Παλαιές ιστορίες

Παρακάτω το αυθεντικό email, όπως δημοσιεύθηκε
[https://wikileaks.org/clinton-emails/emailid/9539#efmAbRAwUAyEB2VB2XB_gCBGCG2]
Νομίζω ότι δεν το έχουν δημοσιεύσει όλο.
Δεν πρόκειται για άγνωστα πράγματα, πρόκειται για επιβεβαίωση.


Re: Germany and the European economic crisis 
Below are two memos that may contain some new information on German policy on the Eurozone crisis. This information is based on conversations with German Finance Minister Wolfgang Schauble and those close to him. 
SOURCE: Sources with excellent access to the highest levels of the European political and security communities.  
THE FOLLOWING INFORMATION COMES FROM AN EXTREMELY SENSITIVE SOURCE AND SHOULD BE HANDLED WITH CARE. THIS INFORMATION MUST NOT BE SHARED WITH ANYONE ASSOCIATED WITH THE GERMAN GOVERNMENT. 
MEMO #1 1. 
During late May, 2012, following meetings with political and economic leaders in Europe and the United States, senior officials of the German Government began a series of discreet internal meetings in an effort to develop comprehensive policy solutions regarding the issues addressed during their mid-May 2012 sessions in Europe and the United States. In the opinion of a particularly well placed individual, the officers of the German Chancellery, Ministry of Finance, and the Foreign Ministry are struggling with this effort; concerned that their initial plans to delay any serious policy decisions on the Euro-zone/sovereign debt crisis until late June are unrealistic. According to this source, German Minister of Finance Wolfgang Schauble stated in confidence to Chancellor Angela Merkel that between twelve (12) and fifteen (15) of the member states of the European Union (EU) are moving irresistibly into recession and world financial markets will not wait for the results of the June Greek, French, and German election cycles before demanding serious policy decisions regarding the future of the currency union.  2. (Source Comment: This particular individual noted that Schauble repeatedly warned Merkel that this "European pace" of crisis management would lead to frustration among investors and place the EU leaders in a position where they face a crisis of international confidence, and are forced to make policy decisions that have not been fully considered. Schauble's senior staff officers came away from meetings with U.S. officials with the idea that, while the U.S. Government is concerned over instability in the EU they do not intend to become deeply involved in the crisis, preferring to act as a sounding board and advisor for the various EU leaders. They also believe that the U.S. position on Greece is ambiguous, stating that the Americans realize Greece must stay in the Euro-zone, while also stating that it can only remain if it meets its obligations. Accordingly, Schauble and other financial officials in Berlin, London, and Brussels are beginning to see the upcoming Greek national elections as a plebiscite on whether or not Greece wants to remain in the Euro-zone. Schauble stated privately that despite their professed commitment to the Euro, if the Greek people vote for a government led by the anti-austerity Syriza party, they must bear the consequences of their actions.) 3. According to a sensitive source, Schauble is looking for a way to deal with the potential fallout from a problematic result in the Greek elections. He sees two paths available, neither of which is pleasant for Germany and the other states of the EU. Realizing that a Greek withdrawal from the currency union may set the stage for Portugal, Spain, and Ireland to follow, Schauble is moderating his opposition to a larger shared solution within the EU. First, while he remains, in the opinion of a sensitive source, strongly opposed to the issuance of Eurobonds, Schauble has asked his staff to revisit a proposal put forward by the German economic experts, "the Five Wise Men," regarding a European Redemption pact. This idea was developed throughout 2011, but was initially opposed by Schauble because of his concern for its internal political ramifications in Germany while failing to address the problem of sovereign debt in real terms. The second course of action is even more problematic for Schauble, as it involves planning for a two tiered EU, with a much smaller currency union. This plan will be difficult and dangerous for the Merkel Government, especially following the election of Socialist Francois Hollande as President of France. (Source Note: Hollande and Merkel continue to hold divergent views on the roles of growth and austerity in resolving the crisis.) In any event, Schauble continues to believe that a complete collapse of the currency union is unacceptable for Germany, as the newly reconstituted Deutsche Mark would be considerably more valuable than the Euro; seriously damaging Germany's export driven economy. 4. In the opinion of this individual, Schauble's staff is drawing up contingency plans for addressing the possible outcomes of the crisis: an enhanced EU wide redemption project, a two tiered Euro-zone, and the possible collapse of the union. At the same time, the Minister of Finance is concerned by the Chancellor's desire to draw the matter out until late June or early July. Schauble stated in private that Merkel, and Foreign Minister Guido Westerwelle of the coalition partner Free Democratic Party (FDP) were badly shaken by the recent electoral defeats suffered at the hands of the opposition Social Democratic Party (SPD)/Green Party alliance. In the opinion of this individual Schauble is finding it difficult to persuade Merkel to consider serious policy moves, with the chancellor preferring to wait to take action. The Minister of Finance believes the Chancellor must continue to engage other national leaders, including the SPD/Green representatives and at least appear to be looking for new ideas. To this end he has asked her to consider the European Redemption Plan proposed by the five wise men, which is also popular with the SPD/Green leadership. Again, the source noted that while this plan is not what Schauble considers the best option in this matter, it is preferable to both the concept of Eurobonds, and the collapse of the currency union. 5. (Source Comment: In the opinion of a well placed individual, Merkel will continue to study the European Redemption Plan and other policy options, but Schauble fears that she will delay any decisive actions. He noted that Italian Prime Minister Mario Monti, who is close to Merkel, is also raising an alarm regarding the need for activity as the EU slides into recession. Monti has a great deal of credibility with Merkel as he has implemented serious austerity measures in Italy, and he is favorably disposed toward the redemption plan. Schauble repeated in private conversation that the Chancellor, Hollande, and other EU leaders continue maintain the hope that the U.S. economy will increase its rate of growth, which will have a similar affect on the EU economies. Schauble believes that U.S. growth will continue at a measured pace and noted that U.S. officials attempted to make this clear during the recent meetings in the United States.)

Θα αφήσουν μια χώρα να χρεοκοπήσει για 5 δισ. ευρώ; (παρακάλια)

Εάν η Γερμανία και οι άλλες χώρες της ευρωζώνης δεν χαλαρώσουν τη στάση τους στο θέμα της ενδιάμεσης χρηματοδότησης, η Ελλάδα "θα είναι η πρώτη χώρα που θα χρεοκοπήσει για 5 δισ.", υπογραμμίζει ο υπουργός. Βλέπει προβλήματα ρευστότητας το Μάρτιο.

Τα προβλήματα ρευστότητας που έχουν ενταθεί και από τη μείωση των φορολογικών εσόδων το Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο υπογραμμίζει ο υπουργός Οικονομίας Γιώργος Σταθάκης, σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal.
Ο υπουργός σημειώνει ότι "θα έχουμε προβλήματα ρευστότητας το Μάρτιο, εάν δεν βελτιωθούν τα φορολογικά έσοδα, ενώ σύμφωνα με το δημοσίευμα, και άλλοι αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι η Αθήνα θα αντιμετωπίσει προβλήματα με την καταβολή των συντάξεων και τις άλλες υποχρεώσεις μετά το Φεβρουάριο.
Το αδιέξοδο στη διαπραγμάτευση με τους δανειστές έχει δημιουργήσει προβλήματα στην Αθήνα, η οποία κατέθεσε αίτημα να εκδώσει πρόσθετα έντοκα γραμμάτια ύψους 4,5 δισ., ένα αίτημα που απορρίφθηκε από την ΕΚΤ.
Ο κ. Σταθάκης ανέφερε ότι η Ελλάδα ζητά από τις κυβερνήσεις της ευρωζώνης να της χορηγήσουν ένα δάνειο - "γέφυρα" ύψους 4-5 δισ. ευρώ για να καλύψει τις υποχρεώσεις της έως ότου έλθει σε συμφωνία με τους δανειστές.
Εάν η Γερμανία και οι άλλες χώρες της ευρωζώνης δεν χαλαρώσουν τη στάση τους στο θέμα της ενδιάμεσης χρηματοδότησης, ο κ. Σταθάκης σημείωσε ότι η Ελλάδα "θα είναι η πρώτη χώρα που θα χρεοκοπήσει για 5 δισ. ευρώ".
Ειδικότερα, ο υπουργός σημειώνει ότι η Αθήνα έχει ζητήσει τα κέρδη 1,9 δισ. ευρώ από τα ελληνικά ομόλογα που έχουν άλλες χώρες της ευρωζώνης. Επιπροσθέτως, η κυβέρνηση ζητά από την ευρωζώνη να επιτρέψει την άντληση επιπλέον 2 δισ. ευρώ μέσω εντόκων γραμματίων.

http://www.euro2day.gr/news/economy/article/1301734/stathakhs-tha-hreokophsei-mia-hora-gia-5-dis-evro.html

__________________________________________

Δεν δίνουν χρόνο για παρουσίαση κοστολογημένου προγράμματος
Ότι να ετοιμαστεί και να διαβάσουν, τη Τετάρτη θα το απορρίψουν...

Είναι έτοιμοι να μας πουν "καλό κουράγιο"

Όλα για όλα για να γίνει αποδοχή των προηγούμενων συμφωνιών...
Για να ζητηθεί παράταση...

Πραγματικά λυπεί το γεγονός ότι δεν δίνουν καν ευκαιρία, αυτό είναι άλλη Ευρώπη όσο δίκιο κι αν έχουν για τα στραβά μας

Διαβάστε τι αποφασίστηκε στις 11/2/2010
http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/ec/112856.pdf

ΕΚΤ
S&P
Eurogroup
Heads of States
μάλλον κάπως αναμενόμενα

Και τώρα τι;

Οι πρώτες ημέρες της συμμαχικής κυβέρνησης είναι γεγονός.

Γραβάτες μπορεί να μην έχουμε (ακόμα) αλλά οι άσπρες τρίχες σίγουρα αυξήθηκαν.

Οι Έλληνες αισθάνονται μεταπτώσεις: νίκη αλά 1981, -10%@ΧΑΑ, ντουζάκι με Σούλτς, χαρά με γκολ στο 90' Βαρουφάκη σε Γερούν.

Και τώρα τι;

(έντονα δικά μου)

Μια προσέγγιση στη διαπραγμάτευση

Α. Δ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΙΔΗΣ

Πάμε, λοιπόν, πάλι από την αρχή. Καθώς η απόφαση να σχηματιστεί κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ/ΑΝΕΛ απομάκρυνε το ενδεχόμενο δεύτερων εκλογών και συνεπώς η κάλπη της 25ης Ιανουαρίου έδωσε ήδη τη θέση των ζυμώσεων στην αναζήτηση των βασικών στοιχείων διακυβέρνησης, η «αντιμνημονιακή» κυβέρνηση έχει μπροστά της άμεσα την επανατοποθέτηση των σχέσεων με τους «εταίρους»/δανειστές ως κεντρικό ζήτημα.

Οπως πήραμε την πρωτοβουλία να επισημάνουμε στο φύλλο της «Ναυτεμπορικής» της 19ης Ιανουαρίου, ο δρόμος αυτής της επανατοποθέτησης περνάει μέσα από την πρακτική Ανδρέα Παπανδρέου μετά τη νίκη του 1981, τότε που η δέσμευση για δημοψήφισμα με ερώτημα την παραμονή της Ελλάδας με την τότε ΕΟΚ («των μονοπωλίων», «...και ΝΑΤΟ, το ίδιο συνδικάτο») μετατράπηκε σε μνημόνιο -ναι!- διεκδικήσεων της ελληνικής πλευράς.

Το οποίο μεταπλάσθηκε από την τότε ΕΟΚ σε σειρά μέτρων (με γνωστότερα τα ΜΟΠ/Ολοκληρωμένα Μεσογειακά Προγράμματα, πρόγονο των Πακέτων Ντελόρ, των ΕΣΠΑ, ήδη ΣΕΣ).

Στη σημερινή πραγματικότητα, η φοβιστική περιγραφή σύμφωνα με την οποία «οι Ευρωπαίοι» θα απαιτήσουν να υποβληθεί αίτημα της νέας ελληνικής κυβέρνησης να αναγνωριστεί η υποχρέωση ολοκλήρωσης της 5ης επιθεώρησης, να αναγνωριστεί επίσης ρητά η ανάγκη μετάβασης σε νέο Πρόγραμμα (ECCL), ώστε να υπάρξει παράταση της ισχύος του τωρινού Προγράμματος Προσαρμογής (το οποίο λειτουργεί και ως απαραίτητη εγγυητική βάση προκειμένου να συνεχίζεται η παροχή ρευστότητας στις συστημικές ελληνικές τράπεζες βάσει ELA), δεν αποτελεί μονόδρομο. Ούτε η συνεννόηση face-to-face με την τρόικα, «μόνη αρμόδια για το Ελληνικό Πρόγραμμα».

Μπορεί/δικαιούται η ελληνική πλευρά να διαμορφώσει «το δικό της Πρόγραμμα» (με βάση, υποθέτει κανείς, το Πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης), που να διαβιβάσει στην ευρωπαϊκή πλευρά -δηλαδή: στα κράτη-μέλη, που είναι και οι θεσμικά απέναντί της, άσχετα αν στην πράξη έχουν επιλέξει να αντιπροσωπεύονται από και να εργάζονται με την τρόικα- με τη διαβεβαίωση/άποψη ότι το Πρόγραμμα αυτό ανταποκρίνεται στους στόχους της κοινά επιδιωκόμενης πορείας.

Στο μέτρο που η απέναντι πλευρά δέχεται αυτήν την προσέγγιση, ο χρόνος για να προχωρήσει αυτή η διαδικασία θα εξασφαλιστεί διά της παρατάσεως της κουτσουρεμένης/δίμηνης παράτασης του τρέχοντος Προγράμματος (Εδώ θα ισχύσει η παραδοσιακή ευρωπαϊκή υποκρισία: θα αποφασιστεί άτυπα η παράταση στο Eurogroup, που ύστερα θα... ζητηθεί επισήμως από την Ελλάδα, για να αποφασιστεί επισήμως σε επόμενο Eurogroup).

Με αυτό το βήμα δεδομένο, πλέον, η μεν ΕΚΤ θα ευθυγραμμιστεί σε επίπεδο ELA με τήρηση των δικών της διαδικασιών, τα δε κράτη-μέλη/«εταίροι» της Ελλάδας θα προχωρούν σε συζήτηση-διαπραγμάτευση. Και βλέπουμε! Το μεγάλο όνειρο της αναδιαπραγμάτευσης του χρέους («κούρεμα» για μας, επιμήκυνση συν περικοπή/σταθεροποίηση των επιτοκίων γι’ αυτούς) θα συζητηθεί ούτως ή άλλως για ένα κάποιο μέλλον.

Στο μεσαίο διάστημα, θα πάει η υπαγωγή στην ευκαιρία παροχής ρευστότητας βάσει ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ: αυτή είναι η προοπτική Ιουνίου.

Αυτονόητα όλα αυτά τα βήματα (και οι ουσιαστικές πλευρές τους) γίνονται και προχωρούν σε συμφωνημένη βάση. Συμφωνημένη άτυπα, παρασκηνιακά, σε γενικές γραμμές, πάντως... συμφωνημένη.

Εκεί είναι που λειτουργεί εκείνο το οποίο περιέγραφε και η αφήγηση Γρηγόρη Βάρφη για την εμπειρία της δεκαετίας του ‘80: οι ευρωπαϊκοί μηχανισμοί ασκούν μια «λειτουργία ενσωμάτωσης», σπρώχνουν τη διαπραγμάτευση προς συμφωνία, αναδεικνύουν κοινούς τόπους... Ενδεχομένως κάτι τέτοιο να είχε στον νου της η «άποψη ΣΥΡΙΖΑ» που αρνείται την συζήτηση με «εξωθεσμικά σχήματα» όπως η τρόικα.

Ολα αυτά, βέβαια, έχουν μάλλον επιδερμική χρησιμότητα: άμα υπάρχει στο βάθος διάθεση/απόφαση να προχωρήσει το πράγμα, θα προχωρήσει. Αν δεν υπάρχει, τίποτε δεν θα προχωρήσει.

Σύμφωνα με μια πιο ωμή περιγραφή, αν οι «εταίροι» θέλουν να τα βρουν με τη νέα κυβέρνηση, θα στήσουν το διαπραγματευτικό τραπέζι κι από τις δύο πλευρές (τη δική τους ΚΑΙ τη δική μας), θα κάνουν τον συμβιβασμό που μπορεί να βγαίνει πέρα (σ’ εκείνους ΚΑΙ σ’ εμάς), θα γράψουν μέχρι και τα δελτία Τύπου (για τη δική τους κοινή γνώμη ΚΑΙ για τη δική μας). Υπερβολή, ασφαλώς. Αλλά στην ουσία έτσι θα πάει -αν πάει- το πράγμα. 

http://www.naftemporiki.gr/story/908826/mia-proseggisi-sti-diapragmateusi 

__________________________________________

Πριν λίγη ώρα: 

Capital: Εξετάζουν έκτακτο Eurogroup μέσα στην εβδομάδα 

Όπως γράφει, θα αφορά τον ELA, αναμένουμε το επόμενo με σίγουρο στις 16/2.

__________________________________________

Μικρές σκέψεις

-σχετικά με το Grexit δείτε τι γίνεται στη ..Δανία... κλαίνε με το νόμισμα που έχουν οι σουπερ μεθοδικοί, εμείς με δραχμή απλά θα πεθάνουμε σε 1 μήνα του 2015, ειδικά με τους πολιτικούς αρχηγούς που έχουμε...

