Προσκύνημα-εκδρομή στον τόπο οπού έζησε και ετάφη ο μεγάλος ευεργέτης της Ελλάδας και της Μολδαβίας Αναστάσιος Τσούφλης

Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Τσεπελόβου ο ‘’Τσούφλης’’ διοργάνωσε από τις 25 έως τις 31 Αυγούστου 2011, Προσκύνημα-εκδρομή στον τόπο οπού έζησε και ετάφη ο μεγάλος ευεργέτης της Ελλάδας και της Μολδαβίας Αναστάσιος Τσούφλης, καταγόμενος από το Τσεπέλοβο Ζαγορίου.Ο Αναστάσιος Τσούφλης γεννήθηκε στον τόπο που γεννηθήκαμε κι εμείς, το στολίδι του Ζαγοριού το Τσεπέλοβο. Περπάτησε στα σοκάκια που περπατήσαμε, είδε τον ήλιο ν’ ανατέλλει στον Κοζακό και να βασιλεύει πίσω απ’ την Τσουκαρνιάσα. Δεν τον χωρούσε όμως ο τόπος, ήταν η φτώχεια κι η άγονη γη που είχε να παλέψει και αμούστακο παιδί έφυγε για να καζαντίσει στην ξενιτιά. ‘’Ξενιτιά. Τι είναι ξενιτιά; Ξενιτιά είναι να ρημάζει ο τόπος. Να γκρεμιούνται τα σπίτια, να πνίγει η βλάστηση τα καρπικά. Ξενιτιά είναι να σβήνουν τα χωριά, να βασιλεύει η απουσία. Να μένουν χωρίς κεράκι τα πεθαμένα και ακόμα χειρότερα να σε χωματίζει ξένος τόπος. Ξενιτιά είναι να χάνεται η μνήμη και πώς να ζήσεις χωρίς μνήμη; Είναι ελπίδα κι η προσμονή. Ξενιτιά είναι η απαντοχή του νόστου.’’Μετά από περιπλάνηση μεγάλη και αφού πέρασε από πολλές δουλειές, κατέφυγε στο Κίσνοβο της Μολδαβίας (Βεσσαραβία), όπου δουλεύοντας σκληρά και τίμια πλούτισε και καζάντισε. Απόκτησε με σύνεση και πολλή δουλειά αυτός και ο αδερφός του, τεράστια περιουσία, η οποία αποτελούνταν από εκτάσεις που περιλάμβαναν ολάκερα χωριά με σιτοβολώνες, από πανδοχεία και χάνια μέχρι και το μεγαλύτερο ξενοδοχείο της τότε Βεσσαραβίας και καταστήματα.Αξιώθηκε να είναι Δημογέροντας και τιμήθηκε με το αξίωμα του ιππότη του Σταυρού. Το φιλανθρωπικό του έργο κατά τη διάρκεια της ζωής του ήταν αξιομνημόνευτο. Και όταν έφτασε στα στερνά του μοίρασε την περιουσία του δίκαια. Δεν αδίκησε κανέναν, ούτε τη νέα του πατρίδα, ούτε το Ελληνικό Έθνος, ούτε και το αγαπημένο του χωριό που φιλοξενούσε στα άγια χώματά του τους γονείς του.Έχτισε στο Κίσνοβο την εκκλησία Άγιος Θεόδωρος ο Τήρων εκπληρώνοντας ταυτόχρονα και την επιθυμία του αδερφού του.Στη διαθήκη του, που συντάχθηκε στις 17 Απριλίου του 1870, περιλαμβάνονται τα πάντα.Πρώτα - πρώτα σκέφτηκε το χωριό του. Εκκλησία - δημογεροντία, άποροι μαθητές - υποτροφίες, άπορες κορασίδες - προικοδότηση, πληρωμή δασκάλων και γιατρών, ενίσχυση των φτωχών, συγγενείς.Στον τόπο που έζησε φρόντισε για την ίδρυση και επέκταση σχολείων και νοσοκομείων καθώς και για υποτροφίες για τη συντήρηση των εκκλησιών.Ενδιαφερόταν για την τόνωση των γραμμάτων, για την ενίσχυση του ελληνικού στοιχείου και την ίδρυση σχολείων στην πολύπαθη Μακεδονία. Από την περιουσία του ιδρύθηκαν τα σχολεία που ονομάστηκαν Τσούφλεια εκπαιδευτήρια της Μακεδονίας σε Γευγελή, Στρωμνίτσα, Ασβεστοχώρι, Δοϊράνη, Πετρίστσι Καμενίκη και κάτω Τζουμαγιά. Ενίσχυσε το Πανεπιστήμιο Αθηνών και την Πολυτεχνική σχολή. Χρηματοδότησε την ίδρυση και συντήρηση του Πολεμικού Ναυτικού. Προέβλεψε ακόμα και το πώς θα διαχειριστεί η περιουσία του μετά το θάνατό του και συνέστησε επιτροπή διαχείρισης της περιουσίας του που ένα μεγάλο κομμάτι της άφησε στο Ελληνικό κράτος και τη μετέπειτα Ακαδημία Αθηνών, της οποίας ακόμη και σήμερα είναι ο πρώτος τη τάξη ευεργέτης.Έλαχε σε μας 24 Τσεπελοβίτες, το χρέος να προσκυνήσουμε στον τάφο του. Με λίγο χώμα απ’ την πατρώα γη του κι ένα λιθάρι, με μια φωτογραφία του χωριού να κοσμεί την μαρμάρινη προθήκη, μνημόσυνο αποδώσαμε στον ευεργέτη μας, ως ένδειξη ελάχιστης τιμής. Κι εκεί, ο Αρχιμανδρίτης και οι πέντε ιερείς της εκκλησίας που έχτισε προς τιμήν και με το όνομα του αδερφού του, βαθιά συγκινημένοι που για πρώτη φορά Έλληνες επισκέπτονται το Κίσνοβο και μάλιστα από το χωριό του μεγάλου ευεργέτη το Τσεπέλοβο. Με πραγματική συγκίνηση επιτελέσαμε το μνημόσυνο, σμίγοντας προσευχές και δεήσεις, στη Ρώσικη και την Ελληνική, κατά τα δικά τους πρεπούμενα. Κι ανταλλάξαμε δώρα κι υπόσχεση να κρατήσουμε επαφή. Και με τη σειρά τους μας έδωσαν κι εκείνοι λίγο χώμα από τον τάφο του, να το μεταφέρουμε στον τόπο του και να το τοποθετήσουμε κοντά στους προγόνους του.Η διαθήκη του Αν. Τσούφλη αρχίζει…‘’Εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, ο υποφαινόμενος έντιμος κληρονομικός πολίτης και Ιππότης Αναστάσιος, υιός του Κων/νου Τσούφλη, το γένος Έλλην, εκ της κώμης Τσεπελόβου της Ηπείρου τη 14 Απριλίου του 1870… Και μεις προσκυνητές σύγχρονοι στο δρόμο που περπάτησες και την πόλη που έζησες. Τσεπελοβίτες, βαθιά υπόχρεοι για το μεγάλο έργο σου, ο Σύλλογος που σαν ελάχιστη ένδειξη ευγνωμοσύνης φέρει το όνομά σου, τη 29 Αυγούστου του σωτηρίου έτους 2011, 141 χρόνια μετά το θάνατό σου, αφήνουμε στον τάφο σου λίγο χώμα και ένα λιθάρι απ την πατρώα γη σου.‘’Εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος προσευχόμαστε ο Θεός να αναπαύσει την ΨΥΧΗ ΣΟΥ.!!! 

