Y Φ Ε Γ Ν Η

.  ΥΦΕΓΝΗ: η [ουσ.] > ύφος + γνέθω. Ο τρόπος με τον οποίο ένα κείμενο «γνέθει» / δημιουργεί το λογοτεχνικό ύφος μέσω της πλοκής και των αφηγηματικών μεθόδων. Δηλώνεται και ως ιδιότητα του κειμένου π.χ. «Ο Ροϊδης έδωσε εξαιρετική σημασία στην υφέγνη της Πάπισσας Ιωάννας».   Αγαπητοί φίλοι   Οι συνεργάτες μου κι εγώ σας παρουσιάζουμε την Υφέγνη*  την πρώτη συνολική υπηρεσία επιμέλειας στον ελληνικό εκδοτικό χώρο. Προσφέρουμε εξατομικευμένες υπηρεσίες επιμέλειας σε όλα τα στάδια της λογοτεχνικής διαδικασίας, από τη γραφή στην παραγωγή.    ΥΦΕΓΝΗ* Αναλαμβάνουμε την επιμέλεια από το χειρόγραφο (ολοκληρωμένο ή μη) έως το τελικό τυπογραφικό δοκίμιο και απευθυνόμαστε τόσο σε μεμονωμένους συγγραφείς, όσο και σε εκδότες. Για οποιαδήποτε πληροφορία μη διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μας hyfegni@fairead.com   Παρακαλούμε να κοινοποιήσετε αυτή την ανακοίνωση σε φίλους, συναδέλφους και γνωστούς που πιθανόν ενδιαφέρονται. ΧΡΗΣΤΟΣ  ΧΡΥΣΟΠΟΥΛΟΣ   ==============================   ΥΦΕΓΝΗ*   Η ΥΦΕΓΝΗ* είναι η πρώτη συνολική υπηρεσία επιμέλειας που προσφέρεται στον ελληνικό εκδοτικό χώρο μέσω του FAIREAD και παρέχει εξατομικευμένες υπηρεσίες επιμέλειας σε όλα τα στάδια της λογοτεχνικής διαδικασίας (γραφή > παραγωγή). Αναλαμβάνουμε την επιμέλεια από το χειρόγραφο (ολοκληρωμένο ή μη) έως το τελικό τυπογραφικό δοκίμιο και απευθυνόμαστε τόσο σε μεμονωμένους συγγραφείς, όσο και σε εκδότες. Ο βραβευμένος συγγραφέας Χρήστος Xρυσόπουλος αναλαμβάνει την  επιμέλεια περιεχομένου και τη συμβουλευτική συγγραφέων. Η διορθώτρια Ελένη Ζαφειρούλη τη γλωσσική / τυπογραφική διόρθωση και επιμέλεια.   Η Λεωνή Θανασούλα την αόρατη γραφή (ghostwriting, κειμενογράφος - copywriter). H Λεωνή Θανασούλα είναι η πρώτη επαγγελματίας αόρατη συγγραφέας στην Ελλάδα. Επίσης, αναλαμβάνει τη συγγραφή ποικίλων κειμένων μη λογοτεχνικής φύσης και συγγραφική έρευνα.   Συνεργάτες, σύμμαχοι και συνοδοιπόροι του συγγραφέα

Χρήστος Χρυσόπουλος En[Syn]aesthesis / Anna Vera

Εικαστικά στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά








Χρήστος Χρυσόπουλος
En[Syn]aesthesis / Anna Vera  Υποσκήνιο  Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά
22 Οκτωβρίου 2015 – 3 Ιανουαρίου 2016
Εγκατάσταση (Φωτογραφικό αρχείο, κείμενο, ήχος)
Εγκαίνια έκθεσης: Πέμπτη 22 Οκτωβρίου 2015 /  6.00 μ.μ.
Δευτέρα με Κυριακή πλην Τρίτης.
Ώρες επίσκεψης: 18.00 – 20.30 
Εισιτήριο: 2 ευρώ, άνεργοι δωρεάν Kάθε Δευτέρα η έκθεση είναι επισκέψιμη με ελεύθερη είσοδο



Περισσότερες πληροφορίες 

Το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά φιλοξενεί την έκθεση του Χρήστου Χρυσόπουλου, με τίτλο En[Syn]aesthesis / Anna Vera.