-το -10% του ΧΑ τη Τετάρτη έστρωσε πολλούς κώλους, τα ομόλογα συνέχισαν το σιδέρωμα και τη Παρασκευή - εάν κάποιος θεωρεί ότι ΧΑ & ομόλογα είναι για άλλους, ας μη τα χρησιμοποιεί (και να γυρίσει στη λίθινη εποχή)

-ο Βαρουφάκης είναι αριστερός;;;; Αυτούς που ξέρω ότι ζητάνε να πτωχεύουν όσοι έχουν πάρει δάνειο αλλά αδυνατούν να το αποπληρώσουν είναι οι ρεπουμπλικάνοι... και αυτοί εάν δουν μπροστά τους συριζαίο απλά του ρίχνουν με όπλο

-η ηλιθιότητα των ελλήνων ψηφοφόρων ξεπερνά κάθε όριο: οι συριζαίοι λένε τα καλύτερα για τους Καμμένους, λες και ο Πάνος δεν ήταν στα νιάτα του σκληροπυρηνικός δεξιός... αντίθετα, οι νεοδημοκράτες επιμένουν ότι βρέχει βροχή και όχι ροχάλες, ειδικά για τον αρχηγό τους - πραγματικά, είχαμε χρόνια να δούμε τόσο ψεύτη πολιτικό όπως ο Αντώνης - στην ουρά Κούλης-Δένδιας/Βορίδης

-Πόσοι αμερικανοί πρόεδροι τηλεφωνούν στον έλληνα πρωθυπουργό για συγχαρητήρια; Πόσοι αμερικανοί πρόεδροι τηλεφωνούν στον έλληνα πρωθυπουργό για συγχαρητήρια μετά από δηλώσεις ΥΠΕΞ για βετο υπερ Ρώσων;

-Πως τρούπωσε ο κινέζος πρέσβης στο Μαξίμου τη Τρίτη;;

-Δείγμα θεωριών συνομοσίας οι ειδήσεις για Βαρεμένο και σενάρια Αβραμόπουλου ανταλλαγή με Μηλιό. Σε μια τέτοια περίπτωση θα πρέπει να αισθανόμαστε πιο ήσυχοι... Κάποια στιγμή θα το καταλάβει και η Γερμανία ;)

-αλήθεια, είχαμε εκλογές πριν 1 εβδομάδα;

Το τέλος της ύφεσης

Η συρρίκνωση του πραγματικού ΑΕΠ κατά μόνο 0,2%σηματοδοτεί την έναρξη μιας μακροχρόνιας πορείας προς πραγματική σύγκλιση και ανάκαμψη, διαπιστώνει στην σημερινή έκδοση «7 ημέρες οικονομία» η Eurobank, με αφορμή την ανακοίνωση της  Ελληνικής Στατιστικής Υπηρεσίας για τις εκτιμήσεις των εθνικών λογαριασμών για το 2ο τρίμηνο του τρέχοντος έτους.

Σύμφωνα με την ανάλυση της Eurobank, στην περίπτωση που επαληθευόταν το αισιόδοξο σενάριο  για θετικό πρόσημο στον ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης - για πρώτη φορά ύστερα από 23 συνεχόμενα τρίμηνα συρρίκνωσης της εγχώριας παραγωγής σε ετήσια βάση – το 2ο τρίμηνο του 2014 θα αποτελούσε την έναρξη της περιόδου ανάκαμψης για την ελληνική οικονομία. Σύμφωνα με την σημερινή ανακοίνωση, το ελληνικό ΑΕΠ συρρικνώθηκε σε σχέση με το 2ο τρίμηνο του 2013 κατά 0,2%.

Οι σταθεροποιητικές ενδείξεις της ελληνικής οικονομίας, ήτοι πρωτογενές πλεόνασμα, μείωση του ελλείμματος στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, έξοδος της χώρας στις διεθνείς κεφαλαιαγορές, ανάκαμψη της καταναλωτικής εμπιστοσύνης, βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, συνεπικουρούν προς αυτή την κατεύθυνση. Ο αγώνας για την είσοδο της χώρας μας σε ένα μονοπάτι ισχυρής ανάκαμψης έχει ξεκινήσει.

Ωστόσο, με βάση την σημερινή, εν μέρει θετική είδηση, οι αντιδράσεις τόσο των καταναλωτών όσο και των επιχειρήσεων και πρωτίστως των ασκούντων την οικονομική πολιτική θα πρέπει να είναι πολύ συγκρατημένες. Το πιθανό τέλος της ελληνικής «Μεγάλης Ύφεσης» δεν συνεπάγεται ότι το βιοτικό επίπεδο του μέσου έλληνα ή της μέσης ελληνίδας καλυτερεύει, απλά σταματάει η χειροτέρευσή του. Δύο ή τρία συνεχόμενα τρίμηνα αύξησης του πραγματικού Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΠΑΕΠ) δεν συνεπάγονται αυτομάτως και μια μελλοντική διαρκή πορεία ανάκαμψης. Όσο οι πραγματικές επενδύσεις ως ποσοστό του  ΠΑΕΠ παραμένουν στα σημερινά επίπεδα (13,87%), όσο η συνολική παραγωγικότητα των συντελεστών της παραγωγής παραμένει αισθητά χαμηλή, όσο καθυστερούν οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, όσο δεν αυξάνεται το κεφάλαιο της αξιοπιστίας στην άσκηση οικονομικής πολιτικής, η ελληνική οικονομία μπορεί μεν να μην συρρικνώνεται ωστόσο δύναται να παγιδευτεί σε μια τροχεία μακροχρόνιας στασιμότητας ή ισχνής οικονομικής μεγέθυνσης. Η επίδοση της οικονομίας του Μεξικού την δεκαετία του 80 και της οικονομίας της Ιαπωνίας την δεκαετία του 90 αποτελούν τρανά παραδείγματα μακροχρόνιας στασιμότητας.

Τέλος, βραχυπρόθεσμα δε θα πρέπει να παραβλέψουμε την πιθανή επίπτωση που μπορεί να υπάρξει στο πραγματικό ΑΕΠ του τρίτου τριμήνου αλλά και στον ετήσιο ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ οι επιπτώσεις από την επιβολή αποκλεισμού εισαγωγών από την Ρωσία σε αντίποινα των κυρώσεων που της επιβλήθηκαν από τις ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Ένωση μετά τα πρόσφατα γεγονότα στην Ουκρανία. Αν και το μερίδιο των ελληνικών εξαγωγών αγαθών προ την Ρωσία είναι σχετικά χαμηλό είναι απαραίτητο να τονίσουμε εδώ πως η εξάρτηση από έναν μόνο αγοραστή για τις εξαγωγές – κυρίως αγροτικών προϊόντων – δείχνει και την ανάγκη στροφής του ελληνικού εξαγωγικού κλάδου προς ένα πιο διαφοροποιημένο και με ποιοτική ταυτότητα προϊόν. Παράλληλα, η συνέχιση της παρούσας κατάστασης στις σχέσεις με την Ρωσία μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις στο ελληνικό ΑΕΠ κυρίως εξαιτίας της, σε μεγάλο βαθμό, αναπόφευκτης εξάρτησης από το τις εισαγωγές φυσικού αερίου από τη συγκεκριμένη χώρα.

Επιστρέφοντας στη συζήτηση μας για το τριμηνιαίο πραγματικό ΑΕΠ πρέπει να γίνει αντιληπτό ότι το μονοπάτι της ανάκαμψης δεν θα είναι ένας εύκολος και πόσο μάλλον σύντομος δρόμος. Ο αγώνας για οικονομική μεγέθυνση και πραγματική σύγκλιση με άλλες αναπτυγμένες οικονομίες θα είναι διαρκής και η ελληνική οικονομία έχει μείνει αρκετά πίσω σε όρους κατά κεφαλήν εισοδήματος (χαρακτηριστικό μέτρο σύγκρισης του βιοτικού επιπέδου). Η ελληνική οικονομία θα πρέπει να μεγεθύνεται με ρυθμούς τουλάχιστον κατά 2 με 3 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερους σε σχέση με τα υπόλοιπα κράτη της ΕΕ-15 έτσι ώστε σε 10 χρόνια από τώρα να προσεγγίσει τα επίπεδα της πραγματικής σύγκλισης που ίσχυαν το 2009.

http://www.naftemporiki.gr/finance/story/843984/eurobank-to-telos-tis-ufesis-plisiazei

Berenberg: Ύφεση τέλος για την Ελλάδα
...
Τέλος, σημειώνει ότι η βελτίωση του ΑΕΠ δύσκολα θα περιορίσει το μεγαλύτερο ρίσκο για τη χώρα, που παραμένει το πολιτικό. Μόνο περισσότερες θέσεις εργασίας και μια ισχυρή ανάκαμψη θα δώσουν στην εύθραυστη κυβέρνηση συνασπισμού σημαντικές πιθανότητες να επικρατήσουν έναντι της αριστερής αντιπολίτευσης στις επόμενες εκλογές.
http://www.euro2day.gr/news/economy/article/1245247/berenberg-yfesh-telos-gia-thn-ellada.html

___________________________________


αρκετά καλή περίληψη της προσέγγισης: 
σε 10 χρόνια θα είμαστε στο 2009 σε σχέση με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους
εάν 
έχουμε ρυθμούς ανάπτυξης 2-3% υψηλότερους από αυτούς (για 10 χρόνια)

φαντάζομαι ότι διακρίνετε το ανέφικτο 

σε περίπου 10 χρόνια από σήμερα θα εορτάζουμε την επέτειο της εθνικής ανεξαρτησίας
όπως ακριβώς 10 χρόνια πριν γιορτάζαμε την έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων 2004

λογικά μέχρι τότε θα έχει ξεκινήσει μια πορεία πάλι προς τα κάτω

τι θα έχει συμβεί στο ενδιάμεσο;
εξάσκηση του εθνικού σπορ της λιτότητας αλλά με τους νέους όρους
κάτι σα το «Δουλέψτε να ζήσουμε γιατί θα πεθάνετε»

τραπεζίτες και πολιτικοί (και σεχ)

Αντιγραφή από τους έγκυρους ΔΟΨ

Θύελλα από ηχογραφημένη συνομιλία

Πολωνία: Συμφωνία κάτω από το τραπέζι κυβέρνησης-κεντρικού τραπεζίτη

Βαρσοβία

Η δημοσίευση σε πολωνικό περιοδικό μιας συνομιλίας μεταξύ του υπουργού Εσωτερικών και του διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Πολωνίας, η οποία καταγράφηκε εν αγνοία τους, προκάλεσε θύελλα πλήττοντας την κεντροδεξιά κυβέρνηση του Ντόναλντ Τουσκ. Ο κεντρικός τραπεζίτης της χώρας είχε ζητήσει την αποπομπή του υπουργού Οικονομικών, και όπως φαίνεται το χατίρι του έγινε.

Στην επίμαχη συνομιλία, η οποία πραγματοποιήθηκε σε εστιατόριο της Βαρσοβίας το περασμένο καλοκαίρι, ο υπουργός Μπαρτλομίε Σιενκιέβιτς προσπαθούσε να πείσει τον διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας Μάρεκ Μπέλκα να υποστηρίξει τη δημοσιονομική πολιτική της κυβέρνησης. 

Ο Μπέλκα συμφώνησε υποθετικά, ζητώντας σε αντάλλαγμα την παραίτηση του τότε υπουργού Οικονομικών Γιάτσεκ Ροστόβσκι, ο οποίος πράγματι απομακρύνθηκε από τη θέση του στη συνέχεια.

«Σε αυτήν την κατάσταση, με συγχωρείς, επιβάλλεται η παραίτηση του υπουργού Οικονομικών. Μετά θα έρθει ένας νέος υπουργός -δεν είμαι υποχρεωμένος να σας πω ποιος μπορεί να είναι, υπάρχουν ονόματα και άνθρωποι στη χώρα ... Και θα γίνει ό,τι είναι απαραίτητο για να αποτραπεί...» η νίκη της αντιπολίτευσης, φέρεται να δήλωσε ο κεντρικός τραπεζίτης σύμφωνα με την ηχογραφημένη συνομιλία.

«Αλλά αυτό πρέπει να γίνει το αργότερο οκτώ μήνες πριν από τις εκλογές» φέρεται να απάντησε ο υπουργός Σιενκιέβιτς.

Στις 20 του περασμένου Νοεμβρίου, ο υπουργός Ροστόβσκι αποπέμφθηκε ύστερα από έξι χρόνια δουλειάς από τον πρωθυπουργό στο πλαίσιο ενός μεγάλου ανασχηματισμού του υπουργικού συμβουλίου. Στη θέση του διορίστηκε ένας νεαρός οικονομολόγος, ο 38χρονος Ματέους Στούρεκ της ολλανδικής τράπεζας ING.

Το πολωνικό περιοδικό Wprost γράφει ότι διαθέτει και άλλες ηχογραφημένες συνομιλίες ενοχοποιητικές για μέλη της κυβέρνησης Τουσκ.

«Είναι μια θλιβερή υπόθεση» απάντησε ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ στο λογαριασμό του στο Twitter, ανακοινώνοντας ότι θα σχολιάσει τις αποκαλύψεις σε συνέντευξη Τύπου που θα δώσει αύριο το απόγευμα.

Σε ανακοίνωσή της η κεντρική τράπεζα της Πολωνίας (NBP) ανέφερε ότι πρόκειται για καταγραφή ιδιωτικής συνομιλίας.

«Από τη σχεδόν δίωρη συζήτηση, δημοσιεύθηκαν μόνο λίγα λεπτά συνομιλίας, με αποσπασματικές κουβέντες, που ήταν εκτός του πλαισίου της συζήτησης η οποία αφορούσε τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος» ανέφερε η ΝΒΡ η οποία χαρακτήρισε τις αποκαλύψεις «χειραγωγούμενες για να δώσουν την εντύπωση ότι ο διοικητής υπερέβη τις εξουσίες του, κάτι το οποίο ουδέποτε συνέβη».

Η αντιπολίτευση ζήτησε ήδη την παραίτηση της κυβέρνησης μετά την υπόθεση αυτή.

«Η μόνη δυνατή λύση είναι η άμεση παραίτηση της κυβέρνησης» δήλωσε ο Μάριους Μπλάστακ, βουλευτής του μεγαλύτερου κόμματος της αντιπολίτευσης Νόμος και Δικαιοσύνη, του Γιαροσλάβ Καζίνσκι.

Newsroom ΔΟΛ, με πληροφορίες από ΑΠΕ/Reuters/Γαλλικό

________________________________________

Είναι βέβαιο ότι στα εγχώρια θα έχουμε Χ Χφορές τέτοια σκηνικά

Λογικά θα παίζει και το σεχ, όπως στη φάση Ζαχόπουλου

Βιβλίο Ζήγρα: Η Σταμάτη-αράχνη που ήθελε γκόμενο υπουργό και η στυτική λειτουργία

Ο "...άκης" και η "Αντουανέτα" είναι οι πρωταγωνιστές του βιβλίου που ετοιμάζει ο εξάδελφος του καταδικασμένου υπουργού Άκη Τσοχατζόπουλου Νίκου Ζήγρα.

Στο βιβλίο, αποσπάσματα του οποίου εξασφάλισε και δημοσιεύει το “ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ” που κυκλοφορεί, περιγράφεται όλο το παρασκήνιο του μαύρου χρήματος, της μίζας και των δωρωδοκιών όπως τα έζησε ως δεξί χέρι του πρώην υπουργού ο μεταμεληθείς Νίκος Ζήγρας, αλλά και η ιστορία της γνωριμίας με τη δεύτερη σύζυγό του, την οποία χαρακτηρίζει "αράχνη που ήθελε γκόμενο υπουργό".

Mια... αράχνη που κατάφερε ακόμα και να "αποκαταστήσει" το... πρόβλημα στυτικής δυσλειτουργίας του Άκη, πρόβλημα που του προκαλούσε ο φόρτος εργασίας και η σύζυγός του Άγκελα: "Είναι ακόμα παντρεμένος με την Άγκελα... μια νεαρή αράχνη όμως, η Αντουανέτα, καταφέρνει να του γίνει απαραίτητη για το υπόλοιπο της ζωής του", γράφει χαρακτηριστικά στα αποσπάσματα του βιβλίου του ο Νίκος Ζήγρας. Και σε άλλο σημείο: "η Αντουανέτα είναι αχόρταγη στις αγορές της απ' όπου κι αν περνά. Δεν έχει καμία απολύτως συναίσθηση του χρήματος". Περιγράφει επίσης τις... "επιδρομές" της... "Αντουανέτας" σε Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Παρίσι, Ιταλία και Ελβετία και τις αθρόες αγορές κοσμημάτων που πλήρωνε μετρητοίς...

Ο Νίκος Ζήγρας στο βιβλίο του μιλά για την αγάπη της Αντουανέτας στις χαρτορίχτρες, στα μέντιουμ και τις σπατάλες ενώ αποκαλύπτει πώς ένα άγνωστο ως τώρα κύκλωμα τραπεζιτών νομιμοποιούσε τις μίζες που δίνονταν για τα εξοπλιστικά: "Ο Ζαφείρης έχει δημιουργήσει ένα κλειστό κύκλωμα που λειτουργεί με υπαλλήλους της ελβετικής τράπεζας", λέει χαρακτηριστικά μεταξύ άλλων.

Στο βιβλίο περιγράφεται ακόμα η απόπειρα "εκπαίδευσης" της Αντουανέτας στο Λονδίνο, στους καλούς τρόπους και την "αριστοκρατική" συμπεριφορά, ενώ αναφέρεται και στο πώς ο ...άκης έγινε υπουργός μετά από απαίτησή της. Τέλος, μιλά και για τους βουλευτές του κόμματός του, οι περισσότεροι από τους οποίους "γνώριζαν πολύ καλά πως ο ...άκης τα παίρνει από παντού και απ' όλους".

http://news247.gr/eidiseis/koinonia/vivlio_zhgra_h_stamath-araxnh_poy_hthele_gkomeno_ypoyrgo_kai_h_stytikh_leitoyrgia.2846100.html

__________________________________________

Στη πρώτη είδηση όλοι κουνάνε το κεφάλι τους και σιγοψιφυρίζουν στο διπλανό τους ένα "βλέπεις τι γίνεται..."

Το δεύτερο μέρος του ποστ τρέχουν όλοι να το αγοράσουν τη Κυριακή... και να τραφούν βέβαια, ιδρώνοντας τη μασχάλη κ το βρακάκι τους

Ένα σκληρό πολιτικό παιγνίδι με θύμα τα λεφτά μας!