ΠΗΓΗ:  http://epirusgate.blogspot.com/

Ζαγορίσιοι ευεργέτες

Με δωρεές τους κτίσθηκαν σπουδαία έργα κοινωνικής ωφέλειας

TουΣάββα Θεοδώρου

Eκπαιδευτικού, ιστοριοδίφη 

OI ΔΩPEEΣ των Zαγορίσιων προς τις μικρές και τη μεγάλη πατρίδα συμπίπτουν με την πραγματικά πρωτοφανή άνθηση της «Zαγορίσιας Πολιτείας», όπως ονομάστηκε η τρόπον τινά  Oμοσπονδία των Zαγοροχωριών ανάμεσα στο 1750 περίπου και στα τέλη του περασμένου αιώνα.

Tο πνεύμα της ευποιίας εκφράστηκε κυρίως με τοπικά έργα κοινής ωφέλειας: καμαροσκέπαστες βρύσες, μαρμαρόχτιστες εκκλησίες και εξωκκλήσια, μεγαλόπρεπα σχολεία, γραφικές πλατείες, δρόμοι πλακόστρωτοι, δρόμοι αγροτικοί, δαντελωτά καλντερίμια, παραδοσιακοί νερόμυλοι, γεφύρια μονότοξα, δίτοξα, τρίτοξα..., όλα αυτά έργα αγάπης για τη μικρή πατρίδα από πλούσιους συνήθως Zαγορίσιους, τα συναντά κανείς μεμονωμένα ή και σωρευτικά και στο πιο μικρό χωριό του Zαγοριού.

Σε πολύ λίγους τόπους της πατρίδας μας έχει σημειωθεί τέτοια «έκρηξη» προσφοράς προς το κοινωνικό σύνολο. Σε όλα σχεδόν τα Zαγοροχώρια υπάρχει κατάλογος ευεργετών και σώζονται σήμερα πάνω από εκατό επίσημες διαθήκες και δωρεές με τεράστια χρηματικά ποσά για κοινωφελείς σκοπούς, που δυστυχώς τα περισσότερα χάθηκαν γιατί ήταν κατατεθειμένα σε τράπεζες του εξωτερικού (κυρίως της Ρωσίας, Ρουμανίας και Αιγύπτου).

Kληροδοτήματα

Στις μέρες μας διασώθηκαν εκείνα τα Kληροδοτήματα του Zαγοριού που είχαν επενδύσει τα χρήματά τους σε ακίνητα. Aυτά όμως είναι ελάχιστα, όπως των Pιζάρηδων (από το Mονοδένδρι), του Λαμπριάδη (Άνω Πεδινά), των αδελφών Πασχάλη (Kαπέσοβο), της Aγγελικής Παπάζογλου (Bίτσα), Tσούφλη (Tσεπέλοβο), Mανίκα (Διπόταμο), Mιχαήλ Aναγνωστοπούλου (Πάπιγκο)...

Ξενιτεμένοι από παλιά οι Zαγορίσιοι «τον ξηρόν της ξενητειάς άρτον τρώγοντες και το πικρόν ταύτης ποτήριον πίνοντες», βίωσαν έντονα τον έρωτα για τη γενέθλια γη κι ακατανί κητος καϋμός τους ήταν να την ιδούν μια μέρα λεύτερη και ευημερούσα. Kαι η έμφυτη αυτή παρόρμηση μαζί με το νόστο για την πατρίδα, τους οδηγούσε στα έργα ευποίας, τα οποία είχαν τοπική, όπως είδαμε, υπερτοπική, αλλά και πανελλήνια (εθνική) σημασία κι ωφελιμότητα. Yποτροφίες, διδακτήρια, πτωχοκομεία που απευθύνονταν στο ευρύτερο, ηπειρωτικό στοιχείο.

Aδελφοί Pιζάρη

Kορυφαίοι σε εθνικό επίπεδο ευεργέτες από το Zαγόρι οι αδελφοί Pιζάρη, Mονοδενδρίτες, οι οποίοι, κατά τον μοναδικό της Hπείρου και του Zαγοριού ιστοριοδίφη Iωάννη Λαμπρίδη, «επιμόνως εαυτοίς τον γάμο και τέκνα αρνηθέντες... ενυμφεύθησαν ούτως ειπείν την πατρίδα και δαψιλεστάτας αυτή δωρεάς αντί τέκνων προσήνεγκον».

Δίπλα στους Pιζάρηδες κορυφαίοι Διδάσκαλοι του Γένους από το Zαγόρι (Nεόφυτος Δούκας, Mεθόδιος Aνθρακίτης, Aναστάσιος Σακελλάριος, Xασιώτηδες, Aδελφοί Zίννοι κ.ά.), που ευεργέτησαν πολλαπλά το Eθνος, όχι μόνο με τις γνώσεις που μετέδωσαν, αλλά και με δωρεές.

Δωρεές

Oι Zαγορίσιοι όμως, έκαναν μεγάλες δωρεές και έξω από τη Mεγάλη Πατρίδα μας· εκεί που ευημερούσαν. O καθηγητής της Xριστιανικής Aρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Aθηνών Π. Bοκοτόπουλος σε ένα ταξίδι του προ δεκαετίας περίπου στην Aλβανία, φωτογράφησε εντοιχισμένη πλάκα στην Kεντρική Eκκλησία του Eλμπασάν με το όνομα του κτήτορά της Γ. Σωτήρη από τις Nεγάδες Zαγορίου.

Aυτή  όμως η δωρεά δεν ήταν ούτε η πρώτη ούτε η δεύτερη. Έχουμε σήμερα δεκάδες έγγραφες μαρτυρίες για τις εκκλησίες που έφτιαξαν και για τα διδακτήρια που ίδρυσαν και λειτούργησαν με χρήματά τους ευ- πατρίδες Zαγορίσιοι από την Κωνσταντινούπολη και την Aδριανούπολη, μέχρι το Κάιρο κι από την Αλεξάνδρεια και τη Σμύρνη μέχρι την Οδησσό και τη Μόσχα.

Mελετώντας προσεκτικά σχετικές διαθήκες και απαριθμώντας πράξεις και έργα ευποιίας στο Zαγόρι παρατηρεί κανείς το μεγάλο ενδιαφέρον των Zαγορίσιων ελεοθετών για την ανάπτυξη των Γραμμάτων και της Παιδείας.

Φτωχοί και με ελάχιστες γραμματικές γνώσεις οι ελεοθέτες, όταν εγκατέλειπαν την πατρίδα τους για να ξενιτευθούν, ποθούσαν να φανούν χρήσιμοι σ’ αυτή βοηθώντας την με όλες τους τις δυνάμεις να επιβιώσει και να προκόψει κι αυτή κατά την άποψή τους, μπορούσε να γίνει κυρίως με τα σχολεία και την Παιδεία.

Aξίζει τον κόπο να μνημονεύσουμε ορισμένα αποσπάσματα από διαθήκες Zαγορίσιων ελεοθετών που μαρτυρούν το υψηλό πατριωτικό φρόνημα και τη συνειδητή διάθεσή τους να φανούν «χρήσιμοι στο κοινωνικό σύνολο»:

«Προς ωφέλειαν του τε Zαγορίου και της ιδιαιτέρας αυτού πατρίδος» από τα έσοδα της περιουσίας του «διατηρείται διά παντός κοινή δημοσία Eλληνική Σχολή εν Σκαμνελίω» (Διαθήκη Δημ. Σαϊτσή, 1802).