«Πριν από μερικά χρόνια έζησα για λίγο σε ένα παράξενα σκοτεινό σπίτι στην Ουγγαρία. Επισκέπτης στον ίδιο χώρο όπου είχε ξοδευτεί μια άλλη ζωή. Ονομαζόταν Άννα Βέρα και βρήκα μερικές φωτογραφίες της αφημένες σε ένα συρτάρι. Ερήμην της, μετά τον θάνατό της, μου είχε προσφέρει τη φιλοξενία εκείνη που μόνο οι απόντες μπορούν να προσφέρουν. Επιστρέφοντας από εκεί, έφερα μαζί μου κάποιες εικόνες και τους ήχους μερκών παράξενων λέξεων. Ένα είδος σουβενίρ. Όπως το όνομα Άννα Βέρα, που είναι την ίδια στιγμή γνωστό και άγνωστο. Καιρός να ανταποδώσω τη φιλοξενία στην Άννα Βέρα. Καιρός να επινοήσω τη δική της ζωή».



Χρήστος Χρυσόπουλος

                                               
                                        

 

Ο Χρήστος Χρυσόπουλος τοποθετεί στο υποσκήνιο του ΔΘΠ, μια εγκατάσταση-βιογραφία ξεδιπλώνοντας μια κατοπτρική μυθοπλασία κάτω από την επιφάνεια της σκηνικής δράσης. Συμπλέκοντας στοιχεία της δικής του προσωπικής μνήμης με την ιστορία μιας ηλικιωμένης γυναίκας που γνώρισε σε ένα ταξίδι, ο Χρυσόπουλος προσεγγίζει τη διεργασία της ενσυναίσθησης: με ποιον τρόπο κατασκευάζουμε τον αληθινό εαυτό μας προσομοιώνοντας διαρκώς τον άλλον.

Σε μια εποχή κατά την οποία η προσοχή μας (ακόμα και στο πεδίο των τεχνών) μοιάζει να υπόκειται στην καθηλωτική ισχύ της επικαιρότητας, η επιλογή του Χρήστου Χρυσόπουλου να μας παρουσιάσει μια έκθεση / βιογραφία που παίρνει απόσταση (χρονική, γεωγραφική, θεματική) από την τρέχουσα συγκυρία, αποτελεί μια αντίδραση στην διχαστική θεματική της κρίσης και μας επιστρέφει στη συνείδηση των πρωταρχικών συστατικών της ανθρώπινης συλλογικότητας: τη μνήμη, την απώλεια, τη λήθη και την αναγνώριση της δυνατότητας να συνδεθούμε με τον άλλον.

Εκδηλώσεις

• Εγκαίνια έκθεσης: Πέμπτη 22 Οκτωβρίου 2015 /  6.00 μ.μ.

• Το Σάββατο 14 Νοεμβρίου στον 8μμ ο Γάλλος μουσικός Thierry Jolif θα αυτοσχεδιάσει εντός της εκθέσης. Η εκδήλωση πραγματοποιείται με την υποστήριξη του Γαλλικού Ινστιτούτου.

• Finnishage: Το Σάββατο 2 Ιανουαρίου 2016 στις 8μ.μ. ο Χρήστος Χρυσόπουλος θα διαβάσει εντός της έκθεσης, τα κείμενα του βιβλίου «Άννα Βέρα».

• Ξεναγήσεις από τον Χρήστο Χρυσόπουλο θα πραγματοποιηθούν σε ημερομηνίες που θα ανακοινωθούν κατά τη διάρκεια λειτουργίας της έκθεσης.

Η έκθεση συνοδεύεται από το βιβλίο / λεύκωμα «Άννα Βέρα» το οποίο διατίθεται στα βιβλιοπωλεία και στο ΔΘΠ.


