Aspro e to charti, aspro to chioni
Aspro e to chalazzi e aspri e krini
Aspro o sfondili ssu ce e vrachioni
Sta mesa u pettu ssu diu mila fs ‘ asimi
Se pingefsane diu kali masci
Cini p’usa lefti ce pleo fini
Se pingefsan ce se kaman orria
K’ emine su sto kosmo ja memoria
Άσπρο είναι το χαρτί, άσπρο το χιόνι
Άσπρο το χαλάζι και άσπροι οι κρίνοι
Άσπρος ο λαιμός σου και τα μπράτσα σου
Στο στήθος σου δυο μήλα ασημένια
Σε ζωγράφισαν δυο καλοί μαστόροι
Λεπτοί και ραφινάτοι
Σε ζωγράφισαν και σ’ έκαναν ωραία
Και για ανάμνηση εμεινες στον κόσμο εσύAspro o sfondili ssu ce e vrachioni
Sta mesa u pettu ssu diu mila fs ‘ asimi
Se pingefsane diu kali masci
Cini p’usa lefti ce pleo fini
Se pingefsan ce se kaman orria
K’ emine su sto kosmo ja memoria
Άσπρο είναι το χαρτί, άσπρο το χιόνι
Άσπρο το χαλάζι και άσπροι οι κρίνοι
Άσπρος ο λαιμός σου και τα μπράτσα σου
Στο στήθος σου δυο μήλα ασημένια
Σε ζωγράφισαν δυο καλοί μαστόροι
Λεπτοί και ραφινάτοι
Σε ζωγράφισαν και σ’ έκαναν ωραία
Αυτοί είναι οι στίχοι στη Grico ενός παραδοσιακού τραγουδιού από τη Grecia Salentina, όπως ονομάζονται τα ελληνόφωνα χωριά του Salento στη Νότιο Ιταλία.
Μου κίνησε το ενδιαφέρον, και αποφάσισα να γράψω αυτές τις γραμμές, το πώς σε ένα παραδοσιακό – ερωτικό - ποίημα έχει τόσο κεντρικό ρόλο το άσπρο, άδειο χαρτί, αυτό που ξέρουμε ότι αποτελεί το μέσον της γραφής, το υλικό δηλαδή που πάνω του θα γραφτούν οι στίχοι και θα συντελεστεί η γέννηση του ποιήματος αφού προηγηθεί η κατασκευή του στο εργαστήρι του ποιητή.
Διαβάζοντάς το προσεκτικά, και χωρίς να μειωθεί στο ελάχιστο αυτή η θαυμαστή αίσθηση της σαγήνης και αυτό που δεν μπορώ να σας περιγράψω με λόγια, ένιωσα ότι το τραγούδι αυτό δεν αναφέρεται όπως ίσως φαίνεται εκ πρώτης όψεως, απλά στην ομορφιά μιας κοπέλας αλλά στην πραγματικότητα υπαινίσσεται το πώς δημιουργείται ένα ποίημα.
