Έχουμε ακούσει παλιά την ιστορία του Ιωνά Μπεν Αμιτάι, του προφήτη που προσπάθησε να ξεφύγει από την επιταγή του Θεού να προφητεύσει την καταστροφή της πόλης της Νινευή, αν οι κάτοικοί της συνέχιζαν να ζουν στο δρόμο της απωλείας.
Σύμφωνα λοιπόν με την ιστορία, ο Ιωνάς αποφασίζει να το σκάσει και επιβιβάζεται σε ένα πλοίο ειδωλολατρών εμπόρων. Η ιστορία με την καταιγίδα και τη θαλασσοταραχή που στέλνει ο Θεός για να τον τιμωρήσει είναι γνωστή, όπως και η ιστορία με το κήτος που τον καταπίνει και τον κρατά στην κοιλιά του για τρεις μέρες. Στο διάστημα αυτό, πρόσφορο φυσικά για μεταγενέστερες ερμηνείες και συμβολισμούς, ο Ιωνάς αποφασίζει να αναλάβει τις ευθύνες του και να προφητεύσει τελικά την καταστροφή της Νινευή.
Το κήτος ξεβράζει τον Ιωνά και πράγματι, όπως γνωρίζουμε, εκπληρώνει την αποστολή του και οι κάτοικοι της Νινευή, πείθονται να αλλάξουν νοοτροπία και αυτή η πόλη σώζεται.
Αυτή η ιστορία της διπλής διάσωσης, του Ιωνά και της Νινευή πολλαπλά διδακτική αλλά και συναρπαστική εκτός από υλικό για παιδικές αφηγήσεις έχει αποτελέσει πηγή έμπνευσης για τη λογοτεχνία. Εκτός από το συναφές θέμα που έχει με την άσπρη φάλαινα του Melville και τις αναφορές εκεί, και ο Michel Tournier προβληματίζεται σοβαρά για το πώς τα κατάφερε να επιβιώσει ο Ιωνάς στριμωγμένος και χωρίς αέρα στην κοιλιά του κήτους βγάζοντας ενδιαφέροντα συμπεράσματα για το πώς το δέρμα του θα είχε μουλιάσει από τις εκκρίσεις των γαστρικών υγρών του κήτους. Παίρνει δηλαδή κατά λέξη και όχι συμβολικά το ότι το κήτος είχε καταπιεί τον Ιωνά.
Από τον Ιωνά είναι προφανώς εμπνευσμένη και η περιπέτεια στον Πινόκιο του Carlo Collodi όπου η φάλαινα καταπίνει ολόκληρο το πλοίο του Πινόκιο και αυτός με τον θετό πατέρα του καταφέρνουν να ξεβραστούν.
Δεν γνωρίζω αν οι ταξιδιώτες στον Ικαρομένιππο του Λουκιανού που επιστρέφοντας από το ταξίδι στο φεγγάρι βρίσκονται κι αυτοί στην κοιλιά του κήτους οφείλουν την περιπέτειά τους στο βιβλίο της Παλαιάς Διαθήκης.
Η Νινευή όμως, έστω και την υστάτη ώρα, σώθηκε.
Θα ήθελα να αναφέρω, ωστόσο, μια λιγότερο λαμπρή αλλά πολύ συγκινητική σκηνή στο τέλος της ιστορίας.
Σύμφωνα με το κείμενο, φεύγοντας από την πόλη, ξαπλώνει να κοιμηθεί και ο Θεός κάνει να φυτρώσει, σε μια νύχτα, μια κολοκυθιά για να του κάνει σκιά.
H σκιά του μικρού δέντρου, τον ανακούφιζε από την θλίψη του.
Την άλλη μέρα όμως, ο Κύριος με τις άγνωστες βουλές, διέταξε ένα σκουλήκι να επιτεθεί στην κολοκυθιά και να την ξεράνει. Και όταν ο ήλιος ανέτειλε, διέταξε έναν «άνεμο ανατολικόν και καυστικόν» να φυσήξει.
Και ο Ιωνάς απελπίστηκε και θέλησε να πεθάνει.
Είπε μάλιστα:
«Είναι καλύτερα να αποθάνω παρά να ζω»
Και ο Θεός του είπε:
«Είναι καλό να αγανακτείς για την κολοκύνθην;»
Και ο Ιωνάς, απάντησε με θάρρος για την καταστροφή του δέντρου που του έκανε σκιά.
«Καλόν είναι να αγανακτώ έως θανάτου»
Πηγές εικόνων από το διαδίκτυο
http://jeffreyshawn.files.wordpress.com/2009/04/jonah-and-the-gourd-2jpg.jpeg
http://gnosticteachings.org/images/stories/tarot/Jonah%20and%20the%20gourd.jpg
http://blogs.record-eagle.com/wp-content/uploads/2009/04/jonah.jpg
http://www.ldolphin.org/jonah/jonah.jpg
http://www.writedesignonline.com/eyemindcandy/KENNICO1.JPG
http://proudatheists.files.wordpress.com/2009/03/swanson_jonah.jpg
http://www.jkkfinearts.com/Casalino/PinocchioII201.jpg