       
                                  

                                  

Βιογραφικό
Ο Χρήστος Χρυσόπουλος (1968) έχει εκδώσει 14 βιβλία, ασχολείται με διαφορετικά είδη λογοτεχνίας (πεζογραφία, δοκίμιο, χρονικό), με τη θεωρία και με τη φωτογραφία. Έχει βραβευτεί με το Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών (2008) και με τα γαλλικά βραβεία Prix Laure Bataillon (2014) και Prix Ravachol (2013). Το 2015 η Γαλλική Δημοκρατία του απένειμε τον τίτλο του Ιππότη των Γραμμάτων και των Τεχνών. Είναι μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Πολιτισμού (ECP) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης Συγγραφέων (SEUA), καθώς και fellow του διάσημου Iowa Writer’s Program (IWP). To 2014, το Γαλλo-Γερμανικό κανάλι ARTE του αφιέρωσε ένα ωριαίο τηλεοπτικό πορτρέτο. Έχει συνεργαστεί με πολλούς performers και εικαστικούς στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Έχει δώσει διαλέξεις και έχει συμμετάσχει σε δεκάδες φεστιβάλ στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Τα βιβλία του κυκλοφορούν μεταφρασμένα σε δώδεκα γλώσσες.

Ατομικές Εκθέσεις

• Disjunction / Η συνείδηση του πλάνητα (Αθήνα: ArtWall Gallery)
• My mother's Silence (Αθήνα: Μουσείο Άλεξ Μυλωνά, Άμφισσα: The Symptom Projects-Οικία Δελμούζου).
• Disjunction (Μασσαλία: MucEM, Παρίσι: Galerie Desmos).
• Encounters (Ρέικιαβικ: Contemporary Art Museum - με την Diane Neumaier).
• The Black Dress (Νιου Τζέρσεϊ: RCIPP - με την Diane Neumaier).
• Idiolexicon (Πράγα: The centre for metamedia).

Fractal // 3ο τεύχος

       πηγή:http://fractalart.gr/fractal3/                                                                         

www.fractalart.gr

 

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ:

• «Η περιπέτεια της χαμένης Ατλαντίδας: Από τον Πλάτωνα μέχρι την εποχή μας» της Βάλιας Παπαναστασοπούλου
•  
• ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ: «Ένα καλοκαίρι μέσα στο χειμώνα» (Χρήστος Χρυσόπουλος / Κωνσταντίνος Δ. Τζαμιώτης / Αγγελική Κώττη)
•  

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ:

• ΒΙΒΛΙΟ: Ισίδωρος Ζουργός: «Φανταστείτε στο μυαλό του συγγραφέα ένα καλειδοσκόπιο»
•  
• ΜΟΥΣΙΚΗ: Χρίστος Θεοδώρου: «Να πας Ποιητή και να πεις στους ανθρώπους να είναι ταπεινοί, γιατί όλα στη Φύση όμοια είναι»
•  
• ΒΙΒΛΙΟ: Δημήτρης Σωτάκης: «Από μια κραυγή βγαίνει ένα βιβλίο«
•  
• ΒΙΒΛΙΟ: Ιάκωβος Ανυφαντάκης: «Χωρίς το παρελθόν το παρόν μένει ακατανόητο»
•  

ΒΙΒΛΙΟ:

• ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ: Κυριάκος Αθανασιάδης
•  
• ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ: Κατερίνα Μαλακατέ
•  
• ΑΡΘΡΟ: «Ελληνικά Χαϊκού; Και βέβαια υπάρχουν.» της Πέρσας Κουμούτση
•  
• ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΤΙΚΗ: «Αυτές οι τρεις ιστορίες είναι τελικά η ίδια ιστορία: ο εαυτός και ο άλλος» της Ελένης Γκίκα
•  
• ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΤΙΚΗ: «Είμαστε χτύποι στην παλάμη των λέξεων πουκάμισα συλλαβών στον αέρα μια ερμηνεία σώματος σε άδεια σελίδα» της Μίνας Ξηρογιάννη
•  
• ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΤΙΚΗ: «Ο χρόνος και η συμβολή του στη λήθη» της Αργυρώς Μουντάκη
•  

ΜΟΥΣΙΚΗ:

