Η παρουσία σας θα είναι για μένα τιμή και χαρά
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Τα βιβλία μου. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Τα βιβλία μου. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Πέμπτη 10 Φεβρουαρίου 2011
"Τα Αινίγματα του Ν' γκόρο" της Πόλυς Χατζημανωλάκη: παρουσίαση βιβλίου
Η παρουσία σας θα είναι για μένα τιμή και χαρά
Κυριακή 30 Ιανουαρίου 2011
Η Ποδηλάτισσα ή μια Σταχομαζώχτρα της Αφρικής.
Να και μια ιστορία για μια Σταχομαζώχτρα της Αφρικής…Στο διήγημα του Παπαδιαμάντη η γιαγιά αποκαλούσε τον εγγονό της «Γέρο». Εδώ τον Δαυίδ τα παιδιά τον φωνάζουν Γκία Γκία…
ΠΟΔΗΛΑΤΙΣΣΑ, Από το Βιβλίο Μνήμης του Αναστάσιου
Ο Γκία Γκία το απόγευμα της 23ης Δεκεμβρίου είχε γυρίσει στο σπίτι του χαρούμενος, γιατί από την επομένη θα σταματούσαν τα μαθήματα. Χωρίς να βγάλει τη στολή του, κρέμασε την πάνινη σάκα του σε ένα καρφί στον τοίχο και άνοιξε το ντουλάπιόπου η γιαγιά του φύλαγε τα τρόφιμα. Υπήρχε μόνο μια φούχτα καλαμποκάλευρο –η γιαγιά το είχε αφήσει στην άκρη για να δυναμώσει λίγο ουγκάλι– και λίγο βρασμένο γάλα, σκεπασμένο με κίτρινη πέτσα από καϊμάκι. Η αδερφή του, η Γουαντζίρα,που ήταν τεσσάρων χρονών, έπαιζε κατάχαμα με την κούκλα της. Δυο μύγες έκαναν επιδρομή στη μύξα που έτρεχε από τη μύτη της και τα μαλλιά της, κοντοκουρεμένα για να μην μπερδεύονται, είχαν πιάσει χώμα από το πάτωμα της καλύβας, πουείχε καιρό να πατηθεί.Ο Δαυίδ –Γκία Γκία τον φώναζαν τα παιδιά κι έτσι είχε μάθει να τον λέει και η αδερφή του– δεν πεινούσε. Είχε πιει τσάι και τους είχαν μοιράσει μαζί πουτίγκα με σταφίδες στο σχολείο.Κράτησε βέβαια ένα κομμάτι για τη μικρή στην τσέπη του. Παρατήρησε όμως με μεγάλη στενοχώρια, όταν έφτασε στο σπίτι, ότι μια στάμπα από λάδι είχε σχηματιστεί στο παντελόνι του. Η γιαγιά θα γινόταν έξαλλη.«Να πας στο σχολείο με βρόμικη στολή», του είπε μια άλλη φορά που είχε γυρίσει στο σπίτι λερωμένος. Η γιαγιά δεν του χαριζόταν. Τα αγαπούσε τα εγγόνια της, ήταν δυο φορές παιδιά της, αλλά με έναν τρόπο πρακτικό, χωρίς πολλές τρυφερότητες.Αποφάσισε ότι θα ασχολούνταν με το θέμα της στολής αργότερα και φώναξε την αδερφή του:«Έλα να πιεις».Η μικρή τον κοίταξε με τα δυο μεγάλα της μάτια και του έδειξε την κούκλα της.«Μετά θα πιει και η κούκλα», είπε ο Γκία Γκία που ήταν μόλις επτά χρονών.Της έβαλε γάλα κι ύστερα έβγαλε από την τσέπη του το κομμάτι το γλυκό, το έκοψε σε μικρά κομματάκια και τα έβαλε σε ένα πήλινο πιατάκι μπροστά στη μικρή. Έμεινε εκεί να τη βλέπει να τα πιπιλά αργά αργά σαν γλειφιτζούρι και να τα λιώνει στο στόμα της. Εκείνος της το είχε μάθει αυτό, για να της κρατά το φαγητό περισσότερο και να μη σώνεται.«Πού είναι η γιαγιά;» ρώτησε τη μικρή Γουαντζίρα μη περιμένοντας απάντηση.Η μικρή ήξερε να μιλά και να λέει τα τραγουδάκια που της μάθαινε ο Δαυίδ όταν γύρναγε από το σχολείο, αλλά σπάνια απαντούσε όταν τη ρωτούσες κάτι. Μιλούσε μόνη της, συνήθως στην κούκλα της. Αυτή η κούκλα είχε έρθει από το σχολείο, τα περασμένα Χριστούγεννα, μέσα σ’ ένα δέμα με παιχνίδια που είχαν παραλάβει στην ιεραποστολή. Παρά το ότι το σχολείο ήταν για αγόρια, το δέμα περιείχε και κούκλες, αλλά ο Δαυίδ είπε πως είχε χαρεί, γιατί του έδωσαν μία να την πάει για δώρο στην αδερφή του. Η κούκλα ήταν κατάμαυρη από τη βρόμα, αλλά τα κατάξανθα και ολόισια σαν πράσα μαλλιά της εξακολουθούσαν να δείχνουν ότι ο κατασκευαστής είχε ένα συγκεκριμένο πρότυπο ομορφιάς. Για τη Γουαντζίρα ωστόσο, αυτό δεν είχε σημασία και της φερόταν όχι σαν σε μωρό ακριβώς, αλλά σαν να ήταν το alter ego της.
Η γιαγιά είχε βγει για δουλειά. Δεν ήταν η πρώτη φορά που αναγκαζόταν να λείψει για μερικές μέρες, αφήνοντας τη φροντίδα της μικρής στη γειτόνισσα. Τι φροντίδα δηλαδή, να ρίχνει πότε πότε μια ματιά στην καλύβα ώσπου να γυρίσει ο Γκία Γκίααπό το σχολείο και να τη βλέπει, καθισμένη μονίμως κατάχαμα, να μιλάει στην κούκλα της.Η γιαγιά ήταν από τις γυναίκες που δεν φοβόταν να κάνει οποιαδήποτε δουλειά. Καλλιεργούσε γλυκοπατάτες σε ένα μικρό κομματάκι γη έξω από την καλύβα και έπλεκε κιόντας από πλαστικές σακούλες που μάζευε από τα σκουπίδια. Το κύριο εισόδημα όμως που της εξασφάλιζε τα προς το ζην προερχόταν από μιαασυνήθιστη δουλειά. Είχε ένα ποδηλατοκίνητο τρίκυκλο, ένα μεταποιημένο ποδήλατο με καρότσα, που το χρησιμοποιούσε για να κάνει μικρής κλίμακας μεταφορές. Ποδηλατούσε κουβαλώντας φορτία πενήντα, εβδομήντα, ακόμα και εκατό κιλών. Μπορούσε δηλαδή να σηκώσει έναν επιβάτη με το εμπόρευμά του για το παζάρι. Δεν είχαν ξαναδεί στο χωριό γυναίκα να κάνει ποδήλατο.
