Το 32ο Αντάμωμα των Σαρακατσαναίων της Ηπείρου στο Γυφτόκαμπο

Το Σαββατοκύριακο 6 και 7-8-2011, πραγματοποιήθηκε με επιτυχία στην περιοχή «Γυφτόκαμπος» στο Σκαμνέλι Ζαγορίου το 32^ο Αντάμωμα των Σαρακατσαναίων της Ηπείρου, το οποίο οργάνωσε η Αδελφότητα Σαρακατσαναίων Ηπείρου. 

 Παρά το γεγονός ότι η οικονομική κρίση που μαστίζει τη Χλωρα μας έχει δυσκολέψει τα οικονομικά όλων μας, εκατοντάδες Σαρακατσαναίοι με τις οικογένειές των αλλά και φίλοι αυτών, μετακινήθηκαν από διάφορα μέρη της Ηπείρου και της Ελλάδος γενικότερα και κατασκήνωσαν για λίγες μέρες στην πανέμορφη αυτή περιοχή του Ζαγορίου, για να παρευρεθούν στο ετήσιο Αντάμωμα.

Το γλέντι άρχισε το βράδυ του Σαββάτου στον ειδικά διαμορφωμένο χώρο της «Σαρακατσάνικης στάνης». Οι παρευρισκόμενοι, απόλαυσαν τους εκλεκτούς μεζέδες, το κρασί, τις κρύες μπύρες και το τσίπουρο που διέθετε η ταβέρνα στο χώρο της «Στάνης» και γλέντησαν μέχρι πρωίας με την ζωντανή ορχήστρα που υπήρχε και τους πολύ καλούς τραγουδιστές. 

Οι εκδηλώσεις συνεχίστηκαν το πρωί με τη θεία λειτουργία στο εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου και στη συνέχεια με την παρουσίαση παραδοσιακών χορών από χορευτικά συγκροτήματα των Συλλόγων Σαρακατσαναίων Ιωαννίνων, Θεσπρωτίας και Πρέβεζας.

Στις εκδηλώσεις, μεταξύ άλλων παραβρέθηκε το βράδυ του Σαββάτου ο Περιφερειάρχης Ηπείρου κ. Καχριμάνης και την Κυριακή το πρωί ο Δήμαρχος Ζαγορίου κ. Παπαναστασίου, ο οποίος απηύθυνε και χαιρετισμό και ο Δήμαρχος Ηγουμενίτσας  κ. Κάτσενος, ο οποίος είναι Σαρακατσάνος στην καταγωγή.

 Θερμά συγχαρητήρια στην Αδελφότητα Σαρακατσαναίων Ηπείρου για την άψογη διοργάνωση της εκδήλωσης και να ευχηθούμε σε όλους τους φίλους Σαρακατσαναίους να έχουν υγεία και να παρευρεθούν και του χρόνου στο 33ο Αντάμωμα.

ΤΣΕΠΕΛΟΒΟ - ΣΚΑΜΝΕΛΙ - ΓΥΦΤΟΚΑΜΠΟΣ - ΗΛΙΟΧΩΡΙ - ΒΡΥΣΟΧΩΡΙ

Η διαδρομή αυτή διατρέχει τον κεντρικό οδικό άξονα του Ζαγορίου και φυσικά ξεκινάει από το Τσεπέλοβο, το οποίο απέχει 50 χλμ. από τα Ιωάννινα. Το μάτι σας θα πέσει αμέσως στο κτίριο της Εστίας που λειτουργούσε και ως οικοτροφείο και φυσικά, στη μεγάλη πλατεία του, γύρω από την οποία είναι κτισμένα τα σπίτια των ευκα­τάστατων οικογε­νειών. Δείτε το αρχοντικό του Ιωαννίδη πίσω από το δημαρχείο και ανακαλύψτε το πα­λαιότερο σπίτι του Τσεπέλοβου, κτι­σμένο το 1843 πί­σω από την κε­ντρική εκκλησία. Στην πλατεία θα βρείτε και το μα­γαζί του τελευταί­ου τσαγκάρη που έχει μείνει στην περιοχή, του Δημήτρη Δεληγιάννη. Τόπος καταγωγής της διάσημη ηθοποιού Μαρίκας Κοτοπούλη.