• «Nilo Espinosa. Ο χαμαιλέοντας της Λάτιν μουσικής» του Βαλάντη Τερζόπουλου (a.k.a. Electric Looser)
•  

ΘΕΑΤΡΟ:

• «Είδα την «Πάπισσα Ιωάννα»!» της Αρετής Κολλάτου-Τζαβέλλα
•  

ΙΣΤΟΡΙΑ:

• «Oι Αχαιοί διδάσκουν τους Ευρωπαίους» του Νίκου Κυριαζή
•  
• «Ο Αλκιβιάδης γιορτάζει, ας θυμηθούμε τουλάχιστον το σκύλο του…» του Ηρακλή Κακαβάνη
•  

ΑΠΟΨΕΙΣ:

• «Ναύτη καλέ ναύτη, εδώ είναι θαμμένος ο Βασιλιάς Αλέξανδρος;» της Αγγελικής Κώττη
•  
• «Τι ζητά το σαλιγκάρι της SLOW FOOD στο διεθνές παζάρι;» της Νατάσας Ρουχωτά
•  
• «(2) Λεφτά υπάρχουν – ποιος τα έχει όμως;» του Γιάννη Κ. Γιαννούδη
•  
• «Φένγκ-Σούι, η τέχνη του ευ ζην» της Ρίτας Βελώνη
•  

FRACT-ALL:

• ΔΙΗΓΗΜΑ: «Το δωμάτιο των ξένων» της Μάτας Παπανικολάου
•  
• ΔΙΗΓΗΜΑ: «Εκταφή» της Κατερίνας Δουρίδα
•  
• ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΤΙΚΗ: «Για την ποιητική συλλογή του Ντέμη Κωνσταντινίδη «Ευλύγιστες Μελαγχολίες», εκδ. Βακχικόν» γράφει ο Ειρηναίος Μαράκης

Χρήστος Χρυσόπουλος, «Το άγρυπνο βήμα»

Κείμενο – Φωτογραφίες: Χρήστος Χρυσόπουλος

Ο Ιούνιος τέλειωνε όταν βρέθηκα στην Αίγινα για τη χαρούμενη στιγμή ενός καλού φίλου. Μου αρέσει να περπατώ τις ώρες που οι άλλοι κοιμούνται, κι έτσι αποφάσισα να μη διανυκτερεύσω στο νησί. Μετά το γλέντι και το νυχτερινό μπάνιο, ξεκίνησα κατά τις τέσσερις το πρωί για να περπατήσω από την Πέρδικα ως το λιμάνι. Βαδίζοντας αργά τον δρόμο που είχα ήδη διανύσει ερχόμενος μέσα στο αυτοκίνητο μιας συναδέλφου, παρατήρησα όλα εκείνα που δεν είχε προλάβει να “πιάσει” το μάτι μου λόγω της ταχύτητας. Εγκαταλειμμένα νυχτερινά μαγαζιά, το υπέροχο κουφάρι ενός water park, παγκάκια, άδεια ξενοδοχεία, πινακίδες, αυτοκίνητα, και δεκάδες άλλα υπολείμματα μιας ζωής που κάποτε ήταν (σε εκείνα τα μέρη) πιο χαρούμενη. Η βόλτα πήρε κάμποσες ώρες, που έμοιαζαν βυθισμένες σε κινηματογραφικό σκηνικό.