Oι αδελφοί Πασχάλη από το Kαπέσοβο εκτός από το ομώνυμο διδακτήριο –«Tο εγκαλλώπισμα της Zαγορίσιας ευποιίας»– ιδρύουν εκεί οίκο ευγηρίας «προς περίθαλψιν, ενδυμασίαν, διατροφήν και πλύσιμον 15-20 εξ αμφοτέρων των φύλων, γεγηρακότων, εξασθενημένων και πτωχών εκ Zαγορίου».

Δεν λείπουν όμως και οι πολύ συγκινητικές και χαρακτηριστικές του πνεύματος της εποχής τους προσφορές ελεοθεσίας:

O Aναγνώστης Hλίας από τα Kάτω Πεδινά διαθέτει το 1873 «για το Παρθεναγωγείο του χωριού του» ένα κριάρι κι εκατόν οκάδες αραποσίτι.

Aκόμη από τον I. Λαμπρίδη μαθαίνουμε ότι «ο Δημήτριος Tσάμης, αμπελοφύλαξ πάσαν αυτού την περιουσίαν εξ ενός και μόνον όπλου συνισταμένην προς αρωγήν πτωχών της Δημοτικής Σχολής τέκνων».

Kαι σαν επίλογο να μνημονεύσουμε ένα ακόμη απόσπασμα. Eίναι από τη διαθήκη του Mιχαήλ Aναγνωστόπουλου από το Πάπιγκο, ο οποίος μεγαλούργησε στην Aμερική ως εφευρέτης της έκτυπης γραφής των τυφλών και ως διευθυντής επί 30 χρόνια (1867-1906) της φημισμένης Σχολής Tυφλών και Kωφαλάλων της Bοστώνης.

Γράφει λοιπόν ο ευεργέτης:

«Zήσας επί μακρόν χρόνον εν τη αλλοδαπή ούτε εν ταις λύπαις ούτε εν ταις δυσκολίαις ελησμόνησα την αγαπητήν μου πατρίδα, διετέλεσα δε αείποτε ενθαρρύνων την πρόοδον και την ευημερίαν αυτής. Tα εναποταμιεύματα πολυχρονίων μόχθων μου ρίπτω άσμενος επί του έδαφους αυτής, ίνα ανθίσει, ως ελπίζω, ο κάλλιστος των καρπών, η Eλληνική Παιδεία και η ανατροφή, τουτέστιν η εξημέρωσις εν τη μικρά ταύτη γωνία της Hπείρου, εις την ψυχήν της οποίας θέλω να αποθέσω το φως, όπερ εν αυτή το πρώτον είδον οι οφθαλμοί μου.»

ΠΗΓΗ:  Ένθετο 7 ημέρες της εφημερίδας Καθημερινή (27-3-1994)

Η ιστορία του ευεργέτη Μιχ. Αναγνωστόπουλου από το Πάπιγκο.

Αναζητώντας στο διαδίκτυο διάφορες πληροφορίες για το Ζαγόρι, στη σελίδα της εφημερίδας Ηπειρωτικός Αγών των Ιωαννίνων (www.agon.gr), βρήκα ένα δημοσίευμα της 15 Φεβρουαρίου 2009, στο οποίο περιγράφεται, με λίγα λόγια, η ιστορία του ευεργέτη Μιχαήλ Αναγνωστόπουλου από το Πάπιγκο. Ενός ανθρώπου, ο οποίος προσέφερε πάρα πολλά στον τόπο μας και στην ανθρωπότητα αλλά δυστυχώς λίγοι είναι αυτοί που γνωρίζουν για την προσφορά του. Το αξιόλογο αυτό δημοσίευμα  αναφέρει τα ακόλουθα: 

Από την Καραβατιά στο Άγαλμα της Ελευθερίας

«Το όνομα ανήκει στην Ελλάδα, η φήμη του στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά το έργο του στην Ανθρωπότητα». Η ιστορία ενός ευεργέτη του Μιχαήλ Αναγνωστόπουλου γνωστή ανά τον κόσμο, άγνωστη όμως σε πολλούς εδώ στα Γιάννενα. Κι όμως η πόλη του χρωστάει διανοίξεις δρόμων, ανεγέρσεις σχολικών κτιρίων. Εδώ δίπλα μας στη Βηλαρά και την Καραβατιά. Ενώ, το όνομα του αναγράφεται στο άγαλμα της Ελευθερίας, δεν… χώρεσε ακόμη σε κάποιον από τους δρόμους της δικής μας πόλης. Ο Κωσταντίνος Διαμαντής πρών Πρόεδρος της Διαχειριστικής Επιτροπής Κληροδοτήματος «Μιχαήλ Αναγνωστόπουλου», μας γράφει για την ιστορία του.

.....................................................................................

Αυτή την εποχή παίζεται στην Αθήνα, στο θέατρο ΑΛΦΑ, το έργο του Ουίλιαμ Γκίμπσον: «Το Θαύμα της Άννυ Σάλιβαν». Ένας από τους εκπαιδευτές και Διευθυντής του Σχολείου Τυφλών Κωφαλάλων παιδιών, όπου και συμβαίνει το «θαύμα» που λέγεται Έλεν Κέλλερ, είναι ο Michael Anagnos, δικός μας Μιχαήλ Αναγνωστόπουλος. Ο Μιχαήλ Αναγνωστόπουλος γεννήθηκε στο, Τουρκικής τότε Επικράτειας, Πάπιγκο Ζαγορίου το 1837. Τον τράβηξαν τα Γράμματα. Φοίτησε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και το 1861 αναγορεύτηκε Διδάκτωρ της Φιλοσοφίας με βαθμό άριστα, σε ηλικία 24 ετών.
Εργάστηκε ως δημοσιογράφος στην εφημερίδα «Εθνοφύλακας».
Τo 1866, κατά την Κρητική Επανάσταση, ο μεγάλος Φιλέλληνας ανθρωπιστής, αμερικανός γιατρός Σαμουήλ Χάου με την οικογένειά του ήρθε στην Ελλάδα, με μεγάλη βοήθεια σε χρήμα και εφόδια για τους Κρήτες Επαναστάτες, όπως είχε κάνει και κατά την αρχή της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 οπότε και ως νεαρός γιατρός περιέθαλψε τον τότε Ελληνικό Στρατό επί έξη συνεχή χρόνια.
Κατά τη δεύτερη αποστολή του, γνώρισε τον δημοσιογράφο Μιχαήλ Αναγνωστόπουλο με τον οποίο συνεργάστηκε για την απονομή της βοήθειας στους επαναστατημένους Κρήτες και τις οικογένειές τους που είχαν καταφύγει σε διάφορα νησιά του Αιγαίου ως πρόσφυγες, κυνηγημένοι από τους Τούρκους.
Με το τέλος της αποστολής του, ο Σαμουήλ Χάου πρότεινε στον Μιχαήλ Αναγνωστόπουλο να τον πάρει στην Αμερική. Το ανήσυχο πνεύμα του Αναγνωστόπουλου δέχτηκε τη νέα πρόκληση και στα τέλη του 1867 διασχίζει τον ωκεανό μαζί με την οικογένεια Σαμουήλ Χάου, τη σύζυγό του και τις δυο κόρες του.
Ιδρυτής του Ινστιτούτου Τυφλών της Βοστόνης Perkins, ο Χάου αφήνει διάδοχό του τον  Μιχαήλ Αναγνωστόπουλο και το Διοικητικό Συμβούλιο τον εξέλεξε Διευθυντή. Ο Μιχαήλ Αναγνωστόπουλος επέκτεινε τη Σχολή Τυφλών και ίδρυσε Νηπιαγωγείο για τυφλά κωφάλαλα παιδιά. Εκεί συντελέστηκε το θαύμα της Άννυ Σάλιβαν και του Μάϊκλ Ανάγκνος και η μικρή, τυφλή κωφάλαλη Έλεν Κέλλερ κατάφερε να γίνει διδάκτωρ της Φιλοσοφίας, επιστήμονας της Αγωγής, γνωστή συγγραφέας, ανθρωπίστρια και έζησε προσφέροντας και η ίδια ως τα βαθιά της γεράματα.
Ο Μιχαήλ Αναγνωστόπουλος δεν ξέχασε τη γενέτειρά του. Στο Πάπιγκο έστειλε χρήματα να χτιστεί και καινούργιο Σχολείο στη μικρή συνοικία απ’ όπου και καταγόταν και να λειτουργούν τα δυο Σχολεία, να πληρώνονται οι δάσκαλοι (τότε δεν τους πλήρωνε το Δημόσιο) και ό,τι άλλο χρειαζόταν η εκπαίδευση των Παπιγκιωτών. Τα Σχολεία σε μνήμη της μητέρας του Καλίνας ζήτησε να ονομαστούν «Καλίνεια Σχολεία».