Όταν η γιαγιά περνούσε από τα άλλα χωριά, τα παιδιά γελούσαν και την κορόιδευαν. Στο χωριό της όμως, ίσως επειδή ήξεραν για τα ορφανά, ίσως επειδή της είχαν εμπιστοσύνη, την προτιμούσαν για να τους μεταφέρει κάπου, ιδίως γυναίκες που έπρεπε να κουβαλήσουν τα λαχανικά τους σε αποστάσεις που κανονικά θα τους έπαιρνε τέσσερις ώρες, αν τις έκαναν με τα πόδια. Οι συγχωριανοί της την πλήρωναν σε είδος, μια κι ήταν αυτοί φτωχοί. Εκείνη το δεχόταν χωρίς να διαμαρτύρεται και σιγά σιγά, μαζεύοντας μικροποσότητες από τρόφιμα, κατάφερνε να εξασφαλίζει τα απαραίτητα για τον εαυτό της και για τα δύο ορφανά.Τα παιδιά ήταν της κόρης της, της Ρουθ, που πέθανε από πνευμονία πριν τέσσερα χρόνια, αφήνοντας πίσω της ένα νεογέννητο και τον τρίχρονο Δαυίδ. Η Ρουθ ήταν ένα από τα θύμα τα του AIDS που δεν είχε κάνει καμιά θεραπεία, γιατί ο άντρας της, όταν ο ίδιος υποψιάστηκε ότι είχε κολλήσει την αρρώστια, δεν είχεθελήσει να εξεταστεί. Ο φόβος του στίγματος ήταν πολύ μεγάλος, ιδιαίτερα για ένα διοικητικό υπάλληλο του Μελισσοκομικού Κολεγίου του Μόλο. Είχε δανειστεί χρήματα για το σπίτι που έμεναν, που φυσικά πουλήθηκε σε δημοπρασία όταν πέθανε η Ρουθ. Εκείνος, μη αντέχοντας να αντιμετωπίσει την κατάσταση, είχε από καιρό εξαφανιστεί.Η γιαγιά είχε ακόμα ένα γιο, τον Καρέγκα. Ήταν καλός μαθητής, πήγαινε στο σχολείο της ιεραποστολής, αλλά κάποιοι φίλοι τού άλλαξαν τα μυαλά και άρχισαν να του μιλούν για τις αδικίες που γίνονται στο λαό τους και για τον «όρκο των Πολλών». Ένας από τους συμμαθητές του μάλιστα, ο Νιένζι Κιέρα, παραλίγο να συλληφθεί σε μια επιχείρηση της αστυνο μίας. Η γιαγιά ήταν σκληρό καρύδι και απαγόρεψε στο γιο της να βλέπει το φίλο του. Ο Καρέγκα όμως της έμοιαζε και έτσι, μια μέρα, έφυγε από το σπίτι. Η γιαγιά –όσο αυτό ήταν δυνατό– είχε αποφασίσει να τον ξεχάσει και να μη μιλάνε γι’ αυτόν.Μετά το θάνατο της κόρης της, πήρε τα παιδιά μαζί της στο χωριό. Ωστόσο, το ποδήλατο το χρωστούσε σ’ αυτόν. Ήταν ένα παλιό ποδήλατο που είχαν φέρει από την Ουγκάντα στο υπαίθριο συνεργείο της Κιμπέρα, όπου έπιασε δουλειά ο Καρέγκα όταν έφυγε από το σπίτι. Είχε πείσει το αφεντικό του να του το χαρίσει αντί για τα μεροκάματα τριών μηνών και το χρησιμοποιούσε για να κάνει μικροθελήματα. Ο Καρέγκα έμαθε ότι πέθανε η Ρουθ. Δεν πρόλαβε να πάει στην κηδεία, αλλά πήγε στο χωριό να τους δει. Της είπε τότε πώς βγάζει το ψωμί του με το ποδήλατο και η γιαγιά τού ζήτησε να τους το δώσει για να βοηθήσει τα ανίψια του. Το μετέτρεψε λοιπόν σε τρίτροχο στο συνεργείο και κανόνισε να το φέρει ο ίδιος δεμένο στην οροφή ενός λεωφορείου μέχρι το Μόλο και από κει στο χωριό τους ποδηλατώντας.Τα παιδιά φωνάζουν από το δρόμο τον Γκία Γκία για να παίξουν. Αύριο δεν έχουν σχολείο, είναι παραμονή Χριστουγέννων. Προσποιούνται ότι ξέρουν καράτε και μπουρδουκλώνονται σε αστείες φιγούρες πάλης. Ο Δαυίδ είναι ο καλύτερος σε αυτά τα κόλπα. Μια ομάδα θεατρίνων που είχε έρθει στο Μόλο είχε κάνει επίδειξη καράτε και τα παιδιά είχαν τόσο ενθουσιαστεί από τις φιγούρες και τις κραυγές, που άρχισαν κι αυτά να παλεύουν στα ψέματα. Από τότε και ο Δαυίδ πήρε το παρατσούκλι Γκία Γκία.
Η γιαγιά θα έρθει αργά το βράδυ κουρασμένη αλλά χαρούμενη. Επειδή είναι Χριστούγεννα, υπάρχει μεγαλύτερη ζήτηση για μέλι και από το Κολέγιο της ζήτησαν να μεταφέρει ένα φορτίο στην πόλη. Την πλήρωσαν μάλιστα με χρήματα, που τηςείναι απαραίτητα για τα δίδακτρα του σχολείου του Δαυίδ.»
Απόσπασμα από το βιβλίο μου «Τα αινίγματα του Ν’ γκόρο» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΡΟΕΣ
Δευτέρα 24 Ιανουαρίου 2011
Τρίτη 28 Δεκεμβρίου 2010
Ο Δάντης, ο Όσκαρ Γουάιλντ και οι φευγαλέες εικόνες του ουρανού...
Περιγράφει τη ζωή των Αφρικανών μεταναστών στην Αμερική, που ζουν αποκομμένοι από την ιστορία τους, μιλάει για τη μοναξιά, την ελπίδα, τη διάψευση…με τόση ευαισθησία και σηκώνοντας ταυτόχρονα πολύ επιδέξια και με χάρη το βάρος της λογιοσύνης του συγγραφέα του που έχει λαμπρές σπουδές στο Τζωρτζτάουν και το Κολούμπια και που αφήνει να πέσει απαλά στις σελίδες του η σκιά των αναγνώσεών του του Ντοστογιέφσκι και του Δάντη…
Δεν γράφω για να το παρουσιάσω – εννοείται ότι το συνιστώ ανεπιφύλακτα – αλλά για να κάνω ένα μικρό σχόλιο για τον τίτλο…
«Όλες οι χάρες του ουρανού» είναι ένας στίχος του Δάντη από την Κόλαση:
Από ένα σκοτεινό φεγγίτη βλέπω,
Τις χάρες όλες του ουρανού, κι απ’ όπου
Εβγήκαμε να ξαναδούμε τ’ άστρα…
Η θέα του ουρανού από τη σκοτεινιά της κόλασης – παραπέμπει αναπόφευκτα στο μικρό κομμάτι γαλάζιο – Upon that little tent of blue/ Which prisoners call the sky – που ο Όσκαρ Γουάιλντ αντίκρυζε από το κελί του και έγραψε τη μπαλάντα της φυλακής του Ρέντινκ…
Αυτό σχολιάστηκε προσφάτως μια ο αυτουργός των Wikileaks κύριος Assange φυλακίστηκε λένε, στο ίδιο κελί με τον Όσκαρ Γουάιλντ..
Ο στίχος με το μικρό κομμάτι γαλάζιο, ο τρόπος που ο φυλακισμένος βλέπει τον ουρανό, αυτό το μικρό πεπερασμένο και πολύτιμο κομμάτι του απέραντου, μου ενέπνευσε μια μικρή παράγραφο στα «Αινίγματα του N’γκόρο» που είναι αφιερωμένη στους κήπους των γυναικών στην Κένυα και που υποτίθεται την έχει γράψει η μια από τις δυο ηρωίδες του βιβλίου, η Βάλερι στο μπλογκ της. Την παραθέτω εδώ:
ΟΙ ΚΗΠΟΙ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ
Από το μπλογκ της Βάλερι
Στην Μπαλάντα της φυλακής του Ρέντινγκ ο Όσκαρ Ουάιλντ μιλά γι’ αυτό το μικρό κομμάτι από γαλάζιο που οι φυλακισμένοι βλέπουν από το παράθυρο του κελιού τους και το λένε ουρανό.