Το ίδιο τοπίο και στο λιμάνι του νησιού… νωρίς το πρωί πια, προτού ξυπνήσουν οι παραθεριστές και οι ξένοι τουρίστες. Μια μελαγχολική και γλυκιά ερήμωση, ανάκατη με σφύζουσα ζωή και ασυγκράτητη κατανάλωση.
Οι εικόνες αυτές δεν χάλασαν την εντύπωση που σχημάτισα για το νησί. Η προηγούμενη βραδιά ήταν υπέροχη, η θάλασσα σαγηνευτική, η φροντίδα των φίλων αψεγάδιαστη. Κι όμως, εκείνη η πρωινή μελαγχολική βόλτα έκανε την εκδρομή περισσότερο ελκυστική. Ίσως να φταίει η συγγραφική μου συνείδηση που αρέσκεται στις αντιφάσεις, στην ασυνέχεια και στα ρήγματα. Ίσως να είναι η φενάκη ότι οι καλλιτέχνες βλέπουν κάτι, εκεί που οι άλλοι δεν βλέπουν τίποτα (ενώ η πραγματικότητα είναι μάλλον πρόδηλη). Ή, πάλι, ίσως η φωτογραφική μου έξη να ελκύεται από εκείνη την ιδιαίτερη απομόνωση των αντικειμένων, όταν στέκουν μόνα και αφημένα στο πουθενά, αποκομμένα από τη ζωή γύρω τους.
Όπως και να ‘χει, δεν είναι η εξήγηση (ακόμα και αυτή της -τόσο τετριμμένης πλέον- οικονομικής κρίσης) που είχε σημασία σε εκείνο το αίσθημα της γοητείας. Ήταν μάλλον η εμπειρία της βόλτας. Η βραδύτητα του ξενυχτισμένου βήματος. Η σιωπή.
Τώρα που φέρνω στο μυαλό τη διαδρομή, ίσως να έφταιγε μια αδιόρατη υπόνοια ματαιότητας που προέκυψε από εκείνες τις εικόνες, και οι συγγραφείς, μάλλον την κουβαλάμε κάπου μέσα μας. Η γιορτή δεν θα μπορούσε να είχε καλύτερο τέλος.



         

                                                        

                                                    
                                                  
                                               

                                         

                                                  

                                            

                               
                                                 

                                           

                                        

                                        

                                         

                                     
                                       

                                       

                                        

                                         

                               

ANAΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ :http://karouzo.com/xristos-xrisopoulos-to-agripno-vima/?fb_action_ids=584767214973376&fb_action_types=og.likesNa

Χρήστος Χρυσόπουλος /// LOOK TWENTY

ΧρήστοςΧρυσόπουλος

LOOK TWENTY

« . , Ταξιδεύω  συχνά  ως  συγγραφέας . Πολλές  φορές επισκέπτομαι άγνωστες  πόλεις  για μια μόνο νύχτα.
Περνώ  τα βράδια  φωτογραφίζοντας το δωμάτιο και τους διαδρόμους του ξενοδοχείου μου ...>>

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Χρήστος Χρυσόπουλος

 LOOK TWENTY

«Ταξιδεύω συχνά ως συγγραφέας. Πολλές φορές, επισκέπτομαι άγνωστες πόλεις για μια μόνο νύχτα. Περνώ τα βράδια φωτογραφίζοντας το δωμάτιο και τους διαδρόμους του ξενοδοχείου μου».

O διαδικτυακός χώρος A place for the Arts, φιλοξενεί το έργο LOOK TWENTY

 του συγγραφέα και φωτογράφου 

ΧΡΗΣΤΟΥ ΧΡΥΣΟΠΟΥΛΟΥ 

Το LOOK TWENTY είναι ένα φωτογραφικό έργο σε εξέλιξη. Ο Χρήστος Χρυσόπουλος χρησιμοποιεί αυστηρά τον αριθμό των 20 φωτογραφιών, τις οποίες τοποθετεί σε ισόχρονη διαδοχή, κατασκευάζοντας «ταινίες» διάρκειας 10 λεπτών.

Το αποτέλεσμα είναι ένα γοητευτικό περιβάλλον στατικών εικόνων, αυτόνομο και περίκλειστο. Το LOOK TWENTY θα ανανεώνεται τακτικά ωσότου αποτελέσει σύνολο 20 «ταινιών», οπότε θα αποκτήσει και την τελική του μορφή.

                                                         

Δείτε το ΗΟΤΕL ROOMS  την πρώτη ταινία του έργου LOOK TWENTY στο
FACEBOOK .

