τον κεντρικό δρόμο. Πρόκειται για μια μικρή, καλοδιατηρημένη εκκλησία, που ξεφεύγει από τον συνήθη ρυθμό της περιοχής. Η αυλή της πάντα καθαρή, περικλείεται από χαμηλό πέτρινο φράχτη και είναι στρωμένη με γρασίδι, ενώ τα πλατάνια της αποτελούν τέλειο σημείο ξεκούρασης για τον ταξιδιώτη.

Στο Ζαγόρι, λίγο έξω από το χωριό Κάτω Πεδινά, βρίσκεται ο γραφικός ναός των Ταξιαρχών. Είναι ένας μικρός αλλά καλοδιατηρημένος ναός δίπλα στον επαρχιακό δρόμο που οδηγεί προς τα Άνω Πεδινά. Είναι κτίσμα του 1613 και αγιογραφήθηκε ένα περίπου αιώνα αργότερα (1749) από τον περίφημο Καπεσοβίτη αγιογράφο Αναστάσιο. Ο ναός είναι καταχωρημένος στον «Διαρκή Κατάλογο των κηρυγμένων αρχαιολογικών χώρων και μνημείων της Ελλάδος» ως αρχαίο μεταβυζαντινό μνημείο (φορέας προστασίας η 8^η ΕΒΑ). Ο ρυθμός του διαφέρει από αυτόν των υπολοίπων ναών της περιοχής και θα μπορούσαμε να πούμε ότι θυμίζει αθωνικό μοναστήρι. Η αυλή του στην οποία υπάρχουν και κάποια πλατάνια, περιβάλλεται από πέτρινο αυλόγυρο.

Ξερολιθιές: Μνημεία με διαχρονική αξία.

Η ξηρά λιθοδομή (ξερολιθιά)  είναι ο τοίχος που έχει κατασκευαστεί από λίθους, χωρίς τη χρήση κονιάματος.    Είναι ίσως η παλαιότερη και       συνηθέστερη ανθρώπινη         κατασκευή. Από τα «κυκλώπεια» τείχη ως το χαμηλό πεζούλι, ο ξερολιθικός τοίχος δεν αποτελείται από τίποτα άλλο, παρά από πέτρες που δομούνται στηριζόμενες η μία πάνω στην άλλη. Σε όλη τη γη  βρίσκουμε ξερολιθικές κατασκευές που, αν και ταπεινές και προοριζόμενες κυρίως για αγροτική χρήση, αποτελούν ένα πολύ σημαντικό μέρος της λαϊκής αρχιτεκτονικής κληρονομιάς και ένα ιδιαίτερο στοιχείο της ταυτότητας των λαών.

Από την αρχαιότητα στο σήμερα

Από την Ακρόπολη, που όσο κι αν φαίνεται περίεργο είναι και ξερολιθικό μνημείο, ως την ταπεινή σημερινή στάνη στα βουνά,  έχουμε λιθοδομές που στην ουσία διαφέρουν ως προς την ποιότητα και την επεξεργασία των λίθων που χρησιμοποιήθηκαν. Οι τελικές μορφές προέκυψαν από το είδος της πέτρας, τις τεχνικές δυνατότητες, τη γεωγραφική θέση και τις κοινωνικές ανάγκες των ανθρώπων που έκτιζαν και κτίζουν.

 Η ευφυΐα του μάστορα φαίνεται στην ταπεινή ξερολιθιά.

Στα περισσότερα παραδοσιακά κτίσματα της χώρας μας, όπως και του Ζαγορίου, η πέτρα είναι το βασικό υλικό κατασκευής των τοίχων, εξωτερικών και εσωτερικών, καθώς είναι άμεσα στο περιβάλλον ως πρώτη ύλη

Διακρίνουμε διαφορετικές κατηγορίες ξερολιθικών κατασκευών, ανάλογα με:

α) τη χρήση

β) τον τρόπο κατασκευής και

γ) την όψη της κατασκευής.

Οι ξερολιθικές επιστρώσεις  είναι μία άλλη κατηγορία ξερολιθικών κατασκευών με κοινό γνώρισμα την κάλυψη μιας οριζόντιας επιφάνειας με λίθους ή λιθόπλακες. Ειδικά για τους οικισμούς του Ζαγορίου, οι ξερολιθικές επιστρώσεις, τα αλώνια, τα λιθόστρωτα, τα πλακόστρωτα, οι αυλές κα οι πλατείες, αποτελούν μεγάλο, σημαντικό και αναπόσπαστο τμήμα του κτιστού χώρου.

Είδη ξερολιθικών κατασκευών:

•           Τοίχοι περίφραξης

•           Τοίχοι αντιστήριξης (αναβαθμίδες)

•           Καλύβια

•           Στάνες

•           Βρύσες

•           Παρεκκλήσια

•           Νερόμυλοι

•           Γεφύρια

•           Σκάλες/Λιθόστρωτα

•           Αλώνια

•           Αυλάκια άρδευσης

•           Εικονίσματα

ΣΗΜΕΙΩΣΗ:  Το κείμενο είναι από ενημερωτική πινακίδα που συνάντησα στα Κάτω Πεδινά.

Ζαγόρι: Ένα άλλο μοντέλο ζωής.