Ο ίδιος όρισε τετραμελή Επιτροπή καθώς και τον τρόπο που θα διαχειρίζονται τα χρήματά του, όπως και αργότερα το Κληροδότημά του. Με εντολή του και με τα χρήματά του αγοράστηκε το 1900 ένα μεγάλο «κτήμα» στα Γιάννενα, μεταξύ της σημερινής οδού Βηλαρά και της συνοικίας Καραβατιά, έκτασης 7.5 στρεμάτων.
Ο Μιχαήλ Αναγνωστόπουλος πέθανε με παράξενο τρόπο το 1906 στο Βουκουρέστι όπου, μετά από μεγάλη περιοδεία στην Ελλάδα και τη Βουλγαρία, επισκεπτόταν τις Ελληνικές κοινότητες και έδινε διαλέξεις.

Άφησε σημαντικό Κληροδότημα στο Πάπιγκο και στην Κόνιτσα, με διαφορετικές Επιτροπές να διαχειρίζονται τα χρήματά του με δικό του Κανονισμό και το «κτήμα» στα Ιωάννινα περιήλθε στο Κληροδότημα Παπίγκου.

Στα Γιάννενα

Το 1950, η Διαχειριστική Επιτροπή Κληροδοτήματος «Μιχαήλ Αναγνωστόπουλου» ανταποκρίθηκε στην παράκληση του Μακαριστού Μητροπολίτου Σπυρίδωνα, και δώρισε στα Αγαθοεργά Καταστήματα της Ιεράς Μητροπόλεως Ιωαννίνων το μεγαλύτερο τμήμα του «κτήματος» για να χτιστεί Σχολείο. Έτσι το 1952 χτίστηκε το σημερινό 15ο Δημοτικό Σχολείο και αργότερα, το 1984, το νεώτερο 5ο Δημοτικό Σχολείο που φέρει και την ονομασία «Βαλάνειος Σχολή». Διανοίχτηκαν επίσης η οδός «Γυναικών Πίνδου» και η οδός «Ευλογίου Κουρίλα» (1880 - 1961 Μητροπολίτη Κορυτσάς).

Στην Αμερική εγκωμίασαν το έργο του και τίμησαν τη μνήμη του Μιχαήλ Αναγνωστόπουλου, ο Κυβερνήτης της  Μασαχουσέτης μεταξύ των άλλων είπε: «Το όνομα του Μιχαήλ Αναγνωστόπουλου ανήκει στην Ελλάδα, η φήμη του στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά το έργο του στην Ανθρωπότητα». Το όνομά του είναι γραμμένο στο Άγαλμα της Ελευθερίας των ΗΠΑ.

Στην πατρίδα του, γίνεται μνημόσυνο στη μνήμη του από τις Επιτροπές του Κληροδοτήματός του στην Κόνιτσα και το Πάπιγκο. Έχουν εκδοθεί τέσσερα βιβλία σχετικά με τη ζωή του και τις επιστολές του από Παπιγκιώτες και έχει φιλοτεχνηθεί η προτομή του στη είσοδο του Σχολείου.
Μήπως και η πόλη των Ιωαννίνων θα έπρεπε να μνημονεύσει κάπου το όνομά του; Η Διαχειριστική Επιτροπή Κληροδοτήματος «Μιχαήλ Αναγνωστόπουλου» Παπίγκου είχε ζητήσει παλαιότερα να ονομασθεί ένας δρόμος με το όνομά του. Ο Δήμος Ιωαννίνων δεν αποκρίθηκε θετικά. Μήπως θα έπρεπε κάποιο από τα Σχολεία του συγκροτήματος της οδού Γυναικών Πίνδου να ονομαστεί «Αναγνωστοπούλειο»; Κατά τη γνώμη μου θα είναι τιμή για την Εκπαίδευση να μνημονεύεται το όνομά του σε ένα Ελληνικό Εκπαιδευτήριο.

Ψηφιοποιούνται οι θησαυροί της Ριζαρείου Βιβλιοθήκης.

Στα μέσα Ιανουαρίου θα πραγματοποιηθούν τα εγκαίνια της Ριζαρείου βιβλιοθήκης, η οποία βρίσκεται σε φάση αναδιοργάνωσης και εκσυγχρονισμού. Στόχος είναι η καλύτερη πρόσβαση των ενδιαφερομένων, που πλέον δεν θα περιορίζονται στους μαθητές και σπουδαστές της Σχολής.

«Η βιβλιοθήκη της Ριζαρείου έχει ήδη αποκτήσει ηλεκτρονικό αναγνωστήριο, ενώ συνεχίζεται η ψηφιοποίηση των τόμων. Στη συνέχεια, θα γίνει η ψηφιοποίηση των σπάνιων και παλαίτυπων βιβλίων, που όμως είναι ένα δύσκολο κομμάτι καθώς απαιτεί κονδύλια. Δεν μπορεί να γίνει με τα μέσα που έχουμε. Το πιο πιθανό είναι να μπει σε κάποιο πρόγραμμα», μας πληροφορεί ο βιβλιοθηκονόμος Γιώργος Λάππας.
Σε λίγους μήνες, οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να βρίσκουν έργα της βιβλιοθήκης μέσω της ηλεκτρονικής διεύθυνσης www.rizarios.gr ή www.lyk-rizar.att. sch.gr, όπου ειδικός σύνδεσμος θα τους συνδέει με τον κατάλογο των βιβλίων.
«Σκοπός μας είναι να γίνει μια καλή βιβλιοθήκη των βορείων προαστίων, που θα απευθύνεται στο κοινό. Από τα εγκαίνια και μετά, η βιβλιοθήκη θα είναι ανοιχτή σε όλους, μαθητές, φοιτητές, δασκάλους, ερευνητές και εμείς θα είμαστε εδώ για να τους βοηθούμε. Δεν μπορείς να βρεις τα πάντα μέσω Ίντερνετ», διαπιστώνει η υπεύθυνη της Βιβλιοθήκης Μαρία Καΐρη.
Παράλληλα με τα εγκαίνια, θα πραγματοποιηθεί και μια έκθεση βιβλιοδεσίας για να γνωρίσει ο κόσμος τον πλούτο που κρύβει η Ριζάρειος Βιβλιοθήκη.