Δευτέρα, 16 Ιουνίου 2014 - 00:03

Η είδηση είχε ταξιδεύσει με συνωμοτικό τρόπο σε ξένα μέσα ενημέρωσης: "Οι ελληνικές τράπεζες χρειάζονται άμεσα 20 δισ. ευρώ". Το ποσό τελικά κλείδωσε στα 6,5 δισ. ευρώ, έπειτα από σκληρά παζάρια και αφού χρειάστηκε οι μεγάλες ελεγκτικές εταιρείες του εξωτερικού να στηρίξουν έμπρακτα το light σενάριο των 6,5 και όχι το ακραίο των 20 δισ. ευρώ. Ήταν μία μάχη που κερδήθηκε και η κάλυψη του ποσού στις αυξήσεις κεφαλαίου στην συνέχεια θεωρήθηκε άθλος. Είναι σαφές ότι τα 20 δισ. ευρώ ήταν συμβόλαιο θανάτου! Το μεγάλο μυστικό του ελληνικού τραπεζικού συστήματος είναι οι υψηλές του επισφάλειες. Όταν ένα στα δύο δάνεια είναι κόκκινο, τότε τα stress test θα τείνουν να βγάλουν σταδιακά όλα αυτά τα σκουπίδια στην επιφάνεια. Το θέμα είναι σε τι χρόνο. Αν κάποιος ζητούσε σήμερα από τις τράπεζες να βρουν 40 δισ. ευρώ θα ήταν σαν να ζητούσε να βγει η χώρα από το ευρώ. Το θέμα είναι ότι τα 20 δισεκατομμύρια δεν μπορούσαν να τα βρουν οι τράπεζες. Κι αυτό, επίσης, το ήξεραν. Ήθελαν, όμως, να ξεκινήσει ένας ασφυκτικός κύκλος πιέσεων που θα οδηγούσε τις ελληνικές τράπεζες στην απόφαση να πουλήσουν τα περιουσιακά τους στοιχεία στο εξωτερικό και να οπισθοχωρήσουν και πάλι εντός των ελληνικών συνόρων. Κι επειδή δεν ήθελαν να το διαδώσουν οι ίδιοι οι τροϊκανοί, το έκαναν μέσω πολιτικών κύκλων στην Αθήνα, με τους οποίους και διατηρούν στενές σχέσεις. Η μείωση της οικονομικής και πολιτικής ισχύος της Ελλάδας στην περιοχή είναι κομβικής σημασίας για τους "φίλους" μας. Με ένα σμπάρο πετυχαίνουν πολλά τρυγόνια. Πρώτα απ΄ όλα μειώνουν την εξάρτηση της ευρύτερης περιοχής από τις εξελίξεις στην Ελλάδα. Όσο κι αν φαίνεται περίεργο, η Ελλάδα μέσω των επιχειρήσεων ασκεί ακόμη πολιτική επιρροή στην περιοχή. Επίσης, οι Γερμανοί εξυπηρετούν με αυτό τον τρόπο και τους Τούρκους, οι οποίοι χρόνια τώρα επιδιώκουν να αλλάξουν οι συσχετισμοί στην περιοχή προς όφελός τους. Η εξαγορά των τραπεζών στα Βαλκάνια, έστω και σε μεταγενέστερο χρόνο, είναι θέμα κομβικής σημασίας για τους Τούρκους, στα πλαίσια των προσπαθειών τους για ηγεμόνευση στην περιοχή. Και δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι ο κύκλος των πιέσεων έχει ήδη ξεκινήσει εδώ και καιρό με την Εθνική Τράπεζα και με την περίπτωση της Finasbank... Η προηγούμενη "επίθεση" αποκρούστηκε. Όχι χωρίς κόστος. Λέγεται ότι ενεπλάκη ο ίδιος ο κ. Σόιμπλε. Δεν μπορούμε να ξέρουμε αν αυτό είναι αλήθεια ή όχι. Αυτό που ξέρουμε είναι ότι και η νέα ηγεσία της Τράπεζας της Ελλάδας γνωρίζει τα θέματα και ότι θα χρησιμοποιήσει όλα τα διαθέσιμα όπλα της για να αποφύγει αυτές τις παγίδες. Το αμέσως ακόλουθο ερώτημα είναι το "ως πότε" και με δεδομένο ότι η εποπτεία των τραπεζών φεύγει από τις Κεντρικές Τράπεζες και περνάει από το προσεχές Φθινόπωρο σε χέρια ενός νέου πανευρωπαϊκού οργανισμού. Ας προσέξουμε λοιπόν το εξής: Ένας οργανισμός που θα ασκεί την εποπτεία όλων των ευρωπαϊκών τραπεζών θα ακολουθεί ίδιους όρους και κανόνες για όλους. Δεν θα μπαίνουν εύκολα στην εξίσωση πολιτικά δεδομένα, όπως συμβαίνει σήμερα με την τρόικα. Αν η προηγούμενη διοίκηση της Τράπεζας της Ελλάδας, για παράδειγμα, είχε δεχτεί το σενάριο των 20 δισεκατομμυρίων ευρώ, αυτό σημαίνει ότι θα δεχότανε και ένα δυσχερές σενάριο. Τι έλεγε αυτό το σενάριο; Οι πληροφορίες μας υποστηρίζουν ότι το σενάριο αυτό ήταν μία ωμή επέμβαση στα πολιτικά πράγματα της χώρας. Σύμφωνα, λοιπόν, με το δυσμενές σενάριο που κάποιοι έσπευσαν να το διαδώσουν στο εξωτερικό για προσφέρουν τις καλές τους υπηρεσίες στην τρόικα, υποστήριζε ότι η κατάσταση θα γινότανε πολύ δύσκολη για την Οικονομία της χώρας αν αύξανε την πολιτική της δύναμη η αριστερά και γινότανε ορατή η προοπτική της ανέλιξής της στην εξουσία. Πως θα μπορούσε να δεχτεί ένα τέτοιο σενάριο ελληνική διοίκηση της ΤτΕ; Όλα αυτά δεν σημαίνουν ότι πάει και τελείωσε. Η πίεση για την πώληση περιουσιακών στοιχείων των ελληνικών τραπεζών στο εξωτερικό θα συνεχιστεί. Κι επειδή γνωρίζουν ότι η καλύτερη ευκαιρία τους είναι στα επόμενα stress test, η πίεση θα αυξηθεί σημαντικά στις επόμενες εβδομάδες. Πόσα θα είναι τα χρήματα που θα βγουν αυτή την φορά; Ένα ποσό της τάξης των 3 δισ. ευρώ είναι διαχειρίσιμο. Ένα ποσό της τάξης των 9 δισ. ευρώ δεν θα είναι. Μπορεί να έρθει να επιβεβαιώσει το αρχικό ποσό που ήθελαν στην τρόικα, αλλά όλοι ξέρουμε ότι δεν θα συγκεντρωθεί εύκολα από τις τράπεζες. Πόσο μάλλον όταν την ίδια ώρα κι άλλες τράπεζες στην Ευρώπη θα αναζητούν κεφάλαια. Ως Έλληνες πολίτες και πραγματικοί ιδιοκτήτες των περισσοτέρων τραπεζών θα θέλουμε τότε να ξέρουμε ποιό θα είναι το δυσμενέστερο σενάριο και τι ακριβώς αυτό θα προβλέπει. Τι θα λέει; Ότι οι ελληνικές τράπεζες θα χρειαστούν περισσότερα κεφάλαια επειδή θα έχουμε διαμάχη με τους Αιγύπτιους για τις ΑΟΖ ή λόγω πολιτικών εξελίξεων στην Ελλάδα; Και ποιές θα είναι αυτές οι πολιτικές εξελίξεις που θα είναι τόσο άσχημες για την τρόικα; Εκτός κι αν το έχουν πάρει απόφαση ότι αυτό ήταν και τελείωσε. Ότι θα κάνουμε μια μεγάλη υποχώρηση, πιστεύοντας ότι θα είναι και η τελευταία. Αν είναι έτσι μπορούμε να καταλάβουμε και την αγωνία να "συγχωνεύσουν" την ΤτΕ με το ΤΧΣ, καθώς τα 9 δισ. των stress test (ένα υψηλό νούμερο) θα φέρει και πάλι το ΤΧΣ να έχει περισσότερες μετοχές στις τράπεζες. Κι αν την ίδια στιγμή η ΤτΕ έχει απολέσει το ελεγκτικό της έργο, τότε η προίκα του ΤΧΣ, η περιουσία του ελληνικού λαού, θα είναι πολύτιμη στα παιγνίδια εξουσίας των επόμενων πέντε ετών... Θανάσης Μαυρίδης  http://www.capital.gr/Articles.asp?id=2041001 _________________________________________ Αν ο Μαυρίδης γράφει τέτοια... δείτε και την επόμενη ανάρτηση

Ολο το μυστικό σχέδιο «Ζ» για το Grexit

Κάθε εργάσιμη ημέρα από τότε που ξέσπασε η κρίση, ο Γιώργος Προβόπουλος, ο γκριζομάλλης διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Ελλάδας, συγκαλούσε στις 6 μ.μ. στο γραφείο του μια μικρή ομάδα έκτακτης ανάγκης για την επιθεώρηση της κατάστασης των ελληνικών τραπεζών. Αυτό που άκουσε στις 15 Ιουνίου 2012 ήταν αρκετό για να τον κάνει να χλομιάσει.
Ήταν την Παρασκευή πριν από τις βουλευτικές εκλογές -τη δεύτερη εκλογική αναμέτρηση μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα- και η χώρα φαινόταν να βυθίζεται στον πανικό. Εκείνη την ημέρα, οι Έλληνες απέσυραν πάνω από 3 δισ. ευρώ από τους τραπεζικούς τους λογαριασμούς ή περίπου 1,5% του ΑΕΠ. Η Τράπεζα της Ελλάδος παρακολουθούσε τους πολίτες να μεταφέρουν χρήματα από τις τράπεζες στα στρώματά τους τα τελευταία τρία χρόνια, αλλά ποτέ σε τέτοια κλίμακα.
«Μέσα σε λίγες ημέρες, θα μπορούσε να είχε ξεσπάσει μια κανονική τραπεζική κρίση», ανέφερε σε συνέντευξή του ο κ. Προβόπουλος. Με τον ρυθμό αυτό η Ελλάδα θα είχε ξεμείνει από χαρτονομίσματα μέσα σε μία ή δύο μέρες.
Ωστόσο, εν αγνοία σχεδόν ολόκληρου του ελληνικού πολιτικού κατεστημένου, μια μικρή ομάδα αξιωματούχων της Ε.Ε. και του ΔΝΤ εργαζόταν μυστικά για μήνες προετοιμαζόμενη για την κατάρρευση των ελληνικών τραπεζών. Το μυστικό τους πρόγραμμα δράσης, γνωστό και ως σχέδιο «Ζ», ήταν ένα λεπτομερές κείμενο για το πώς θα αναδομούνταν η οικονομική και η τραπεζική υποδομή της Ελλάδας σε περίπτωση που έφευγε από το ευρώ.
Το σχέδιο συγκροτήθηκε από είκοσι περίπου αξιωματούχους, σε μικρές ομάδες εργασίας στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις Βρυξέλλες, στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στη Φρανκφούρτη και στο ΔΝΤ στην Ουάσιγκτον. Αξιωματούχοι που εργάστηκαν στο μέχρι πρότινος κρυφό σχέδιο επέμειναν ότι δεν ήταν ένας χάρτης για να αναγκαστεί η Ελλάδα να φύγει από το ευρώ. Ήταν ακριβώς το αντίθετο.
Οι ίδιοι φοβούνταν ότι το Grexit θα είχε εκρηκτικές συνέπειες για τις ευρωπαϊκές χρηματοπιστωτικές αγορές, προκαλώντας μαζικές τραπεζικές αναλήψεις σε άλλες δοκιμαζόμενες οικονομίες της ευρωζώνης και δημιουργώντας ερωτήματα για το ποια θα είναι η επόμενη χώρα που θα φύγει από το ευρώ.
Αλλά από τις αρχές τους 2012, πολλοί εξ αυτών των αξιωματούχων πίστευαν πως ήταν ανεύθυνο να μην είναι προετοιμασμένοι για έξοδο της Ελλάδας. «Πάντα λέγαμε: είναι στόχος μας να τους κρατήσουμε μέσα», ανέφερε ένας εκ των μελών της ομάδας. «Είναι μηδενική η πιθανότητα να φύγουν; Όχι. Αν είναι κανείς στο συμβούλιο μιας εταιρείας και έχει πιθανότητα μόλις 10% για ένα τέτοιο ενδεχόμενο, προετοιμάζεται για το χειρότερο», σημείωσε.
Τους τελευταίους έξι μήνες, οι Financial Times έχουν πάρει συνεντεύξεις από δεκάδες αξιωματούχους που είχαν άμεση εμπλοκή στην καταπολέμηση της κρίσης της ευρωζώνης, για να εξετάσουν πώς στο τελευταίο επεισοδιακό της έτος οι ηγέτες αυτοί μεταμόρφωσαν το ευρωπαϊκό σχέδιο σε κάτι εντελώς νέο: σε μια πολύ πιο συγκεντρωτική ευρωζώνη όπου οι θεσμοί της Ε.Ε. έχουν αναλάβει ευρύτατες οικονομικές και χρηματοπιστωτικές εξουσίες, που κάποτε ανήκαν στις εθνικές κυβερνήσεις. Οι ψηφοφόροι που τάσσονται κατά αυτής της συγκέντρωσης εξουσιών στις Βρυξέλλες και στη Φρανκφούρτη μπορεί να αποτελέσουν μια σημαντική δύναμη στις ευρωεκλογές της επόμενης εβδομάδας.

Μια νέα αίσθηση επείγοντος

Ήταν ωστόσο άλλη μία παρ' ολίγον καταστροφή για την Ελλάδα -η οποία ως τα μέσα του 2012 είχε αντιμετωπίσει τις εξεγέρσεις, την εκτίναξη της ανεργίας και τη λιτότητα που είχαν προκαλέσει τα τέσσερα χρόνια οικονομικής συρρίκνωσης στα πρότυπα της Μεγάλης Ύφεσης-, η οποία θα ανάγκαζε τους Ευρωπαίους ηγέτες να αναλάβουν άμεση δράση. Από το 2009, η οικονομία της χώρας είχε συρρικνωθεί 20%.
Σε καμία άλλη στιγμή της κρίσης το ενιαίο νόμισμα της Ευρώπης δεν βρισκόταν σε μεγαλύτερο κίνδυνο κατάρρευσης από τις εβδομάδες πριν και μετά τις ελληνικές βουλευτικές εκλογές του Ιουνίου. Ο σχεδιασμός του Grexit έγινε πιο επιτακτικός όταν άρχισε να φαίνεται ότι το αριστερό κόμμα του ΣΥΡΙΖΑ -καθοδηγούμενο από τον αντιμνημονιακό «επαναστάτη» Αλέξη Τσίπρα- βρισκόταν μια ανάσα από τη νίκη. «Αυτή ήταν η στιγμή που είπα στον εαυτό μου: Πρέπει να τελειώσουμε αυτήν τη δουλειά», είπε πρόσωπο που συμμετείχε στο σχέδιο «Ζ».

Η κρίση παίρνει κεφάλια

Την ώρα που η πλειονότητα των ηγετών του κόσμου πετούσε για το Λος Κάμπος του Μεξικού για το ετήσιο συνέδριο του G20 που γινόταν το ίδιο Σαββατοκύριακο με τις ελληνικές εκλογές, κάποιοι Ευρωπαίοι -μια μικρή ομάδα αξιωματούχων- βρίσκονταν στα γραφεία τους σε περίπτωση που το σχέδιο «Ζ» έπρεπε να ενεργοποιηθεί.
Εργάζονταν υπό τις εντολές του Όλι Ρεν, του επιτρόπου για οικονομικά θέματα, ο οποίος είχε ακυρώσει την πτήση του για το Μεξικό για να παραμείνει στις Βρυξέλλες. Ο Μάριο Ντράγκι, ο επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, έμεινε στη Φρανκφούρτη και ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου και επικεφαλής του Eurogroup, ήταν και αυτός σε επιφυλακή.
Το σχέδιο «Ζ» δεν ενεργοποιήθηκε ποτέ. Ο ΣΥΡΙΖΑ του κ. Τσίπρα ήρθε δεύτερος, επιτρέποντας στα δύο μεγάλα κόμματα και στη ΔΗΜΑΡ να σχηματίσουν έναν άβολο συνασπισμό και να συμφωνήσουν τελικά να συνεχίσουν στο μονοπάτι του προγράμματος διάσωσης.
Όμως ανώτατοι αξιωματούχοι ανέφεραν πως το παρ' ολίγον ατύχημα εκείνου του καλοκαιριού και οι συνεχείς συζητήσεις για την παραμονή της Ελλάδας συνέβαλαν στο να ξεκαθαρίσει η στάση των πολιτικών της ευρωζώνης - ειδικά στο Βερολίνο όπου οι διαμάχες για το αν έπρεπε να φύγει η Ελλάδα μαίνονταν για πάνω από τρεις μήνες, προτού αποφασίσει να τις τελειώσει η Γερμανίδα καγκελάριος Άγκελα Μέρκελ.

Μια εντυπωσιακή αναστροφή

Η συμμετοχή της Ελλάδας στο ευρώ είναι ένα επίμαχο ζήτημα από τη στιγμή που η χώρα υιοθέτησε το κοινό νόμισμα το 2001. Μετά από χρόνια προειδοποιητικών μηνυμάτων, η Eurostat, η στατιστική υπηρεσία της Ε.Ε., ξεκίνησε έρευνα το 2004 από την οποία βρήκε ότι η Ελλάδα είχε δώσει λανθασμένα στοιχεία, ανακοινώνοντας νούμερα που παρουσίαζαν πιο θετική εικόνα για την κατάσταση των δημοσιονομικών της.
Παρά την ενδημική κακοδιαχείριση, η Αθήνα κατάφερε να εκμεταλλευτεί τα χαμηλά επιτόκια που έφερε η συμμετοχή στην ευρωζώνη για να συνεχίσει την ξένοιαστη πορεία με δανεικά. Οι ηγέτες της Ε.Ε. δεν έδωσαν σημασία στα προειδοποιητικά μηνύματα των λογιστών των Βρυξελλών.
Αλλά όταν το 2011 το πρόγραμμα διάσωσης της Ελλάδας άρχισε να ταλανίζεται, το ζήτημα μεταφέρθηκε από τις σκονισμένες εκθέσεις της Ε.Ε. σε συνεδριάσεις κεκλεισμένων των θυρών μεταξύ των πιο ισχυρών Ευρωπαίων ηγετών. Σύμφωνα με πολλούς αξιωματούχους της Ε.Ε., ο Σόιμπλε, ο πανίσχυρος Γερμανός υπουργός Οικονομικών, έγινε ο πιο ένθερμος συνήγορος του Grexit.
Mέχρι τις αρχές του 2012 ωστόσο, το μεγαλύτερο μέρος της συζήτησης γινόταν σε θεωρητικό επίπεδο, κυρίως από οικονομολόγους και διάφορα υπουργεία Οικονομικών, καθώς και από το οικονομικό διευθυντήριο της Επιτροπής, που προσπάθησε να υπολογίσει τον αντίκτυπο που θα είχε το Grexit στην Ελλάδα και στην υπόλοιπη ευρωζώνη.
Επί της ουσίας, σε πανευρωπαϊκό επίπεδο ο σχεδιασμός εναλλακτικών σχεδίων ήταν περιορισμένος, ίσως και ανύπαρκτος. Ο Ζαν Κλοντ Τρισέ, ο επικεφαλής της ΕΚΤ ως τον Νοέμβριο του 2011, απέκλεισε κάθε συζήτηση για Grexit από φόβο πως ακόμα και μία υποψία ότι το σκέφτεται η κεντρική τράπεζα θα οδηγούσε σε αυτοεκπληρούμενη προφητεία, ανέφεραν πρώην αξιωματούχοι της ΕΚΤ.
Στις Βρυξέλλες, μια ομάδα υπό τις οδηγίες του Μάρκο Μπούτι, επικεφαλής του οικονομικού διευθυντηρίου της Κομισιόν, είχε συγκεντρώσει στα κρυφά δεδομένα, με στόχο να πείσει τη Γερμανία και τους συμμάχους ότι το Grexit θα προκαλούσε πολύ μεγαλύτερο χάος από αυτό που υπολόγιζαν. Όμως δεν υπήρξαν πιο συγκροτημένες κινήσεις σχεδιασμού, από φόβο ότι θα υπάρξουν διαρροές.
Μόνο στο ΔΝΤ, το οποίο είχε τεράστια εμπειρία από κάθε είδους καταστροφές, είχε αρχίσει να γίνεται σοβαρή δουλειά.
Όταν το θέμα του Grexit θίχτηκε για πρώτη φορά δημοσίως κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης του G20 στις Κάννες τον Νοέμβριο του 2011-οπότε η Μέρκελ και ο Σαρκοζί πίεζαν για δημοψήφισμα εξόδου ή όχι από το ευρώ- δεν υπήρχε σχέδιο αν η Ελλάδα επέλεγε να αποχωρήσει.