Ακολουθώντας τον κεντρικό δρόμο από τα Ιωάννινα για το Κεντρικό Ζαγόρι συναντάς δύο χωριά. Δεν είναι τα πιο διάσημα, δεν είναι τα πιο ανεπτυγμένα.
Παλαιότερα λέγονταν Aνω Σουδενά και η πρώτη ιστορική μαρτυρία για το χωριό βρίσκεται σ’ ένα Χρυσόβουλο του Δεσπότη της Ηπείρου Συμεών Παλαιολόγου το έτος 1361. Το όνομα Σουδενά είναι πιθανότατα σλαβικό και σημαίνει «ψυχρός τόπος», κάτι που μάλλον σχετίζεται με τη ρεματιά που βρίσκεται ανάμεσα από τους 5 λόφους όπου είναι χτισμένο το χωριό κι απ’ την οποία το βράδυ κατεβαίνει ψυχρός αέρας.

Ο Πάνω Μαχαλάς, με κέντρο την εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου ήταν ο πρώτος πυρήνας του χωριού ενώ γύρω στο 1670 δημιουργήθηκε ο Κάτω Μαχαλάς, με κέντρο την εκκλησία της Μεταμόρφωσης. Στα ανατολικά και στα νότια του οικισμού, και πολύ κοντά σ’ αυτόν, βρίσκονται τα μοναστήρια της Αγίας Παρασκευής και της Ευαγγελίστριας, τα οποία, κατά μία άποψη, προϋπήρχαν του χωριού. Μελετητές μάλιστα ισχυρίζονται πως ίσως τα μοναστήρια να αποτέλεσαν την αιτία δημιουργίας του οικισμού, στον οποίο εγκαταστάθηκαν οι εργαζόμενοι στα μοναστηριακά κτήματα.
Όπως όλα τα χωριά στο Ζαγόρι κι αυτό ήκμασε κι αυτό πολύ την περίοδο μετά τον 18ο αιώνα (όταν το Ζαγόρι απολάμβανε ένα είδος αυτονομίας) καθώς οι κάτοικοί του ταξίδευαν αρχικά προς τα Βόρεια Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη και από τις αρχές του 20ού αιώνα κυρίως προς την Αίγυπτο. Στο χωριό ήταν ανεπτυγμένη η γεωργία, γεγονός που φανερώνουν τα δεκάδες αλώνια που βρίσκονται ολόγυρα του οικισμού.
Γύρω στα 1870 τα Ανω Σουδενά αριθμούσαν 130 οικογένειες και πάνω από 800 κατοίκους, είχαν σχολεία, εκκλησίες και σπουδαία μοναστήρια. Τα Ανω Πεδινά είναι η γενέτειρα του μεγάλου δάσκαλου του γένους Νεόφυτου Δούκα (1760-1845, ήταν ο πρώτος διευθυντής της Ριζαρείου Σχολής) και του ιατροφιλόσοφου, ιστοριοδίφη Ιωάννη Λαμπρίδη (1836-1891), ο οποίος έγραψε τα «Ηπειρωτικά Μελετήματα», ένα από τα σημαντικότερα βιβλία για την ιστορία της Ηπείρου. Το 1928 το χωριό μετονομάστηκε «Ανω Κάμπος» και το 1929 «Ανω Πεδινά». Στο χωριό αξίζει να δείτε τις ενδιαφέρουσες εκκλησίες του Αγίου Δημητρίου (1793) με τις ωραίες καμάρες στην πλατεία, του Αγίου Γεωργίου και της Κοίμησης της Θεοτόκου και φυσικά τη Μονή Ευαγγελίστριας.
H εκκλησία του Αγίου Δημητρίου και το καθολικό στο εγκαταλειμμένο μοναστήρι της Ευαγγελίστριας είναι αγιογραφημένα από Πανωσουδενιώτες αγιογράφους: από τον Λάζαρο Λαζόπουλο και τον ανιψιό του Λάζαρο Κανίκη. Αυτοί οι δύο καλλιτέχνες έκαναν γνωστά τα Σουδενά ως χωριό με ζωγραφική παράδοση. Σήμερα τα Ανω Πεδινά είναι από τα πιο πολυάνθρωπα χωριά στο Ζαγόρι. Εχει καμιά 100αριά μόνιμους κατοίκους μεταξύ των οποίων πολλοί νέοι.
Πλέον στο χωριό ντόπιος λογαριάζεται αυτός που ζει μόνιμα εδώ και έτσι η μικρή κοινότητα έχει καταφέρει να έχει αξιόλογη κοινωνική συνοχή ενσωματώνοντας όλους τους «ξενομερίτες», Ελληνες και αλλοδαπούς.

Μονή Αγίας Παρασκευής
Βρίσκεται σε απόσταση 1 χλμ. από τα Ανω Πεδινά (περίπου μισή ώρα με τα πόδια), στους πρόποδες του βουνού Στούρος, σε θέση με υπέροχη θέα προς το βουνό Μιτσικέλι. Το παλιό μοναστήρι κτίστηκε το 1750 και σήμερα σώζεται το καθολικό. Στον θόλο του καθολικού ξεχωρίζουν οι αγιογραφίες του Χιονιαδίτη αγιογράφου Β. Φίλη. Στο μοναστήρι θα δείτε τα ερείπια των κελιών του καθώς και μια δεξαμενή σκεπασμένη με πλάκες.