Ένα μικρό κομμάτι πράσινο, πίσω από την καλύβα τους, έχουν οι γυναίκες στα χωριά της Κένυας και το λένε «ο κήπος μου» κι εκεί καλλιεργούν τα λαχανικά τους.
Αυτός ο κήπος γίνεται κάποτε ουρανός, όταν οι λευκές γλυκοπατάτες, τα γιαμ, ξεπροβάλλουν αστραφτερές και λάμπουν σαν φεγγάρια πάνω στο μαύρο χώμα του κήπου.
Mweri uri thi, «το φεγγάρι κατέβηκε στη γη», είναι ένας γρίφος του Ν’τάι, του πανάρχαιου παιχνιδιού με τα αινίγματα των Κικούγιου. Η σωστή απάντηση είναι «το γιαμ».
1 σχόλιοΚάσι:Είναι υπέροχα! Σαν αγαλματάκια από αλάβαστρο!
Η ομοιότητα των στίχων του Δάντη και του Ουάιλντ είναι καταφανής. Αυτό που όμως είναι εντυπωσιακό είναι η από διαφορετικούς δρόμους συσχέτισή τους με την Αφρική. Για τα αινίγματα του Ν’ γκόρο, τον συλλογισμό μόλις τον παρέθεσα. Στο βιβλίο του Μεγκέστου ένας ήρωάς του ο Τζόζεφ από το Ζαίρ, λέει για αυτούς τους στίχους:
«Είναι τέλειοι, είναι τέλειοι από κάθε άποψη. Είπα στον καθηγητή μου ότι κανείς δεν μπορεί να καταλάβει αυτούς τους στίχους καλύτερα από έναν Αφρικανό, επειδή έτσι είναι η ζωή μας. Μια καθημερινή κόλαση με φευγαλέες εικόνες του ουρανού στο ενδιάμεσο…»
Εικόνες από:
https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjv-zwzOTGgoV0dk18VCVlMowHoLFtyfgeH_BjQ3dtTKBbP_wLkwMR9kmqYkOFdYIphiFGt_PSRigkC7eQ_gF4apECZEC1FL-fzT73uk8pNBwYEp3Kcjk6IAWuiPZ5K085aLSF-x6pvouiD/s400/%CF%80%CF%81%CF%89%CF%84%CE%BF%CF%80%CE%BF%CF%81%CE%B9%CE%B1+2.jpg
http://farm2.static.flickr.com/1053/1442387786_0bb51e4eb3.jpg
http://1.bp.blogspot.com/_Nv02lEq42IY/S4OrpT8qZlI/AAAAAAAAAbQ/Qml5aIDcTgQ/s320/dorian+grey.jpg
Η μπαλάντα της φυλακής του Ρέντινγκ εδώ:
http://www.emotionalliteracyeducation.com/classic_books_online/rgaol10.htm
και η μετάφραση εδώ:
http://www.peri-grafis.com/ergo.php?id=867
η κράτηση του Assange στο κελί του Όσκαρ Γουάιλντ:
http://mondoweiss.net/2010/12/assange-is-held-in-cell-where-they-once-held-oscar-wilde.html
Παρασκευή 17 Δεκεμβρίου 2010
Τα Αινίγματα του Ν΄γκόρο
Με χαρά σας ενημερώνω ότι κυκλοφορεί το νέο μου βιβλίο
«Τα αινίγματα του Ν’ γκόρο» από τις εκδόσεις ΡΟΕΣ.
Τα συγγραφικά δικαιώματα έχουν παραχωρηθεί στη φιλανθρωπική οργάνωση Kenyan Orphan Project (http://kenyanorphanproject.org) για την ενίσχυση της αποστολής της στην Αφρική.
Από το κείμενο της Παυλίνας Παμπούδη στο οπισθόφυλλο του βιβλίου:
«Οι νεαρές γιατροί Γκλάντυς και Βάλερι – η μια λευκή και η άλλη μαύρη – βρίσκονται στην Αφρική ως μέλη μιας ανθρωπιστικής μη κυβερνητικής οργάνωσης. Στην αποστολή τους, η οποία εξελίσσεται σε περιπέτεια, έρχονται σε επαφή με την πραγματικότητα των παραγκουπόλεων της Κένυας που δυναστεύεται από την φτώχεια και το Έιτζ, αλλά, συγχρόνως, προσεγγίζουν άγνωστες πλευρές της ιστορίας αυτής της χώρας.
Η σαΐτα της γραφής, περνώντας μια στο παρελθόν μια στο παρόν, υφαίνει γοργά ένα αξιοθαύμαστο, λαβυρινθώδες αλλά αρμονικό σχέδιο: συνθέτει τις παράλληλες ιστορίες των ανθρώπων με τις επάλληλες πραγματικότητες του χώρου και του χρόνου.
Τα Αινίγματα του Ν’ γκόρο είναι ένα βιβλίο με πλοκή στέρεα υφασμένη, όπου τα χαμένα σκοτεινά νήματα του χτες, πλέκονται με τα πολύχρωμα τραχιά του σήμερα και με τα αόρατα ακόμα, φωτεινά του αύριο.»
Ένα απόσπασμα από το βιβλίο – Ο Κισούλου Αμπισάι και το ποδήλατό του - που δημοσιεύτηκε στον Παλμογράφο της Χριστιάννας Λούπα, μπορείτε να διαβάσετε εδώ:
Τετάρτη 3 Νοεμβρίου 2010
Ας βάψουμε το τσάι μας κόκκινο!
Ρίχτηκε με τα μούτρα στην εργασία για τα έντομα γιατί κατάλαβε ότι ο Λέοναρντς θα είχε στραμμένο ένα ακοίμητο μάτι πάνω του. Πέρασαν από το νου του οι αλογομέρμηγκες και ο μυρμηγκολέων. Σκέφτηκε να κάνει μια μελέτη για αυτούς και να την παρουσιάσει στον Λέοναρντς. Αυτά τα όντα ήταν ότι πρέπει για μια ανθολογία φανταστικών ζώων σαν αυτή των Dungeons and dragons. Όσο και να τον γοήτευε η ιδέα του προσπάθησε να μην παρασυρθεί. Θα έδινε λάθος σήμα στον κόσμο εδώ και δεν θα είχαν άδικο αν θεωρούσαν ότι θέλει να κάνει τον έξυπνο. Κατάλαβε ότι παίζει «εκτός έδρας», όπως θάλεγε ο πατέρας του, και τέτοιου είδους πρωτοβουλίες δεν θα του έβγαιναν σε καλό. Έψαξε λίγο στο internet και φυσικά βρήκε πολλά: σκορπιούς, αράχνες, σκαθάρια, πεταλούδες, ψείρες με τα οποία θα μπορούσα να ασχοληθεί, αλλά δεν μπορούσε να καταλήξει σε κάτι που να τον τραβάει κάπως περισσότερο. Οι σκορπιοί και οι αράχνες θα ήταν αρκετά συναρπαστικές επιλογές μια και αρκετές φορές είχαν δανείσει τα ανατομικά τους χαρακτηριστικά – κεντριά και δαγκάνες - στα όντα που γοήτευαν τα παιδιά της ηλικίας του και προκαλούσαν αποτροπιασμό στους μεγάλους. Οι αράχνες του δάσους Νήλγουντ στο Χόμπιτ και η Σήλομπ, η γιγάντια αράχνη στη σπηλιά της Κίριθ - Ούγκολ στον Άρχοντα των δαχτυλιδιών, θα ήταν ένας λόγος να ασχοληθεί μαζί τους, αλλά ο καθηγητής είχε τονίσει – όχι αρθρόποδα που δεν ανήκουν στα έντομα.