Σε μικρή απόσταση από το Τσεπέλοβο βρίσκεται το Σκαμνέλι που μπορεί να μην σας φανεί όσο πρέπει «αρχοντικό» και «παραδοσιακό», αλλά θα βρείτε εδώ σημάδια αληθινής ανθρώπινης δράστηριότητας. Ο δρόμος συνεχίζει να ανηφορίζει ανάμεσα σε πεύκα και έλατα, φτάνοντας στο υψίπεδο του Γυφτόκαμπου που πρέπει να πήρε το όνομα του από κάποιον Γύφτο που βρέθηκε εκεί σκοτωμένος - όπου υπάρχουν εγκαταστάσεις του δασαρχείου και των υλοτόμων, για να συνεχίσει κατηφορίζοντας για το Ηλιοχώρι.

το Ηλιοχώρι πε­ρηφανεύεται δι­καίως για τον τε­ράστιο σε διάμε­τρο κορμού πλά­τανο της κεντρικής πλατείας. Λένε μά­λιστα ότι σε πά­χος είναι ο δεύτε­ρος στην Ελλάδα! Το Βρυσοχώρι θα το συναντήσε­τε στον δρόμο σας πηγαίνοντας προς τη γέφυρα του Α­ώου για να περά­σετε απέναντι, προς τα βλαχοχώρια της Λάκκας και τη Βασιλίτσα. Αξίζει να σταματήσετε στη μικρή πλατεία με την καταπληκτική θέα στις κορυφές της Γκαμήλας και της Τσούκα Ρόσσα. Δίπλα στην πλατεία βρίσκεται η επιβλητική εκκλησία του Αγίου Χαραλάμπους, κτισμένη γύρω στα 1814, με ωραία και σπάνια λιθανάγλυφα στον περίβολο και τα υπέρθυρα.

ΠΗΓΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ:  http://voltagr.page.tl

'Ο Γυφτόκαμπος' Ενοικιαζόμενα Δωμάτια, Καφέ, Ταβέρνα.

Εκεί που ο χρόνος έβαλε σημάδι.
Στην άκρη του Αώου.
Αντικρινά του Σμόλικα.
Κι έχει για μαξιλάρι του τα στήθη της Αλπικής Τύμφης-Γκαμήλας του ΖΑΓΟΡΙΟΥ.

 Άλλαξαν και αλλάζουν πολλά πράγματα στη ζωή μας. Κι αν όπως λένε “αλλάζει” η θάλασσα, αυτό που καρτερικά μένει και δεν αλλάζει είναι το βουνό. Συντρόφισσες έχει τις τέσσερις εποχές του χρόνου. Ερωτικά συμβιώνει και σιωπηλά χαίρεται να 'ρχεται ο άνθρωπος κοντά του. Να μη μείνει άλλο κρυμμένος στον εαυτό του. Να περπατήσει, ν' αφουγκραστεί τους ήχους αυτού του τόπου και να γευτεί χαρές του δάσους και μιας παρθένας φύσης.

 Να βρει πιο κει το ξάγναντο, ν' αρχίσει η καρδιά του να χορεύει. Να πλανηθεί το μάτι του στην ανοιχτή-τρανή αγκαλιά του ορίζοντα. Κι έτσι στο Γυφτόκαμπο να βρει το μέτρο του νου και του ματιού για να μετρήσει του τόπου τα ψηλότερα πεύκα και έλατα του Ζαγορίου. Και να φωλιάσει... σ' αετού φωλιά, σ' ένα καινούριο κτίριο δεμένο... μ' αυτόν τον τόπο.

 Το 'φτιαξε ο Χρυσικός και ο Ακρίβης - “Ταβέρνα” απλά κι αφτιασίδωτα την έχουν ονομάσει. Φιλοδοξούν, Παιδιά αυτού του τόπου μεγαλωμένα, μικρά κομμάτια να διασώσουν απ' την ιστορία-παράδοση ευρύτερη του Ζαγορίου. Ακόμα να διατηρήσουν την κληρονομιά του δάσους που είναι και όλων μας ευθύνη.

Το πρώτο το μπορούν και ήδη το κάνουν. Να συνδυάζουν της Φύσης τη χαρά με τη χαρά της Παράδοσης στα Ζαγορίσια φαγητά και πίτες. Απλοί, καθάριοι ως άνθρωποι΄ κύριοι ως επαγγελματίες.