Ο ΣΟΥΔΕΝΙΩΤΙΚΟΣ ΚΑΜΠΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΑΤΩ ΠΕΔΙΝΑ
»Μια μικρή κοιλάδα με έναν από τους πιο εύφορους κάμπους των Ζαγοροχωρίων χωρίζει τα Ανω από τα Κάτω Πεδινά. Αυτός ο πλούσιος κάμπος που σήμερα δημιουργεί θαυμάσιες εικόνες με τα βουνά ολόγυρα (ειδικά το πρωί όταν σκεπάζεται από μια λεπτή διάφανη πάχνη) είναι ο λόγος που οι παλαιότεροι Ζαγορίσιοι αποκαλούσαν τα Ανω και τα Κάτω Πεδινά «Ψωμοχώρια», καθώς εδώ οι προκομμένοι αγρότες καλλιεργούσαν με επιμέλεια δημητριακά.
Ο σουδενιώτικος κάμπος καλλιεργούνταν κυρίως με σιτάρι, καλαμπόκι, φακές, ρεβίθια και πολλά αμπέλια: η παραγωγή σταφυλιών ανερχόταν τον 19ο αιώνα στις 88.000 οκάδες!
Σήμερα το μεγάλο στοίχημα για τους κατοίκους των Ανω και Κάτω Πεδινών είναι να μη χαθεί (δηλαδή πουληθεί σε αγροτεμάχια, που θα χτιστούν στο μέλλον) ο κάμπος, όπως ακριβώς συνέβη στον διπλανό των Ασπραγγέλων. Οι κάτοικοι σχεδιάζουν να συγκροτήσουν κοινοτικό κοπάδι με πρόβατα που θα βόσκουν στον κάμπο ενώ ο Βαγγέλης Παπιγκιώτης (που μας έδωσε την πληροφορία) φέτος στο χωράφι του θα βάλει στάρι.
Καθώς οδηγείτε προς τα Κάτω Πεδινά και πριν ακόμα φανούν τα πρώτα τους σπίτια, στις πεδινές εκτάσεις δεξιά του οδοστρώματος θα δείτε 5 παλιά πέτρινα πηγάδια. Τα Κάτω Πεδινά είναι μικρό αλλά πολύ πολύ γραφικό χωριουδάκι με ένα εξαιρετικά χαριτωμένο ναό του Αγίου Αθανασίου και μια θαυμάσια ηλιόλουστη πλατεία με εξαιρετική θέα στο σουδενιώτικο κάμπο.
Ο ναός του Αγίου Αθανασίου (του 1704) είναι τύπου τρίκλιτης βασιλικής με τρούλο, και διατηρεί τοξωτές στοές, ξυλόγλυπτο τέμπλο και ωραίες εικόνες. Αλλες αξιόλογες εκκλησίες είναι των Ταξιαρχών με τοιχογραφίες που ανάγονται στα πρώτα χρόνια της μεταβυζαντινής περιόδου, του Αγίου Βλάσιου και της Αγίας Βαρβάρας.
Οι Κατωσουδενιώτες διέπρεψαν στη Ρουμανία και στην Αίγυπτο ενώ κάτοικοι των Ανω και Κάτω Σουδενών μετοίκησαν στην Πελοπόννησο όπου δημιούργησαν εκεί τα χωριά Ανω και Κάτω Σουδενών που σήμερα λέγονται Ανω και Κάτω Λουσοί. Σε χρυσόβουλο του Δεσπότη Συμεών (1352), αναφέρεται ότι το 1361 το χωριό ήταν ήδη γνωστό ως μεγάλος και πλούσιος οικισμός, ο οποίος έκανε προκοπή χάρη στο εύφορο οροπέδιο και την ποτιστική κοιλάδα του Καλαμά, που αποτελούσαν το σιτοβολώνα του Ζαγορίου.
Παλιότερα τα όρια της κοινότητας έφταναν έως το Καλπάκι όπου εκτείνονταν τα ποτιστικά χωράφια του χωριού. Ο οικισμός όμως σήμερα φτάνει μόνο έως την κορυφή του λόφου Μπαφαράχη.
Ως πριν από λίγα χρόνια το χωριό είχε σχεδόν ερημώσει και καθόλου νέοι άνθρωποι δεν υπήρχαν, το καφενείο ήταν κλειστό και πολλά σπίτια κατέρρεαν.
Σήμερα ζουν στο χωριό καμιά 35αριά άνθρωποι, και λίγοι νέοι. Και φαίνεται πως ξαναζωντανεύει από τότε που ξανάνοιξε το καφενείο στο Μεσοχώρι...