Όλα του τραβούσαν το ενδιαφέρον σε κάποιο βαθμό, ιδιαίτερα οι φωτογραφίες τους σε μεγέθυνση, αλλά αυτό τον είχε μπερδέψει και δεν μπορούσε να καταλήξει. Φαινόταν πολύ σκεφτικός όταν κατέβαινε τη σκάλα πηγαίνοντας στην κουζίνα, το γνωστό καταφύγιο κάποιου που έχει πρόβλημα, όταν διασταυρώθηκε με τον Ιάκωβο, που έβγαινε από τη βιβλιοθήκη του. Ο Ιάκωβος τον κοίταξε παραξενεμένος. Ο Μπρένταν έλειπε και εκείνος διάβαζε ως συνήθως εφημερίδες. Κάθε πρωί έφταναν στην πόρτα τους οι τοπικές εφημερίδες και οι Τάιμς. Τα περιοδικά, εκτός από το Νάτιοναλ Τζεογκράφικ που ήταν συνδρομητής, τα διάλεγε μόνος του από ένα κέντρο τύπου στην Νιουμάρκετ. Ο Πέτρος του είπε ότι προσπαθεί να διαλέξει ένα έντομο για την εργασία που είχε στη βιολογία. Την ώρα εκείνη του ήρθε σαν αστραπή ότι αυτό το σπίτι έχει το οικογενειακό του έντομο. Πώς και δεν του είχε περάσει από το μυαλό πριν μιλήσει η σχέση της Τζέην με τις μέλισσες;
«Ετοίμαζα τσάι», είπε ο Ιάκωβος, «θέλεις να μου κάνεις παρέα;»
Ήταν δυνατόν να απορρίψει τέτοια τιμητική πρόσκληση στη βιβλιοθήκη; Παρά το ότι είχε γίνει αναγνωστήριο εφημερίδων και περιοδικών, εξακολουθούσε να είναι χώρος απαραβίαστος όπου έμπαινες χτυπώντας ή αν σε καλούσαν. Κάτι του έλεγε ότι αυτή η πρόσκληση προκλήθηκε από τη αναφορά στην εργασία για τα έντομα. Κάθισε λοιπόν στη μια από τις δύο πολυθρόνες και ο Ιάκωβος σέρβιρε το τσάι. Μετά με μια μικρή λαβίδα άνοιξε ένα κουτί που ήταν μέσα στο δίσκο και έπιασε ένα μικρό σκούρο σβώλο, σαν φακή και τον έριξε στο φλιτζάνι του.
«Προς τιμήν όλων των εντόμων, ας βάψουμε το τσάι μας κόκκινο». Έριξε ένα τέτοιο σβώλο και στο τσάι του Πέτρου. Όπως κατέβαινε στον πάτο του φλυτζανιού, άφηνε πίσω του μια κόκκινη κηλίδα σαν σταγόνα από μελάνι που απλωνόταν στο τσάι.
«Είναι κρεμέζι, το μικρό αποξηραμένο κατσαριδάκι»
Ο Πέτρος δεν είχε βέβαια και πολύ διάθεση να πιει το τσάι με το αποξηραμένο έντομο, αλλά δεν ήθελε να κάνει το δύσκολο και έτσι έφερε το φλιτζάνι στα χείλη του για να πιει μια γουλιά μετά από τον Ιάκωβο. Ευτυχώς δεν κατάλαβε καμιά διαφορά.
Ο Ιάκωβος πήρε από ένα ράφι της βιβλιοθήκης ένα μικρό βιβλιαράκι και κάθισε στην άλλη πολυθρόνα.
«Μια παλιά έκδοση των ωδών του Κάλβου», είπε. Ο Πέτρος δεν θα παραξενευόταν – μόλις είχε μάθει για τον Ναμπόκοφ, το Ρώσο λογοτέχνη που ανακάλυψε ένα νέο είδος πεταλούδας - αν μάθαινε ότι και ο Κάλβος είχε κάνει κάποια παρόμοια ανακάλυψη.
«Το βιβλίο αυτό ανήκει σε κάποιο φίλο που είχε μια ιδιαίτερη αγάπη για τον Ανδρέα Κάλβο», είπε. «Είχε μάλιστα ένα δικό του τρόπο να διαβάζει τα ποιήματά του. Ήταν φυσικά απολύτως ερασιτεχνικός και ιδιόμορφος τρόπος. Είχε όμως τη δύναμη να μεταδίδει και στους άλλους ένα μέρος από το πάθος του». Ο Πέτρος τον παρακολουθούσε προσηλωμένος. Είχε καταλάβει ότι ο Ιάκωβος επρόκειτο να κάνει αποκαλύψεις και προσπαθούσε να βρει τον τρόπο να είναι απόλυτα ειλικρινής χωρίς να καταφύγει σε μια προσωπική εξομολόγηση.
«Είχε παρασυρθεί από τη μαγεία ενός κόσμου σκοτεινού και μεγαλειώδους που είχε ανακαλύψει στους στίχους του Κάλβου. Εκεί έβλεπε φαντάσματα καραβιών που πετούσαν σαν τον ιπτάμενο Ολλανδό, άκουγε συνομιλίες με νεκρούς που βγαίνουν από ανοιχτούς τάφους, παρακολουθούσε τις πομπές με τις ψυχές των νεκρών που ανέβαιναν σαν ομίχλη στον ουρανό…Στις έρημες πεδιάδες αντηχούσαν καλπασμοί αλόγων και κλαγγές όπλων. Άλλοτε πάλι η τρικυμισμένη θάλασσα έφερνε στην επιφάνεια συντρίμμια από τα ναυάγια και τα σώματα των νεκρών…»
Σταμάτησε για μια στιγμή και κοίταξε έξω από το παράθυρο.
«Δεν υπήρχε μόνο η σκοτεινή πλευρά. Σ’ αυτό τον κόσμο είχαν θέση σκηνές γεμάτες νοσταλγία από την πατρίδα του, εικόνες με δροσερά κορίτσια που κάνουν βαρκάδα στο σμαραγδένιο νησί του… Νοσταλγία για το πατρικό νησί όταν ο ναύτης που ακουμπά στην πρύμνη και αναχωρεί από εκεί την νύχτα, με την φαντασία του βλέπει το νησί του λουσμένο στο χρυσό φως της μνήμης...»
Ο Ιάκωβος συνέχισε αυτό που ήθελε να πει μια και ο Πέτρος, διακριτικά, απέφυγε να κάνει οποιοδήποτε σχόλιο.
«Κάποια στιγμή αυτός ο φίλος άρχισε να ασχολείται με τη μελισσοκομία. Πίστευε ότι και ο Κάλβος είχε κάποια ιδιαίτερη σχέση με τις μέλισσες και στην ποίηση και στην ζωή του. Άρχισε λοιπόν, όπως με ένα δικό του τρόπο διάβαζε τις Ωδές να φροντίζει και να παρατηρεί τις μέλισσες».