Μια πλούσια θεολογική βιβλιοθήκη
Η Ριζάρειος Σχολή λειτουργούσε επί 120 χρόνια στα κτίρια που βρίσκονταν στη Βασ. Σοφίας, απέναντι από τον Ευαγγελισμό. Από το 1960 μεταφέρθηκε στις καινούργιες εγκαταστάσεις της στο Χαλάνδρι, σε ένα χώρο ήσυχο και κατάφυτο. Εκεί βρίσκεται και η βιβλιοθήκη της, που εμπλουτίζεται συνεχώς.
«Το πρώτο βασικό τμήμα της είναι τα έργα που έγραψε ο Άγιος Νεκτάριος, διευθυντής της Σχολής μεταξύ 1894 και 1908», δήλωσε ο βιβλιοθηκονόμος Γιώργος Λάππας.
Τα έργα του Αγίου βρίσκονται σε ειδικό έκθεμα στο αναγνωστήριο της βιβλιοθήκης, εκεί όπου εκτίθεται και το πρώτο βιβλίο που αγόρασε ο Γεώργιος Ριζάρης και φέρει τη χειρόγραφη σημείωσή του «εγώ υπήρξα ολιγομαθής αλλά ετίμησα τους πεπαιδευμένους».
«Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι ο ίδιος ήταν στ' αλήθεια ολιγομαθής. Ήταν ένας έμπορος της εποχής του, που γνώριζε λατινικά και φυσικά να εκτιμά τα αξιόλογα έργα», διευκρινίζει η Μαρία Καΐρη.
Στο αναγνωστήριο εκτίθενται και κάποια από τα σπάνια και παλαίτυπα βιβλία που αγόρασε ο ίδιος ο ευεργέτης, όπως για παράδειγμα ένα παλαίτυπο του 1577 για την Οικουμενική Σύνοδο της Φλωρεντίας και το «Ομήρου Οδύσσεια» του 1529, από τα λίγα βιβλία που δεν έχουν θεολογικό περιεχόμενο.
«Σκοπός του ιδρύματος είναι να έχουμε μια κυρίως θεολογική βιβλιοθήκη, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν προσπαθούμε, ιδιαίτερα με τις καινούργιες αγορές βιβλίων, να έχουμε μια ακαδημαϊκού περιεχομένου βιβλιοθήκη», διευκρίνισε ο κ. Λάππας.
«Οπωσδήποτε θέλουμε να κρατήσουμε το θεολογικό κομμάτι, καθώς δεν υπάρχει κάτι αντίστοιχο στην Ελλάδα, εκτός από ελάχιστες εξαιρέσεις, όπως η Γεννάδειος», συμπλήρωσε.

Παλαίτυπα και σπάνιες βιβλιοδεσίες
Το καμάρι της βιβλιοθήκης της Ριζαρείου είναι τα παλαίτυπα, οι παλιές εκδόσεις του 16ου, 17ου και 18ου αιώνα, που αναμένεται να τοποθετηθούν, για την καλύτερη συντήρησή τους, στα καινούργια βιβλιοστάσια.
Το περιεχόμενό τους είναι ποικίλο: από κείμενα αρχαίων ελλήνων και λατίνων συγγραφέων, πατερικά κείμενα, θεολογικά συγγράμματα, λεξικά της αρχαίας και λατινικής γλώσσας μέχρι βοηθήματα, έργα ιστορίας, αρχαιολογίας, παιδαγωγικής, λογοτεχνίας, μαθηματικών, γεωγραφίας κ.α.
Όπως αναφέρει στον τόμο του «Βιβλιοθήκη της Ριζαρείου Σχολής, Εκδόσεις ΙΣΤ΄, ΙΖ΄, ΙΘ΄ αι. (1523-1800)», ο Νικηφόρος Καχριμάνης, πρώην καθηγητής της σχολής, η αξία των βιβλίων αυτών δεν είναι μόνο ιστορική, αλλά και παλαιογραφική και καλλιτεχνική. Έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον όχι μόνο για το περιεχόμενό τους, αλλά και για την εκτύπωση, τη βιβλιοδεσία, την εικονογράφηση και την πλούσια καλλιτεχνική διακόσμηση που τα συνοδεύει.
«Εκείνο όμως που κάνει τα βιβλία αυτά ξεχωριστά είναι οι βιβλιοδεσίες τους», αναφέρει η κ. Καΐρη. «Ο Γεώργιος Ριζάρης, όταν αγόραζε τα βιβλία του, που δεν ήταν καθόλου τυχαία, τα έστελνε κατευθείαν σε μεγάλα βιβλιοδετικά κέντρα και τα έδενε. Αυτό σημαίνει ότι εντός της βιβλιοθήκης υπάρχει μια σπάνια συλλογή βιβλιοδεσίας με έργα σημαντικών ξένων τεχνιτών (βιβλιοδετών, τυπογράφων κλπ.), τα ονόματα των οποίων γνωρίζουμε από τα βιβλία που υπάρχουν στις ανά τον κόσμο βιβλιοθήκες. Τέτοια παραδείγματα της δουλειάς τους δεν υπάρχουν πουθενά σ' αυτή την έκταση στην Ελλάδα», συμπληρώνει.

ΠΗΓΗ:  www.epirusonline.gr

Οι ευεργέτες του Ντομπρίνοβου!

Ο ευεργετισμός υπήρξε ένα ιδιαίτερο φαινόμενο στη νεοελληνική ιστορία, δημιούργησε παράδοση στην προεπαναστατική περίοδο και συνετέλεσε τα μέγιστα στην αναγέννηση του Έθνους και του Ελληνικού κράτους.
Δεν ήταν λίγοι οι Έλληνες που ξεκίνησαν από μια φτωχή γωνιά της πατρίδας μας και αφού δούλεψαν σκληρά, σε τόπους ξένους και πλούτισαν, δεν ξέχασαν την πατρίδα τους και με διάφορους τρόπους φρόντισαν και βοήθησαν με χορηγίες των για να κτισθούν σχολεία, εκκλησίες, γεφύρια, να πραγματοποιηθούν διάφορα κοινωφελή έργα, να βοηθηθούν άποροι κλπ.
Στην περιοχή του Ζαγορίου υπήρξαν άφθονοι ευεργέτες. Το φαινόμενο αυτό δεν θα μπορούσε να απουσιάσει και από το χωριό μας. Έτσι, ο Ν. Έξαρχος στο βιβλίο του «Το Ντομπρίνοβο» κάνει αναφορά και στους ευεργέτες του «Ντομπρίνοβου». Γράφει συγκεκριμένα:   

Το 1816 ο ηγούμενος Κυπριανός έδωσε ένα σημαντικό ποσό για να φτιαχτεί υδραγωγείο στο χωριό. Το 1857 ό Απόστολος Γεωργίου έδωσε 2500 γρόσια, και την ίδια χρονιά ο Νικόλαος Καρκαηδόνης 4000 γρόσια για την ανέ¬γερση του πρώτου σχολείου, ενώ για τον ίδιο σκοπό ο Νίκου Θόδωρου (Νίκος Θεοδώρου) έδινε για μεγάλο διά¬στημα, απ' το 1854 ως το 1870, 300 γρόσια το χρόνο.
2500 γρόσια προσέφερε ο Γ. Βρυάζης το 1873 για καλντιρίμια στο χωριό κι αρκετά χρήματα για το υφαντή¬ριο.  Ο Αντώνης Γιαννούσης κι ο Μιχάλης Κοκοράβας έ¬δωσαν από 250 γρόσια για μια βρύση του χωριού. Αλλ’  ο κατάλογος δεν τελειώνει εδώ. Θ' άξιζε ν' αναφερθούν κι άλλοι, ανάμεσα τους: ο Γ. Νικολαΐδης, ο Αντώνης Ρέττος κι ο Μιχάλης Νασιώκας, η οικογένεια Πέτσου, που έχτισε την ομώνυμη γέφυρα στον Ποταμό «Βάλε - Μάρε» το 1880, η Αικατερίνη Πριμηκήρη απ' τη Λάιστα, πρόσφατα ο Νίκος Πολυμερίδης, και πολλοί πού τα ονόματα τους έχουν χαθεί.