ΜΑΘΗΜΑ ΣΤΟ ΤΣΕΡΒΑΡΙ
Απέχει ελάχιστα από τον κάμπο των Πεδινών και είναι ένα χωριό σαν όλα τα άλλα τα ορεινά. Μόνο που εδώ μπορείτε εύκολα να κάνετε το πρώτο σας «μάθημα» με θέμα: «Η συγκρότηση των ορεινών οικισμών της Πίνδου». Ο καλύτερος δάσκαλος για το μάθημα αυτό είναι ο αρχιτέκτονας Μιχάλης Αράπογλου. Αυτός μας δίδαξε κι εμείς όσο μπορούμε μεταφέρουμε τη γνώση!
Είτε το χωριό το πεις Ελαφότοπο είτε Τσερβάρι (όπως λεγόταν παλιά) είναι το ίδιο πράγμα. Σημαίνει τόπο με ελάφια και πιθανότατα κάποια να υπήρχαν στην περιοχή. Χτισμένο στα 1.100 μέτρα και κοντά στα νότια κράσπεδα της χαράδρας του Βίκου, το σημερινό χωριό μοιάζει πολύ ήσυχο σε σχέση με το κεφαλοχώρι του παρελθόντος.
Μονάχα κάθε χρόνο στου Σωτήρος φαίνεται να ξανανιώνει με το πανηγύρι και τον Γρηγόρη Καψάλη -που είναι Τσερβαριώτης-στο κλαρίνο. Ακόμα όμως και χωρίς την παρουσία των ανθρώπων τα σημάδια τους όλα βρίσκονται εδώ, αρκεί να μπορέσετε να τα διαβάσετε..
Για παράδειγμα, ο πλάτανος στη μέση του χωριού μοιάζει με ένα γεωμετρικό σημείο στον φυσικό χώρο της πλατείας. Αυτό το δέντρο θα μπορούσε να θεωρηθεί ως το γεωγραφικό κέντρο όχι μόνο της πλατείας, αλλά όλης της έκτασης του οικισμού. Είναι δυνατόν όμως ένας ορεινός οικισμός να διατάσσεται κυκλικά;
Στην Πίνδο, στην ορεινή Ήπειρο, αλλά και ίσως σ’ ολόκληρη την ορεινή Ελλάδα (πιθανά και σ’ όλη την Ευρώπη) οι οικισμοί οργανώθηκαν και αναπτύχθηκαν ακολουθώντας ένα σύστημα ομόκεντρων κύκλων, παρ’ όλο που η γεωγραφία του εδάφους, το ανάγλυφο του τοπίου, φαίνεται να μην προσφέρεται ευνοϊκά για την εφαρμογή ενός τέτοιου συστήματος δόμησης.
Ολόκληρος ο χώρος έχει μια καμπυλότητα που στην ουσία είναι η καμπυλότητα του εδάφους. Κέντρο του οικισμού είναι η πλατεία που συγκεντρώνει όλη την υλική και πνευματική υπόσταση της κοινότητας.
Αποτελεί σημείο αναφοράς όλων των μελών της κοινότητας, αλλά και όποιου επισκέπτεται το χωριό.

ΟΙ ΟΜΟΚΕΝΤΡΟΙ ΚΥΚΛΟΙ
Καθόλου τυχαία δεν είναι η θέση και η λειτουργικότητα των κτιρίων γύρω από την πλατεία ή αν προτιμάτε στην πρώτη από της πολλές περιφέρειες των ομόκεντρων «κύκλων» του ορεινού οικισμού. O κεντρικός ιερός ναός στον Ελαφότοπο δεν είναι πάνω στην πλατεία, αλλά λίγο πιο πίσω. Στα περισσότερα όμως ορεινά χωριά βρίσκεται πάνω στην πλατεία και διαφέρει αισθητά σε μέγεθος, τρόπο κατασκευής και παρουσία απ΄ όλους τους άλλους του χωριού. Το χαρακτηριστικότερο σημείο του είναι η τοξωτή στοά. Η στοά κατασκευάζεται κατά κανόνα στην νότια πλευρά του ναού, αλλά πολλές φορές σε δύο πλευρές ή πιο σπάνια σε τρεις. Είναι το άτυπο οικονομικό και πολιτικό κέντρο του οικισμού και μπορεί να συγκριθεί με...την αρχαία ελληνική στοά!
Μαζί με τον χαρακτηριστικό πλάτανο, τη βρύση (ή τη στέρνα) και τον κεντρικό ιερό ναό, στην πλατεία του χωριού θα συναντήσει κανείς και το «Αμελικό» που χρησίμευε ως ξενώνας. Συνήθως ήταν πέτρινο διώροφο κτίσμα, πολύ κοντά στην εκκλησία, το οποίο στις μέρες μας έχει μετατραπεί σε κοινοτικό κατάστημα ή πολιτιστικό κέντρο.
Στρέφοντας το βλέμμα γύρω από την πλατεία είναι σίγουρο ότι θα συναντήσουμε το «μαγαζί». Είναι καφενείο και εστιατόριο και ταυτόχρονα παντοπωλείο. Είναι μικρό εμπορικό κέντρο και εκφράζει την οικονομική ζωή της κοινότητας. Συνήθως χρειάζονται δύο «μαγαζιά»? αν τσακωθούμε;
Καθόλου τυχαίο δεν είναι επίσης το γεγονός ότι οι κατοικίες γύρω από την πλατεία, στην περιφέρεια ενός κύκλου με λίγο μεγαλύτερη ακτίνα, ανήκουν στις ευκατάστατες οικογένειες. Σε εκείνες που έχουν τη μεγαλύτερη εξουσία, όχι μόνο οικονομική, αλλά πολιτική και κοινωνική.

ΕΚΤΟΣ ΤΟΥ ΟΙΚΙΣΤΙΚΟΥ ΙΣΤΟΥ
Έξω από τον οικισμό, έτσι όπως διατάσσεται σήμερα, γυρίστε νοερά τον χρόνο πίσω και φανταστείτε στις παρυφές του τους Σαρακατσαναίους με τα πρόβατά τους να ξεκαλοκαιριάζουν και ακόμα πιο πέρα (σε περιφέρεια μεγαλύτερης ακτίνας) τους γύφτους, τους τεχνίτες δηλαδή και τα εργατικά χέρια.
Τρεις κοινωνικές ομάδες σε διαφορετική θέση, όσον αφορά τον οικισμό-κοινότητα που ταυτόχρονα δηλώνει το οικονομικό-κοινωνικό επίπεδό τους.
Όπως εύκολα μπορείτε να καταλάβετε, ο κύκλος σαν γεωμετρικό σχήμα έχει την ικανότητα να εκφράζει στον χώρο την έννοια της ιεράρχησης.