Αρκετοί υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι της Ε.Ε. δήλωναν έκπληκτοι που η Μέρκελ και ο Σαρκοζί είχαν προβάλει την ιδέα της εθελοντικής εξόδου από την Ε.Ε., την οποία προηγουμένως αρνούνταν επίμονα. Ακόμη και αξιωματούχοι που εργάζονταν στενά με τους δύο ηγέτες αιφνιδιάστηκαν. «Έπεσα από την καρέκλα μου», δήλωσε ένας από αυτούς που συμμετείχαν στις κλειστές συζητήσεις με τους δύο ηγέτες.

Η επεξεργασία του σχεδίου «Ζ» ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2012 υπό την επίβλεψη τεσσάρων ανδρών. Ο Άσμουνσεν, ο Γερμανός που συμμετείχε στο εκτελεστικό συμβούλιο της ΕΚΤ, είχε αναλάβει μετά από εντολή Ντράγκι να είναι επικεφαλής του «project» στο πλαίσιο της ΕΚΤ.

Ο Τ. Βίζερ, επικεφαλής του Euro Working Group ανέλαβε τον συντονισμό με τις Βρυξέλλες. Επίσης συμμετείχε και ο κ. Μπούτι, ενώ ο Π. Τόμσεν, επικεφαλής της αποστολής του ΔΝΤ, στην Αθήνα, παρείχε στοιχεία από το ΔΝΤ.
Οι προσπάθειες να κρατηθούν μυστικές οι πληροφορίες από τα μικρά επιτελεία των τεσσάρων ανδρών ήταν ισχυρές για τον ίδιο λόγο που ο Τρισέ είχε απαγορεύσει έναν τέτοιο σχεδιασμό: η δημόσια αποκάλυψη του σχεδίου θα προκαλούσε τέτοιο πανικό που θα τους ανάγκαζε να το θέσουν σε λειτουργία.
Σύμφωνα με έναν παράγοντα των συνομιλιών, δεν συντάχθηκε ποτέ ούτε ένα έγγραφο του σχεδίου και οι συνομιλητές δεν αντάλλαξαν ούτε ένα email σχετικά με το έργο τους. «Ήταν απολύτως προστατευμένο, ακόμη και εντός των θεσμών», δήλωσε ο αξιωματούχος. «Ακόμη και ανάμεσα στις ομάδες υπήρχε τείχος προστασίας». Αποφασίστηκε να μη συμμετέχουν Έλληνες αξιωματούχοι, λόγω του φόβου διαρροών.
Τα τείχη προστασίας απέδωσαν. Κατά τη διάρκεια δείπνου μεταξύ του προέδρου της Κομισιόν Μ. Μπαρόζο και της Α. Μέρκελ στην καγκελαρία στο Βερολίνο δύο εβδομάδες σχεδόν πριν από τις ελληνικές εκλογές, η Α. Μέρκελ ζήτησε από τον Μπαρόζο να της επιβεβαιώσει ότι υπάρχει σχέδιο στην περίπτωση που η Ελλάδα απορρίψει τις προϋποθέσεις της διάσωσης και επέλθει το Grexit.
Ο κ. Μπαρόζο παραδέχτηκε την ύπαρξη του σχεδίου και προσφέρθηκε να της το παρουσιάσει, εκείνη όμως απάντησε ότι της φτάνει ο λόγος του, σύμφωνα με τις πληροφορίες. Στο γερμανικό σύστημα, η Bundestag έχει δικαίωμα να απαιτήσει να δει τέτοιου είδους έγγραφα και οι ανώτατοι Γερμανοί αξιωματούχοι φοβούνταν ότι θα υποχρεωνόταν να αποκαλύψει το σχέδιο αν το είχε σε χαρτί.

Από τα λόγια στην πράξη

Αν και οι F.T. δεν απέκτησαν πρόσβαση στα αρχεία του σχεδίου «Ζ», αξιωματούχοι που τα είδαν σχολιάζουν ότι αντιστοιχούσε σε ένα λεπτομερές σενάριο για το πώς θα δημιουργηθεί ένα νέο χρηματοπιστωτικό σύστημα από το μηδέν.
Στην Ουάσιγκτον, παράγοντες του ΔΝΤ ετοίμασαν μια 20σέλιδη προσομοίωση δράσεων. Αντλώντας από την εμπειρία τους σε τραπεζικές καταρρεύσεις και νομισματικές κρίσεις, είπαν ότι το λεπτομερές σχεδιάγραμμα του ΔΝΤ περιελάμβανε δραματικές κινήσεις, όπως κλείσιμο όλων των ΑΤΜs και επιβολή ελέγχων στα σύνορα για την αποτροπή μαζικής εξόδου κεφαλαίων.
Στην ΕΚΤ, οι αξιωματούχοι μελέτησαν την εμπειρία της Αργεντινής με την έκδοση IOU  (από το αγγλικό «I owe you» που σημαίνει «σου χρωστάω»), ανεπίσημου εγγράφου ανάληψης μιας υποχρέωσης πληρωμής σε αντικατάσταση των χαρτονομισμάτων κατά τη διάρκεια της νομισματικής κρίσης 2001, αφού τα νομίσματα και τα χαρτονομίσματα που θα κυκλοφορούσαν στην Ελλάδα δεν θα είχαν πλέον νόμιμη ισχύ. Ανάμεσα στις επιλογές ήταν η έκδοση ελληνικών υποσχετικών χρέους IOU σε αξία περίπου μισή από τα ευρώ που θα υπήρχαν, καθώς η εκτύπωση νέων τραπεζογραμματίων στην Ελλάδα θα ήταν διαδικαστικός εφιάλτης.
Οι αξιωματούχοι της ΕΚΤ μελέτησαν επίσης την εισαγωγή νέων δηναρίων στο Ιράκ από τον αμερικανικό στρατό το 2003, αλλά πάλι φοβήθηκαν την τεχνική πρόκληση. Οι ΗΠΑ έκαναν τρεις μήνες για το έργο, αλλά είχαν πίσω τους τον μεγαλύτερο στρατό στον κόσμο και τα εργαλεία του. Η Ελλάδα είχε πολύ περιορισμένες δυνατότητες εκτύπωσης και μετά την εισαγωγή του ευρώ τύπωνε σχεδόν μόνο χαρτονομίσματα των 10 ευρώ.
Αναλόγως περίπλοκο ήταν το βασικό «υδραυλικό σύστημα» της ελληνικής οικονομίας. Η Ελλάδα, όπως κάθε χώρα της ευρωζώνης, συνδέεται μέσω του δικτύου Target 2, ένα κολοσσιαίο εσωτερικό σύστημα ηλεκτρονικών υπολογιστών που λειτουργεί η ΕΚΤ και οι εθνικές τράπεζες και επιτρέπει τις περισσότερες εμπορικές συναλλαγές. Αν αποσυνδεόταν από το Target 2, δεν θα μπορούσαν να γίνουν οι εκκαθαρίσεις συναλλαγών και η οικονομία θα έμενε παγωμένη. Το δε σύνολο του συστήματος θα έπρεπε να ξαναστηθεί.
Ανάλογος όγκος εργασίας έπεφτε στις Βρυξέλλες. Κάποια κομμάτια έφταναν σε αδιέξοδο λόγω της νομοθεσίας της Ε.Ε.: Πώς θα μπορέσει μια μαντρωμένη οικονομία να παραμείνει πλήρως ενταγμένο μέλος της εσωτερικής αγοράς της Ε.Ε., που απαιτεί ελεύθερη κίνηση αγαθών; Ποιες νομικές αρχές θα αναλάμβαναν τον έλεγχο κεφαλαίων; Άλλες προετοιμασίες ήταν πολύ πιο πρακτικές, όπως ποιοι αξιωματούχοι θα εμφανιστούν στον κόσμο να ανακοινώσουν το νέο στάτους της Ελλάδας.
Για πολλούς που εργάστηκαν στο έργο, το «σχέδιο Ζ» ήταν μια άσκηση τόσο επιχειρημάτων, όσο και πράξεων. Ήθελαν να δείξουν στους υπέρμαχους του Grexit ότι ήταν ένας ηράκλειος άθλος, κάτι που δεν θα μπορούσαν να υποστηρίξουν, όταν καταλάβουν πόσο δύσκολο είναι. Αλλά το καλοκαίρι του 2012 οι Έλληνες ψηφοφόροι σχεδόν τους υποχρέωσαν.

Μια σκληρή χρεοκοπία

Με την προσοχή της Ευρώπης στραμμένη στη Γαλλία, όπου ο Σαρκοζί διεξήγαγε έναν αποτυχημένο αγώνα επανεκλογής την ίδια ημέρα με τις πρώτες κοινοβουλευτικές εκλογές στην Ελλάδα, λίγοι ήταν εκείνοι εκτός Ελλάδας που περίμεναν την καταιγίδα που πλησίαζε. Ακόμη και εντός αυτής, πολλοί πολιτικοί ηγέτες έμειναν έκπληκτοι όταν άρχισαν να βγαίνουν τα αποτελέσματα το απόγευμα της Κυριακής 6 Μαΐου.
Στα τελευταία 40 χρόνια περίπου από την αποκατάσταση της Δημοκρατίας το 1974, στην εκλογική πολιτική της Ελλάδας κυριαρχούσαν δύο κόμματα, το αριστερό ΠΑΣΟΚ και η δεξιά Νέα Δημοκρατία. Αλλά όσο βάθαινε η κρίση, εν μέσω κατηγοριών από τους επιθεωρητές του μνημονίου για κακοδιαχείριση των κυβερνήσεων και από τα δύο κόμματα, το status quo άρχισε να διαλύεται.
Αντικυβερνητικές ομάδες της δεξιάς και αριστεράς, που κάποτε θεωρούνταν περιθωριακές, άρχισαν να κερδίζουν τη συμπάθεια του εκλογικού σώματος. Το νεοναζιστικό κόμμα της Χρυσής Αυγής βρήκε δεκτικό κοινό στους αποξενωμένους φτωχούς των πόλεων. Ο χαρισματικός κ. Τσίπρας βρήκε το δικό του εύφορο έδαφος στους υποστηρικτές του ΠΑΣΟΚ, που είχε διαπραγματευτεί τα μνημόνια.
Όπως ήταν αναμενόμενο, η Ν.Δ. κέρδισε την αναμέτρηση, αλλά με ποσοστό κάτω του 19%, δηλαδή 14,6 μονάδες χαμηλότερα από τις προηγούμενες εκλογές. Ακόμη πιο δραματική ήταν η κατάρρευση του ΠΑΣΟΚ, που ήρθε πίσω από τον ΣΥΡΙΖΑ, με μόλις 13%, δηλαδή 31 μονάδες χαμηλότερα από το 2009.
«Δεν διαβάζαμε σωστά όσα συνέβαιναν στην ελληνική κοινωνία», σχολίασε βετεράνος του ΠΑΣΟΚ. «Γνωρίζαμε ότι υπήρχε πολλή οργή, αλλά καθώς ήμασταν δεμένοι με το μνημόνιο και θέλαμε να πετύχει και πιστεύαμε ότι η χώρα χρειάζεται αλλαγή, δεν είδαμε -κανένας δεν είδε- την άνοδο της Χ.Α. ούτε τη θεαματική ανέλιξη του ΣΥΡΙΖΑ, ούτε τη δική μας κατάρρευση».
Ένας άνθρωπος που δεν εξεπλάγη ήταν ο Λουκάς Παπαδήμος, ο τεχνοκράτης πρωθυπουργός της Ελλάδας, που είχε καταφέρει να κρατήσει τη χώρα όρθια κατά τη διάρκεια της εξάμηνης θητείας του. Σε συνέντευξή του, ο πρώην κεντρικός τραπεζίτης δήλωσε ότι οι δημοσκοπήσεις τις παραμονές των εκλογών τον έκαναν να ανησυχεί τόσο πολύ για το γεγονός ότι θα αποδειχθούν ατελέσφορές, που έμεινε στο γραφείο του τη νύχτα της Κυριακής ώστε να προετοιμαστεί για το σοκ στις αγορές.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι ελληνικές αρχές φοβούνταν ότι μετά τις εκλογές τα πράγματα θα ξέφευγαν αν τα ανταγωνιστικά κόμματα δεν κατάφερναν να σχηματίσουν κυβέρνηση γρήγορα. Φοβόταν όμως επίσης ότι η νέα κυβέρνηση, υπό τον ΣΥΡΙΖΑ ή και τη Ν.Δ., θα απέρριπτε το πρόγραμμα διάσωσης, υποχρεώνοντας την Ε.Ε. να τραβήξει την πρίζα. Ο κίνδυνος ήταν να μην επιτρέψει το εκλογικό αποτέλεσμα τον σχηματισμό κυβέρνησης που θα υποστήριζε το νέο οικονομικό πρόγραμμα, ανέφερε ο κ. Παπαδήμος.
Σε τηλεδιάσκεψη, οι επτά Ευρωπαίοι ηγέτες που κατευθύνονταν στο Λος Κάμπος για τη σύνοδο του G20 συμφώνησαν να παραμείνουν σε μια κοινή γραμμή: Θα υπόσχονταν στήριξη στην Ελλάδα, αλλά μόνο εφόσον εκείνη υποτασσόταν στις προϋποθέσεις του προγράμματος διάσωσης. Δεν θα γινόταν επαναδιαπραγμάτευση.
Χωρίς κεφάλαια διάσωσης, η Αθήνα δεν θα μπορούσε πλέον να πληρώσει τα έξοδά της και υπήρχε κι ένα ομόλογο 3,1 δισ. ευρώ που έληγε τον Αύγουστο, τμήμα του οποίου κατείχε η ΕΚΤ.
Μια σκληρή χρεοκοπία, με αποτυχία αποπληρωμής ομολόγου, θεωρούνταν επί μακρόν ο πιο πιθανός δρόμος για το Grexit, αφού δεν υπήρχε κανένας να δανείσει στην Αθήνα.
Δεν θα ήταν μόνο η κυβέρνηση που θα έμενε από ρευστό. Εκείνη την περίοδο, οι ελληνικές τράπεζες εξαρτώνταν από τον έκτακτο δανεισμό της κεντρικής τράπεζας για να παραμείνουν ζωντανές γιατί ο ιδιωτικός τομέας είχε σταματήσει να δανείζει. Για να πάρουν αυτά τα δάνεια οι τράπεζες έπρεπε να παράσχουν κάποιο είδος εγγύησης, που για τα περισσότερα κράτη της ευρωζώνης σήμαινε κρατικά ομόλογα. Αυτά τα ομόλογα θα ήταν άχρηστα σε περίπτωση σκληρής χρεοκοπίας, οπότε τα δάνεια θα κόβονταν. Χωρίς έκτακτη ρευστότητα, οι ελληνικές τράπεζες θα κατέρρεαν. Χωρίς τράπεζες δεν υπάρχει οικονομία.
Αυτό δεν θα συνέβαινε σε ένα παραδοσιακό νομισματικό σύστημα. Αλλά η Ελλάδα δεν είχε κεντρική τράπεζα με την παραδοσιακή έννοια. Η κεντρική της τράπεζα βρισκόταν στη Φρανκφούρτη, διοικούμενη από μη Έλληνες και δεν υπήρχε τρόπος να πιεστεί η ΕΚΤ να δανείσει στις ελληνικές τράπεζες. Ο μόνος τρόπος επανεκκίνησης του τραπεζικού συστήματος θα ήταν να στήσει η Αθήνα τη δική της κεντρική τράπεζα και να αρχίσει να τυπώνει δικό της χρήμα.