 

 Εκεί στο Γυφτόκαμπο, όπως και τα βουνά χωρίς ν' αλλάζουν σε τίποτε, μας περιμένουν. Το υψόμετρο 1.180 μ. ας μη μας φοβίσει. Προχωρώντας από Τσεπέλοβο 15 χλμ. το συνηθίζεις και νιώθεις σαν το μικρό παιδί που χαίρεται το παιχνίδι... Χρήστος Γ. Καρβούνης

---

Ενοικιαζόμενα Δωμάτια, Καφέ, Ταβέρνα, 'Ο Γυφτόκαμπος'.
Νομός Ιωαννίνων, Περιοχή Ζαγρίου,  Θέση Γυφτόκαμπος, Υψόμετρο 1180μ. Τηλ: 2653 300 307 & 2653 300 371
Κιν: 6974 918808 & 6974 124383

ΠΗΓΗ:  http://zan.gr/ 

Τα μουσεία που μπορείτε να επισκεφτείται στην περιοχή του πρώην Δήμου Τύμφης.

Το πνευματικό κέντρο –Μουσείο « Κ. Λαζαρίδης » στο Κουκούλι στο οποίο βρίσκεται η βοτανικήσυλλογή του δασκάλου Κ. Λαζαρίδη με 96 από τις 149 οικογένειες όλων των φυτών του κόσμου. Επίσης στο μουσείο βρίσκεται και βιβλιοθήκη με σπάνια βιβλία, εφημερίδες και περιοδικά. Τηλ. επικοινωνίας για περισότερες πληροφορίες: 2653071775

 Το λαογραφικό μουσείο «Αγάπιος Τόλης» στους Κήπους, στο οποίο υπάρχει σημαντική συλλογή σκευών και εργαλείων της παραδοσιακής ζωής του Ζαγορίου. Τηλ. επικοινωνίας για περισσοτερες πληροφορίες: 2653071826

 

Η Σαρακατσάνικη Στάνη στο Γυφτόκαμπο. Ο γυφτόκαμπος δεν είναι χωριό αλλά ένας πανέμορφός περιφραγμένος χώρος μέσα στο δάσος, ανάμεσα στα χωριά Σκαμνέλι και Ηλιοχώρι, στον οποίο βρίσκεται ένας ολόκληρος οικισμός από σαρακατσάνικα κονάκια με όλο τον οικιακό εξοπλισμό και λειτουργεί σαν λαογραφικό μουσείο. Στο χώρο λειτουργεί καφέ-εστιατόριο, το οποίο σερβίρει και κυνήγι. Ο Γυφτόκαμπος είναι επίσης γνωστός για το ετήσιο αντάμωμα των Σαρακατσαναίων κάθε πρώτη Κυριακή του Αυγούστου, το οποίο ακολουθείται από τριήμερο γλέντι.

ΠΗΓΗ:   www.timfi.gov.gr

Η ζωή των σαρακατσιάνων.

Οι σαρακατσιάνοι, όπως έχουμε ήδη αναφέρει,  ήταν νομάδες κτηνοτρόφοι και αρκετοί από αυτούς, τους καλοκαιρινούς  μήνες, ανέβαιναν και βοσκούσαν τα ζώα τους στην περιοχή του χωριού μας και του Ζαγορίου γενικότερα. 

Πληροφορίες για τη ζωή και τις συνήθεις αυτής της νομαδικής κτηνοτροφικής ομάδας του Ελληνικού πληθυσμού, μπορείτε να δείτε μέσα από το πολύ όμορφο βίντεο που ακολουθεί και το οποίο βρήκαμε στο You Tube

Και ακολουθεί ένα ακόμη βίντεο, με πληροφορίες και ιστορικά στοιχεία για την προέλευση και την ζωή των σαρακατσιάνων, το οποίο επίσης βρήκαμε στο You Tube .

Κ Α Λ Η Μ Ε Ρ Α

Σήμερα, λόγω του ότι έχουμε  ετοιμάσει κάποια δημοσιεύματα σχετικά με την νομαδική ομάδα  των Σαρακατσιάνων και τον τρόπο ζωής των, επιλέξαμε να σας πούμε και την "Καλημέρα μας" από την Σαρακατσιάνικη Στάνη στο Γυφτόκαμπο!!!

Οι ρεπόρτερ της εκπομπής "Μένουμε Ελλάδα" στη Σαρακατσάνικη Στάνη στο Γυφτόκαμπο.

Την Σαρακατσιάνικη Στάνη στο Γυφτόκαμπο την επισκέφθηκαν στο παρελθόν και οι ρεπόρτερ της πολύ πετυχημένης εκπομπής με τον τίτλο "Μένουμε Ελλάδα" και ξεναγήθηκαν στο χώρο της από τον πρόεδρο του Συλλόγου, ο οποίος τους έδωσε και πληροφορίες για την ζωή της νομαδικής αυτής ομάδας του Ελληνικού πληθυσμού. 