ΠΗΓΗ:  www.live-avles.info

ΔΙΩΡΟΦΗ ΜΟΝΟΚΑΤΟΙΚΙΑ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΖΑΓΟΡΙ ΤΥΛΙΧΘΗΚΕ ΣΤΙΣ ΦΛΟΓΕΣ

Διώροφη μονοκατοικία, στην κοινότητα Κάτω Πεδινών του Δήμου Ζαγορίου, στο Νομό Ιωαννίνων, τυλίχθηκε στις φλόγες έχθές στη 01.45΄ τα ξημερώματα. Απο την πυρκαγιά προκλήθηκαν πολλές υλικές ζημιές. Για την κατάσβεση έσπευσαν στην περιοχή 3 οχήματα και 6 άνδρες της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας. Προανάκριση διενεργείται απο το Ανακριτικό της Π.Υ.

ΠΗΓΗ:  epirus-tv-news.blogspot.com

Ανω & Κάτω Πεδινά Δυο χωριά και οι νέοι έποικοί τους

Αφησαν την πόλη και τις υψηλές της ταχύτητες και αναζήτησαν ένα άλλο μοντέλο ζωής στα ηπειρώτικα βουνά. Μια τέτοια, μικρή και ακμαία τουριστική κοινότητα βρήκαμε στα Ανω και Κάτω Πεδινά.

ΜΙΑ ΜΙΚΡΗ ΚΟΙΛΑΔΑ, με έναν από τους πιο εύφορους κάμπους των Ζαγοροχωρίων, χωρίζει τα Ανω από τα Κάτω Πεδινά. Τα Ανω είναι το μεγάλο χωριό. Γεμάτο αρχοντόσπιτα, φτιαγμένα από άσπρη ζαγορίσια στουρναρόπετρα, και στενά ωραία καλντερίμια. Τριγύρω βλέπουμε τις πλαγιές με τους φράξους, τα πουρνάρια και τις αγριοκερασιές να χρυσαφίζουν με τα φθινοπωρινά χρώματα. Γραφικότατο Zαγοροχώρι που είναι χτισμένο ανάμεσα σε πέντε λόφους, γύρω από μια κρύα ρεματιά - εξ ου και Σουδενά το παλιό όνομα του χωριού (είναι σλαβική λέξη και σημαίνει «κρύος τόπος»). Ο σουδενιώτικος κάμπος -σκεπασμένος από ένα λευκό παχύ χαλί ομίχλης- καλλιεργούνταν κυρίως με σιτάρι, καλαμπόκι, φακές, ρεβίθια και πολλά αμπέλια: η παραγωγή σταφυλιών ανερχόταν τον 19ο αιώνα στις 88.000 οκάδες!

Ακολουθώντας τη μοίρα των υπόλοιπων Ζαγοροχωρίων, τα Ανω Πεδινά άκμασαν από τους κατοίκους τους που βρίσκονταν στη Διασπορά. Οι άντρες του χωριού άρχισαν να μεταναστεύουν, αρχικά προς τα βόρεια Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη και από τις αρχές του 20ού αιώνα κυρίως προς την Αίγυπτο. Γύρω στα 1870 τα Ανω Σουδενά αριθμούσαν 130 οικογένειες και πάνω από 800 κατοίκους. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του οικισμού των Ανω Σουδενών είναι τα δεκάδες αλώνια, με τις καλύβες αποθήκευσης σιτηρών και ζωοτροφών, που περιστοιχίζουν τα σπίτια. Σχεδόν κάθε σπίτι έχει και το αλώνι του, αλλά από το 1970 δεν χρησιμοποιούνται πια. Στη δυτική πλαγιά, στα παλιά αλώνια βλέπουμε πετράδες να σφυροκοπούν και να χτίζουν πυρετωδώς. Τι γίνεται; Απλά, τα αλώνια θα γίνουν... σαλόνια. Ο διάσημος στην αθηναϊκή νυχτερινή ζωή (ιδιοκτήτης του θρυλικού Συμποσίου και Πανωσουδενιώτης, επίσης) Βασίλης Παπαρούνας ετοιμάζει εδώ ένα ξενοδοχείο πέντε αστέρων και ένα αντίστοιχο πολυτελές εστιατόριο, αλλάζοντας το χάρτη της φιλοξενίας στο Ζαγόρι (θα λειτουργήσουν το επόμενο Πάσχα).