«Εξόντωση της χώρας εντός ωρών»

Όμως ο κ. Παπαδήμος και οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι άρχισαν να φοβούνται ένα δεύτερο σύμπτωμα που έδειχνε προς Grexit μετά τις εκλογές του Μαΐου: μαζικές τραπεζικές αναλήψεις.
Αν άρχιζαν οι αναλήψεις πανικού, η κατάληξη θα ήταν ίδια με τη σκληρή χρεοκοπία. Οι ελληνικές τράπεζες θα ξέμεναν κυριολεκτικά από ρευστό και η ΕΚΤ δεν θα μπορούσε να τις χρηματοδοτήσει γιατί θα ήταν αναξιόχρεες. «Οι κανόνες απαγορεύουν σαφώς την παροχή ρευστότητας χωρίς επαρκείς εγγυήσεις, κι αυτό σημαίνει ότι σκοτώνεις τη χώρα μέσα σε ώρες», σχολίασε αξιωματούχος της ΕΚΤ. Για να γίνει η τραπεζική επανεκκίνηση, θα χρειαζόταν νέο νόμισμα.
Καθώς τα πολιτικά κόμματα τσακώνονταν για τον σχηματισμό κυβέρνησης, ο κ. Παπαδήμος λάμβανε καθημερινές ενημερώσεις από την κεντρική τράπεζα για τα χρήματα που σήκωναν οι καταθέτες. Τα ποσά γίνονταν τόσο μεγάλα που έγραψε προειδοποιητική επιστολή στον Πρόεδρο της Ελλάδας. Αν δεν σχηματιστεί κυβέρνηση, πρέπει να προκηρυχθούν εκλογές σύντομα.
Από τις αρχές του 2009, οι ελληνικές αρχές είχαν καταφέρει να διαχειριστούν με επιτυχία ένα τραπεζικό τροχάδην σε αργή κίνηση, όπου οι καταθέσεις είχαν μειωθεί από 245 δισ. ευρώ σε λιγότερα από 174 δισ. τις παραμονές των εκλογών του 2012. Σύμφωνα με Έλληνες αξιωματούχους, το ένα τρίτο αυτών των κεφαλαίων εξήλθε από τη χώρα, ένα τρίτο δαπανήθηκε για τη συντήρηση του βιοτικού επιπέδου που κατέρρεε και ένα τρίτο είχε κρυφτεί σε στρώματα και μπαούλα, με τον φόβο ότι τα ευρώ θα μετατραπούν σε δραχμές αν μείνουν στις τράπεζες.
Υπό τον κ. Προβόπουλο, η κεντρική τράπεζα έφτασε μέχρι να φέρνει αεροπορικώς επιπλέον ευρώ από άλλες χώρες της Ε.Ε. για να διασφαλίσει ότι θα μπορέσει να αντεπεξέλθει σε ακόμα μεγαλύτερες αναλήψεις. Επιβλήθηκε μια νέα... συνήθεια: Αν ερχόταν ένας Έλληνας καταθέτης και ζητούσε μεγάλη ανάληψη, του έλεγαν να επιστρέψει την επόμενη ημέρα. Για τους Έλληνες κεντρικούς τραπεζίτες, είχε μεγάλη σημασία να υπάρχει ρευστό την επόμενη που θα επέστρεφε. «Τι θα γινόταν αν έμπαινε ένας καταθέτης και ζητούσε τα χρήματά του και του απαντούσαν: Λυπάμαι, δεν έχουμε τόσο ρευστό;» δήλωσε ο κ. Προβόπουλος. Το εκπληκτικό ποσό των 28,5 δισ. ευρώ σε νέα χαρτονομίσματα διοχετεύτηκε στην Ελλάδα στο διάστημα πριν από τις εκλογές του 2012.
Αλλά οι φρενήρεις αναλήψεις μεταξύ των εκλογών Μαΐου και Ιουνίου –η κεντρική τράπεζα έκανε αποστολές ποσών 24 ώρες την ημέρα- τρόμαξε τους αξιωματούχους και ειδικά εκείνους της ΕΚΤ. Οι μαζικές τραπεζικές αναλήψεις δημιούργησαν ερωτήματα δημοκρατικής νομιμότητας - πώς μια μη εκλεγμένη ομάδα κεντρικών τραπεζιτών στη Φρανκφούρτη, αποφασίζοντας μόνη της ποιες ελληνικές τράπεζες δεν είναι πλέον αξιόχρεες, μπορεί να είναι εκείνη που θα εκδιώξει την Ελλάδα από το ευρώ;
Εντός της ΕΚΤ, υπήρχε συμφωνία ότι την απόφαση που θα οδηγούσε στο Grexit δεν θα την έπαιρναν οι κεντρικοί τραπεζίτες. Η απόφαση έπρεπε να περάσει στους πολιτικούς της ευρωζώνης.
Στη συνάντηση της 25ης Ιουνίου στις Βρυξέλλες με τους Μπαρόζο, Ρομπέι και τον Γιούνκερ να συμμετέχει διά τηλεφώνου, ο Ντράγκι ενημέρωσε τους ηγέτες ότι θα ζητηθεί από τους πολιτικούς της ευρωζώνης να εγγυηθούν για τα έκτακτα δάνεια προς τις εμπορικές τράπεζες, πριν τραβήξει η ΕΚΤ την πρίζα.
Η προειδοποίηση του Ντράγκι δεν ήταν ακαδημαϊκή άσκηση. Ένας αξιωματούχος δήλωσε ότι ο Ντράγκι είχε πει στους ηγέτες ότι μια περίοδος αβεβαιότητας θα ξεκινήσει 30 ημέρες πριν από τη λήξη του ομολόγου του Αυγούστου στις 20 Ιουλίου. Αν και ο Αντώνης Σαμαράς είχε συστήσει κυβέρνηση συνασπισμού μία εβδομάδα νωρίτερα, η νέα κυβέρνηση συνέχιζε να ζητά αναδιαπραγμάτευση του μνημονίου. Και η Μέρκελ δεν είχε ακόμη αποφασίσει αν η Ελλάδα πρέπει να παραμείνει μέλος της ευρωζώνης.

Το «μολυσμένο πόδι»

Για τη Γερμανία, η συζήτηση για το Grexit απηχούσε σχεδόν κάθε συζήτηση για το ενιαίο νόμισμα που ακολούθησε τη Συνθήκη του Μάαστριχτ. Θα γίνει μια νομισματική ένωση υπό γερμανική καθοδήγηση που θα απαρτίζεται από μικρό αριθμό γειτονικών κρατών με παρόμοιες οικονομίες ή ένα ευρύτερο πολιτικό έργο, που καλωσορίζει ακόμη και όσους είναι οικονομικά λιγότερο ανταγωνιστικοί.
Η Α. Μέρκελ επιχείρησε να δώσει τις δικές της απαντήσεις πριν από το καλοκαίρι του 2012. Δεν θα ήταν μεγάλη υπερβολή να πούμε ότι ιδιωτικώς συμβουλεύθηκε κάθε μεγάλο οικονομικό και πολιτικό μυαλό στην Ευρώπη εκείνο το διάστημα.
Σε συνάντηση στο Βερολίνο στις αρχές Ιουνίου με τον Μπαρόζο, ψάρεψε την άποψή του, φοβούμενη ότι οι Έλληνες ψηφοφόροι θα τους υποχρέωναν να αντιδράσουν, επιλέγοντας μια κυβέρνηση που θα απέρριπτε το μνημόνιο. Όταν ο Μπαρόζο της είπε ότι το Grexit θα ήταν καταστροφή και ότι ο Α. Σαμαράς πιθανότατα θα κέρδιζε, η Μέρκελ απάντησε ότι για τον Σαμαρά ακριβώς ανησυχούσε, αφού συντασσόταν με την εκστρατεία κατάργησης του προγράμματος.
Δύο ημέρες αργότερα ο Βρετανός πρωθυπουργός Ντ. Κάμερον είχε ανάλογου περιεχομένου συζήτηση με τη Μέρκελ στο Βερολίνο, σύμφωνα με αξιωματούχους. Αν και ήταν λιγότερο αισιόδοξος από τον Μπαρόζο για τη δυνατότητα της Ελλάδας να κάνει στροφή, η συμβουλή του ήταν η ίδια: η αντίδραση των αγορών πιθανότατα θα είναι βίαιη και θα είναι δύσκολο να σταματήσουν μαζικές τραπεζικές αναλήψεις, σύμφωνα με τη βρετανική εμπειρία της Northern Rock.
Οι σύμβουλοι της Μέρκελ ήταν μοιρασμένοι σε δύο στρατόπεδα: στο στρατόπεδο του ντόμινο και στο στρατόπεδο του... μολυσμένου ποδιού. Το πρώτο προειδοποιούσε ότι η Ελλάδα θα προκαλέσει πανικόβλητες πωλήσεις όλων των κρατικών ομολόγων της ευρωζώνης, που πιθανόν να ακολουθήσουν μαζικές τραπεζικές αναλήψεις σε Πορτογαλία, Ιταλία και Ισπανία.
Το στρατόπεδο του μολυσμένου ποδιού ισχυριζόταν ότι αν αποκοπεί η Ελλάδα η υπόλοιπη ευρωζώνη θα επιστρέψει σε υγιή ζωή. «Aυτά ήταν τα δύο στρατόπεδα και υπήρχαν καλοί οικονομολόγοι και στα δύο», σχολίασε Γερμανός αξιωματούχος.
Επικεφαλής του μολυσμένου ποδιού ήταν ο Σόιμπλε. Αρκετοί παράγοντες που μίλησαν μαζί του δήλωσαν ότι θεωρούσε την έξοδο της Ελλάδας σχεδόν ιδανική, ως κάτι απαραίτητο που θα έσωζε το ευρωπαϊκό έργο για το οποίο δούλεψε σε όλη την πολιτική του καριέρα.
«Δεν έχει γίνει κατανοητό ότι αυτό συνέβη επειδή είναι ένθερμος φιλοευρωπαϊστής», σχολίασε αξιωματούχος της ευρωζώνης. «Ο κόσμος νομίζει ότι δεν συμπαθεί τους Έλληνες. Δεν είναι αλήθεια. Είναι επειδή αγαπά την Ευρώπη τόσο πολύ, και όποιον τα χαλάει στην ευρωπαϊκή ιδέα τον θεωρεί αντιευρωπαϊστή, που δεν έχει θέση μέσα στον δικό του κόσμο».

Ο ηθικός κίνδυνος

Αυτή η πορεία ορισμένες φορές οδήγησε σε σύγκρουση με την Α. Μέρκελ, λένε αξιωματούχοι. Αν και ο Σόιμπλε ήταν πολύ περισσότερο έτοιμος από την καγκελάριο να αφήσει την Ελλάδα, ήταν επίσης περισσότερο πρόθυμος να αυξήσει τη γερμανική συμμετοχή στο ταμείο διάσωσης της ευρωζώνης προκειμένου να βοηθήσει ώστε να διαμορφωθεί ένα αδιαπέραστο τείχος προστασίας ώστε να προστατεύσει άλλα κράτη-μέλη
Μέσα στο υπουργείο Οικονομικών της Γερμανίας υπήρχε μια κεντρική ομάδα που πήρε ακόμα πιο σκληρή στάση. Κυρίως εστίαζε στον ηθικό κίνδυνο, ο οποίος έλεγαν ότι αυξάνει στην ευρωζώνη όταν οι χώρες πιστεύουν ότι δεν υπάρχουν συνέπειες για την κακή δημοσιονομική πολιτική. Ορισμένα υψηλόβαθμα στελέχη ένιωθαν ότι «θα πρέπει να θυσιάσεις έναν για να τρομάξεις τους υπόλοιπους», υποστήριξε πρόσωπο που ενεπλάκη στις συζητήσεις στο υπουργείο Οικονομικών.
Η συνδυασμένη ανάλυση των αξιωματούχων του υπουργείου υποστήριζε ότι το Grexit θα κόστιζε λιγότερο βραχυχρόνια από το να προσπαθήσεις να κρατήσεις μια θεμελιωδώς αφερέγγυα χώρα επ’ αόριστον σε υποστήριξη. Εξωτερικοί σύμβουλοι κλήθηκαν να κάνουν αντίστοιχες μελέτες.
Στην Α. Μέρκελ δόθηκαν αντικρουόμενες συμβουλές από τρεις κεντρικούς τραπεζίτες στους οποίους στηρίχθηκε πολύ στις βολιδοσκοπήσεις που είχε πριν από τις διακοπές της και τους οποίους εμμέσως εμπιστεύονταν: Από τον  Άσμουνσεν, ο οποίος ήταν αναπληρωτής του Β. Σόιμπλε πριν μετακομίσει στην ΕΚΤ, τον Γ. Βάιντμαν πρώην οικονομικό της σύμβουλο, τον οποίο η ίδια όρισε επικεφαλής της Bundesbank έναν χρόνο νωρίτερα, και τον Χίλντεμπραντ, πρώην επικεφαλής της ελβετικής κεντρικής τράπεζας.
Όλοι ασπάζονταν τις ανησυχίες για τον ηθικό κίνδυνο και πίστευαν ότι είναι απίθανο η Ελλάδα να τηρήσει τις υποσχέσεις που ανέλαβε ως μέρος του προγράμματος διάσωσης, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ατελείωτη μεταφορά χρήματος των Γερμανών φορολογουμένων προς την Αθήνα. Αλλά είπαν επίσης στην καγκελάριο ότι ήταν τρελό να προσπαθήσει να προβλέψει το κόστος ενός Grexit.
Ένας Ευρωπαίος αξιωματούχος που μίλησε τότε με τον Άσμουνσεν είπε ότι η συμβουλή του στη Μέρκελ ήταν: «Μπορείς να έχεις κάτι που έχει ήδη τιμολογηθεί και μετά μπορείς να το περιορίσεις ή μπορεί να βρεθείς με μια ευρωζώνη των 10 κρατών».
Η δουλειά του Μπούτι και της ομάδας του στις Βρυξέλλες επίσης δείχνει να έχει αποδώσει. Γερμανοί αξιωματούχοι λένε ότι διαμηνύθηκε στη Μέρκελ πως θα ήταν σχεδόν αδύνατον να πείσει και τις 17 κυβερνήσεις της ευρωζώνης στο να συμφωνήσουν σε ένα σχέδιο εξόδου και να γίνει αυτό μυστικά, χωρίς οι αγορές να αντιληφθούν την προσπάθεια, ειδικά όταν η Ελλάδα δεν έδειχνε κανένα ενδιαφέρον να φύγει.
Η πολιτική συζήτηση στο Βερολίνο γύρω από το Grexit ήταν η περισσότερο υποκειμενική. Πολλοί Ευρωπαίοι ηγέτες που είχαν απευθείας επαφές με τη Μέρκελ λένε ότι είχε λιγότερο συναισθηματική προσέγγιση γύρω από το ευρωπαϊκό project από χριστιανοδημοκράτες προκατόχους της όπως ο Χ. Κολ και ο Κ. Αντενάουερ. Το αποδίδουν αυτό στη ζωή της πριν μπει στην πολιτική, όταν ήταν στην Ανατολική Γερμανία, όπου πήγε ως ανήλικη και έζησε μέχρι την ενηλικίωση.
Την ίδια στιγμή αρκετοί αξιωματούχοι λένε ότι άρχισαν να αισθάνονται το βάρος της Ιστορίας που έπεφτε στους ώμους της. Ήθελε να είναι η καγκελάριος που «πολιτικά διέλυσε την Ευρώπη, ακόμα και αν αυτό δεν ήταν ξεκάθαρο ότι θα συνέβαινε, αλλά υπήρχε ως πιθανότητα;», αναρωτιέται Γερμανός αξιωματούχος.
Στα μέσα Ιουλίου η Μέρκελ έφυγε για τις καλοκαιρινές διακοπές έξι εβδομάδων για να σταθμίσει τις συμβουλές που είχε λάβει. Αν και δεν είχε αποφασίσει, η κακοφωνία ανώτατων Γερμανών πολιτικών που δημοσίως καλούσαν την Ελλάδα να φύγει είχε φτάσει σε κορύφωση. «Αν η Ελλάδα δεν μπορεί να καλύψει τις απαιτήσεις δεν μπορούν να υπάρξουν νέες πληρωμές» δήλωσε ο Φίλιπ Ρέσλερ επικεφαλής του κόμματος που είχε συνασπιστεί στην κυβέρνηση της Μέρκελ καθώς προετοιμαζόταν για τις δικές του διακοπές. «Για μένα το Grexit έχει πάψει προ πολλού να προκαλεί τρόμο».

Μια εντυπωσιακή αναστροφή

Ένας ηγέτης που είχε πλήρη επίγνωση των συζητήσεων εντός της καγκελαρίας ήταν ο Μπαρόζο. Ο πρόεδρος της Κομισιόν είπε σε συνεργάτες ότι πίστευε πως ένα από τα βασικά του καθήκοντα ως φρουρού των συνθηκών της Ευρώπης ήταν να αποτρέψει τη φυγή ενός μέλους της ευρωζώνης ή της Ε.Ε., είτε ήταν η Ελλάδα από το κοινό νόμισμα είτε η Βρετανία από την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Με μια επί μακρόν καθυστερούμενη δόση 34,3 δισ. ευρώ να κρέμεται σε μια κλωστή και με τον Σαμαρά να συνεχίζει να πιέζει για μεγάλες αλλαγές στο πρόγραμμα, ο Μπαρόζο αποφάσισε να γίνει ο πρώτος από τους «κλειστού κύκλου» ηγέτες που μάχονταν για την κρίση που επισκέφθηκε την Αθήνα από την αρχή της κρίσης.
Η συζήτηση μεταξύ των δύο ανδρών κράτησε δύο ώρες. Καθισμένος μπροστά σε ένα σβηστό τζάκι στο γραφείο του Σαμαρά ο Μπαρόζο είπε στον νέο πρωθυπουργό ότι οι απαιτήσεις για μεγάλες αλλαγές στο πρόγραμμα διάσωσης πρέπει να σταματήσουν. Σύμφωνα με αξιωματούχους που ήταν στο δωμάτιο, κάλεσε τον Σαμαρά να διαθέσει τουλάχιστον έναν χρόνο εκτελώντας τις υφιστάμενες απαιτήσεις. Μετά από αυτό θα μπορεί να αντιμετωπιστεί το θέμα των αναθεωρήσεων, υποστήριξε ο Μπαρόζο. Αλλά η εκτέλεση του προγράμματος θα πρέπει να προηγηθεί.
«Μην αρχίσεις να ζητάς νέους όρους. Δεν υπάρχει περίπτωση», είπε, σύμφωνα με πρόσωπο που ήταν στο δωμάτιο. Το πρώτο μήνυμα που πρέπει να μεταφέρεις στη Γερμανία είναι πως θα κάνεις αυτά που ζητούνται.
Το σκληρό μήνυμα από έναν πολιτικό σύμμαχο φαίνεται πως είχε τα επιθυμητά αποτελέσματα. Αξιωματούχοι που ήταν παρόντες είπαν ότι ο Σαμαράς άρχισε να ξαναγράφει τη δήλωσή του χειρόγραφα λέγοντας αργότερα στους δημοσιογράφους ότι θα ξεκινήσει «την εφαρμογή των συμφωνηθέντων μέτρων» αμέσως.
«Ο Σαμαράς έκανε την πιο εντυπωσιακή αναστροφή στην Ιστορία», δήλωσε υπουργός της προηγούμενης κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ.