« Ο Κάλβος ασχολήθηκε με τις μέλισσες εδώ στο Λάουθ;»
« Σύμφωνα με το φίλο μου είχε ασχοληθεί με τις μέλισσες και κατά την πρώτη περίοδο που ήρθε στην Αγγλία πριν ακόμα να γράψει όλα τα ποιήματα των Ωδών. Κατά τη γνώμη του, αυτή η δραστηριότητα ταίριαζε απολύτως στην ιδιοσυγκρασία του επαναστάτη και στην ποίησή του. Είχε μάθει ότι τότε ο Κάλβος βοηθούσε έναν εξόριστο Ιταλό γιατρό να βγάλει ένα περιοδικό που ονομαζόταν L’ Αpe Ιtaliana – Ιταλική Μέλισσα. Ήταν ένα περιοδικό ποικίλου περιεχομένου, που περιλάμβανε εκτός από λογοτεχνικά και επιστημονικά άρθρα. Ο τίτλος του, εκτός από τη νύξη που έκανε στον επαναστατικό ή το λογοτεχνικό συμβολισμό της μέλισσας, αποτελούσε και αναφορά σε μια συγκεκριμένη ποικιλία μέλισσας, την ιταλική, που θεωρείται πιο ήμερη από τη φύση της και επομένως είναι πιο εύκολο να την εκτρέφεις. Με παρόμοιο όνομα κυκλοφορούσε ένα ελληνικό περιοδικό στο Παρίσι, και αργότερα μετά την απελευθέρωση κυκλοφόρησαν τέτοια περιοδικά στην Αθήνα και στην Πάτρα. Συμπωματικά, η εισαγωγή αυτού του είδους μέλισσας στην Αγγλία έγινε την ίδια εποχή που ο Κάλβος και οι φίλοι του προσπαθούσαν να εκδόσουν αυτό το περιοδικό. Ο φίλος μου πίστευε ότι οι Ιταλοί σύντροφοι του Κάλβου στο Λονδίνο πρέπει να είχαν κάποια σχέση με αυτή την εισαγωγή. Χρησιμοποιούσαν τότε μικρά χάρτινα κουτάκια με τρύπες για να μεταφέρουν τις μέλισσες. Έτσι πίστευε ότι θα έφεραν τις βασίλισσες από την Ιταλία στην Αγγλία και κατάφεραν, βάζοντάς τις στις κυψέλες να εισάγουν την ποικιλία αυτή εδώ. Δεν είχε όμως όλες τις αποδείξεις που χρειαζόταν γιατί δεν είχε μπορέσει να βρει ούτε ένα τεύχος αυτού του περιοδικού».
Σταμάτησε για μια στιγμή να μιλάει. Ο Πέτρος βρήκε την ευκαιρία να εκφράσει κάποιες επιφυλάξεις. Υπήρχε κάτι στην ιστορία αυτή που του φαινόταν αταίριαστο. Οι μέλισσες ήταν κατά τη γνώμη του καθώς πρέπει έντομα. Εργατικά, νοικοκυρεμένα και το προϊόν που φτιάχνουν είναι γλυκό. Άντε να είναι γλυκά τα λόγια ενός ποιητή – όμως δεν το έβρισκε και τόσο συναρπαστικό ως έντομο που θα μπορούσε εμπνεύσει έναν επαναστάτη. Πως ήταν δυνατόν αυτό; Μπορούσε να καταλάβει τη μελισσοκομία σαν ασχολία ενός ηλικιωμένου που έχει αποτραβηχτεί στην επαρχία, αλλά οι μέλισσες σύμβολο των επαναστατών; Ο Ιάκωβος προσπάθησε να απαντήσει, ανατρέχοντας στο παρελθόν του ποιητή.
«Ο Κάλβος όταν ζούσε στην Ιταλία είχε υπάρξει καρμπονάρος. Ανήκε σε μια επαναστατική οργάνωση για την απελευθέρωση της Ιταλίας από τον αυτοκράτορα της Πρωσσίας, που ήταν εμπνευσμένη και στα σύμβολα και στο οργανωτικό της από τις μυστικές εταιρείες των τεκτόνων και των πεφωτισμένων που δρούσαν στην Ευρώπη εκείνη την εποχή και παλαιότερα.»
«Όπως η Φιλική Εταιρία»
«Ναι. Τελετουργικό μύησης, συνθηματικά σύμβολα αναγνώρισης, οργάνωση σε τριάδες, ιερείς και Αποστόλους.»
«Τα ξέρω αυτά.»
«Η φιλοσοφία των τεκτονικών στοών, όπως λέει άλλωστε και το όνομά τους – κτίστες – ήταν η ανέγερση του ναού του Σολομώντα.»
«Στην Ιερουσαλήμ;»
«Άλλοι το εννοούσαν κυριολεκτικά – ίσως αυτό συνδέεται με κάποιο τρόπο με την επίσκεψη στους Αγίους Τόπους αλλά και με τις σταυροφορίες – και άλλοι το εννοούσαν συμβολικά σαν μια διαδικασία προσπάθειας και αρετής»
«Οι μέλισσες χτίζουν τις κηρήθρες τους», είπε ο Πέτρος.
« Και θησαυρίζουν το μέλι με κόπο, όπως ο τέκτονας θησαυρίζει τη σοφία. Και όλα αυτά συνδέονται με σύμβολα του θανάτου και της αναγέννησης – οι κυψέλες που έχουν σχήμα τάφου – οι μέλισσες που είναι σαν ψυχές που πηγαινοέρχονται στον κάτω κόσμο – το σύμβολο των καρμπονάρων είχε μια νεκροκεφαλή και ένα σταυρό»
«Και οι στίχοι των ποιητών ρέουν σαν μέλι από το στόμα τους», συμπλήρωσε ο Πέτρος.
«Το μέλι αυτό συνδέεται με τις Μούσες – έχει θεϊκή προέλευση. Λέγεται πως ο Πίνδαρος ξύπνησε ένα πρωί και είχε το χάρισμα της ποίησης γιατί οι μέλισσες του είχαν σφραγίσει το στόμα μέλι, όπως και με την τέχνη της μαντικής του μελιού που κατά το μύθο οι ΤΡΙΕΣ δίδαξαν στον Ερμή».
Άνοιξε το βιβλίο των Ωδών και άρχισε να διαβάζει, κοιτώντας τον Πέτρο ερευνητικά για να δει αν μπορούσε να παρακολουθήσει. Σταματούσε πότε πότε για να εξηγήσει μια λέξη που θεωρούσε ότι θα ήταν άγνωστη. Ο χρωματισμός της φωνής του ήταν και αυτός μια εξήγηση και ο Πέτρος είδε ότι καταλάβαινε πολύ περισσότερα από ότι άλλες φορές. Από τη μια στιγμή στην άλλη, είχε ζωντανέψει εκείνος ο κόσμος όπου οι Μούσες αποθέτουν στα χείλη του Ομήρου το «θείον μέλι». Εκεί τα «αυγερινά πλήθη των μελίσσων» πετούσαν πάνω από μια λίμνη με το αεράκι της άνοιξης. Ο ποιητής ταξίδευε στο Αιγαίο και το Ικάριο πέλαγος και υμνούσε την Κάλυμνο που «τρέφει τας μελίσσας με αθέριστα άνθη» και βγάζει το καλύτερο μέλι όπως αναφέρει και ο Βιργίλιος στα Γεωργικά. Άλλοτε η ανάμνηση της ευδαιμονίας στην πατρική γη αναδυόταν με την εικόνα αναρίθμητων μελισσών, τα «έθνη των μελίσσων», που ξεχύνονταν από τις κυψέλες της Πάργας.
Κάποτε η επίκληση της αρετής και της αγάπης για την υπεράσπιση της ελευθερίας γίνεται ικεσία προς τις «αιώνιες μέλισσες» να μην εγκαταλείψουν το μέλι που με τόσο κόπο έχουν θησαυρίσει. Ο αναπόφευκτος θάνατος αμφισβητεί και υπονομεύει το έργο τους όταν με χαμηλό βόμβο επιστρέφουν φορτωμένες στην κυψέλη.