Οι νύχτες του Γιούγκ!

Μια μεταφραστική απόπειρα του Κων. Τζιγαρά (1819-1820)
Σας φαίνεται περίεργο γιατί αναφέρομαι στο παρόν άρθρο με αυτό τον τίτλο αλλά, ανακατεύοντας τα βιβλία μου, βρήκα ένα ανάτυπο που μου απέστειλε ο κ.κ. Κώστας Λάππας από την Ακαδημία Αθηνών ( Κέντρο Ερεύνης του Μεσαιωνικού & Νέου Ελληνισμού) έκδοση 2000, όπου γίνεται μια εκτενής αναφορά στο πρόσωπο του μεταφραστή Κωνσταντίνου Τζιγαρά και την οποία παραθέτω αυτούσια.

" Ο Κωνσταντίνος (Κωστάκης) Τζιγαράς είναι γνωστός κυρίως από τη μετάφραση του έργου του Βολταίρου "Ιστορία Καρόλου του ΙΒ" που τυπώθηκε στην Βενετία το 1806. Γιός του εμπόρου Νικολάου Τζιγαρά, ο οποίος καταγόταν από το Βραδέτο του Ζαγορίου και ήταν εγκατεστημένος στη Μολδαβία, ασκεί όπως και ο πατέρας του το επάγγελμα του εμπόρου. Το 1805 υπογράφει μαζί με άλλους ηπειρώτες εμπόρους έγγραφο προς τον Πατριάρχη Κων/πόλεως, που αναφέρεται στην εκλογή επιτρόπων της Σχολής Καπλάνη των Ιωαννίνων, ενώ το 1815 επιστέλλει για οικονομικά ζητήματα στον Ιωάννη Αλεξ. Καλλιμάχη. Πατέρας και υιός Τζιγαράς διατηρούν σχέσεις με τον τόπο καταγωγής τους, προσφέροντας χρήματα για την ανέγερση και τη λειτουργία σχολείου στο Βραδέτο και για άλλα έργα ευποιΐας. Στα χρόνια της Γ' ηγεμονίας του Σκαρλάτου Καλλιμάχη στη Μολδαβία (1812-19) ο Τζιγαράς μπαίνει στην ηγεμονική αυλή του Ιασίου και αποκτά αξιώματα και δύναμη. Γύρω στο 1816 γίνεται αγάς στο Ιάσιο (= επιστάτης της αγοράς, εφορεύων και προνοούμενος και της της πόλεως ευταξίας) και προς το τέλος της ηγεμονίας του Καλλιμάχη, διορίζεται "Διοικητής" στο Γαλάτζι. Ως αξιωματούχος, συνδέεται στενά με φαναριώτικους κύκλους και συνεχίζει να παρέχει συνδρομή σε εκδόσεις βιβλίων. Το 1817 είναι ανάμεσα στους επιστάτες, με την ευθύνη συγκέντρωσης συνδρομών για την Βοτανική του Π. Βηλαρά. Τον Ιούνιο του 1819 ακολουθεί τον Καλλιμάχη στην Κων/πολη και παραμένει στο περιβάλλον του "εφορεύων πάντοτε εις την Καγκελαρίαν του" ως την έκρηξη της Επανάστασης του 1821 οπότε τον Μάϊο [του 1821] διαφεύγει στην Οδησσό. Φαίνεται λοιπόν ότι ο Κων. Τζιγαράς ήταν ευκατάστατος και μορφωμένος έμπορος. Γνώριζε Γαλλικά, Γερμανικά και Ιταλικά. Προλογίζοντας τη μετάφραση της Ιστορίας Καρόλου ΙΒ' που είχε εκδοθεί με επιμέλεια του Άνθιμου Γαζή, ο Τζιγαράς αποτίει φόρο τιμής σε Ευγένιο [Βούλγαρη], Άνθιμο [Γαζή], Δανιήλ [Φιλιππίδη], Γρηγόριο [Κωνσταντά], τον "Μέγα" Κοραή και τους Ζωσιμάδες για την συμβολή στην πνευματική αναγέννηση του Ελληνισμού.

Όποιος επιθυμεί φωτοαντίγραφο του ανατύπου, ας μου το ζητήσει! 

ΠΗΓΗ:  http://vradeto1340.blogspot.com/

Μοιρολόϊ για τον Ιωαννούτσο Καραμεσίνη.

Ο Ιωαννούτσος Καραμεσίνης του Αλεξίου διετέλεσε Γενικός Προεστώς Ζαγορίου και Ιωαννίνων πριν τον ερχομό του Αλή Πασά και οπωσδήποτε απ’ το 1788, που εγκαθίσταται πασάς στα Γιάννενα ο Αλής, ως το 1798 που ο ίδιος δολοφονείται.
Ο Ιωαννούτσος Καραμεσίνης χαρακτηρίζεται απ’ το Μακρυγιάννη «Ρωμαίος Πασάς» και στην τοπική παράδοση «Ρωμιόπασας».
Ο Κ. Βαρζώκας στο βιβλίο του «Αλέξης Νούτσος, Γιάννενα 1971» γράφει για τον Ιωαννούτσο: «…έζησε πολλά χρόνια στην Κωνσταντινούπολη. Η τεράστια περιουσία του, η πολιτική του φρόνηση, η φιλανθρωπία του, η αρχοντιά του γενικά έμειναν ως σήμερα ζωντανά στην τοπική παράδοση…».
Ο Καπεσοβίτης άρχοντας μαζί με ισχυρούς Ζαγορίσιους και Γιαννιώτες, συνετέλεσε στον αποκεφαλισμό του Σουλεϊμάν Πασά κι αυτό δεν το συγχώρησε ποτέ η πανούργα Σουλεϊμάν Πασίνα.
Παράλληλα ο Ιωαννούτσος πρωτοστάτησε και στην έκδοση φιρμανιού για τον διορισμό του Αλή στο πασαλίκι των Ιωαννίνων.
Τούτο αποτέλεσε ένα ακόμη λόγο μίσους κατά του Ιωαννούτσου, τόσο από τη Σουλεϊμάν Πασίνα, όσο και από τους Οθωμανούς Τούρκους που παραμερίστηκαν.
Τα Γιάννινα έχουν Πασά τον Αλή αλλά ένα μέρος της εξουσίας ανήκει στους Ζαγορίσιους και στους Αρβανίτες.
Οι Οθωμανοί Τούρκοι των Ιωαννίνων, τους οποίους ούτε ο Αλής συμπαθούσε, συσπειρώνονται γύρω από τη Σουλεϊμάν Πασίνα κι αποφασίζουν τη δολοφονία του Ιωαννούτσου.
Ένα βράδυ λοιπόν, φεύγοντας απ’ το αρχοντικό της Σουλεϊμάν Πασίνας, όπου ήταν καλεσμένος στους γάμους της κόρης της, δολοφονείται άγρια από πληρωμένους Τούρκους.
Ο Αλής, συντετριμμένος από το χαμό του αδερφοποιτού του Ιωαννόυτσου, μοιρολογεί πάνω στο κατακρεουργημένο σώμα του:
«Δε στώπα Νούτζο μ’ αδερφέ…..
Ο Αλής ορκίζεται παντοτινή αγάπη κι αφοσίωση στον Αλέξη Νούτσο τον οποίο έχει Γενικό Προεστό Ζαγορίου και Ιωαννίνων από το 1798 ως το 1820

Ψηλά στου Βίκου την κορφή καρσί απ’ το Βραδέτο

μια πέρδικα κατάμαυρη επικροκελαϊδούσε,

Δεν κελαϊδούσε σαν πουλί μόνο μοιρολογούσε.