Απλά δεν ξέρουν

Εν τέλει, πάντως το θέμα κατέληγε στη Μέρκελ, η οποία μετά από έξι εβδομάδες ξεκούρασης γύρισε στο Βερολίνο έχοντας αποφασίσει. Δεν υπήρχε επιστημονική βεβαιότητα. Ως προσεκτική πολιτικός εκ φύσεως δεν θα προχωρούσε στο Grexit αν κανείς από τους συμβούλους της δεν μπορούσε να συμφωνήσει για τις συνέπειες.
«Όλοι λέτε: Συγγνώμη, αλλά δεν ξέρουμε. Αν δεν ξέρετε, τότε δεν θα πάρω αυτό το ρίσκο», θυμάται ένας σύμβουλος πως είπε. Το νόημα ήταν: «Όλοι αυτοί μπορεί να είναι όλοι ηλίθιοι, αλλά δεν ξέρουν».
Η συζήτηση για το Grexit εντός της ευρωζώνης υποχώρησε. Η Μέρκελ έκανε μια υψηλού συμβολισμού επίσκεψη στην Αθήνα τον Οκτώβριο. Στις Βρυξέλλες μετά από μια σειρά συναντήσεων των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης, συμφωνήθηκε ένα αναθεωρημένο σχέδιο διάσωσης, στο οποίο υποσχέθηκαν στην Αθήνα περισσότερη ανακούφιση χρέους αμέσως μόλις πετύχαινε πρωτογενές πλεόνασμα, όπως έγινε το 2013.
Η συμφωνία για την αποδέσμευση των 34,3 δισ. ευρώ της δόσης είχε κλείσει ώρες πριν από από τη Σύνοδο Κορυφής του Νοεμβρίου του 2012. Καθώς προσερχόταν ο Σαμαράς έκανε μια σύντομη δήλωση: «Η αλληλεγγύη στην Ένωση είναι ζωντανή. Το Grexit πέθανε». Ποτέ ξανά η Ελλάδα δεν θα απειλούνταν με έξοδο από το ευρώ.

Το παραπάνω κείμενο αποτελεί το δεύτερο μέρος της έρευνας των Financial Times για την κρίση και τη σωτηρία του ευρώ. Δείτε εδώ το πρώτο μέρος της έρευνας με το παρασκήνιο από τη σύνοδο των Καννών.

ΠΗΓΗ: FT.com

____________________________________________ 

πρόκειται για το μυστικό σχέδιο που δημιουργηθηκε προκειμένου να διαπιστωθεί ότι η διάλυση είναι σαφώς δυσκολότερη από την ένωση

το σχέδιο θα προετοίμαζε τη φτωχοποίηση ενός κράτους και του πληθυσμού του, μοιάζει με το "θα μας αγοράσουν τσάμπα εάν πάμε στη δραχμή"

Ο Σόιμπλε μου παρουσίασε σχέδιο Grexit

Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε το καλοκαίρι του 2012 είχε παρουσιάσει στον τότε Αμερικανό ομόλογό του Τίμοθι Γκάιτνερ το σχέδιό του για την έξοδο της Ελλάδας από την ευρωζώνη, όπως αποκαλύπτει ο ίδιος ο Γκάιτνερ στο βιβλίο του «Stress Test», που μόλις κυκλοφόρησε στις ΗΠΑ. Ήταν τέλη Ιουλίου και ενώ οι αγορές στην Ευρώπη βρίσκονταν σε αναταραχή για μία ακόμη φορά, θυμάται ο πρώην υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, για να περιγράψει μια συνάντηση που ανησύχησε βαθιά τόσο τον ίδιο όσο και τον πρόεδρο Ομπάμα.
Κατά τη διάρκεια ταξιδιού του στην Ευρώπη, μετέβη στο νησί Σιλτ, στη Βόρεια Θάλασσα, για να συναντήσει τον κ. Σόιμπλε. Στη διάρκεια γεύματος που είχαν στο γερμανικό θέρετρο, ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε του είπε ότι «υπήρχαν πολλοί στην Ευρώπη που ακόμη πίστευαν ότι το να διώξουν τους Έλληνες από την ευρωζώνη ήταν μία πιθανή, ακόμη και επιθυμητή, στρατηγική». Όπως εξηγεί, η ιδέα του Β. Σόιμπλε ήταν ότι με την Ελλάδα έξω η Γερμανία θα μπορούσε να διαθέσει την οικονομική στήριξη που χρειαζόταν η ευρωζώνη, διότι ο γερμανικός λαός δεν θα εκλάμβανε τη βοήθεια προς την Ευρώπη ως ξελάσπωμα των Ελλήνων. Επιπλέον, μία ελληνική έξοδος θα τρόμαζε αρκετά την Ευρώπη για να προχωρήσει σε ένα ισχυρότερο τείχος προστασίας.

Nέα Lehman Brothers

«Βρήκα το επιχείρημα τρομακτικό», υπογραμμίζει ο Τ. Γκάιτνερ. Στην επιστροφή, σταμάτησε στη Φρανκφούρτη για να συναντήσει τον επικεφαλής της ΕΚΤ Μ. Ντράγκι. Παρά τις διαβεβαιώσεις του τελευταίου, δεν ήταν ακόμη σίγουρο τι θα έκανε η ΕΚΤ για να στηρίξει το ευρώ. Έτσι, όταν γύρισε στην Ουάσιγκτον, μετέφερε στον Αμερικανό πρόεδρο τη βαθιά ανησυχία του ότι ένα τέτοιο σενάριο θα έριχνε τις ΗΠΑ πίσω στην ύφεση, ή ακόμη και σε νέα χρηματοοικονομική κρίση.
Η πρώτη φορά, πάντως, που ο Τ. Γκάιτνερ αντιλήφθηκε το μέγεθος του προβλήματος της ευρωζώνης ήταν δύο χρόνια νωρίτερα, στις αρχές Φεβρουαρίου 2010, στο καναδικό θέρετρο Ικαλουί, όπου οι αρκτικές θερμοκρασίες ανάγκασαν τους συνήθως κοστουμαρισμένους εκπροσώπους των επτά πλουσιότερων χωρών στο G7 να βάλουν τα χρωματιστά πουλόβερ τους. Το κόστος ασφάλισης έναντι του κινδύνου χρεοκοπίας της Ελλάδας είχε ανέλθει σε επίπεδα αντίστοιχα με εκείνα λίγο πριν από την κατάρρευση της Lehman Brothers. Οι αγορές κατέρρεαν.
«Ο ξαφνικός πανικός στην Ευρώπη ήταν σοκαριστικός. Και η συζήτηση στο εναρκτήριο δείπνο δεν ήταν καθησυχαστική», γράφει χαρακτηριστικά. Όπως θυμάται, οι Ευρωπαίοι πέρασαν το μεγαλύτερο μέρος του δείπνου παραπονούμενοι για την ελληνική ασυδοσία. Υπήρξαν εκκλήσεις για λιτότητα και «δικαιοσύνη Παλαιάς Διαθήκης», καθώς και αποφασιστικές δεσμεύσεις να αποτραπεί ο ηθικός κίνδυνος που θα προκαλούσε μια στήριξη στην Ελλάδα. Ο Τ. Γκάιτνερ είπε στους Ευρωπαίους πως αν σχεδιάζουν «να κρατήσουν την μπότα τους στον λαιμό της Ελλάδας», θα πρέπει επίσης να διαβεβαιώσουν τις αγορές ότι δεν θα επιτρέψουν μια χρεοκοπία ή την κατάρρευση ολόκληρων τραπεζικών συστημάτων.
«Μόνο μην το παρακάνετε. Αν δεν αφαιρέσετε τον κίνδυνο καταστροφικής αποτυχίας, δεν έχετε πιθανότητα να το λύσετε αυτό», είχε πει χαρακτηριστικά. Δεν φάνηκαν όμως να συμφωνούν. Όπως γράφει, δεν θα έπαιρναν συμβουλές από τους «παράτολμους Αμερικανούς», τους οποίους θεωρούσαν υπεύθυνους για τη χρηματοπιστωτική κρίση, σχετικά με το πώς θα αντιμετωπίσουν τους «παράτολμους Έλληνες».
Δύο εβδομάδες αργότερα, κυκλοφόρησε μία πρόταση για ένα «παράλογα τσιγκούνικο» πακέτο διμερών δανείων μέχρι 25 δισ. ευρώ, σε συνδυασμό με σκληρά μέτρα. Σύμφωνα με τον Τ. Γκάιτνερ, «ήταν ξεκάθαρο ότι η Ελλάδα έπρεπε να ελέγξει το δημοσιονομικό έλλειμμα..., αλλά η επιβολή αυστηρής λιτότητας υπερβολικά γρήγορα ήταν αντιπαραγωγική, καθώς θα πίεζε την οικονομία και τα φορολογικά έσοδα, αυξάνοντας τελικά το έλλειμμα».
Κι ενώ το τελικό πακέτο που συμφωνήθηκε με το ΔΝΤ «τουλάχιστον φαινόταν αρκετό» για να καλύψει τις υποχρεώσεις της Ελλάδας για δύο χρόνια, «οι δρακόντειες περικοπές και η ρητορική της Παλαιάς Διαθήκης» θεωρεί ότι υπονόμευσαν την ισχύ της βοήθειας. Θυμάται μάλιστα μία δήλωση της Κριστίν Λαγκάρντ, τότε υπουργού Οικονομικών της Γαλλίας, ότι «αν η Ελλάδα χρεοκοπήσει, θα βάλουμε αμέσως το πόδι μας στο φρένο». Η Λελ Μπρέιναρντ, αρμόδια υφυπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, έγραψε ότι αυτή η δήλωση δεν βοηθά καθόλου, καθώς και μόνο η αναφορά στη χρεοκοπία κάνει τους κατόχους ομολόγων να πανικοβάλλονται.

Τείχος προστασίας

Με δική του παρότρυνση, εξάλλου, γράφει ότι οι Ευρωπαίοι κατέληξαν λίγο αργότερα σε ένα πακέτο 500 δισ. ευρώ για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού τείχους προστασίας, καθώς η αρχική σκέψη τους για μόλις 50 δισ. ευρώ θα ήταν, όπως τους είπε, «σαν να ρίχνουν λάδι στη φωτιά».
Με τους Γερμανούς να υπόσχονται κι εκείνοι δημοσιονομική πειθαρχία σε... ένδειξη συμπαράστασης, προειδοποίησε πως ακούγονται «σαν τον πρόεδρο Χούβερ τη δεκαετία του '30. Χρειάζεται να σκέφτεστε την ανάπτυξη».
Τουλάχιστον, η Γερμανίδα καγκελάριος Άγκελα Μέρκελ είπε στον πρόεδρο των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα ότι «δεν θα επαναλάβουμε μια Lehman Brothers», δήλωση την οποία οι Αμερικανοί είχαν ερμηνεύσει ως ένδειξη ότι η Ευρώπη δεν θα επέτρεπε μια άτακτη χρεοκοπία της Ελλάδας. Ακολούθησε ωστόσο το γεύμα με τον Β. Σόιμπλε στο νησί Σιλτ, που κινητοποίησε την Ουάσιγκτον.
ΠΗΓΗ: Καθημερινή
http://www.euro2day.gr/news/economy/article/1213805/gkaitner-o-soimple-moy-paroysiase-shedio-grexit-t.html

_______________________________________

τα σχόλια στη σελίδα της Καθημερινής έχουν απενεργοποιηθεί...

Έχουν ειπωθεί πολλές φορές, οι αμερικάνοι είναι τελείως διαφορετικοί από τους ευρωπαίους και το μυαλό τους κινείται πολυεπίπεδα, πχ όχι μόνο οικονομικά

Το βασικό ερώτημα είναι τι μπορεί να δείχνουν όλα τα τελευταία δημοσιεύματα;
Ποια είναι η πραγματική τους στόχευση;

Νομίζω ότι ότι προσθέτουν ακόμα περισσότερη πίεση στους γερμανούς

πίσω από τις κλειστές πόρτες

Το πρώτο μέρος μιας σειράς ρεπορτάζ, που αποκαλύπτουν τι έγινε πίσω από τις κλειστές πόρτες όταν οι ηγέτες πάσχιζαν να σώσουν το ευρώ, δημοσιεύουν οι Financial Times.

Προς κατάπληξη σχεδόν όλων στην αίθουσα, η Άγκελα Μέρκελ άρχισε να κλαίει. «Das ist nicht fair». Αυτό δεν είναι δίκαιο, είπε οργισμένη η Γερμανίδα καγκελάριος με τα μάτια της να βουρκώνουν. «Ich bringe mich nicht selbst um». Δεν θα αυτοκτονήσω.
Για όσους ήταν μάρτυρες αυτού του ξεσπάσματος στη μικρή αίθουσα συνεδριάσεων στο γαλλικό παραθαλάσσιο θέρετρο των Καννών, ήταν αρκετά σοκαριστικό να βλέπουν τον πιο ισχυρό ηγέτη της Ευρώπης με το μεγαλύτερο συναισθηματικό έλεγχο να ξεσπά σε δάκρυα.
Οι παρευρισκόμενοι όμως μεταφέρουν ότι η σκηνή ήταν ακόμη πιο αξιοσημείωτη για τους δύο άνδρες που είχαν προκαλέσει την οργή της: ο ένας καθόταν δίπλα της, ο Γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί, και ο άλλος στην άλλη άκρη του τραπεζιού, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα.
Ήταν το χειρότερο σημείο σε μία «βάναυση» νύχτα γεμάτη αλληκοκατηγορίες, την οποία ένας εκ των παρευρισκόμενων θυμάται ως το ναδίρ στην τριετή κρίση της ευρωζώνης.
Ο Ν. Σαρκοζί ήλπιζε ότι η ηγεσία του στη σύνοδο του G20 θα εδραίωνε την παρουσία του στη διεθνή σκηνή καθώς διεκδικούσε την επανεκλογή του. Αντί αυτού, όμως, όλα κατέρρεαν.
Η Ελλάδα κατέρρεε πολιτικά. Η Ιταλία, μία χώρα πολύ μεγάλη για να καταρρεύσει, φαινόταν ότι σε λίγες ημέρες θα έχανε κάθε πρόσβαση στις διεθνείς αγορές. Και η Α. Μέρκελ, όσο κι αν προσπαθούσε ο Ν. Σαρκοζί και ο Μπ. Ομπάμα, δεν πειθόταν να αυξήσει τις γερμανικές εισφορές για το «τείχος προστασίας» της ευρωζώνης - το «μεγάλο μπαζούκα» που πίστευαν ότι έπρεπε να ενισχυθεί δραστικά για να αποτρέψει τις επιθέσεις των πανικοβλημένων επενδυτών.
Αντιθέτως, αν και βρισκόταν στη γωνία, η Α. Μέρκελ επέστρεψε την κριτική που δεχόταν στον Ν. Σαρκοζί και τον Μπ. Ομπάμα. Εάν δεν τους άρεσε ο τρόπος με τον οποίο διαχειριζόταν την κατάσταση η κυβέρνησή της, τότε έφταιγαν εκείνοι. Σε κάθε περίπτωση, ήταν ο δικός τους συμμαχικός στρατός που είχε «επιβάλει» το γερμανικό Σύνταγμα στον ηττημένο του πολέμου πριν από έξι δεκαετίες.
«Στο σημείο αυτό ήταν σαφές ότι θα μπορούσε να εκραγεί η ευρωζώνη», δήλωσε μέλος της γαλλικής αντιπροσωπείας στις Κάννες. «Υπήρχε το συναίσθημα ότι με μετάδοση της κρίσης, σε αυτό το χρονικό σημείο, βρισκόμασταν στα πρόθυρα της έκρηξης».
Τους τελευταίους έξι μήνες, οι Financial Times έκαναν δεκάδες συνεντεύξεις σε ανθρώπους που πήραν μέρος στη λήψη αυτών των αποφάσεων ώστε να πουν όλη την ιστορία για το πώς δημιουργήθηκε αυτή η νέα ευρωζώνη. Από μεσαίους γραφειοκράτες μέχρι πρωθυπουργούς, όλοι διηγούνται τη συγκλονιστική ιστορία των ατυχημάτων, των λαθών και της φαινομενικά παράτολμης πολιτικής. Στο τέλος όμως, αυτοί οι ίδιοι οι ηγέτες φαίνεται πως επικράτησαν. Το ευρώ σώθηκε. Η Ευρώπη που δημιούργησαν, καλώς ή κακώς, θα είναι το κληροδότημά τους.

Η απόφαση Παπανδρέου

Όπως σχεδόν τα πάντα σε αυτήν την κρίση της ευρωζώνης, έτσι και αυτή η ιστορία ξεκίνησε στην Ελλάδα. Ο ψηλόλιγνος απόγονος της πιο διάσημης πολιτικής δυναστείας στην Ελλάδα επέστρεψε στην Αθήνα αφού είχε ολοκληρωθεί μία από τις πιο κρίσιμες ευρωπαϊκές συνόδους για να διαπιστώσει ότι η χώρα του βρισκόταν σε αναταραχή. Στις 27 Οκτωβρίου στις Βρυξέλλες, είχε συμφωνήσει στη μεγαλύτερη αναδιάρθρωση κρατικού χρέους στην Ιστορία. Στο εσωτερικό της χώρας του, όμως, τον κατηγορούσαν.
Στην παρέλαση της Θεσσαλονίκης, η παρουσία χιλιάδων διαδηλωτών -όπου συμπεριλαμβάνονταν ακροδεξιοί και αναρχικοί- ανάγκασε τον πρόεδρο της χώρας, Κάρολο Παπούλια, να φύγει. Ο Γ. Παπανδρέου είπε αργότερα στους ομότιμους πρωθυπουργούς πως ένιωσε ότι αυτό το περιστατικό ήταν σημάδι πως η χώρα του βρισκόταν στα πρόθυρα ενός νέου πραξικοπήματος.
«Όλοι έλεγαν πως η κυβέρνηση είναι προδότες» θυμάται ο Έλληνας πρώην πρωθυπουργός και συμπληρώνει: «Συνειδητοποίησα ότι η κατάσταση έβγαινε εκτός ελέγχου».
Εκείνο το Σαββατοκύριακο, μάζεψε μία μικρή ομάδα συμβούλων και αποκάλυψε το σχέδιό του: θα ζητούσε εθνικό δημοψήφισμα για το νέο πρόγραμμα στήριξης των 172 δισ. ευρώ. Αυτοί που επέκριναν τη συμφωνία, εκ των οποίων ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης Αντώνης Σαμαράς, αλλά και εσωκομματικοί αντάρτες, θα αναγκάζονταν να διαλέξουν πλευρά και πιθανότατα θα στήριζαν το πακέτο, καθώς η επικρατέστερη εναλλακτική θα ήταν η έξοδος από το ευρώ, υποστήριξε ο Γ. Παπανδρέου. Η νίκη θα του έδινε τη λαϊκή εντολή για τις μεταρρυθμίσεις που ζητούσαν οι δανειστές.
Ο Γ. Παπανδρέου, όμως, δεν συμβουλεύτηκε κανέναν άλλο πέρα από τον στενό του κύκλο. Αντιθέτως, εκείνο το βράδυ παρουσίασε το σχέδιό του ως τετελεσμένο γεγονός στους βουλευτές του ΠΑΣΟΚ. Όσοι βρίσκονταν στο δωμάτιο -εκ των οποίων και ο υπουργός Οικονομικών Ευάγγελος Βενιζέλος- σοκαρίστηκαν. «Το βράδυ της Κυριακής, κατά την τελευταία μας κατ’ ιδίαν συνάντηση, ο Γ. Παπανδρέου μίλησε μόνο για μία πρόταση περί ψήφου εμπιστοσύνης και καθόλου για δημοψήφισμα» δήλωσε ο κ. Βενιζέλος, προσθέτοντας ότι τις επόμενες ώρες υπέφερε από έντονους πόνους στην κοιλιακή χώρα που τον ανάγκασαν να πάει στο νοσοκομείο. «Σύμφωνα με την ιατρική γνωμάτευση, ήταν αποτέλεσμα του στρες».
«Θυμάμαι πως το πρώτο που σκέφτηκα ήταν: 'Ελπίζω να το έχει πει στη Μέρκελ'» είπε ένας υπουργός.
Ο Γ. Παπανδρέου αργότερα ισχυρίστηκε ότι είχε αφήσει υπόνοιες στους υπόλοιπους ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κάποιοι αναγνωρίζουν αόριστες αναμνήσεις κι άλλοι δεν θυμούνται τίποτα. «Εγώ ποτέ δεν το πήρα στα σοβαρά» δήλωσε ένας εξ αυτών και συμπλήρωσε: «Μου έμοιαζε κάπως απελπισμένο».