Μια φωνή από τον κάτω κόσμο ακούγεται να λέει πως «Κόπος ανυπόφερτος είναι η ζωή. Οι ελπίδες, οι φόβοι του κόσμου/οι χαραί και το μέλι/σας βασανίζουν». Εκείνη την ώρα πάντως οι μέλισσες του Κάλβου τριγύριζαν στα λιβάδια του Λίνκολνσάιρ και ο Ιάκωβος όρθιος, παρασυρμένος στην ανάγνωση, με τις κινήσεις των χεριών του σαν να έστρωνε τα φύλλα σε ένα στεφάνι με αθέριστα άνθη, ένα στεφάνι για τη Τζέην φυσικά.
Από το μυθιστόρημα "Οι Μέλισσες του Κάλβου τριγυρίζουν στα λιβάδια του Λινκολνσάιρ", εκδ. Ταξιδευτής
Πηγές από το Ίντερνετ:
http://farm3.static.flickr.com/2700/4403754257_5334cc0aff_o.jpg
Η ασπρόμαυρη φωτό του 1992 με τον τάφο του Ανδρέα Κάλβου, είναι από το βιβλίο του Λεύκιου Ζαφειρίου, "Ο βίος και το έργο του Ανδρέα Κάλβου" από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, 2006
Την άλλη, την έγχρωμη, την έχω τραβήξει εγώ το 2009.
Η ασπρόμαυρη φωτό του 1992 με τον τάφο του Ανδρέα Κάλβου, είναι από το βιβλίο του Λεύκιου Ζαφειρίου, "Ο βίος και το έργο του Ανδρέα Κάλβου" από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, 2006
Την άλλη, την έγχρωμη, την έχω τραβήξει εγώ το 2009.
Πέμπτη 7 Αυγούστου 2008
Ο κορανομνήμων Εβλιγιά Τσελεμπή και το μέλι του κυπαρισσιού.
Πριν λίγο καιρό έστειλα e – mails σε μερικά μελισσοκομικά blogs με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου μου για τις Μέλισσες του Κάλβου (που τριγυρίζουν ακόμα στα λιβάδια του Λίλκολνσαιρ). Οι άνθρωποι μου απάντησαν ευγενικά ευχαριστώντας με, λέγοντας ότι σκοπεύουν να διαβάσουν το βιβλίο. Ενας μελισσοκόμος blogger μάλιστα, ο Γιώργος από το melissaki-gr.blogspot.com αφιέρωσε μια ανάρτηση στο βιβλίο. Ομολογώ ότι η γνώμη των μελισσοκόμων για το βιβλίο με απασχολούσε γιατί παρά το ότι ασχολήθηκα επί μακρόν με το πώς κάνουν τη δουλειά τους, δεν είχα συζητήσει ποτέ μαζί τους. Έχω αφιερώσει πολύ χρόνο διαβάζοντας μελισσοκομικά blogs, πριν δυο χρόνια κάνοντας έρευνα για το βιβλίο αλλά εδώ που τα λέμε οι μελισσοκομικές μου γνώσεις βασίζονται περισσότερο στη Ζωή των Μελισσών του Μωρίς Μέτερλινκ και στην Κρυφή Ζωή των Μελισσών της Σου Μονκ Κιντ. Δεν έχω πλησιάσει κυψέλη από κοντά.
Στη Βάρη, υπάρχει ένα μελίσσι που το παρακολουθώ κάθε μέρα. Του λέω καλημέρα το πρωί και το αποχαιρετώ το απόγευμα. Όποτε ερχόταν όμως ο μελισσοκόμος – ακόμα και το χειμώνα – και τον πετύχαινα, στεκόμουν μακριά και τον έβλεπα. Τον παρατηρούσα με συγκίνηση, χωρίς να καταλαβαίνω ακριβώς τι κάνει, αλλά και χωρίς να τολμώ να του μιλήσω. Εν πάση περιπτώσει οι θεωρητικές μου γνώσεις εμπλουτίστηκαν πολύ από το internet και τα διαβάσματα και πιστεύω ότι στο βιβλίο δεν έπεσα σε καμιά κακοτοπιά – όπως αυτοί στον Άρχοντα των Μυγών που ανάβουν φωτιά με γυαλιά μυωπίας – γιατί θεωρώντας ότι οι δύο βασικοί συγγραφείς που συμβουλευόμουν είχαν κάνει τη σωστή έρευνα – δεν θα έπεφτα έξω. Δεν νομίζω μάλιστα ότι οι μέλισσες έχουν αλλάξει τις συνήθειές τους εδώ και αιώνες. Για καλό και για κακό φρόντισα να δηλώσω ότι η σκηνή της σμηνουργίας είναι από το βιβλίο του Μέτερλινκ. Είδα πάντως τις καταπληκτικές φωτογραφίες του αφεσμού που έχει τραβήξει ο Ζέπος, ένας μελισσοκόμος από τη Μύκονο, όπου οι μέλισσες έφτιαξαν «πίττες» εκτός κυψέλης και έχουν καλοβολευτεί εκεί και δε λένε να φύγουν. «Οι μέλισσές μου έχουν καταγωγή από ξανθιές», λέει χαριτολογώντας.
Όλοι οι μελισσοκόμοι έχουν πολύ όμορφα blogs. Δεν ξέρεις αν η φροντίδα των μελισσών κάνει τον άνθρωπο τόσο υπομονετικό, παρατηρητικό και ευαίσθητο ή προσανατολίζονται σε αυτήν την τέχνη άνθρωποι με αυτά τα χαρακτηριστικά Φαίνεται ότι όχι μόνο τις αγαπούν τις μέλισσές τους αλλά και τις «θαυμάζουν» κυριολεκτικά κάθε φορά που τις βλέπουν σε μια εκδήλωση αλλόκοτη ή αναμενόμενη.
Οι αναρτήσεις στο melissaki - gr – σαν ημερολόγιο καταστρώματος – για τα πρακτικά τις μετακινήσεις των κυψελών, τα λάθη, τον απολογισμό και φυσικά τα σχόλια των συναδέλφων – συμβουλές για βοήθεια, ανταλλαγή πείρας, ανησυχία για την υγεία του όταν δεν είναι καλά – χωρίς ίχνος ανταγωνισμού που ενδεχομένως υπάρχει σε άλλα επαγγέλματα, αλλά με συναδελφική αλληλεγγύη. Φυσικά το blog είναι γεμάτο διαμαντάκια ευαισθησίας είτε με το μάτι του φωτογράφου – χιονισμένες κυψέλες ή κυκλάμινα που ξεμυτίζουν κάτω από την κυψέλη – είτε με τη φροντίδα του ανθολόγου – ποιήματα, αφηγήσεις, όλα σχετικά με τις μέλισσες.
Με την πείρα τόσων μηνών της ωτακούστριας σε μελισσοκομικά blogs μπορώ να βεβαιώσω ότι οι μέλισσες στο melissaki – gr έχουν εμπνεύσει ως μούσες και το e- καλέμι και το e – σφυρί όπως συνηθίζει να τα ονομάζει ο κτήτωρ του blog Γιώργος.
Τελειώνοντας αυτή την ανάρτηση δεν μπορώ να μην ανθολογήσω ένα καταπληκτικό κομμάτι για τα μελίσσια που έχει αναρτήσει το Γενάρη του 2008 από ένα κείμενο του Εβλιγιά Τσελεμπή του Τούρκου περιηγητή του 17ου αιώνα που έγραψε ένα βιβλίο το Seyahatname» (βιβλίο των ταξιδίων) για τις περιηγήσεις του στον ελλαδικό χώρο, τη Βαλκανική, την Αυστρία, τη Βόρειο Αφρική, την Ανατολία, την Περσία και το Κάιρο.
