.png)
Κάθε φορά πού ἐπιθυμοῦμε νά ἀναδείξουμε τόν ἡρωικό ρόλο μιᾶς ὀμάδας γυναικῶν στον ἐθνικό ἀγώνα τοῦ ̓21, μέ εὐκολία στρέφουμε τόν νοῦ μας στίς Σουλιώτισσες, τίς Μεσολογγίτισσες καί τίς γυναίκες τῆς Νάουσας. Μά ποιός ξέρει τάχα – ἐκτός, ἴσως, ἀπό τούς ντόπιους ἀπογόνους τους – τίς ἡρωικές Μανιάτισσες; Ποιός γνωρίζει τήν κρίσιμη μάχη πού ἔδωσαν αὐτές μόνες ἐνάντια στόν ἐχθρό, καί μάλιστα μάχη νικηφόρα;
Εἶναι, λοιπόν, ἐξαιρετική ἡ πρωτοβουλία τῆς ἀναγνωρισμένης συγγραφέως Σταυρούλας Ζώρζου νά παρουσιάσει τό ἱστορικό μυθιστόρημα μέ τίτλο «Μανιάτισσες», ἀπό τίς Ἐκδόσεις Ἔαρ, ἀναδεικνύοντας τίς ἡρωικές καί ἄγνωστες μορφές τῶν Μανιατισσῶν, πού σάν λιοντάρια στάθηκαν ἀτρόμητες ὑπερασπίζοντας τίς πατρικές τουςἐστίες, ὄχι μιά ὁποιαδήποτε στιγμή τοῦ Ἀγώνα, ἀλλά κυριολεκτικά ὅταν ὅλα «τά ’σκιαζε ἡ φοβέρα καί τά πλάκωνε ἡ σκλαβιά», γιά νά χρησιμοποιήσουμε τόν στίχο τοῦ Ἐθνικοῦ ποιητή.
Ὅταν ὁ λίβας πού ἄκουγε στό ὄνομα Ἰμπραήμ ἔκαιγε ὄχι μόνο τήν ἐπανάσταση, ἀλλά κυριολεκτικά τήν Πελοπόννησο ἀπ ̓ ἄκρου εἰς ἄκρον. Ὅταν τό ἄπαν κινδύνευε νά χαθεῖ, ἐκεῖνες σήκωσαν τά δρεπάνια τους καί θέρισαν, ὄχι τά λιγοστά στάχυα τῆς πετροσπαρμένης γῆς τους, ἀλλά τά κεφάλια τῶν ἐφορμούντων στρατιωτῶν τοῦ Μπραήμη!
Σάν νά κρατᾶ κάμερα στό χέρι, μέ ἕνα φοβερό μονοπλάνο πού ἐξελίσσεται συνεχῶς, ἀπό τήν πρώτη λέξη ὥς τήν ἀκροτελεύτια φράση τοῦ ἔργου της ἡ συγγραφέας μᾶς βάζει δίπλα στήν ἡρωίδα της, τή Γερακάραινα, γιά νά δοῦμε γύρω της καί μέσα της. Γιά νά γνωρίσουμε πῶς ἡ ἀγριάδα τοῦ τόπου καί τό στρίμωγμα μιᾶς κοινωνίας γεννᾶ γυναίκες ἡρωίδες. Πού ἀναγνωρίζουν τόν ρόλο τους στήν εἰρήνη καί τόν ὑπερβαίνουν στόν πόλεμο. Πού ἡ ἀνάγκη – κάνοντας καί τούς θεούς νά πείθονται – τίς μετασχηματίζει σέ πρωτοπαλίκαρα, σέ ἀνθρώπους-ἥρωες, ἕτοιμους να θυσιάσουν καί νά θυσιαστοῦν.
Καί γιά νά δείξει τή δυσκολότερη μάχη ἡ συγγραφέας, δέν μένει μόνο στίς ἐξωτερικές δυσκολίες. Δέν ζωγραφίζει μόνο τά ἀπόκρημνα βράχια ἐκείνης τῆς παραλίας, τοῦ Δυροῦ. Πλησιάζει τόν φακό της καί στά μέσα βράχια, χωρίς νά ὡραιοποιεῖ, χωρίς νά στρογγυλεύει, χωρίς νά σηκώνει τεχνητή ὁμίχλη πού θά κρύψει τήν ἀσχήμια τούτου τοῦ κόσμου –καί μάλιστα στην ὥρα τῆς ὕψιστης, κατά τόν ἅγιο Σιλουανό, ἁμαρτίας: τόν πόλεμο.
Ἡ Σταυρούλα Ζώρζου μᾶς γνωρίζει τούς ἥρωες – τίς ἡρωίδες ἐν προκειμένῳ – ἐκεῖ πού παλεύουν, στή σκόνη καί τό χυμένο αἷμα μιᾶς παλαίστρας χειρότερης ἀπό τό Κολοσσαῖο. Στήν παλαίστρα τοῦ κόσμου τῆς πτώσης καί τῆς φθορᾶς! Καί μᾶς σηκώνει ἀμόλυντους ἀπό ἐκεῖ, γεμάτους ἀπό θαυμασμό γιά τήν ἡρωική προσέγγισή του. Καί λίγο, τόσο δά, ψηλότερους. «Ἄμμες δέ γ ̓ ἐσσόμεσθα πολλῷ κάρρονες»! (Πλούταρχος, Λυκοῦργος, 21.2.9).
Γεώργιος Μαρκάκης
ἐκπαιδευτικός MEd
Διευθυντής 19ου Δ.Σ. Πατρῶν
Πηγή: περ. «Ἡ Δράση μας», Μάρτιος 2026.