Η αντίδραση Σαρκοζί

Έτσι, όταν ο Ν. Σαρκοζί έμαθε ότι ο Γ. Παπανδρέου είχε αποφασίσει να θέσει την προσεκτικά σχεδιασμένη συμφωνία για το πρόγραμμα στήριξης σε δημοψήφισμα εξερράγη. «Ήταν οργισμένος», είπε ένας βοηθός του.
Οι αγορές ομολόγων της ευρωζώνης, οι οποίες είχαν προσωρινά μαζευτεί μετά τη συμφωνία για την αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους, βρέθηκαν σε πανικό πωλήσεων. Οι αποδόσεις των 10ετών κρατικών ομολόγων της Ελλάδας αυξήθηκαν κατά 16,2% σε μία μέρα. Πιο ανησυχητικό ήταν το γεγονός ότι το κόστος δανεισμού για τις ισχυρότερες κυβερνήσεις της ευρωζώνης άρχισε να πλησιάζει σε επίπεδα που ανάγκασαν κι άλλες χώρες σε προγράμματα διάσωσης.
Ο Ν. Σαρκοζί κάλεσε τους στενότερους συμβούλους του σε μία έκτακτη συνάντηση. Σύμφωνα με άτομο που συμμετείχε σε αυτήν, η αρχική αντίδραση του Γάλλου προέδρου ήταν να εξαναγκάσει τον Γ. Παπανδρέου σε αλλαγή πορείας. Είτε θα αποδεχόταν το νέο πακέτο χωρίς προϋποθέσεις άμεσα ή η Ελλάδα θα οδηγούνταν εκτός ευρώ.
Ο Ενρί Γκουιάνο, ο έμπιστος του Σαρκοζί, σημείωσε πως ο ίδιος ο Σαρλ ντε Γκολ προτιμούσε τα δημοψηφίσματα από την κοινοβουλευτική πολιτική. Εάν ζητούσε από τον Παπανδρέου να ακυρώσει ένα δημοψήφισμα θα ήταν σαν να αντιτίθεται στις παραδόσεις που τους κληροδότησε ο ντε Γκολ. Έτσι, ο Ν. Σαρκοζί κατέληξε σε έναν συμβιβασμό: ο Γ. Παπανδρέου θα προχωρούσε με το δημοψήφισμα, αλλά όχι για το πακέτο στήριξης.

Η πρόσκληση στις Κάννες

Ο Ν. Σαρκοζί τηλεφώνησε στην Α. Μέρκελ και συμφώνησαν σε μία στρατηγική. Θα καλούσαν τον Παπανδρέου στις Κάννες, όπου σε 48 ώρες θα διεξαγόταν η σύνοδος του G20 και θα τον έπειθαν να κάνει το δημοψήφισμα με το ερώτημα εάν η Ελλάδα θα παραμείνει στην ευρωζώνη.
Στο Βερολίνο, η Α. Μέρκελ διχάστηκε για το θέμα του «Grexit», και πολλοί σύμβουλοι -ειδικότερα ο ισχυρός υπουργός Οικονομικών, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε- υποστήριξαν ότι θα έδενε περισσότερο τα 16 εναπομείναντα μέλη και θα τους έδινε τη δυνατότητα να βγουν από την κρίση.
«Ήθελε πολύ να είναι ένα σαφές ερώτημα εντός ή εκτός ευρώ» δηλώνει Γερμανός αξιωματούχος. «Για εκείνη το σημείο κλειδί ήταν εάν οι ίδιοι οι Έλληνες ήθελαν να είναι εντός ή εκτός και εάν με το δημοψήφισμα αποφάσιζαν ότι θέλουν την έξοδο, τότε ο δρόμος θα ήταν ευκολότερος».
Πολλοί αξιωματούχοι ακόμη αναρωτιούνται γιατί ο Παπανδρέου συμφώνησε να εμφανιστεί στις Κάννες για να τον επιπλήξουν. Αν και εξεπλάγη με το ξέσπασμα θυμού από τους Ευρωπαίους ηγέτες, ο ίδιος δήλωσε ότι χάρηκε για την ευκαιρία που είχε να αποσπάσει στήριξη για την ιδέα του δημοψηφίσματος σε παγκόσμιο επίπεδο.

Το «τελεσίγραφο»

Ο Ν. Σαρκοζί κάλεσε τους ομότιμους ηγέτες στο Παλάτι στις 5:30 μ.μ. την Τετάρτη, μία ώρα πριν συναντηθούν με τον Παπανδρέου, για να συμφωνήσουν στον τρόπο με τον οποίο θα τον αντιμετωπίσουν.
Στη συνάντηση συμμετείχαν η Α. Μέρκελ, ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου και πρόεδρος του Eurogroup, η Κριστίν Λαγκάρντ, γενική διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, και οι δύο πρόεδροι της Ε.Ε., Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο και Χέρμαν Βαν Ρομπάι.
Ο Ν. Σαρκοζί έδωσε σε όλους ένα λευκό χαρτί με τίτλο Position commune sur la Grèce – Κοινή θέση για την Ελλάδα. «Η ιδέα ήταν να μπει ο Παπανδρέου στη γωνία» δήλωσε ένας από τους παρευρισκόμενους.
Το σχέδιο έξι σημείων του Σαρκοζί -που έχουν στη διάθεσή τους οι F.T.- ήταν σαφές και σκληρό. Ο Έλληνας πρωθυπουργός έπρεπε να δεχθεί το πρόγραμμα στήριξης που είχε συμφωνηθεί την προηγούμενη εβδομάδα και δεν θα δινόταν καμία περαιτέρω βοήθεια μέχρις ότου το κοινοβούλιο της χώρας το επικύρωνε με την ψήφο του.
«Είμαστε πάντα έτοιμοι να βοηθήσουμε την Ελλάδα παρά τη μονομερή απόφαση να ανακοινωθεί το δημοψήφισμα χωρίς πρότερη ενημέρωση» αναφέρει το δεύτερο σημείο, σε μία σαφή ένδειξη της οργής του κ. Σαρκοζί. Το έκτο σημείο είναι το πιο ξεκάθαρο: «Το δημοψήφισμα θα αφορά μόνο την ένταξη της Ελλάδας στο ευρώ και στην Ευρωπαϊκή Ένωση».
Ο Γ. Παπανδρέου στη συνέχεια ισχυρίστηκε ότι αυτός που πάλεψε μαζί του για να αλλάξει η διατύπωση του δημοψηφίσματος ήταν κυρίως ο Ν. Σαρκοζί και πως η Α. Μέρκελ ήταν με τη δική του πλευρά. Όσοι βρίσκονταν στην αίθουσα, όμως, αναφέρουν ότι μεταξύ των Ευρωπαίων ηγετών -συμπεριλαμβανομένης της Α. Μέρκελ- υπήρχαν ελάχιστες διαφωνίες.
Έχοντας συμφωνήσει στη γραμμή για την Ελλάδα, ο Ν. Σαρκοζί γύρισε τη συζήτηση σε κάτι που τους απασχολούσε περισσότερο: στην Ιταλία. Το δημοψήφισμα του Παπανδρέου είχε δημιουργήσει ένα δίλημμα για την Ελλάδα, αλλά επίσης έβγαλε στην επιφάνεια έναν πολύ μεγαλύτερο φόβο: ότι η μετάδοση από την Αθήνα θα διαχεόταν σε όλη την ευρωζώνη. Η χώρα που αντιμετώπιζε τον μεγαλύτερο κίνδυνο ήταν η Ιταλία.
Με δημόσιο χρέος σχεδόν 2 τρισ. ευρώ -το τέταρτο μεγαλύτερο στον κόσμο- οι αξιωματούχοι του ιταλικού υπουργείου Οικονομικών εκτιμούσαν ότι ένα τριετές πρόγραμμα στήριξης θα άγγιζε περίπου τα 600 δισ. ευρώ. Δεν υπήρχαν αρκετά χρήματα στην Ε.Ε. ή στο ΔΝΤ γι' αυτό. Η Ιταλία ήταν απλούστατα πολύ μεγάλη για να διασωθεί.
«Δεν μπορούσαμε να αντέξουμε το κόστος της Ιταλίας» ανέφερε αξιωματούχος του γαλλικού υπουργείου Οικονομικών και συμπλήρωσε: «Κανένας δεν μπορούσε. Θα ήταν κατά συνέπεια πιθανότατα το τέλος της ευρωζώνης».
Η Κρ. Λαγκάρντ έφτασε στις Κάννες με ένα σχέδιο, να τεθεί η Ιταλία σε ένα «προληπτικό πρόγραμμα» 80 δισ. ευρώ, σε μία γραμμή πίστωσης που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης, αλλά θα οδηγούσε επίσης σε εντατική παρακολούθηση, ώστε να εξασφαλιστεί ότι ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι, ο πρωθυπουργός της Ιταλίας που είχε απολέσει την εμπιστοσύνη των Ευρωπαίων ηγετών, θα εφάρμοζε τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις. Υποστήριξε πως μόνο έτσι οι αγορές θα άρχιζαν να δανείζουν και πάλι την Ιταλία με βιώσιμο επιτόκιο. «Η Ιταλία δεν έχει αξιοπιστία» δήλωσε η Κρ. Λαγκάρντ στη συζήτηση.
Αλλά η απόφαση για την Ιταλία μπορούσε να περιμένει. Ο Γ. Παπανδρέου αναμενόταν από στιγμή σε στιγμή.

Ο ψυχολογικός πόλεμος

Στη συνάντηση, πολλοί από τους συμμετέχοντες έμειναν άναυδοι. Στο ημερολόγιό του, ο υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας Φρανσουά Μπορουάν, έκανε λόγο για ψυχολογικό πόλεμο. Άλλοι, ειδικότερα οι δύο πρόεδροι της Ε.Ε., είπαν στη συνέχεια στους συνεργάτες τους ότι ένιωθαν πολύ άβολα με το γεγονός πως μία μικρή ομάδα Ευρωπαίων ηγετών πίεζαν τον εκλεγμένο πρωθυπουργό μιας χώρας. «Ποτέ δεν είδα μία συνάντηση τόσο έντονη και τόσο δύσκολη» είπε ένας εκ αυτών των συνεργατών.
Από τη στιγμή που ο Γ. Παπανδρέου με τον Ε. Βενιζέλο έφτασαν στην αίθουσα, ο Ν. Σαρκοζί ξεκίνησε αυτό που ένας αξιωματούχος χαρακτήρισε «the full Sarkozy»: μία στοχευμένη, οργισμένη αποκήρυξη της απόφασης του Παπανδρέου για δημοψήφισμα.
«Σαφέστατα το συναίσθημα ήταν: κάναμε τα πάντα για να σας βοηθήσουμε, κάναμε τα πάντα για να σας κρατήσουμε στην ευρωζώνη, πήραμε οικονομικό και πολιτικό κίνδυνο» είπε μέλος της γαλλικής αποστολής. «Είναι η μεγαλύτερη αναδιάρθρωση χρέους του κόσμου, στην Ιστορία, και τώρα το μόνο που κάνετε είναι να μας προδίδετε».
Ο Παπανδρέου αιφνιδιάστηκε. «Έρχεται και αρχίζει να μιλά έξαλλος για το δημοψήφισμα», λέει για τον Σαρκοζί. «Η θέση του Σαρκοζί ήταν πολύ επιθετική. Δεν ήταν ευγενική. Πολύ-πολύ ισχυρή και πολύ επιθετική, ώστε να μπει η Ελλάδα στο δίλημμα: εντός ή εκτός» είπε ο Ε. Βενιζέλος.
Οι Έλληνες προσπάθησαν να αντεπιτεθούν. Ο Παπανδρέου παρουσίασε το σχέδιό του: το δημοψήφισμα θα γινόταν σε έναν μήνα και θα ανάγκαζε τον Σαμαρά και τους εσωκομματικούς του αντιπάλους να ευθυγραμμιστούν, δεδομένου ότι ακόμη και οι πιο δηλητηριώδεις επικριτές του δεν θα μπορούσαν να αντιταχθούν στη μόνη σωτηρία για την παραμονή της χώρας στην ευρωζώνη. Τότε ο Παπανδρέου διάβασε την προτεινόμενη διατύπωση για το δημοψήφισμα. «Ήταν μία κάπως μεγάλη παράγραφος» παραδέχθηκε ο Έλληνας πρωθυπουργός.

«Πρέπει να το λύσουμε εδώ»

Η Α. Μέρκελ ήταν η πρώτη που αντέδρασε και δεν ήταν χαρούμενη. «Ή θα το λύσουμε αυτό εδώ, μεταξύ μας ή στα μάτια του κόσμου θα έχουμε αποτύχει» είπε. «Wir müssen entscheiden» - πρέπει να αποφασίσουμε. «Ή θέλετε να μείνετε εντός ευρωζώνης ή όχι» είπε.
Όσοι βρίσκονταν στην αίθουσα είπαν ότι ο Παπανδρέου εμφανώς αποθαρρύνθηκε καθώς συνεχιζόταν η μάχη. Όταν κουράστηκε, ο Ε. Βενιζέλος ανέλαβε τη μάχη, που για πολλούς ήταν σημάδι ότι ο Έλληνας πρωθυπουργός ξαφνικά συνειδητοποίησε ότι είχε καταστεί εξαντλημένη πολιτική δύναμη και ο Ε. Βενιζέλος, ο οποίος εδώ και καιρό εποφθαλμιούσε την πρωθυπουργία, κινήθηκε για να εκμεταλλευθεί την αλλαγή των συνθηκών.
Ήταν η αλλαγή στη γλώσσα του σώματος που πρόσεξε ο Μπαρόζο, ο οποίος καθόταν αθόρυβα. Ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είπε αργότερα στους συνεργάτες του ότι η σκηνή που ξετυλίχτηκε μπροστά του τον έκανε να ανησυχεί περισσότερο. Πέρα από τη γενική συζήτηση περί ελληνικής εξόδου από το ευρώ, η οποία κατά τους αξιωματούχους της Κομισιόν θα προκαλούσε ανεξέλεγκτο πανικό στις αγορές για τον ευρωπαϊκό Νότο, η προοπτική μηνιαίας καμπάνιας για το δημοψήφισμα σήμαινε εβδομάδες αβεβαιότητας, δηλαδή αυτό ακριβώς που προσπαθούσαν να αποφύγουν καθώς οι αποδόσεις των ιταλικών ομολόγων είχαν φτάσει σε επικίνδυνα επίπεδα.

Το τηλεφώνημα Μπαρόζο σε Σαμαρά

Εν αγνοία του Ν. Σαρκοζί και της Α. Μέρκελ, τηλεφώνησε στον Α. Σαμαρά, τον τότε αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης από το ξενοδοχείο του πριν ξεκινήσει η συνάντηση. Γνώριζε ότι εκείνος ήθελε απεγνωσμένα να αποφύγει το δημοψήφισμα.
Ο Α. Σαμαράς του είπε ότι τώρα ήταν πρόθυμος να συνυπογράψει σε μία κυβέρνηση εθνικής ενότητας μεταξύ της Νέας Δημοκρατίας και του ΠΑΣΟΚ - κάτι που επιμελώς απέφευγε επί μήνες, ελπίζοντας ότι θα μπορούσε να εξασφαλίσει την πρωθυπουργία.
Ο Μπαρόζο κάλεσε το συμβούλιό του και στελέχη της Κομισιόν στη σουίτα του στο Hotel Majestic Barrière για να χαράξει στρατηγική. Αποφάσισε ότι δεν θα έλεγε στον Ν. Σαρκοζί ή στην Α. Μέρελ για εκείνη τη συνομιλία, αλλά σύμφωνα με άτομα που βρέθηκαν σε εκείνη τη σουίτα, ξεκίνησε τη συζήτηση για πιθανά ονόματα τεχνοκρατών που θα μπορούσαν να πάρουν τα ηνία από τον Παπανδρέου σε μία κυβέρνηση εθνικής ενότητας. Το πρώτο πρόσωπο που είπε ο Μπαρόζο ήταν ο Λουκάς Παπαδήμος. Σε μία εβδομάδα, ο Λ. Παπαδήμος ανέλαβε καθήκοντα.

Το τετ α τετ Μπαρόζο - Βενιζέλου

Παρατηρώντας τον Ε. Βενιζέλο μερικές ώρες αργότερα, ο Μπαρόζο είδε την ευκαιρία. Ο Ν. Σαρκοζί έκλεισε τη συνάντηση διαβάζοντας ξανά το σχέδιο των έξι σημείων, είπε στον Παπανδρέου να επιστρέψει στην Αθήνα και να «πάρει μία απόφαση» και ο Μπαρόζο πήρε τον Βενιζέλο στην άκρη.
«Πρέπει να σκοτώσουμε αυτό το δημοψήφισμα» του είπε. Ο υπουργός Οικονομικών συμφώνησε σχεδόν αμέσως. Το τέλος του δημοψηφίσματος θα ήταν επίσης το τέλος του Παπανδρέου.
Μετά από κάποια σύντομα σχόλια στον Τύπο όπου είπε ότι «το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος θα κρίνει την παραμονή ή μη της Ελλάδας στη ζώνη του ευρώ», ο Παπανδρέου πήρε τον δρόμο της επιστροφής προς το αεροδρόμιο της Νίκαιας. Στο αυτοκίνητο, γύρισε στον Ε. Βενιζέλο και του είπε ότι τα πράγματα δεν είχαν πάει τόσο άσχημα όσο φοβόταν. Ο Ε. Βενιζέλος ήταν δύσπιστος. Κατά την πτήση προς Αθήνα, ενώ ο Γ. Παπανδρέου κοιμόταν, ο Βενιζέλος ενθαρρύνθηκε από την παραίνεση του Μπαρόζο και είπε σε έναν βοηθό του να συντάξει μία δήλωση που θα κοινοποιούσε με την προσγείωση του αεροπλάνου, στις 4:45 π.μ. της Πέμπτης. «Η θέση της Ελλάδας μέσα στο ευρώ είναι μια ιστορική κατάκτηση της χώρας που δεν μπορεί να τεθεί υπό αμφισβήτηση. Το κεκτημένο αυτό του ελληνικού λαού δεν μπορεί να εξαρτηθεί από τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος».
Το δημοψήφισμα του Παπανδρέου είχε πεθάνει. Όπως και η πρωθυπουργία του.