Τιν’ το κακό που γίνηκε στο δόλιο το Ζαγόρι,

τον Προεστώτα σκότωσαν τον άρχοντα Γιαννούτσο.

«Δε στώπα Νούτσο μ’ αδερφέ να κάτσεις μετ’ εμένα.

Δε μ’ άκουσες κι εκίνησες στα Γιάννινα και επήγες

Να προσκυνήσεις τούρκισσα τη Σουλεϊμάν Πασίνα

κι αυτή για ευχαρίστηση σούκοψε το κεφάλι

και τωρριξε στα χώματα για να το φαν’ οι σκύλοι.

Ανάθεμά σε Πάσαινα και τρισανάθεμάσε

κι αυτόν τον Αληζότ αγά που πήρες στο πλευρό σου».

(Δημοσίευση: Κ. Βαρζώκα «Αλέξης Νούτσος» Γιάννινα, 1971.

ΠΗΓΗ: Ημερολόγιο 2002 του Πολιτιστικού Συλλόγου Καπεσόβου με θέμα «Συνέβη στο Καπέσοβο και έγινε τραγούδι»

ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΑΜΕ ΣΤΟ:  http://ligapola.blogspot.com/

Οι εθνικοί ευεργέτες Μάνθος Ριζάρης (1764-1824) & Γεώργιος Ριζάρης (1769-1842)

Ο Μάνθος και ο Γεώργιος Ριζάρης γεννήθηκαν στο Μονοδένδρι Ζαγορίου της Ηπείρου, ο πρώτος το 1764 και ο δεύτερος το 1769. Μετά τον θάνατο του πατέρα του ο Μάνθος πήγε στην Ρωσία, κοντά στον θείο του Πανταζή, στην πόλη Νίζνα. Ασχολήθηκε με το εμπόριο και επέκτεινε τις εμπορικές του επιχειρήσεις στην Μόσχα, στην Οδησσό, στην Βεσσαραβία, σε παραδουνάβιες πόλεις και στην Κωνσταντινούπολη. Το 1806 κάλεσε στην Ρωσία τον αδερφό του Γεώργιο, με τον οποίο συνεργάστηκε ιδρύοντας εμπορικό οίκο. Το 1814 ο Μάνθος μυήθηκε στην Φιλική Εταιρεία από τον Εμμανουήλ Ξάνθο και είχε το συνθηματικό όνομα «Πρόθυμος». Προσέφερε ανεκτίμητες υπηρεσίες στον αγώνα του Έθνους το 1821 ενισχύοντάς τον με πολλές χιλιάδες ρούβλια, τόσο για την αγορά οπλισμού όσο και για την τροφοδοσία και συντήρηση των αγωνιστών. Επιθυμία του Μάνθου ήταν ίδρυση σχολείου στην ιδιαίτερη πατρίδα του, το Μονοδένδρι, και Εκκλησιαστικής Σχολής στην ελεύθερη Ελλάδα αλλά δεν πρόλαβε να την πραγματοποιήσει γιατί ο θάνατος έκοψε το νήμα της ζωής του στην Μόσχα το 1824. Τις επιθυμίες του όμως αυτές εκπλήρωσε ο αδερφός του Γεώργιος ιδρύοντας το 1835 το σχολείο στο Μονοδένδρι και το 1841 την «Ριζάρειο Εκκλησιαστική Σχολή» στην Αθήνα. Η Φιλική Εταιρεία ανακήρυξε τον Μάνθο Ριζάρη «Μέγα Ευεργέτη» της και ο βασιλιάς Όθωνας το 1841 παρασημοφόρησε τον Γεώργιο Ριζάρη με τον «Χρυσούν Σταυρόν του Σωτήρος» η δε Βουλή των Ελλήνων το 1841 ανέγραψε τα ονόματα των δύο αδερφών στην «Στήλη των Μεγάλων Ευεργετών του Έθνους». Ο Γεώργιος Ριζάρης πέθανε στην Αθήνα το 1842.

ΠΗΓΗ:  www.ipirotikos.gr

Άγιος Θεόδωρος ο Τήρων στο Κισινάου (Τσούφλεια) . Ανηγέρθη με δαπάνες του εθνικού ευεργέτη Αναστάσιου Τσούφλη απο το Τσεπέλοβο Ζαγορίου.

Από την πρώτη κιόλας φορά που επισκέφτηκα το Chişinău (Κισινάου), την πρωτεύουσα της Μολδαβίας, ήταν η εκκλησία που μου έκανε την μεγαλύτερη εντύπωση... Τόσο η Ρωσο-βυζαντινού ρυθμού αρχιτεκτονική της όσο και το μπλε χρώμα της... Δεν είχα την ευκαιρία να την δω από κοντά τις προηγούμενες φορές, αλλά αυτή την φορά τα κατάφερα...

Αρχικά εισήλθα στον ναό να προσκυνήσω... Βγαίνοντας, όμως, από τον ναό, μου έκανε εντύπωση ένας τάφος που υπήρχε αριστερά από την είσοδο με μια εγχάρακτη προτομή και κείμενο κάτω από αυτή... Πλησίασα μήπως και καταλάβω τίποτα από τα γράμματα που ήταν γραμμένα πάνω και συγκινημένος διαπίστωσα ότι ήταν πολύ εύκολο για μένα... Ήταν στα ελληνικά...



Ο τάφος ήταν του εθνικού ευεργέτη - τόσο της Μολδαβίας όσο και της Ελλάδας - και τέκνου της Ηπείρου Αναστάσιου Τσούφλη, ο οποίος ανέγειρε το 1858 αυτόν τον ναό εκπληρώνοντας την επιθυμία του αποθανόντος αδελφού του, Θεόδωρου... Έτσι εξηγείται και το "Ciuflea" (Τσιούφλεα) που μου έλεγαν όταν ρωτούσα το όνομα της εκκλησίας...


Ο Αναστάσιος Τσούφλης του Κωνσταντίνου γεννήθηκε στο Τσεπέλεβο της Ηπείρου στις 24 Ιουνίου του 1801 και πέθανε στο Κισινάου της Μολδαβίας στις 18 Σεπτεμβρίου του 1870.

Στον τάφο του είναι γραμμένο επίσης στα ελληνικά:

Τύμβος ὃς δε Τσούφλη Ἀναστασίου
Μνημόσυνον ἒστηκεν ὃς γέ Τληπαθοῦς,
Γεννημένης ἄπο Ἠπείρου φίλης
Ἂφενον δ' ὧδε πολύν θησαυρίσας,
Τόν δε Ναόν ἤγειρε περικαλλῆ,
Ἑπόμενος βουλῆ κασιγνήτου Θεοδώρου
Ἀρωγόν δέ τοῖς Ἓλλησιν ἒδωκε πλοῦτον
Ἁυτῷ δ' ἅυτῳς ἀγηρώ περιεθηκε κλέος.