A place for Arts

http://karouzo.com/xristos-xrisopoulos-look-twenty-1-hotel-rooms/

Επικοινωνία: mailto:aplaceforthearts@karouzo.com mailto:cchrissopoulos@gmail.com

Επιτελεστική λογοτεχνία Εισήγηση ενός όρου Στους δρόμους της θεωρίας Με αφορμή ένα βιβλίο ή μια σκέψη

                            

Του Χρήστου ΧΡΥΣΟΠΟΥΛΟΥ
(ΠΗΓΗ Η ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΑΥΓΗ/ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ)

Επιτέλεση (ουσ.): 1) η προσπάθεια ή ενέργεια ώστε να αποκτηθεί, να επιτευχθεί ή γενικά να γίνει κάτι που πληροί συγκεκριμένα γνωστικά κριτήρια, 2) η συνέχιση ενός πράγματος που έχει αρχίσει, με σκοπό την ολοκλήρωσή του.


Παίρνοντας αφορμή από το εξαιρετικό κείμενο του Στέφανου Ροζάνη, «Θεωρίες της ανάγνωσης - Heidegger και αποδόμηση», πριν από μερικές Κυριακές (Αναγνώσεις, τχ. 302, 5/10/2008), ετούτη θα είναι μια σκέψη που ισορροπεί ανάμεσα σε αναγνώστη και συγγραφέα, ανάμεσα σε νόημα και ερμηνεία, ανάμεσα στο υπερβατικό σημαινόμενο και την ατέρμονη σημείωση, ανάμεσα στον Ντεριντά και τον Χάιντεγκερ, για να διατυπώσει ετούτη την υπόθεση: ότι στην καλή λογοτεχνία, την οποία εδώ θα χαρακτηρίσουμε ως «επιτελεστική» (που κάτι επιτελεί), ο απλός καθορισμός μιας πρόθεσης δεν είναι επαρκής(1) -είναι επίσης απαραίτητη η αφετηριακή παρουσία και η κατάδειξη μιας απορητικής αρχής (ένα πρόβλημα και μία λύση)(2). 

***
Αυτό που εδώ ορίζεται ως «Eπιτελεστική» λογοτεχνία» (Pusuant literature/ a literature that «works») συναιρεί μια ομάδα χαρακτηριστικών που κάθε φορά διαμορφώνουν κάποια διακριτή «ικανότητα» των κειμένων. Τα χαρακτηριστικά ετούτα είναι:
-Κάποια επείγουσα αίσθηση του επίκαιρου (Urgency). Η επιτελεστική λογοτεχνία αντιλαμβανόμαστε ότι «μιλά» για κάτι που αφορά τον κόσμο. Εντούτοις, ακόμα και όταν πραγματεύεται το γνωστό (ή το επανειπωμένο), δεν βαρύνεται με την επίκριση του παρωχημένου.
-Κάποια αίσθηση κοινωνικότητας (Agency). Η επιτελεστική λογοτεχνία αντιλαμβανόμαστε ότι «μιλά σ' εμάς» για κάτι που αφορά τον κόσμο (αν και όχι απαραίτητα κάτι που αφορά «εμάς» με τη στενή έννοια).

***
Την ίδια στιγμή που «μιλά σ’ εμάς για τον κόσμο» (εντός του οποίου θεματοποιείται η ίδια), η επιτελεστική λογοτεχνία εμπρόθετα προβάλλει τρεις σημαντικές πολυμέρειες:
-Υποδεικνύει ότι ο κόσμος δεν μπορεί να «είναι» με έναν μοναδικά συνεκτικό τρόπο.
-Υποδεικνύει ότι η γλώσσα δεν μπορεί να «λέει» μόνο ένα πράγμα.
-Υποδεικνύει ότι η λογοτεχνία μιλά και εξ ονόματος της «ιδίας».