Πατρίδα μεγάλων επιφανών Ζαγορίσιων είναι τα Ανω Σουδενά. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει ο μεγάλος δάσκαλος του Γένους Νεόφυτος Δούκας (πρώτος διευθυντής της Ριζαρείου Σχολής) και ο σπουδαίος ιστοριοδίφης του Ζαγορίου Ιωάννης Λαμπρίδης (έγραψε τα Ηπειρωτικά Μελετήματα, ένα από τα σημαντικότερα βιβλία για την ιστορία της Ηπείρου). Ψηλαφούμε τα χρόνια της ακμής του χωριού στην εκκλησία του Αγίου Δημητρίου και το εγκαταλελειμμένο μοναστήρι της Ευαγγελίστριας. Και τα δύο μνημεία είναι αγιογραφημένα από Πανωσουδενιώτες αγιογράφους: από τον Λάζαρο Λαζόπουλο και τον ανιψιό του Λάζαρο Κανίκη. Αυτοί οι δύο καλλιτέχνες έκαναν γνωστά τα Σουδενά ως χωριό που έχει παράδοση στη ζωγραφική. Σήμερα τα Ανω Πεδινά είναι από τα πλέον κατοικημένα χωριά στο Ζαγόρι. Εχει καμιά 100αριά μόνιμους κατοίκους, μεταξύ των οποίων υπάρχουν και πολλοί νέοι.

Τα Κάτω Πεδινά είναι μικρότερο, αλλά πολύ γραφικό χωριουδάκι με ένα εξαιρετικά καλοφτιαγμένο ναό του Αγίου Αθανασίου. Οι Κατωσουδενιώτες διέπρεψαν στη Ρουμανία και στην Αίγυπτο. Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, το χωριό είχε σχεδόν ερημώσει και δεν υπήρχαν καθόλου νέοι άνθρωποι. Το καφενείο ήταν κλειστό και πολλά σπίτια κατέρρεαν. Σήμερα ζουν στο χωριό καμιά 35αριά κάτοικοι, ανάμεσά τους και ορισμένοι νέοι. Και φαίνεται πως ξαναζωντανεύει, από τότε που άνοιξε και πάλι το καφενείο στο μεσοχώρι ...;

Τα τελευταία χρόνια, νέοι άνθρωποι επέλεξαν τα δύο χωριά (κυρίως τα Ανω Πεδινά) ως μόνιμη κατοικία. Ξεκίνησαν νέες δουλειές (κυρίως γύρω από τον τουρισμό) και βιώνουν πλέον το πείραμα μιας ολοκαίνουργιας ζωής. Μορφωμένα παιδιά στην πλειοψηφία τους, άφησαν πίσω τους μεγάλες πόλεις. Η μικρή αυτή κοινότητα των νιόφερτων και νέων ανθρώπων συνιστά μία πολύ ενδιαφέρουσα περίπτωση για τα σημερινά Ζαγοροχώρια. Μία περίπτωση - οιωνό ενός πιο αισιόδοξου μέλλοντος για τα δύο χωριά. Μία νέα περίοδο ακμής.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΥΛΩΝΙΤΗΣ
Ξενώνας Πρίμουλα
Γέννημα - θρέμμα Αθηναίος.

«Ηρθα στα Ζαγοροχώρια το 1998 και είπα ότι εδώ θα ήθελα να μείνω. Πάντα έλεγα ότι αναπνέω έξω από την πόλη, γι' αυτό και ταξίδευα πολύ. Στα 40 μου χρόνια βρέθηκε μια δουλειά σ' έναν ξενώνα στην Ευρυτανία και έφυγα... Μετά άνοιξε η δουλειά εδώ (σ.σ. υπεύθυνος του ξενώνα) και ήρθα. ¨

Δεν υπάρχει δευτερόλεπτο που να το μετάνιωσα. Νιώθω ότι πάντα εδώ ζούσα. Σε ένα χωριό, όπως εδώ, δεν είναι δύσκολο για ένα παιδί της πόλης: έχει ευκαιρίες και πιο ανθρώπινες συνθήκες δουλειάς. Το πιο δύσκολο -αν δεν έρθεις με τον άνθρωπό σου- είναι το ζευγάρωμα. Πιο πολύ αγαπώ τη Φύση και το ότι εδώ είμαι μια οντότητα, έχω ένα ρόλο, δεν περνώ απαρατήρητος. Αυτό έχει και κατά, αλλά τα υπέρ είναι περισσότερα. Συμμετέχεις ενεργά σε ένα κοινωνικό σύνολο που ζει και ανασαίνει ...;»

ΝΤΙΝΟΣ ΔΑΜΟΣ & ΝΤΙΝΑ ΒΛΑΧΟΥ

Ξενώνας Το σπίτι του Ορέστη
Και οι δύο ήρθαν από την Αθήνα, αν και ο Ντίνος κατάγεται από εδώ.

Ντίνος: «Εζησα 35 χρόνια στην Αθήνα, αλλά πάντοτε ήθελα να ζήσω στα Ανω Πεδινά. Οταν βρέθηκε η δουλειά ήταν σαν να άνοιξε ένα παράθυρο. Για την Ντίνα όμως ήταν πιο δύσκολο, γιατί είναι 100% Αθηναία. Ενάμιση χρόνο τώρα δεν το μετανιώσαμε. Το δύσκολο φεύγοντας είναι να αλλάξεις την καθημερινότητά σου, να βγάλεις από μέσα σου την πόλη. Η απομόνωση εδώ είναι μύθος: όλα είναι πιο κοντά σου. Μου αρέσει η επαφή με τη Φύση. Εχεις χρόνο, διάθεση, παρέα και είναι πιο εύκολο να είσαι άνθρωπος.