Όλες οι πράξεις της δημιουργίας της περιπέτειας της γραφής, ορίζονται διαδοχικά στίχο στίχο και με πρόσχημα το θαυμασμό για την όμορφη κοπέλα, ιστορείται το πώς γεννιέται ένα ποίημα:
- Εν αρχή είναι μόνο η εκστατική αίσθηση της ομορφιάς, όπου συγχέεται το λευκό του χαρτιού με το θάμβος από την όψη της και όπου ο ποιητής - εν συγχύσει - βλέπε γύρω του μόνο το λευκό:
«Ασπρο είναι το χαρτί, άσπρο το χιόνι
Άσπρο το χαλάζι και άσπροι οι κρίνοι»
- Κατόπιν ανοίγει το στόμα του και την περιγράφει:
«Άσπρος ο λαιμός σου και τα μπράτσα σου
Στο στήθος σου δυο μήλα ασημένια»
- Στο τέλος κάνει το βήμα προς τη δημιουργία την προσεκτική κατασκευή, τη γραφή και τη στιχοπλοκία
«σε ζωγράφισαν δυο καλοί μαστόροι, λεπτοί και ραφινάτοι»
έως την οριστική αποτύπωση, τη γέννηση του ποιήματος που ενθυλακώνει την ουσία και τη μορφή της κοπέλας και τη μεταμορφώνει σε έργο τέχνης ποίημα ή πορτρέτο, ώσπου
«και για ανάμνηση έμεινες στον κόσμο εσύ»
K’ emine su sto kosmo ja memoria
Πηγές εικόνων:
http://www.thepuglia.com/wp-content/uploads/2010/02/soleto_salento_puglia.jpg
http://www.eumed.net/malakos/parafer/arte2/Botticelli_Nacimiento.jpg
Μετάφραση στα ελληνικά:
http://www.refene.com/pdf/elekon-t-grecia.pdf
Μου κίνησε το ενδιαφέρον, και αποφάσισα να γράψω αυτές τις γραμμές, το πώς σε ένα παραδοσιακό – ερωτικό - ποίημα έχει τόσο κεντρικό ρόλο το άσπρο, άδειο χαρτί, αυτό που ξέρουμε ότι αποτελεί το μέσον της γραφής, το υλικό δηλαδή που πάνω του θα γραφτούν οι στίχοι και θα συντελεστεί η γέννηση του ποιήματος αφού προηγηθεί η κατασκευή του στο εργαστήρι του ποιητή.
Διαβάζοντάς το προσεκτικά, και χωρίς να μειωθεί στο ελάχιστο αυτή η θαυμαστή αίσθηση της σαγήνης και αυτό που δεν μπορώ να σας περιγράψω με λόγια, ένιωσα ότι το τραγούδι αυτό δεν αναφέρεται όπως ίσως φαίνεται εκ πρώτης όψεως, απλά στην ομορφιά μιας κοπέλας αλλά στην πραγματικότητα υπαινίσσεται το πώς δημιουργείται ένα ποίημα.
Όλες οι πράξεις της δημιουργίας της περιπέτειας της γραφής, ορίζονται διαδοχικά στίχο στίχο και με πρόσχημα το θαυμασμό για την όμορφη κοπέλα, ιστορείται το πώς γεννιέται ένα ποίημα:
- Εν αρχή είναι μόνο η εκστατική αίσθηση της ομορφιάς, όπου συγχέεται το λευκό του χαρτιού με το θάμβος από την όψη της και όπου ο ποιητής - εν συγχύσει - βλέπε γύρω του μόνο το λευκό:
«Ασπρο είναι το χαρτί, άσπρο το χιόνι
Άσπρο το χαλάζι και άσπροι οι κρίνοι»
- Κατόπιν ανοίγει το στόμα του και την περιγράφει:
«Άσπρος ο λαιμός σου και τα μπράτσα σου
Στο στήθος σου δυο μήλα ασημένια»
- Στο τέλος κάνει το βήμα προς τη δημιουργία την προσεκτική κατασκευή, τη γραφή και τη στιχοπλοκία
«σε ζωγράφισαν δυο καλοί μαστόροι, λεπτοί και ραφινάτοι»
έως την οριστική αποτύπωση, τη γέννηση του ποιήματος που ενθυλακώνει την ουσία και τη μορφή της κοπέλας και τη μεταμορφώνει σε έργο τέχνης ποίημα ή πορτρέτο, ώσπου
«και για ανάμνηση έμεινες στον κόσμο εσύ»
K’ emine su sto kosmo ja memoria
Πηγές εικόνων:
http://www.thepuglia.com/wp-content/uploads/2010/02/soleto_salento_puglia.jpg
http://www.eumed.net/malakos/parafer/arte2/Botticelli_Nacimiento.jpg
Μετάφραση στα ελληνικά:
http://www.refene.com/pdf/elekon-t-grecia.pdf