O Άγιος Θεόδωρος ο Τήρων είναι άγιος της Ανατολικής Ορθοδόξου Εκκλησίας, ο οποίος έζησε στα χρόνια των αυτοκρατόρων Μαξιμιανού (286-305μ.Χ) και Μαξιμίνου Β΄ (307- 313μ.Χ.) και βρήκε μαρτυρικό θάνατο. Το προσωνύμιο "Τήρων" το απέκτησε επειδή είχε καταταχθεί στο σώμα των νεοσυλλέκτων της Ρωμαϊκής λεγεώνας... Tiro στα λατινικά σημαίνει νεοσύλλεκτος.


Στις 17 Ιουλίου του 2002 ιδρύθηκε το γυναικείο μοναστήρι του Αγίου Θεόδωρου του Τήρωνα, το οποίο ανήκει στο Πατριαρχείο της Μόσχας. Η Τσούφλεια εκκλησία και ο γύρω χώρος ανήκουν πλέον στο μοναστήρι αυτό...

Σημείωση: Παλιές φωτογραφίες της εκκλησίας μπορείτε να δείτε στην ιστοσελίδα Centrul Istoric Chişinăului.

ΠΗΓΗ: klearchosguidetothegalaxy.blogspot.com

Αναστάσιος Τσούφλης, ο εθνικός ευεργέτης από το Τσεπέλοβο Ζαγορίου.

Ο Αναστάσιος Τσούφλης γεννήθηκε στο Τσεπέλοβο το 1801 από μια φτωχή οικογένεια. Με την ενηλικίωση του, ξενιτεύτηκε με τον αδελφό του στη Μολδοβλαχία. Εκεί, ανάπτυξε αμέσως ζωηρή επιχειρηματική δραστηριότητα, βασικά ως μεγαλοπανδοχέας με παράλληλες δραστηριότητες και κατόπιν ως μεγαλοκτηματίας.
Αποβίωσε κατά το 1870 στο Κισνόβι χωρίς απογόνους, ενώ ήδη είχε αποβιώσει ο αδελφός του Θεόδωρος. Η Θεία πρόνοια του ενέπνευσε να έχει ο ίδιος τέτοια πρόνοια, ώστε να παραχωρήσει στο ακέραιο την τεράστια περιουσία στο ελληνικό έθνος και κράτος.
Ο τάφος του, ως ιδιαίτερο μνημείο πλέον, δεσπόζει πλευρικά του ναού των Αγίου Θεόδωρων επί της Ciuflea street στο Κισνόβι. Τον περικαλλή αυτό ναό τον έκτισε στη μνήμη του αδελφού του, λαμπρύνοντας έτσι και την ορθόδοξη τοπική κοινότητα.
Στο Τσεπέλοβο έκτισε και χρηματοδότησε τη λειτουργία του ομώνυμου φαρμακείου «Τσούφλειο φαρμακείο», κατόπιν Τ.Τ.Τ. και όπου μέλει να λειτουργήσει Πινακοθήκη έργων τέχνης που θα φιλοξενήσει τα έργα του μεγάλου Τσεπελοβίτη ζωγράφου Πέτρου Παπαβασσιλείου.
Επίσης στη διαθήκη του περιέλαβε ικανά χρηματικά ποσά, με τα οποία θα είχαν αρωγή και σε ετήσια βάση οι χωριανοί για την εκπαίδευση των παιδιών, την αμοιβή του γιατρού, τη συντήρηση εκκλησιών, την οικονομική ενίσχυση των πτωχών, χηρών και ορφανών και άλλων αναξιοπαθούντων.
Μεγάλα ποσά και σε ετήσια βάση διατέθηκαν στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, στην Πολυτεχνική Σχολή, για την ανάπτυξη του Ελληνικού Εθνικού Στόλου και βέβαια στην Ακαδημία Αθηνών.
Ανάλογα ποσά διατέθηκαν από το κληροδότημα Τσούφλη κατά τα τέλη του 19ου αιώνα για τη δημιουργία των Τσούφλειων Διδακτηρίων στην πολυκατεχόμενη Μακεδονία, για την ανάπτυξη της ελληνικής παιδείας και την διατήρηση της εθνικής συνείδησης (Γευγελή, Στρώμνιτσα, Δοιράνη, Πετρίτσι κ.λ.π).
Τεράστια βέβαια ήταν η ακίνητη περιουσία του Αναστάσιου Τσούφλη στη Βεσσαραβία, η οποία έτυχε διαχείρισης σύμφωνα με τους όρους εκτέλεσης της διαθήκης.
Με την Οκτωβριανή επανάσταση του 1917 κατόπιν, άλλαξε και το καθεστώς στην τότε Βεσσαραβία, με αποτέλεσμα τη δέσμευση των περιουσιών, έπαψαν να υπάρχουν διατυπώσεις σχετικά με τα περιουσιακά και τη διαθήκη του αείμνηστου.
Εις μνεία το ονόματός του και της προσφοράς του, ο Πολιτιστικός Σύλλογος Τσεπελόβου «ΤΣΟΥΦΛΗΣ» φέρει την επωνυμία του και μόνον ως ελάχιστη ένδειξη τιμής και ευγνωμοσύνης.
Από αυτή την επωνυμία και μόνο, ευεργετείται και ενθαρρύνεται σήμερα ο Πολιτιστικός Σύλλογος Τσεπελόβου «ΤΣΟΥΦΛΗΣ» ως «απόκληρος» πλέον του τεράστιου αυτού Εθνικού Ευεργέτη Αναστασίου Τσούφλη, πλήν όμως ερήμην του. 

ΠΗΓΗ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟΥ:  zagoriou.blogspot.com
ΦΩΤΟ:  klearchosguidetothegalaxy.blogspot.com

Η ευεργέτης Αγγελική Παπάζογλου (1810-1891), με καταγωγή από το Σκαμνέλι Ζαγορίου.

Η Αγγελική Παπάζογλου καταγόταν από το Σκαμνέλι Ζαγορίου.   Γεννήθηκε  το 1810 και δεν ευτύχησε να αποκτήσει παιδιά από το γάμο της. Μετά τον θάνατο του συζύγου της, διέθεσε την περιουσία της για έργα κοινής ωφέλειας στα Ιωάννινα και στο Ζαγόρι. Ξόδεψε αρκετά χρήματα για την επισκευή δρόμων σε διάφορες περιοχές της Ηπείρου. Ανακαίνισε την εκκλησία της Αγίας Αικατερίνης στα Ιωάννινα, όπου και έχει ταφεί. Χρηματοδότησε την κατασκευή γέφυρας και πηγαδιού στη Λούτσα των Ιωαννίνων. Ανάλαβε την συντήρηση του σχολείου της Άνω Βίτσας και έδωσε το σπίτι της στα Γιάννενα, για την δημιουργία υφαντικής σχολής. Μετά από τον θάνατό της, το 1891, και σε εκτέλεση της  διαθήκης της, δόθηκαν διάφορα ποσά, για εκκλησίες και μοναστήρια, για την κατασκευή και τη συντήρηση δρόμων και γεφυριών, για συντήρηση πηγαδιών, για τη δημιουργία βιβλιοθήκης για το Πανεπιστήμιο Αθηνών και αγορά βιβλίων. Τέλος, όρισε  να δίνεται κάθε χρόνο ένα χρηματικό ποσό στο νοσοκομείο «Χατζηκώστα» των Ιωαννίνων, για άρρωστους με χρόνιες ή σοβαρές παθήσεις.-