***
Κατ’ αυτό τον τρόπο, η επιτελεστική λογοτεχνία αντικαθιστά την ταυτότητα με την πειστική διαφορά (persuasive difference)(3) . Εδώ πρέπει να διασαφηνίσουμε τα εξής:
-Η «επιτελεστικότητα» (pursuance) δεν είναι ένα κοινό σημείο που μπορούμε να διακρίνουμε εν είδει συμπτώματος στα κείμενα, εγκαθιδρύοντας μια ορισμένη κατηγορία. Η επιτελεστικότητα αποτελεί μια ομάδα κοινών σημείων που εκφαίνονται με διαφορετικό (αδιάγνωστο) κάθε φορά τρόπο και ορίζουν μια κάποια «οικογενειακή ομοιότητα». Εδώ, φυσικά, υφέρπει η ύπαρξη κάποιας ορισμένης γενικότητας (στον ορισμό της οικογενειακής ομοιότητας), δίχως όμως να προϋποτίθεται η ύπαρξη ενός κοινού κριτηρίου σε κάθε γλωσσική χρήση. Αυτό θα σήμαινε μια υπερβατική ουσία της γλώσσας. Αντιθέτως, αρκεί να υπάρχει ένα «δίκτυο ομοιοτήτων».
-Η επιτελεστική λογοτεχνία είναι μια πρόταση (proposition), όχι μια δείξη, και παραμένει νοηματικά ζωντανή. Δεν έχει την έννοια του αποτελέσματος, αλλά της διαδικασίας. Επιζεί της ανάγνωσης. Η επιτέλεση δεν ολοκληρώνεται στην επίτευξη μιας πρόθεσης, αλλά επιζεί ως διαρκής προσδοκία, που εντούτοις ευστοχεί παραμένοντας ζωντανή. Η επιτέλεση περιλαμβάνει την έννοια της διάρκειας και διαγιγνώσκει στα κείμενα την ύπαρξη ενός ευεργετικού νοηματικού υπολοίπου. Το κείμενο εξακολουθεί να «λειτουργεί».

***
Θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για μια ανεξάντλητη «ανεπάρκεια», για μια «μειονεξία» όπως εκείνη του Ντολεζέλ, την οποία το έργο καλείται διαρκώς να αναπληρώνει(4). Τότε μπορούμε να δούμε την αφηγηματική αφετηρία ως μια «έλλειψη» που δίνει στη μυθοπλασία την αρχή της. Στην «επιτελεστική» λογοτεχνία ειδικότερα, η «αναπλήρωση της έλλειψης», δηλαδή η εγκαθίδρυση μιας μονοσημαντότητας, έχει τη φύση μιας ειρωνικής (με τη ρορτιανή έννοια) φαινομενολογικής θεμελίωσης την οποία επιτελεί η ανάγνωση.
Εδώ έχει σημασία να διευκρινίσουμε ότι κάθε τέτοια θεμελίωση (μολονότι ειρωνική) είναι κάθε φορά οριστική. Δηλαδή «αυθεντική» για κάθε περίσταση, επειδή η μονοσημαντότητα αξιώνει να έχει ισχύ ειδητικής αρχής. Μια τέτοια αρχή δεν ανέχεται το αντιπαράδειγμα, παρά μόνο ως παρανόηση. Η «αυθεντικότητα» λοιπόν είναι μια νομοτελειακή πλάνη που πηγάζει από το factum της γλώσσας. Η ειδητική αρχή αποδεικνύεται μια κατ’ αρχήν «ειρωνεία». Εδώ βρίσκεται ο «τρίτος δρόμος» ανάμεσα στον Ντεριντά και τον Χάιντεγκερ. 

***

Ας δούμε τα πράγματα από υποκειμενική σκοπιά. Αν ονομάσουμε το εγώ που είναι βυθισμένο στον κόσμο «μετέχον εγώ», τότε η φαινομενολογικά τροποποιημένη τοποθέτηση που προκύπτει από την ανάγνωση έγκειται σε μια σχάση: το προκύπτον τινά «φαινομενολογικό εγώ» εγκαθίσταται σαν να ήταν υπεράνω του «μετέχοντος»: καθίσταται ένας παρατηρητής. Μόνο που η ιδιότητα αυτή (του παρατηρητή) ισχύει μόνο για το φαινομενολογικό υποκείμενο, δηλαδή εντός της «ειρωνείας» του λογοτεχνικού κειμένου(5).
Συνεπώς, η φαινομενολογία του λογοτεχνικού έργου κατασκευάζει μια γλώσσα με ιδιόμορφη λογική συμπεριφορά: δεν είναι πλέον αμφίσημη, μολονότι παραμένει ουσιαστικώς περιστασιακή. Δεν μπορεί να νοηθεί ως λόγος «εν γένει», αλλά μόνο ως υποκριτικός λόγος ενός συγκεκριμένου έκαστου υποκειμένου που «ειρωνεύεται» το αυθεντικό νόημα (αυτό το ξεχνά ο Ντεριντά). Ενώ μια πραγματική (δηλαδή όχι ειρωνική) αυθεντική ερμηνεία, που θα έθετε το έργο σε ουσιαστική (ή έστω προνομιακή) συνάφεια με την οντολογική περιοχή, δεν θα ήταν παρά μεταστροφή της φαινομενολογίας σε μεταφυσική (αυτό δυσκολεύει τον Χάιντεγκερ).