Σε αυτό το χωριό υπήρξε η... μαγιά. Μαζευτήκαμε νέα παιδιά, έπεσε το όριο ηλικίας και κάνουμε μια συλλογική προσπάθεια χωρίς ανταγωνισμό. Μια κατάσταση να συμπληρώνει ο ένας τον άλλο». Και η Ντίνα; «Της λείπει μόνο η θάλασσα ...;»

ΠΑΥΛΟΣ ΜΑΓΚΟΣ & ΒΑΓΓΕΛΙΩ ΡΕΤΑΛΗ
Καφέ - εστιατόριο Μεσοχώρι
Ο Παύλος είναι Γιαννιώτης με καταγωγή από τα Κάτω Πεδινά και η Βαγγελιώ από το Ναύπλιο.

Παύλος: «Ζούσαμε στα Γιάννενα: φασαρία, στρες, τα παρατήσαμε όλα και ήρθαμε εδώ πριν από οκτώ χρόνια. Αρχικά θέλαμε να δημιουργήσουμε μία αγροτοτουριστική μονάδα με άλογα, αλλά αυτό το σχέδιο -για γραφειοκρατικούς λόγους- δεν προχώρησε. Πήραμε το παλιό καφενείο που ήταν κλειστό και το ανακαινίσαμε. Η μετάβαση εδώ ήταν δύσκολη και τα προβλήματα πολλά: 8 μήνες που έχει σχεδόν χειμώνα, το χωριό είναι εκτός τουριστικής ζώνης. Δεν έχει υποδομές και θέλει πολύ αγώνα. Ομως εμείς βρήκαμε αυτό που θέλαμε. Ηρεμία, όχι τρέξιμο, όχι πάρκινγκ, όχι δημόσιες σχέσεις, όχι χαμένο χρόνο. Πάμε στα Γιάννενα και νομίζουμε πως είμαστε στο Μανχάταν! Με τα παιδιά στα Ανω Πεδινά είμαστε μια παρέα. Παλαιότερα, μόνο με τους παππούδες, δεν ήμασταν στο ίδιο μήκος κύματος».
Βαγγελιώ: «Εδώ διώχνεις το ρολόι από το χέρι σου ...;»

Στα Κάτω Πεδινά βρήκαμε επίσης τον Παύλο και τη Λίλα Σακά, ένα νέο ζευγάρι Αθηναίων με ένα παιδί που έχει στα σκαριά κι ένα δεύτερο. Ετοιμάζουν τον πρώτο ξενώνα του χωριού. Μένουν ενάμιση χρόνο εδώ και δηλώνουν πολύ ενθουσιασμένοι. «Αν έχεις πέσει σε μποτιλιάρισμα Δευτέρα πρωί στην Αθήνα, όλα σου φαίνονται εύκολα εδώ ...;», λέει η Λίλα.

ΓΙΑΝΝΗΣ & ΡΙΤΑ ΚΙΡΛΙΝΓΚΙΤΣΗ Ξενώνας Πορφυρόν
Η Ρίτα είναι από την Ολλανδία και ο Γιάννης από τη γειτονική Χρυσόρραχη. Είναι από τους πρώτους που ήρθαν στο χωριό.

Γιάννης: «Πριν από 11 χρόνια ήρθαμε από τα Ιωάννινα, νοικιάσαμε έναν ξενώνα και το 2004 ανοίξαμε τον δικό μας. Στην αρχή ήταν πιο δύσκολο γιατί είχαμε δύο παιδιά, τα οποία μεγαλώνοντας έπρεπε να κατεβαίνουν στα Ιωάννινα για να πάνε σχολείο. Οταν όμως τα παιδιά είναι ακόμα μικρά, το χωριό είναι γι' αυτά παράδεισος. Δεν νιώθουμε καθόλου αποξενωμένοι. Εδώ δεν είναι ερημιά, είναι πολύ ευχάριστα. Μας αρέσει αυτός ο άλλος τρόπος ζωής, γεμάτος δραστηριότητες. Το πρόβλημα στο χωριό είναι η δουλειά, γι' αυτό και εδώ ο τουρισμός είναι μονόδρομος».
Ρίτα: «Στην πόλη τρέχεις, δεν ζεις. Ηταν όνειρό μας να ζήσουμε εδώ. Κατάγομαι από ένα μικρό χωριό στην Ολλανδία και ξέρω. Κάθε μέρα βλέπεις την ομορφιά, την αλλαγή της Φύσης. Αυτή είναι αληθινή ζωή ...;»

ΠΑΠΙΓΚΙΩΤΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΑ ΔΑΜΟΥ Καφέ - εστιατόριο Ντιζάκι
Ο Χρήστος μετακόμισε από τα Γιάννενα και η Ηλέκτρα από την Αθήνα. Με καταγωγή και οι δύο από το χωριό, πριν έρθουν στα Ανω Πεδινά διατηρούσαν επί έξι χρόνια ένα μαγαζί στο Κουκούλι.

Χρήστος: «Εδώ με τράβηξε η αίσθηση της ελευθερίας που υπάρχει. Τα πράγματα κινούνται σε χαλαρούς ρυθμούς και μπορείς να επικοινωνήσεις με τους ανθρώπους. Υπάρχει ένα καλό πνεύμα, μια θετική σκέψη...»