Λέγεται ότι ο Εβλιγιά Τσελεμπή ξεκίνησε τις περιηγήσεις του από την πόλη που γεννήθηκε την Κωνσταντινούπολη. Κυκλοφορούσε στους δρόμους, έμπαινε στα καφενεία και στα κρασοπουλιά, άκουγε τις ιστορίες από τους παραμυθάδες, συζητούσε με τους πιστούς και έφτασε να μην υπάρχει μέρος στην Κωνσταντινούπολη που να μην έχει πάει.
Αποφάσισε λοιπόν μια και η τύχη το έφερε να βρεθεί στη Βιέννη σαν απεσταλμένος του Σουλτάνου Μεχμέτ του 4ου να γνωρίσει καλά όλο τον κόσμο, να γνωριστεί με όλους τους ανθρώπους και να μάθει τα πάντα. Ένα σχέδιο φιλόδοξο – που μοιάζει κάπως με αυτό του Φούνες του Μνήμονα. Παρεμπιπτόντως, ο Εβλιγιά ήταν κορανομνήμων, δηλαδή είχε τελειώσει ισλαμική εκκλησιαστική σχολή, τον μεντρεσέ και είχε γίνει Χαβίζ, δηλαδή είχε απομνημονεύσει το κοράνι (6500 στίχους). Την τέχνη της απομνημόνευσης την κατείχε πρώτος από όλους ο προφήτης Μωάμεθ στον οποίο αποκαλύφθηκε το κείμενο του ιερού βιβλίου – που σύμφωνα με τους μυστικιστές το αρχέτυπό του βρίσκεται στον ουρανό. Λέγεται μάλιστα πως για να βεβαιωθούν ότι το γραπτό κείμενο του κορανίου ήταν έγκυρο, τα πρώτα χρόνια της νέας θρησκείας, οι σοφοί αντιπαρέβαλαν τα υπάρχοντα γραπτά αντίγραφα του Κορανίου με τις δύο από στήθους – δηλαδή απομνημονευμένες – απαγγελίες δύο μαρτύρων που το είχαν ακούσει από τον ίδιο το Μωάμεθ. Θεωρώντας λοιπόν ότι οι προφορικές εκδοχές είχαν περισσότερο κύρος από τις γραπτές διατήρησαν μόνο τα κείμενα που συμφωνούσαν με αυτές. Και σήμερα στις ισλαμικές εκκλησιαστικές σχολές επιχειρείται η αναβίωση της τέχνης της απομνημόνευσης του κορανίου, ξεκινώντας από μικρές ηλικίες και με μια ή δύο σελίδες και φτάνοντας στις τέσσερεις με πέντε την ημέρα μπορεί κανείς να φτάσει στο να απομνημονεύσει το σύνολο του κορανίου σε τρία περίπου χρόνια.
Όπως λέει ο καθηγητής Μεσανατολικών σπουδών του πανεπιστημίου Waterloo του Καναδά Mohamed Elmasry το κείμενο του Κορανίου έχει μια ενιαία ποιητική γλώσσα για να περιγράφει τα πάντα, από τα πιο ταπεινά και ανθρώπινα ως τα πιο πνευματικά και φιλοσοφικά , ο Εβλιγιά Τσελεμπή, ο κορανομνήμων περιηγητής αποφάσισε να χρησιμοποιήσει μια ενιαία γλώσσα στο δεκάτομο έργο του, την καθημερινή γλώσσα που χρησιμοποιούσε ο κόσμος που συναντούσε. Απέφυγε τις περίπλοκες εκφράσεις και δεν δίσταζε να μεταφέρει στο γραπτό λόγο τα γραμματικά και συντακτικά λάθη που γίνονται στον προφορικό. Το έργο του είναι ανεκτίμητη πηγή για την καθημερινή ζωή και τις συνήθειες των ανθρώπων του 17ου αιώνα.
΄Εφτασε κάποτε και στην Πάτρα και τι να δει:
Το μέλι του κυπαρισσιού στον κήπο με τα τζίνια!
Ακολουθεί το κείμενο του Τσελεμπή από το melissaki:
Η ανάρτηση αυτή σήμερα κλείνει με ένα σχόλιο επ’ αυτού, στο melissaki, του μελισσοκόμου από την Πάρο:
Στη Βάρη, υπάρχει ένα μελίσσι που το παρακολουθώ κάθε μέρα. Του λέω καλημέρα το πρωί και το αποχαιρετώ το απόγευμα. Όποτε ερχόταν όμως ο μελισσοκόμος – ακόμα και το χειμώνα – και τον πετύχαινα, στεκόμουν μακριά και τον έβλεπα. Τον παρατηρούσα με συγκίνηση, χωρίς να καταλαβαίνω ακριβώς τι κάνει, αλλά και χωρίς να τολμώ να του μιλήσω. Εν πάση περιπτώσει οι θεωρητικές μου γνώσεις εμπλουτίστηκαν πολύ από το internet και τα διαβάσματα και πιστεύω ότι στο βιβλίο δεν έπεσα σε καμιά κακοτοπιά – όπως αυτοί στον Άρχοντα των Μυγών που ανάβουν φωτιά με γυαλιά μυωπίας – γιατί θεωρώντας ότι οι δύο βασικοί συγγραφείς που συμβουλευόμουν είχαν κάνει τη σωστή έρευνα – δεν θα έπεφτα έξω. Δεν νομίζω μάλιστα ότι οι μέλισσες έχουν αλλάξει τις συνήθειές τους εδώ και αιώνες. Για καλό και για κακό φρόντισα να δηλώσω ότι η σκηνή της σμηνουργίας είναι από το βιβλίο του Μέτερλινκ. Είδα πάντως τις καταπληκτικές φωτογραφίες του αφεσμού που έχει τραβήξει ο Ζέπος, ένας μελισσοκόμος από τη Μύκονο, όπου οι μέλισσες έφτιαξαν «πίττες» εκτός κυψέλης και έχουν καλοβολευτεί εκεί και δε λένε να φύγουν. «Οι μέλισσές μου έχουν καταγωγή από ξανθιές», λέει χαριτολογώντας.
Όλοι οι μελισσοκόμοι έχουν πολύ όμορφα blogs. Δεν ξέρεις αν η φροντίδα των μελισσών κάνει τον άνθρωπο τόσο υπομονετικό, παρατηρητικό και ευαίσθητο ή προσανατολίζονται σε αυτήν την τέχνη άνθρωποι με αυτά τα χαρακτηριστικά Φαίνεται ότι όχι μόνο τις αγαπούν τις μέλισσές τους αλλά και τις «θαυμάζουν» κυριολεκτικά κάθε φορά που τις βλέπουν σε μια εκδήλωση αλλόκοτη ή αναμενόμενη.
Οι αναρτήσεις στο melissaki - gr – σαν ημερολόγιο καταστρώματος – για τα πρακτικά τις μετακινήσεις των κυψελών, τα λάθη, τον απολογισμό και φυσικά τα σχόλια των συναδέλφων – συμβουλές για βοήθεια, ανταλλαγή πείρας, ανησυχία για την υγεία του όταν δεν είναι καλά – χωρίς ίχνος ανταγωνισμού που ενδεχομένως υπάρχει σε άλλα επαγγέλματα, αλλά με συναδελφική αλληλεγγύη. Φυσικά το blog είναι γεμάτο διαμαντάκια ευαισθησίας είτε με το μάτι του φωτογράφου – χιονισμένες κυψέλες ή κυκλάμινα που ξεμυτίζουν κάτω από την κυψέλη – είτε με τη φροντίδα του ανθολόγου – ποιήματα, αφηγήσεις, όλα σχετικά με τις μέλισσες.