Στη σελίδα της εκπομπής στο διαδίκτυο βρήκαμε το σχετικό βίντεο,  το οποίο μπορείτε να το δείτε κι εσείς και να ξεναγηθείτε στο χώρο της Στάνης πατώντας εδώ

Καφε εστιατόριο στο χώρο της Σαρακατσάνικης Στάνης στο Γυφτόκαμπο.

Για την Σαρακατσάνικη Στάνη που υπάρχει στην περιοχή του Γυφτόκαμπου, έχουμε αναφερθεί σε προηγούμενο δημοσίευμα. Αυτό όμως που παραλείψαμε να σας γνωρίσουμε είναι ότι στο χώρο της λειτουργεί και κατάστημα, καφε εστιατόριο, για την εξυπηρέτηση των επισκεπτών τόσο του χώρου όσο και της ευρύτερης περιοχής. 

Το κατάστημα το διευθύνει η συγχωριανή μας Αθανασία Μπαλά και είναι ανοιχτό όλες τις ημέρες της εβδομάδας εκτός από Δευτέρα και Τρίτη.

Η αίθουσα του καταστήματος είναι αρκετά περιποιημένη και διαθέτει τζάκι και ξυλόσομπα που ζεσταίνουν το χώρο. Στους τοίχους υπάρχουν παλαιές φωτογραφίες με στιγμιότυπα από την καθημερινή ζωή των Σαρακατσαναίων ενώ στα ξύλινα δοκάρια της οροφής θα δείτε κρεμασμένα διάφορα κουδούνια που έβαζαν στα ζώα τους.

Η Αθανασία λειτουργεί αρκετά χρόνια το κατάστημα και είναι άψογη μαγείρισα. Μπορείτε να δοκιμάστε ανεπιφύλακτα τις παραδοσιακές πίτες της περιοχής, διάφορα φαγητά με κυνήγια (αγριογούρουνο, λαγό κλπ) καθώς επίσης και τον παραδοσιακό πατσά. Όλα καλομαγειρεμένα και με αγνά υλικά, συνοδευόμενα με τσίπουρο ή καλό κρασί ανάλογα με τη διάθεσή σας. 

Σε περίπτωση που θέλετε να επικοινωνήσετε με το κατάστημα, το τηλέφωνο είναι το 6973873438.

Κ Α Λ Η Μ Ε Ρ Α

Σήμερα επιλέξαμε να σας πούμε "Καλημέρα" από το Γυφτόκαμπο. Από το όμορφο εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου που υπάρχει στο χώρο της Σαρακατσάνικης Στάνης.

Εικόνες από τη Σαρακατσάνικη Στάνη στο Γυφτόκαμπο!

Έχουμε αναφέρει ήδη, αλλά είναι και ευρέως γνωστό, ειδικά σε όσους έχουν επισκεφθεί τα Ζαγοροχώρια,  ότι στην περιοχή «Γυφτόκαμπος», στα μέσα της διαδρομής από το Σκαμνέλι για το Ηλιοχώρι, σε περιφραγμένο χώρο, υπάρχει η περίφημη "Σαρακατσάνικη Στάνη", η οποία αποτελεί μία αναπαράσταση οικισμού νομάδων κτηνοτρόφων Σαρακατσαναίων και έχει δημιουργηθεί από την Αδελφότητα Σαρακατσαναίων Ηπείρου.
Μία επίσκεψη στο χώρο αυτό,είναι πάντα ενδιαφέρουσα,όσες φορές και να επαναληφθεί,  διότι  ο επισκέπτης μπορεί να δει πως περίπου ζούσαν οι άνθρωποι αυτοί τα παλαιότερα χρόνια και να πλάσει με ευκολία, στο μυαλό του, εικόνες από την καθημερινή ζωή τους, δεδομένου ότι στο συγκεκριμένο χώρο, πέραν από τις καλύβες (κονάκια), μπορεί να δει τα διάφορα έπιπλα, σκεύη οικιακής χρήσης και εργαλεία, που χρησιμοποιούσαν οι Σαρακατσαναίοι στις καθημερινές τους ασχολίες αλλά και κατασκευές που αναπαριστούν τις δραστηριότητες και τον τρόπο ζωής των, όπως το μπατζαριό (τυροκομείο), τη στρούγκα, τη γάστρα, τον αργαλειό κλπ.
Οι φωτογραφίες που παραθέτουμε είναι από πρόσφατη επίσκεψή μας στο χώρο.

Το ορθό κονάκι, που είναι κυκλική καλύβα, κατασκευασμένη από άχυρο και ξύλα.