Ηλέκτρα: «Στην αρχή ήθελα να παίρνω μεγάλες ''δόσεις Αθήνας'', αλλά πλέον συνήθισα το χωριό. Επισκέπτομαι την Αθήνα για λίγες μέρες κάθε τρίμηνο. Τα σημαντικότερα εδώ είναι η ελευθερία και ο χρόνος. Μπορώ να διαβάζω και να παίζω πιάνο. Το δυσκολότερο εδώ είναι ίσως η προσαρμογή, αλλά το γεγονός ότι τα Ιωάννινα απέχουν μόλις μισή ώρα, αυτό είναι μια ασφάλεια...»

ΔΙΑΜΟΝΗ

" Πρίμουλα (Ανω Πεδινά, Τ/26530-71.133, www.primoula.gr )
Η κορυφαία επιλογή στο χωριό! Ο κυρίως ξενώνας στεγάζεται σε ένα αναστηλωμένο αρχοντόσπιτο του 1800 που έχει 7 πολύ χαριτωμένα δωμάτια,με ρομαντική, πολυτελή διακόσμηση. Οι «Καλύβες» είναι 4 μεζονέτες με έξοχη λιτή διακόσμηση και σπουδαία ατμόσφαιρα (το μπαλκόνι της μεγαλύτερης έχει εξαίσια θέα!). Σέρβις ζεστό και πολύ φιλικό, μουσική με άποψη και σούπερ ενισχυμένο πρωινό! Από 90 ¬ με πρωινό.
" Το Σπίτι του Ορέστη (Ανω Πεδινά, Τ/26530-71.202, www.orestishouse.gr )
Ο,τι πλησιέστερο σε ένα αυθεντικό πανωσουδενιώτικο σπίτι! Καταπληκτική αυλή και μικροί χώροι, με αξεπέραστη όμως ατμόσφαιρα. Απόλυτα διατηρημένη αρχιτεκτονική ισορροπία. Μετά την ανακαίνιση όλα τα δωμάτια απέκτησαν δικό τους μπάνιο. Σέρβις πολύ φιλικό, σχεδόν οικογενειακό. Από 80 ¬ το δωμάτιο με πρωινό.
" Πορφυρόν (Ανω Πεδινά, Τ/26530-71.579, www.porfyron.com
Το πιο ξεχωριστό αρχοντικό του χωριού! Δεσπόζει στην πλατεία με το βυσσινί του χρώμα και τα εξαιρετικά νεοκλασικά του χαρακτηριστικά. Η διαμόρφωση στο εσωτερικό είναι άψογη, κυριαρχούν τα χρώματα του ξύλου και τα αρχοντικά έπιπλα (πολλά φερμένα από την Ολλανδία). Αυλή να την πιείτε στο ποτήρι και εξυπηρέτηση κορυφαία. Από 100 ¬ το δίκλινο με πρωινό.

ΦΑΓΗΤΟ

Σουδενά
Οι περισσότεροι το ξέρουν ως «Σωτηρία», από την κυρα-Σωτηρία Τσιγαρά που μαγειρεύει και για την κουζίνα της έρχονται πλήθη Γιαννιώτες! Καταπληκτικά μαγειρευτά, λαδερά, γίδα βραστή και κρέατα της ώρας.
Ντιζάκι
Μια άλλη επιλογή για φαγητό, πέρα από την παραδοσιακή κουζίνα. Τέσσερα πιάτα ζυμαρικών (εξαιρετικές οι φαρφάλες!), τέσσερα πιάτα με φιλέτα και δημιουργικές σαλάτες. Η σάλα, με τα απαλά μοντέρνα χρώματα, είναι τεράστια και πολύ άνετη. Σερβίρει τον καλύτερο καφέ και κορυφαίας ποιότητας γλυκά. Προτιμήστε το!
Πορφυρόν
Το εστιατόριο του καλού ξενώνα έχει την πιο αρχοντική σάλα του χωριού και φαγητό με έμφαση στα μαγειρευτά κρεατικά (χοιρινό πρασοσέλινο και στιφάδο, κόκορα κρασάτο με κάρι, μπιφτέκια, αγριογούρουνο κ.λπ.), λαδερά και γλυκά, όλα με ένα μικρό βορειοευρωπαϊκό άγγιγμα.
Το Σπίτι του Ορέστη
Το εστιατόριο του ατμοσφαιρικού ξενώνα έχει πάντα μαγειρευτά πρώτης τάξεως, πίτες, αγριογούρουνο και μια σειρά από φιλέτα κοτόπουλο - χοιρινό με διάφορες σάλτσες.
Μεσοχώρι
Στο καφέ που βρίσκεται στα Κάτω Πεδινά θα βρείτε νόστιμο φαγητό και ξεχωριστούς τσιπουρομεζέδες.

ΑΓΟΡΕΣ

Πολύ καλά υφαντά, παραδοσιακά αλλά κυρίως μοντέρνα σχέδια από πολύχρωμο χειροποίητο φελτ (κετσές), από τη Λένα και τη Γιώτα.

ΔΡΑΣΗ

Πεζοπορίες, χιονοδρομίες και λοιπά βουνίσια περιπετειώδη στο Ζαγόρι (και την ευρύτερη βόρεια Πίνδο) διοργανώνει η εταιρεία Compass Adventures, που βρίσκεται στα Κάτω Πεδινά (Τ/26530-71.770, www.compassadventures.gr ).

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΑΝΤΩΝΗΣ ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ, ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: LES MEYERS

ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΑΜΕ ΣΤΟ:  diafygi.pblogs.gr