Το σχέδιο για χρηματοδότηση του Ταμείου μέσω των SDRs

Για μήνες ο Ομπάμα έβλεπε την κατάσταση στην Ευρώπη να γίνεται όλο και χειρότερη και η ανησυχία μεγάλωνε. Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Tim Geithner προσπαθούσε να περάσει μαθήματα από την τραπεζική κρίση στις ΗΠΑ, κυρίως ότι μόνο ένα μεγάλο τείχος κρατικού χρήματος μπορεί να καθησυχάσει τους επενδυτές.
Ωστόσο οι Αμερικανοί καταλάβαιναν ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες κινούνταν διαφορετικά. Οι ΗΠΑ είχαν μόνο ένα στόχο, λέει Ευρωπαίος που συνάντησε τον Geithner. Η ευρωζώνη έπρεπε να σωθεί γιατί διαφορετικά θα υπήρχε μεγάλη ύφεση (depresson) στην Ευρώπη και αυτό θα επηρέαζε την οικονομία της υπερδύναμης.
Η αμηχανία όμως ήταν εμφανής και η επιτομή της ήταν οι σχέσεις με τη Μέρκελ που συχνά έβρισκε την αμερικανική παρέμβαση ακατάλληλη και μη επιθυμητή. Το Βερολίνο πίεσε για να εμπλακεί το ΔΝΤ, αλλά η Μέρκελ έλεγε στους συναδέλφους της ότι οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται από Ευρωπαίους.
Ωστόσο πολλοί σε Βρυξέλλες, Φρανκφούρτη και Παρίσι καλωσόρισαν την αμερικανική παρέμβαση ως ένα αντίβαρο στο Βερολίνο.
Όταν οι Ευρωπαίοι ηγέτες κλήθηκαν ξανά από τον Σαρκοζί στις 9:30 το βράδυ στις Κάννες είδαν με έκπληξη τον Ομπάμα να προεδρεύει στη συνάντηση. Πολλοί πίστευαν ότι η βραδιά θα αφιερωνόταν στην προσπάθεια να πειστεί ο Μπερλουσκόνι να καταφύγει η Ιταλία στο ΔΝΤ, κάτι που οι Ιταλοί είχαν απορρίψει το πρωί.
Ωστόσο ο Ομπάμα ξεκίνησε με κάτι διαφορετικό. Ένα σχέδιο να αυξηθεί το τείχος προστασίας της Ευρώπης. Για Γάλλους και Αμερικανούς η περισσότερο προφανής πηγή για να χρηματοδοτηθεί το τείχος ήταν η ΕΚΤ. Αλλά το Βερολίνο για πολύ καιρό στεκόταν ενάντια στη χρηματοδότηση κρατών από την κεντρική τράπεζα. Ήταν θέμα αρχής, το οποίο είχε τις ρίζες του στη γερμανική ιστορία.
Οι αντιπροσωπείες της Γαλλίας και των ΗΠΑ είχαν δουλέψει σε ένα σχέδιο που θα έπειθε τις αγορές ότι υπάρχει αρκετό χρήμα για να αποφευχθεί ελληνική πτώχευση ή κάποια άλλη χωρίς να προσκρούει στις αντιρρήσεις της Γερμανίας και ήλπιζαν ότι στις Κάννες αυτό θα γινόταν αποδεκτό. Περιελάμβανε μια μορφή μετρητού που δεν είναι πολύ γνωστή: τα Ειδικά Τραβηχτικά Δικαιώματα (special drawing rights  - SDRs).
Τυπικά δεν είναι χρήμα. Δημιουργήθηκαν από το ΔΝΤ το 1969 ως αντικατάστατο του χρυσού και του δολαρίου στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό λογιστικό. Γνωστά ως «χάρτινος χρυσός» δεν μπορούν να κατέχονται από κανέναν άλλον πλην του ΔΝΤ και πρέπει να μετατραπούν σε άλλο νόμισμα πριν ξοδευτούν.
Το 2009 μετά την κρίση που προκάλεσε η Lehman Brothers το G20 αύξησε το ποσό των SDRs κατά 250 δισ. δολάρια. Στις Κάννες οι ΗΠΑ και η Γαλλία ήθελαν κάτι ανάλογο. Αντί όμως για το ΔΝΤ η ευρωζώνη θα διέθετε SDRs αξίας 140 δισ. ευρώ για ένα ταμείο διάσωσης.
Ακόμα και αυτοί που σχεδίασαν την πρόταση παραδέχονται ότι ήταν βιαστική. Στη συνάντηση ο Ομπάμα είπε ότι «οι ΗΠΑ θα προτιμούσαν η ΕΚΤ να δράσει όπως η Fed, αλλά αυτό δεν δείχνει να είναι εφικτή επιλογή», μια ξεκάθαρη αναφορά στις γερμανικές αντιδράσεις.

Το «όχι» του Jens Weidmann

Η Μέρκελ είχε ένα ακόμα πρόβλημα. Ήταν ανοικτή στην πρόταση, αλλά τα SDRs δεν ελέγχονται από κυβερνήσεις, αλλά από τις κεντρικές τράπεζες. Και ο Jens Weidmann επικεφαλής της Bundesbank διαφώνησε.
Από πηγές του ΔΝΤ ο Γερμανός κεντρικός τραπεζίτης είχε μάθει για το σχέδιο και έτσι έγραψε γρήγορα μια επιστολή προς την καγκελάριο για τη διαφωνία του.
Η διαφωνία ήταν ιδεολογική, αλλά και πρακτική. Εκτίμησε ότι η χρήση ξένων αποθεματικών για τη δημιουργία του Ταμείου θα έστελνε λάθος μήνυμα στις αγορές και θα ήταν δείγμα απελπισίας. Το βασικό πρόβλημα όμως ήταν ότι τα SDRs, όπως τα αποθέματα χρυσού μιας χώρας, είναι μέρος των συναλλαγματικών διαθεσίμων και αποκλειστικά θέμα της κεντρικής τράπεζας η διαχείρισή τους. Δεν είχε πρόβλημα να αυξηθεί το ποσό που δόθηκε το 2009 στο ΔΝΤ, αλλά η χρήση τους για ένα ευρωπαϊκό ταμείο διάσωσης θα δημιουργούσε ένα επικίνδυνο προηγούμενο, εκτίμησε.
Στην επιστολή καλούσε τη Μέρκελ να απορρίψει την πρόταση. Αυτή η επιστολή όμως δεν έφτασε έγκαιρα στη γερμανική αντιπροσωπεία στις Κάννες. Η διαφωνία έγινε γνωστή από το τηλέφωνο. Υπήρξε σειρά τηλεφωνημάτων σε μια προσπάθεια να αλλάξει γνώμη ο κεντρικός τραπεζίτης. Αλλά δεν άλλαξε.
Τελικά στη συνάντηση όταν έγινε η πρόταση από τον Σαρκοζί και τον Ομπάμα η Μέρκελ είπε τα «κακά» νέα: η Bundesbank διαφωνεί και η ίδια δεν μπορεί να το δεχτεί χωρίς την Bundesbank. Είπε ότι υποστηρίζει πολιτικά το σχέδιο και πως αν η Ιταλία δεχτεί να λάβει βοήθεια 80 δισ. ευρώ από το ΔΝΤ η ίδια θα πάει στη γερμανική Βουλή να ζητήσει αύξηση του ποσού για το Ταμείο Διάσωσης. Για τα SDRs όμως η απάντηση ήταν «όχι».

Τα δάκρυα της Μέρκελ

Η Μέρκελ ήταν στη γωνία. Ο Ομπάμα υποστήριξε ότι η ιδέα της προσφυγής της Ιταλίας στο ΔΝΤ ήταν κακή. Ο Σαρκοζί προσπάθησε να πετύχει έναν συμβιβασμό. Οι ΗΠΑ ήθελαν η Γερμανία να συνεισφέρει με τα SDRs, αλλά η Γερμανία προσέφερε «μερική» δέσμευση αν η Ιταλία έμπαινε σε πρόγραμμα του ΔΝΤ. Ο Ιταλός υπουργός Οικονομικών Giulio Tremonti ήταν ξεκάθαρος: η Ιταλία δέχεται παρακολούθηση του ΔΝΤ, αλλά όχι πρόγραμμα.
Θα μπορούσε το ιταλικό σχέδιο για παρακολούθηση της οικονομίας από το Ταμείο, συν δέσμευση της Γερμανίας να βοηθήσει με διμερή δάνεια να ήταν αρκετό; Αυτό αναρωτήθηκε ο Γάλλος πρόεδρος.
«Όχι. Η Γερμανία έχει το 1/4 από όλες τις τοποθετήσεις της ευρωζώνης σε SDRs», απάντησε ο Ομπάμα. «Αν έχεις όλες τις χώρες της ευρωζώνης, αλλά όχι τη Γερμανία αρχίζει να χάνεται η αξιοπιστία».
Τότε ήρθε το ξέσπασμα δακρύων της Μέρκελ. «Δεν είναι δίκαιο. Δεν μπορώ να αποφασίσω ενάντια στην Bundesbank. Δεν μπορώ να το κάνω αυτό».
Το ξέσπασμα μετρίασε τις αμερικανικές και τις γαλλικές απαιτήσεις για συμφωνία εδώ και τώρα. «Είδε ότι το παρατράβηξε», σχολιάζει για τη στάση του Ομπάμα Ευρωπαίος που ήταν στον χώρο.
Ο Αμερικανός πρόεδρος ρώτησε αν η Μέρκελ μπορούσε να λύσει το θέμα με την Bundesbank ως τη Δευτέρα, ενώ επίσης αναρωτήθηκε αν μπορεί να υπάρξει αναφορά στην απόφαση της Συνόδου. Αμφότεροι δεν είχαν καταλάβει την καγκελάριο. «Δεν πρόκειται να πάρω τόσο μεγάλο ρίσκο χωρίς να λάβω κάτι από την Ιταλία. Δεν πρόκειται να αυτοκτονήσω».
Έτσι, έληξε η συνάντηση.
Οι ηγέτες βρέθηκαν ξανά το επόμενο πρωί, αλλά το momentum είχε χαθεί. «Η καταιγίδα πέρασε», είπε κάποιος που μετείχε και στις δύο συναντήσεις. Το σχέδιο για τα SDRs δεν ξαναείδε το φως.
Αργότερα ο Μπερλουσκόνι αποκάλυψε στη συνέντευξη τύπου αυτό που όλοι ήθελαν να μείνει μυστικό: το ΔΝΤ του προσέφερε ένα σχέδιο διάσωσης. Η Ιταλία έλαβε έτσι το στίγμα ότι χρειάζεται πρόγραμμα στήριξης χωρίς να πάρει χρήματα. Οι αγορές αντέδρασαν.
Η αποτυχία στις Κάννες τροφοδότησε με οξυγόνο τη φωτιά της κρίσης. Σε μια εβδομάδα τα επιτόκια στα ιταλικά ομόλογα έφτασαν το 7,5%. Της Ελλάδας εκτοξεύτηκαν στο 33%, επίπεδο χωρίς προηγούμενο για ανεπτυγμένη χώρα.
Χωρίς νέο τείχος προστασίας δεν ήταν ξεκάθαρο τι θα έσωζε το ευρώ...

ΠΗΓΗ: FT.com


__________________________________________ 

Βαριέμαι να επαναφέρω τι έγραφα εκείνους τους μήνες
Το βασικό νόημα θα ήταν ότι το ελληνικό πρόγραμμα θα έπρεπε να να έχει προβλέψεις για ουσιαστική αναπτυξιακή βοήθεια παραπλεύρως της λιτότητας, τουλάχιστον σε βάθος χρόνου
πχ το χαράτσι του 2011 να συνδεθεί με άλλα προγράμματα έστω το 2013

Αυτή τη στιγμή έχει δημιουργηθεί ένα εγχώριο τέρας, το οποίο κινδυνεύει να συσχετιστεί με μια "νέα" οικονομία τέρας


Le Monde: H Ελλάδα πάει καλύτερα αλλά όχι και οι Έλληνες

Δισέλιδο αφιέρωμα με ρεπορτάζ από την Ελλάδα, δημοσιεύει σήμερα η εφημερίδα Le Monde, με τίτλους: «Η Αθήνα έχει κάνει πολλές μεταρρυθμίσεις, απέφυγε όμως τις σημαντικότερες», «Η Ελλάδα πάει καλύτερα, οι Έλληνες όμως όχι και τόσο».
Ο πρώην ανταποκριτής της Μοντ στην Αθήνα, ο Αλέν Σαλ, επέστρεψε στην Ελλάδα μετά από οκτάμηνη απουσία, με σκοπό να διαπιστώσει κατά πόσο είναι ορατές οι αλλαγές στη χώρα.
«Υπάρχει καλυτέρευση στα οικονομικά δεδομένα, που όμως δεν είναι ακόμη αισθητή στην καθημερινότητα του λαού», υπογραμμίζει στον υπότιτλο και επισημαίνει πως «ύστερα από οκτώ μήνες απουσίας οι αλλαγές δεν είναι καθόλου εμφανείς». «Τα καφέ είναι πάντα γεμάτα, τα μαγαζιά και τα διαμερίσματα είναι γεμάτα πωλητήρια ή ενοικιαστήρια, οι άστεγοι κοιμούνται πάντα στις τέσσερις γωνιές της πόλης. Πάει άραγε καλύτερα η Ελλάδα;» αναρωτιέται.
Επιχειρώντας να δώσει μια απάντηση, αναφέρει ως θετικά στοιχεία, την επιστροφή της χώρας στις αγορές με επιτόκιο γύρω στο 5% και την βελτίωση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών.
Σημειώνει επίσης το γεγονός ότι η Άγγελα Μέρκελ χαιρέτισε τις προσπάθειες του ελληνικού λαού, θέλοντας «να δείξει πριν από τις ευρωεκλογές της 25ης Μαΐου, ότι η πολιτική της λιτότητας δίνει αποτελέσματα». Παράλληλα ο πρωθυπουργός «προσπαθεί να περάσει παντού το μήνυμα του "succes story" για την ανάκαμψη της Ελλάδας», προσθέτει.
Με ρεπορτάζ όμως στους δρόμους της Αθήνας, μιλώντας με τον κόσμο και με παλιούς γνωστούς, ο Αλέν Σαλ διαπιστώνει τις δυσκολίες υποστήριξης της έννοιας για το «succes story» με δεδομένη τη σκληρή καθημερινότητα που αντιμετωπίζει μεγάλη μερίδα του πληθυσμού.
Ο Άγγελος Τσακανίκας από το ΙΟΒΕ επισημαίνει κάποιες σημαντικές βελτιώσεις, αλλά το πρόβλημα της ρευστότητας παραμένει και οι ελληνικές επιχειρήσεις βρίσκονται στο κόκκινο. Ο Πάνος Καρβούνης από την πλευρά της αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Αθήνα, θεωρεί ότι η κατάσταση έχει σταθεροποιηθεί και ότι σύντομα η κοινωνία θα δει τα πρώτα δείγματα αναδιανομής.
Ο Αλέν Σαλ όμως, διαπιστώνει ένα «αίσθημα παραίτησης» της ελληνικής κοινωνίας για την κατάσταση που κυριαρχεί, «πράγμα που ευνοεί την κυβέρνηση Σαμαρά, η οποία μετά από δύο χρόνια διαχείρισης της κρίσης ... αντιστέκεται στην επίθεση που δέχεται από τον ΣΥΡΙΖΑ».
Κάνει αναφορά στο πολυνομοσχέδιο και στον ελάχιστο χρόνο που είχαν οι βουλευτές για να το μελετήσουν, καθώς και στο γεγονός ότι η τρόικα βάζει «όλες τις μεταρρυθμίσεις στο ίδιο καλάθι».
Αναγνωρίζει ότι έχουν γίνει πολλές μεταρρυθμίσεις όπως ο εκσυγχρονισμός των εφοριών, το ότι οι φορολογικές δηλώσεις υποβάλλονται ηλεκτρονικά, ότι έκλεισαν οι αναποτελεσματικές εφορίες, ότι μέσω της μηχανοργάνωσης εντοπίζεται ευκολότερα η διαφθορά με συνέπεια εντυπωσιακές συλλήψεις. Παρόλα αυτά, επισημαίνει, η φορολογική μεταρρύθμιση δεν έχει γίνει ακόμη, δεν έχει υπάρξει απλοποίηση με συνέπεια κάθε νέος νόμος προστίθεται στον προηγούμενο με αποτέλεσμα να μεγαλώνει το «ελληνικό φορολογικό μιλφέιγ».
Όπως μεταδίδει το ΑΠΕ, ο συντάκτης εκτιμά ότι η κυβέρνηση και η τρόικα είχαν ανάγκη από γρήγορα αποτελέσματα που έρχονται σε αντίθεση με τις βαθιές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις.
Παραθέτοντας την άποψη Ευρωπαίου αξιωματούχου ο συντάκτης σημειώνει ότι «υπήρξε μια αντικειμενική συμμαχία ανάμεσα στην τρόικα και την κυβέρνηση να γίνουν μόνο προσαρμογές στον προϋπολογισμό. Η τρόικα λειτουργεί ως πιστωτής με βραχυπρόθεσμους στόχους. Και οι ελληνικές κυβερνήσεις επίσης, αποφεύγουν τις σε βάθος μεταρρυθμίσεις προτιμώντας και αυτές τις βραχυπρόθεσμες προσαρμογές , πράγμα που είναι ασυμβίβαστο με τη δυνατότητα ανάπτυξης νέων υποδομών για τη μεταρρύθμιση του κράτους» καταλήγει το δημοσίευμα.