Με την πείρα τόσων μηνών της ωτακούστριας σε μελισσοκομικά blogs μπορώ να βεβαιώσω ότι οι μέλισσες στο melissaki – gr έχουν εμπνεύσει ως μούσες και το e- καλέμι και το e – σφυρί όπως συνηθίζει να τα ονομάζει ο κτήτωρ του blog Γιώργος.
Τελειώνοντας αυτή την ανάρτηση δεν μπορώ να μην ανθολογήσω ένα καταπληκτικό κομμάτι για τα μελίσσια που έχει αναρτήσει το Γενάρη του 2008 από ένα κείμενο του Εβλιγιά Τσελεμπή του Τούρκου περιηγητή του 17ου αιώνα που έγραψε ένα βιβλίο το Seyahatname» (βιβλίο των ταξιδίων) για τις περιηγήσεις του στον ελλαδικό χώρο, τη Βαλκανική, την Αυστρία, τη Βόρειο Αφρική, την Ανατολία, την Περσία και το Κάιρο.
Λέγεται ότι ο Εβλιγιά Τσελεμπή ξεκίνησε τις περιηγήσεις του από την πόλη που γεννήθηκε την Κωνσταντινούπολη. Κυκλοφορούσε στους δρόμους, έμπαινε στα καφενεία και στα κρασοπουλιά, άκουγε τις ιστορίες από τους παραμυθάδες, συζητούσε με τους πιστούς και έφτασε να μην υπάρχει μέρος στην Κωνσταντινούπολη που να μην έχει πάει.
Αποφάσισε λοιπόν μια και η τύχη το έφερε να βρεθεί στη Βιέννη σαν απεσταλμένος του Σουλτάνου Μεχμέτ του 4ου να γνωρίσει καλά όλο τον κόσμο, να γνωριστεί με όλους τους ανθρώπους και να μάθει τα πάντα. Ένα σχέδιο φιλόδοξο – που μοιάζει κάπως με αυτό του Φούνες του Μνήμονα. Παρεμπιπτόντως, ο Εβλιγιά ήταν κορανομνήμων, δηλαδή είχε τελειώσει ισλαμική εκκλησιαστική σχολή, τον μεντρεσέ και είχε γίνει Χαβίζ, δηλαδή είχε απομνημονεύσει το κοράνι (6500 στίχους). Την τέχνη της απομνημόνευσης την κατείχε πρώτος από όλους ο προφήτης Μωάμεθ στον οποίο αποκαλύφθηκε το κείμενο του ιερού βιβλίου – που σύμφωνα με τους μυστικιστές το αρχέτυπό του βρίσκεται στον ουρανό. Λέγεται μάλιστα πως για να βεβαιωθούν ότι το γραπτό κείμενο του κορανίου ήταν έγκυρο, τα πρώτα χρόνια της νέας θρησκείας, οι σοφοί αντιπαρέβαλαν τα υπάρχοντα γραπτά αντίγραφα του Κορανίου με τις δύο από στήθους – δηλαδή απομνημονευμένες – απαγγελίες δύο μαρτύρων που το είχαν ακούσει από τον ίδιο το Μωάμεθ. Θεωρώντας λοιπόν ότι οι προφορικές εκδοχές είχαν περισσότερο κύρος από τις γραπτές διατήρησαν μόνο τα κείμενα που συμφωνούσαν με αυτές. Και σήμερα στις ισλαμικές εκκλησιαστικές σχολές επιχειρείται η αναβίωση της τέχνης της απομνημόνευσης του κορανίου, ξεκινώντας από μικρές ηλικίες και με μια ή δύο σελίδες και φτάνοντας στις τέσσερεις με πέντε την ημέρα μπορεί κανείς να φτάσει στο να απομνημονεύσει το σύνολο του κορανίου σε τρία περίπου χρόνια. Όπως λέει ο καθηγητής Μεσανατολικών σπουδών του πανεπιστημίου Waterloo του Καναδά Mohamed Elmasry το κείμενο του Κορανίου έχει μια ενιαία ποιητική γλώσσα για να περιγράφει τα πάντα, από τα πιο ταπεινά και ανθρώπινα ως τα πιο πνευματικά και φιλοσοφικά , ο Εβλιγιά Τσελεμπή, ο κορανομνήμων περιηγητής αποφάσισε να χρησιμοποιήσει μια ενιαία γλώσσα στο δεκάτομο έργο του, την καθημερινή γλώσσα που χρησιμοποιούσε ο κόσμος που συναντούσε. Απέφυγε τις περίπλοκες εκφράσεις και δεν δίσταζε να μεταφέρει στο γραπτό λόγο τα γραμματικά και συντακτικά λάθη που γίνονται στον προφορικό. Το έργο του είναι ανεκτίμητη πηγή για την καθημερινή ζωή και τις συνήθειες των ανθρώπων του 17ου αιώνα.
΄Εφτασε κάποτε και στην Πάτρα και τι να δει:
Το μέλι του κυπαρισσιού στον κήπο με τα τζίνια!
Ακολουθεί το κείμενο του Τσελεμπή από το melissaki:
"Η πιο ξακουστή της τοποθεσία χωρίς άλλη όμοια στον κόσμο είναι ο κήπος με τα τζίνια όπου βρίσκεται και το ψηλότερο κυπαρίσσι. Στον ίσκιο του υπάρχουν σαράντα με πενήντα στάβλοι αλόγων και σαράντα με πενήντα χιλιάδες πρόβατα. Με δυσκολία καταφέραμε να αγκαλιάσουμε τον κορμό του επτά άνθρωποι. Στην κορφή έχει και μια τρύπα και εκεί κάθε χρόνο κάνουν οι μέλισσες μέλι. Κάθε χρονιά ο κάτοχος του κυπαρισσιού μαζεύει εκατό οκάδες μέλι. Μα το θεό πουθενά στον κόσμο δεν βγαίνει τόσο μυρωδάτο και διαυγές μέλι. Όλοι οι Ευρωπαίοι ιστορικοί γράφουν πως η πόλη ονομάστηκε Μπαλιμπάντρα από το μέλι (bal) τούτου εδώ του κυπαρισσιού. Οι άπιστοι λατρεύουν το δέντρο και το προσκυνούν. Το είδα με τα ίδια μου τα μάτια."
Η ανάρτηση αυτή σήμερα κλείνει με ένα σχόλιο επ’ αυτού, στο melissaki, του μελισσοκόμου από την Πάρο:
«Όσο για το μέλι του κυπαρισσιού άστα να πάνε. Παλαιότερα ένας φίλος είχε στο περιβόλι του αρκετά κυπαρίσσια για να κάνει απανεμιά. Σε ένα λοιπόν είχε μια κουφάλα με ένα σμάρι μέσα. Το άφησε εκεί για καιρό και κάποια στιγμή αποφάσισε να το μαζέψει(είχε και άλλα μελίσσια)γιατί ενοχλούσε τους εργάτες που έσκαβαν. Από τα λεγόμενά του αναγκαστικά έκοψε το κυπαρίσσι για να βγάλει το σμάρι και να πάρει και το μέλι .Πολύ μέλι. Γέμισε έναν γκαζοντενεκέ με πίτες. Ξεμέλισε τις πίτες και ευτυχώς που δεν έβαλε το μέλι αυτό μαζί με το υπόλοιπο, μου είπε, γιατί είχε μια πολλή βαριά μυρωδιά του κυπαρισσιού και θα χάλαγε και το άλλο. Μου έδωσε και δοκίμασα και τελικά είχε δίκιο δεν τρωγότανε το μέλι.»
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)