Το εσωτερικό από ένα ορθό κονάκι, στο φαίνεται ο χώρος που τακτοποιούσαν τα είδη οικιακής χρήσης που χρησιμοποιούσαν και ο χώρος που άναβαν φωτιά για το μαγείρεμα.

Το εσωτερικό του δασκαλοκάλυβου, που ήταν το κονάκι στο οποίο έμενε ο δάσκαλος και στο οποίο μάθαινε γράμματα τα παιδιά των Σαρακατσαναίων.

Το "Μπατζαριό" ήταν ο χώρος στον οποίο γινόταν η επεξεργασία του γάλακτος.

Η γάστρα στην οποία έψηναν τα φαγητά τους.

Η ζιάστρα, την οποία χρησιμοποιούσαν για να ζυγίζουν το γάλα ή οτιδήποτε άλλο.

Η στρούγκα στην οποία μάντρωναν τα πρόβατα, για να τα αρμέξουν.









ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Όλες οι φωτογραφίες είναι από προσωπικό μου αρχείο.-

Γυφτόκαμπος - Σαρακατσάνικη Στάνη

Η δασική περιοχή του Γυφτόκαμπου, ούτε κάμπος είναι ούτε υπήρξε ποτέ τόπος κατασκήνωσης Ρομά-Τσιγγάνων. Η ονομασία οφείλεται σε ένα περιστατικό που συνέβη στα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Όπως λένε, εκεί βρέθηκε το πτώμα ενός δολοφονημένου γυρολόγου και με βάση τον οθωμανικό νόμο που ίσχυε τότε, οι κατέχοντες τον τόπο του εγκλήματος έπρεπε να πληρώσουν φόρο. Καθώς η περιοχή δεν είχε κατακυρωθεί στην επικράτεια κάποιου από τα γύρω χωριά, οι κάτοικοι του Σκαμνελίου συγκέντρωσαν πιο γρήγορα τα γρόσια του προστίμου από τους γείτονές τους Βρυσοχωρίτες, εξασφαλίζοντας τον τίτλο χρησικτησίας της περιοχής.
Ο Γυφτόκαμπος βρίσκεται στη μέση της διαδρομής Σκαμνέλι-Βρυσοχώρι απέχοντας κι από τα δύο περί τα 10 χλμ. Σ’ αυτό ακριβώς το σημείο, η Αδελφότητα Σαρακατσαναίων Ηπείρου έχει στήσει μια παραδοσιακή σαρακατσάνικη στάνη. Η όλη εγκατάσταση καταλαμβάνει 16 στρέμματα, αποτελεί ακριβές αντίγραφο εκείνης που υπήρχε εδώ μέχρι τα μέσα του 50 και περιλαμβάνει αρκετά αχυρένια κονάκια με όλο τον οικιακό εξοπλισμό τους. Σήμερα λειτουργεί σαν υπαίθριο λαογραφικό μουσείο.
Αλλά είναι επίσης και σημείο αναφοράς για τους Σαρακατσάνους που ζούσαν νομαδική ζωή. Εδώ γίνεται κάθε χρόνο το ετήσιο αντάμωμα των Σαρακατσαναίων το πρώτο Παρασκευο-σαββατοκύριακο του Αυγούστου. Κατασκηνώνουν στο δάσος γύρω από την στάνη και γίνεται μεγάλο γλέντι. Το 2008 υπολογίζεται ότι πέρασαν από εδώ πάνω από 6.000 άτομα.
Η Στάνη αποτελείται από:
•    τα κονάκια που χρησιμοποιούνταν ως κατοικίες
•    το δασκαλοκάλυβο, το σχολείο της στάνης που χρησίμευε και ως κατοικία του δασκάλου
•    τα γρέκια, κινητοί στάβλοι από αχυρένιες πλάτες για να προφυλάσσονται τα πρόβατα από το κρύο.
•    τα μαντριά για τα γίδια, αν υπήρχαν
•    τον οβορό, πρόχειρη κατασκευή από ξύλο όπου μαζεύανε τα άλογα και τα μουλάρια
•    διάφορες άλλες βοηθητικές κατασκευές
Στη στάνη υπάρχει και καφενείο-ταβέρνα κι ένα μικρό εκκλησάκι. Αν έχετε μικρά παιδιά, υπάρχει άπλετος, ασφαλής χώρος για να παίξουν και να εξερευνήσουν όσο εσείς θα απολαμβάνετε το τσιπουράκι ή το φραπεδάκι σας.
 
ΠΗΓΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ:  http://ioannina360.com
ΦΩΤΟ ΑΠΟ:  www.letzeto.gr