*** 

Μ' αυτό τον τρόπο η λογοτεχνία(6) αναδεικνύεται ως κατ' εξοχήν «κρίση», αφού το «κατ' αρχήν κείμενο» νοείται χωρίς καμιά αναφορά στο υποκείμενο. Το παράδοξο εδώ είναι ότι το γραμματικό κείμενο δεν είναι κατανοητό, παρά μόνο αν λάβουμε υπόψη την πηγή της εκφοράς του, η οποία ακολούθως θα εξαλειφθεί.
Η κίνηση, λοιπόν, δεν είναι ούτε μια διασπορά (από το μονοσήμαντο στο πολλαπλό) ούτε μια εύρεση (από το άρρητο στο ρητό), αλλά μια επιτέλεση (μια πληθυντική εκπλήρωση του δυνητικού). Τότε το ερώτημα «Ποιο είναι το νόημα;» αντικαθίσταται από τη διερώτηση «Ποια είναι η εξήγηση αυτού του νοήματος;».

***

Η τελική σκέψη επιστρέφει (απροσδόκητα;) στον Χέγκελ. Το λογοτεχνικό έργο δεν είναι απλώς ένα είδος, αλλά αναφέρεται στην «κοσμική τάξη» (world-order) που παράγει και εντός της οποίας ξεδιπλώνεται. Με άλλα λόγια, δεν αποτελεί μόνο μια μορφή τέχνης (art form), αλλά και μια φαινομενολογική κατηγορία, «ένα νέο πεδίο στο οποίο μπορούμε να εισέλθουμε μόνον αφότου απαρνηθούμε και τη θεωρία και την πράξη της καθημερινής μας ζωής και σκέψης»(7).
-Ας το πούμε αλλιώς: στην ιδιότυπη θέση του αναγνώστη όλοι μπορούν να βρεθούν, όμως τι μπορούν από εκεί να δουν;



(1) Απ' όπου και αν προέρχεται ετούτος ο καθορισμός: είτε από τον Ντεριντά είτε από τον Χάιντεγκερ ( βλ. Σ. Ροζάνης, ό.π.).
(2) Έστω κι αν στο τέλος εξαλειφθούν και οι δύο: και η πρόθεση και η «απορητική αρχή».
(3) Η έμφαση εδώ δίνεται στο «πειστική», γι' αυτό παραπάνω προκρίνουμε συχνά την έκφραση «κάποια», δηλαδή «όχι μια ορισμένη» (some vs. one).
(4) L. Dolezel, Heterocosmica: Fiction and Possible Worlds. Re-visions of Culture and Society, The Johns Hopkins University Press, 2000. Η «μειονεξία» του Ντολεζέλ, φυσικά, δεν πρέπει να θεωρηθεί ότι υπονοεί την ύπαρξη εκείνου του υπερβατικού «εντελούς όλου», ως προς το οποίο τα κείμενα κρίνονται ιδεατώς «επαρκή».
(5) Πρόκειται για μια σκέψη η οποία «βάζει τον κόσμο εντός παρενθέσεων», σύμφωνα με την έκφραση του Χούσερλ.
(6) Σε αντιδιαστολή με άλλους λόγους, όπως η φιλοσοφία ή η επιστήμη.
(7) G. W. F. Hegel, Aesthetics. Lectures on Fine Art (1823-1829), μετ. T. Knox, Oxford, 1975, σ. 61.


Ο Χρήστος Χρυσόπουλος είναι συγγραφέας και δοκιμιογράφος